Skanda Purana · Chapter 7.22

// pulastya uvāca // //
tato gacchennṛpaśreṣṭha śrīmātāṃ devavaṃditām //
sarvakāmapradāṃ nṛṇāmihaloke paratra ca

yā ca sarvamayī śaktiryayā vyāptamidaṃ jagat //
sā tasminparvate sākṣātsvayaṃ vāsamarocayat

purā devayuge rājā kaliṃgonāma dānavaḥ //
jarāmaraṇahīnosau devānāṃ ca bhayaṃkaraḥ

tena sarvamidaṃ vyāptaṃ trailokyaṃ sacarācaram//
balaprabhāvataḥ svargo jitastena surādhipaḥ //
brahmalokamanuprāpto devaiḥ sarvaiḥ samanvitaḥ

tena daityena sarve'pi trāsitāḥ suramānavāḥ //
kaliṃgonāma daityaḥ sa svayamindro babhūva ha

vasavo marutaḥ sādhyā viśvedevāḥ surarṣayaḥ //
tena sarve kṛtā daityā yathāyogyaṃ narādhipa

yajñabhāgānsvayaṃ sarve bubhujuste ca dānavāḥ //
tapo'rthe ca tato devā gatāḥ sarve'rbudācalam

adyāpi devatākhātaṃ trailokye khyātimāgatam //
tatra vrataparāḥ sarve patramūlaphalāśinaḥ

avyaktāḥ paramatrāsāddhyāyaṃtaste ca saṃsthitāḥ //
paṃcāgnisādhakāḥ kecittatra vrataparāyaṇāḥ

ekāhārā nirāhārā vāyubhakṣāstathā pare //
anye māsopavāsāśca cāndrāyaṇaparāyaṇāḥ

kṛcchrasāṃtapane niṣṭhā mahāpārākiṇaḥ pare //
aṃbubhakṣā vāyubhakṣāḥ phenapāścoṣmapāḥ pare

japahomaparāścānye dhyānāsaktāstathā pare //
balinaivadyadānaiśca gaṃdhadhūpairnarādhipa

pūjayaṃtaḥ parāṃ śaktiṃ devīṃ svakāryahetave //
evaṃ teṣāṃ vratasthānāṃ tapasā bhāvitātmanām //
vimuktirabhavadrājansarveṣāṃ karmabandhanāt

tataḥ pūrṇe sahasrāṃte varṣāṇāṃ nṛpasattama//
devī pratyakṣatāṃ prāptā kanyakārūpadhāriṇī

pūrvaṃ jātā mahārāja dhūmamūrtirbhayāvahā//
tato jvālā tataḥ kanyā śuklavāso'nulepanā//
dṛṣṭvā tāṃ tuṣṭuvurdevāḥ kṛtāṃjalipuṭāstataḥ

namo'stu sarvage devi namaste sarvapūjite//
kāmage'cintye namaste tridaśāśraye

namaste paramādevi brahmayone namonamaḥ //
ardhamātrekṣare caiva tasyārdhārdhe namonamaḥ

namaste padmapatrākṣi viśvamātarnamonamaḥ //
namaste varade devi rajaḥsattvatamomayi

svasvarūpasthite devi tvaṃ ca saṃsāralakṣaṇam //
tvaṃ buddhistvaṃ dhṛtiḥ kṣāṃtistvaṃ svāhā tvaṃ svadhā kṣamā

tvaṃ vṛddhistvaṃ gatiḥ kartrī śacī lakṣmīśca pārvatī //
sāvitrī tvaṃ ca gāyatrī ajeyā pāpanāśinī

yaccānyadatra deveśi trailokye'stītisaṃjñitam //
tadrūpaṃ tāvakaṃ devi parvateṣu ca saṃsthitam

vahninā ca yathā kāṣṭhaṃ taṃtunā ca yathā paṭaḥ //
tathā tvayā jagadvyāptaṃ guptā tvaṃ sarvataḥ sthitā

// pulastya uvāca // //
evaṃ stutā jaganmātā tānuvāca surottamān //
varo me yācyatāṃ śīghramabhīṣṭaḥ surasattamāḥ

kimatra guptabhāvena tiṣṭhatha śvabhramadhyagāḥ //
madbhaktānāṃ bhayaṃ nāsti trailokyepi carācare

//
// devā ūcuḥ //
kaliṃgena vayaṃ devi nirastāḥ saṃgare muhuḥ //
tena vyāptamidaṃ sarvaṃ trailokyaṃ sacarācaram

yajñabhāgo hṛto'smākaṃ daityānāṃ sa prakalpitaḥ //
tena svargaḥ samākrāntaḥ surāḥ sarve nirākṛtāḥ

hatvā daityānyathā bhūyaḥ śakraḥ svapadamāpnuyāt //
tathā kuru mahābhāge vara eṣo'smadīpsitaḥ

// devyuvāca // //
yathā yūyaṃ mayā sṛṣṭāstathaivāyaṃ mahāsuraḥ //
viśeṣo nāsti me kaścidubhayoḥ surasattamāḥ

tasmāttānvārayiṣyāmi śakrādyāṃstridivātpunaḥ //
evamuktvā varārohā preṣayāmāsa pārthiva

dūtaṃ kaliṃgadaityāya tyaja tvaṃ tridivaṃ drutam //
sa gatvā bāṣkaliṃ daityaṃ sāmapūrvaṃ vaco'bravīt

// dūta uvāca // //
yā sā sarvagatā devī śaktirūpā śuci smitā //
śrīmātā jagatāṃ mātā devairārādhitā parā //
teṣāṃ tuṣṭā ca devī tvāmidaṃ vacanamabravīt

svasthānaṃ gaccha śīghraṃ tvaṃ śakro yātu triviṣṭapam //
madvākyāddānavaśreṣṭha devatvaṃ na bhavettava

// pulastya uvāca // //
sa dūtavacanaṃ śrutvā dānavo madagarvitaḥ

ahaṃ lokeśvaro matvā sagarvamidamabravīt

// bāṣkaliruvāca // //
kā śrīmāteti ke devā nāsmātsvargaṃ tyajāmyaham //
na tāṃ jānāmi tāṃścaiva gatvā brūhi mamājñayā

na bhavadbhyasvahaṃ svargaṃ prayacchāmi kathaṃcana //
dūto'vadhyo bhavedrājñāmapi vaire sudāruṇe //
etasmātkāraṇāddūta na tvāṃ prāṇairviyojaye

śrīmātāṃ yadi me dūta darśayiṣyasi cettataḥ //
abhīṣṭānsaṃpradāsyāmi satyameva bravīmyaham

ahaṃ tvayā samaṃ tatra yāsye yatra sthitā ca sā //
nigrahaṃ ca kariṣyāmi vākyaṃ me satyakāraṇam

// pulastya uvāca // //
evamuktvā madonmatto dūtena ca sa dānavaḥ //
arbudaṃ prayayau tūrṇaṃ roṣeṇa mahatā vṛtaḥ

dṛṣṭvā bāṣkalimāyāṃtaṃ devāḥ śakrapurogamāḥ //
vāryamāṇāstadā devyā palāyanaparāyaṇāḥ

bhayena mahatāviṣṭā diśo bhejuḥ samaṃtataḥ //
athāsau bāṣkaliḥ prāptaḥ sainyena mahatā vṛtaḥ

śrīmātā tiṣṭhate yatra parvaterbudasaṃjñake //
dūtaṃ ca preṣayāmāsa tamuvāca narādhipaḥ

// bāṣkaliruvāca // //
gaccha dūtavara brūhi śrīmātāṃ cāruhāsinīm//
bhāryā me bhava suśroṇi ahaṃ te vaśagaḥ sadā

bhaviṣyati hi me rājyaṃ sarvaṃ vaśagataṃ tava //
anyathā dharṣayiṣyāmi sarvaiḥ sārddhaṃ surottamaiḥ

kimiṃdreṇālpavīryeṇa kimanyaiśca varānane //
sahasrākṣo na me tulyo na me tulyāḥ surāsurāḥ

// pulastya uvāca // //
etacchrutvā tato gatvā sa dūtaḥ saṃnyavedayat //
tasya sarvaṃ yathāvākyaṃ tenoktaṃ ca mahīpate

tataḥ śrutvā smitaṃ kṛtvā ciṃtayāmāsa bhāminī //
jarā maraṇahīnoyaṃ daityendraḥ śaṃbhunā kṛtaḥ

kathamasya mayā kāryo nigraho devatākṛte //
punaściṃtayate yāvatsā devī dānavaṃ prati //
tāvattatrāgataḥ śīghraṃ sa kāmena pariplutaḥ

atha dṛṣṭinipātena sā devī dānavādhipam //
vyalokayattatastasyā niścayaḥ saṃbabhūva ha

tato jahāsa sā devīśanakairvṛpasattama //
mukhāttasyāstataḥ sainyaṃ niṣkrāṃtamatibhīṣaṇam

hastino hayavaryāśca pādātāśca pṛthagvidhāḥ //
rathasāhasramārūḍhā yodhāścāpi sahasraśaḥ

taiḥ sainyaṃ dānaveśasya sarvaṃ śastrairnipātitam //
paśyatastasya daityasya niścalasyāsurasya ca

hate sainya bale tasminniṃdrādyāstridivaukasaḥ //
tāmūcurvacanaṃ devi dānavaṃ hantumarhasi //
nāsmiñjīvati no rājyaṃ svarge devi bhaviṣyati

// pulastya uvāca // //
śrutvā tadvacanaṃ teṣāṃ jñātvā taṃ mṛtyuvarjitam //
parvatasya mahāśṛṃgaṃ dattvā tasyopari svayam

niviṣṭā sā jaganmātā śrīmātā kāmarūpiṇī //
hitāya jagatāṃ rājannadyāpi varaparvate //
tatraiva vasate sākṣānnṛṇāṃ kāmapradāyinī

etasminneva kāle tu sarve devāḥ savāsavāḥ //
tuṣṭuvustāṃ mahāśaktiṃ bhayahantrīṃ praharṣitāḥ

prasannā'bhūttato devī teṣāṃ tatra narādhipa //
svaṃsvaṃ sthānaṃ surāḥ sarve pariyāṃtu gatavyathāḥ //
gatvā sthānaṃ svakaṃ sarve paripāṃtu gatavyathāḥ

varaṃ varaya devendra brūhi yatte manogatam //
tatsarvaṃ saṃpradāsyāmi tuṣṭāhaṃ bhaktitastava

//
// indra uvāca // //
yadi tuṣṭāsi me devi śāśvate bhaktivatsale //
atraiva sthīyatāṃ tāvatsvarge yāvadahaṃ vibhuḥ

praśāsmi rājyaṃ deveśi śāśvate bhaktavatsale //
ajaraścāmaraścaiva yato daityaḥ sureśvari

hareṇa nirmitaḥ pūrvaṃ yena tiṣṭhati niścalaḥ //
prasādāttava lokāśca trayaḥ saṃtu nirāmayāḥ

atra tvāṃ pūjayiṣyāmo vayaṃ sarve sametya ca //
caitraśuklacaturddaśyāṃ dṛṣṭvā tvāṃ yāṃtu sadgatim

// pulastya uvāca // //
evamuktvā sahasrākṣaḥ sarvadevaiḥ samanvitaḥ //
hṛṣṭastriviṣṭapaṃ prāpto devyāstasyāḥ prabhāvataḥ

sāpi tatra sthitā devī devānāṃ hitakāmyayā // /// ६३ //
yastāṃ paśyati caitrasya caturddaśyāṃ site nṛpa //
sa yāti paramaṃ sthānaṃ jarāmaraṇavarjjitam

kiṃ vratairniyamairvāpi dānairdatte narādhipa //
sarve taddarśanasyāpi kalāṃ nārhaṃti ṣoḍaśīm

tatraiva pāduke divye tayā nyaste narādhipa //
yaste paśyati bhūyo'sau saṃsāraṃ na hi paśyati //
sarvānkāmānavāpnoti iha loke paratra ca

// yayātiruvāca // //
kasminkāle dvijaśreṣṭha devyā mukte'tra pāduke //
kasmācca kāraṇādbrūhi sarvaṃ vistarato mama

// pulastya uvāca // //
tāṃ devīṃ mānavāḥ sarve saṃvīkṣya nṛpasattama //
prāpnuvaṃti parāṃ siddhiṃ dvividhāṃ dharmakāriṇaḥ

etasminneva kāle tu yajñadānādikāḥ kriyāḥ //
praṇaṣṭā bhūtale rājaṃstīrthayātrāvratodbhavāḥ

śūnyāste narakāḥ sarve saṃbabhūvuryamasya ye //
yajñabhāgavihīnāśca devāḥ kaṣṭamupāgatāḥ

atha sarve nṛpaśreṣṭha devāstatra samāgatāḥ //
ūcurgatvā'rbudaṃ tatra śrīmātāṃ parame śvarīm

// devā ūcuḥ // //
agniṣṭomādikāḥ sarvāḥ kriyā naṣṭāḥ sureśvari //
martyaloke vayaṃ tena karmaṇātīva pīḍitāḥ

dṛṣṭvā tvāṃ devi pāpmānaḥ siddhiṃ yāṃti sapūrvajāḥ //
tasmādyathā vayaṃ puṣṭiṃ vrajāmaste prasādataḥ

na niṣkrāmati daityaśca bāṣkalistvaṃ tathā kuru

// pulastya uvāca // //
teṣāṃ tadvacanaṃ śrutvā saṃciṃtya suciraṃ tadā //
muktvā sve pāduke tatra kṛtvā cāśmasamudbhave //
devānuvāca rājeṃdra sarvānarttimupāgatān

// śrīdevyuvāca // //
yuṣmadvākyena tyakto hi mayā'yaṃ parvatottamaḥ //
vinyaste pāduke tasya rakṣārthaṃ bāṣkaleḥ surāḥ

matpādukābharākrāṃto na sa daityaḥ surottamāḥ //
sthānātpracalituṃ śaktaḥ staṃbhitaḥ syādyathā mayā

etacchāstraṃ mayā kṛtsnaṃ pādukārthaṃ vinirmitam //
adhyātmakaṃ hitārthāya prāṇināṃ pṛthivītale

śāstramārgeṇa cānena bhaktyā yaḥ pāduke mama //
pūjayiṣyati siddhiḥ syāttasya maddarśanodbhavā

caitraśuklacaturddaśyāmahamatrārbude sadā //
ahorātre vasiṣyāmi suguptā girigahvare //

parvato'yaṃ mamābhīṣṭo na ca tyaktuṃ mano dadhe //
tathāpi saṃparityakto yuṣmākaṃ hitakāmyayā

// pulastya uvāca // //
evamuktvā tu sā devī samaṃtāddevakiṃnaraiḥ //
stūyamānā yayau svargaṃ muktvā te pāduke śubhe

adyāpi siddhimāyāṃti yogino dhyānatatparāḥ //
tanniṣṭhāstadgataprāṇā yathā devyāḥ pradarśanāt

etatte sarvamākhyātaṃ yanmāṃ tva paripṛcchasi //
śrīmātāsaṃbhavaṃ puṇyaṃ pādukābhyāṃ ca bhūmipa

yastvetatpaṭhate bhaktyā ślāghate vā'tha yo naraḥ //
sarvapāpairmahārāja mucyate jñānatatparaḥ

iti śrīskāṃde mahāpurāṇa ekāśītisāhasryāṃ saṃhitāyāṃ saptame prabhāsakhaṃḍe tṛtīye'rbudakhaṃḍe śrīmātāmāhātmyavarṇanaṃnāma dvāviṃśo'dhyāyaḥ