Skanda Purana · Verses 7.17-3

// īśvara uvāca // //
atha pūjāvidhānaṃ te kathayāmi yaśasvini //
arkasthalasya devasya yathā pūjyo narottamaiḥ

sarveṣāmeva devānāmādirāditya ucyate //
ādikarttā tvasau yasmādādityastena cocyate

nādityena vinā rātrirna divā na ca tarpaṇam//
na dharmo vai na cādharmo na saṃtiṣṭheccarācaram

ādityaḥ pālayetsarvamādityaḥ sṛjate sadā //
ādityaḥ saṃharetsarvaṃ tasmādeṣa trayīmayaḥ

ārādhanavidhiṃ tasya bhāskarasya mahātmanaḥ //
kathayāmi mahādevi vedoktairmaṃtravistaraiḥ //
taṃ śṛṇuṣva varārohe sarvapāpapraṇāśanam

mūrttisthaḥ pūjyate yena vidhānena maheśvari //
dvādaśātmā yathā sūryastatte vakṣyāmyaśeṣataḥ

mukhaśuddhiṃ ca kṛtvā''dau snānaṃ kṛtvā viśeṣataḥ //
vastraśuddhiṃ deha śuddhiṃ kṛtvā sūryaṃ spṛśettataḥ

dantakāṣṭhavidhānaṃ tu prathamaṃ kathayāmi te //
madhūke putralābhaḥ syādarke netrasukhaṃ priye

vaktṛtvaṃ vai badaryā ca bṛhatyā drurjjanāñjayet //
aiśvaryaṃ ca bhavedbilve khadire ca na saṃśayaḥ

rogakṣayaḥ kadambe tu arthalābho'timuktake //
marutāṃ yāti sarvatra āṭarūṣakasaṃbhavaiḥ

jātipradhānatāṃ jātāvaśvattho yacchate yaśaḥ //
śriyaṃ prāpnoti nikhilāṃ śirīṣasya niṣevaṇāt

priyaṃguṃ sevamānasya saubhāgyaṃ paramaṃ bhavet //
abhīpsitārthasiddhiḥ syānnityaṃ plakṣaniṣevaṇāt

na pāṭitaṃ samaśnīyāddaṃtakāṣṭhaṃ na savraṇam //
na corddhaśuṣkaṃ vakraṃ vā naiva ca tvagvivarjjitam

/
vitastimātramaśnīyāddīrghaṃ hrasvaṃ ca varjayet //
udaṅmukho vā prāṅmukhaḥ sukhāsīno'tha vāgyataḥ //

kāmaṃ yatheṣṭaṃ hṛdaye kṛtvā samabhimantrya ca //
maṃtreṇānena matimānaśnīyāddantadhāvanam

varaṃ dattvā'bhijānāsi kāmaṃ caiva vanaspate //
siddhiṃ prayaccha me nityaṃ dantakāṣṭha namo'stu te

trīnvārānparijapyaivaṃ bhakṣayeddaṃtadhāvanam //
paścātprakṣālya tatkāṣṭhaṃ śucau deśe vinikṣipet

daṃtakāṣṭhena deveśi na jihvāṃ parimārjayet //
pṛthakpṛthaktadā kāryaṃ yadīcchedvipulaṃ yaśaḥ

aṃgulyā daṃtakāṣṭhaṃ ca pratyakṣaṃ lavaṇaṃ ca yat //
mṛttikābhakṣaṇaṃ caiva tulyaṃ gomāṃsabhakṣaṇaiḥ

mukhe paryuṣite nityaṃ bhavatyaprayato dvijaḥ //
tasmācchuṣkamathārdraṃ vā bhakṣayeddaṃtadhāvanam

varjite divase caiva gaḍūṣāṃścaiva ṣoḍaśa //
tattatpadmasugandhairvā mukhaśuddhiṃ ca kārayet

mukhaśuddhimakṛtvā yo bhāskaraṃ spṛśati dvijaḥ //
trīṇi varṣasahasrāṇi sa kuṣṭhī jāyate naraḥ

evaṃ vastrādi saṃśodhya tataḥ snānaṃ samācaret //
śucau manorame sthāne saṃgṛhyāstreṇa mṛttikām

sānusvārokārayuto hakāraḥ phaṭsamanvitaḥ //
anenāstreṇa saṃgṛhya snānaṃ tatra samācaret

bhāgatrayaṃ tu saṃśuddhaṃ tṛṇapāṣāṇavarjitam //
ekamastreṇa cālabhya tathānyaṃ bhāskareṇa tu

aṃgaiścaiva tṛtīyaṃ tu abhimaṃtrya sakṛtsakṛt //
japtvāstreṇa kṣipeddikṣu nirvighnaṃ tu jalaṃ bhavet

sūryatīrtha dvitīyena tṛtīyena sakṛtsakṛt //
guṃṭhayitvā tataḥ snāyādravitīrthena mānavaḥ

tūryaśaṃkha ninādena dhyātvā devaṃ divākaram //
snātvā rājopacāreṇa punarācamya yatnataḥ

snānaṃ kṛtvā tato devi maṃtrarājena saṃyutam //
harephau biṃdu lakṣmīśca tathā'nyo dīrghayā saha

mātrayā rephasaṃyukto hakāro biṃdunā saha //
sakāraḥ savisargastu maṃtrarājo'yamucyate

tatastu tarppayenmaṃtrānsarvāṃstāṃstu karāgrajaiḥ //
tulanādūrdhvato devānsavyena ca munīṃstathā //
pitṝṃścaivāpasavyena hṛdbījena pratarpayet

yadgītaṃ pravaraṃ loke akṣarāṇāṃ manīṣibhiḥ //
ekonaviṃśaṃ mātrāyā akṣaraṃ tatprakīrttitam

evaṃ snātvā vidhānena saṃdhyāṃ vaṃdedvidhānataḥ //
tato vidvānkṣipetpaścādbhāskarāyodakāṃjalim

japecca tryakṣaraṃ maṃtra ṣaṇmukhaṃ ca yadṛcchayā //
maṃtrarājeti yaḥ pūrvaṃ tavākhyāto mayā priye

paścāttīrthena maṃtrāstu saṃhṛtya hṛdaye nyaset //
maṃtrairātmānamekatra kṛtvā cārghaṃ pradāpayet

raktacaṃdanagaṃdhaistu śuciḥsnāto mahītale //
kṛtvā maṃḍalakaṃ vṛttamekacitto vyavasthitaḥ

gṛhītvā karavīrāṇi tāmre saṃsthāpya bhājane //
tilataṃdulasaṃyuktaṃ kuśagandhodakena tu

raktacaṃdana dhūpena yuktama?rghyopasādhitam //
kṛtvā śirasi tatpātraṃ jānubhyāmavaniṃ gataḥ

mūlamaṃtreṇa saṃyuktamarghyaṃ dadyācca bhānave //
mucyate sarvapāpaistu yo hyevaṃ vinivedayet

yadyugādisahasreṇa vyatīpātaśatena ca //
ayanānāṃ sahasreṇa yatphalaṃ jyeṣṭhapuṣkare //
tatphalaṃ samavāpnoti sūryāyārghya nivedane

dīkṣāmaṃtravihīno'pi bhaktyā saṃvatsareṇa tu //
phalamargheṇa vai devi labhate nātra saṃśayaḥ

yaḥ punardīkṣito vidvānvidhinārghyaṃ nivedayet //
nāsau saṃbhavate bhūmau pralayaṃ yāti bhāskare

iha janmani saubhāgyamāyurārogyasaṃpadam //
acirāllabhate devi sabhāryaḥ sukhabhājanam

evaṃ snānavidhiḥ proktaḥ sauraḥ saṃkṣepatastava //
hitāya mānavendrāṇāṃ sarvapāpapraṇāśanaḥ

athavā vedamārgeṇa kuryātsnānaṃ dvijottamaḥ //
yadyevaṃ mantravistāre hyaśakto dīkṣayā vinā

// īśvara uvāca // //
atha pūjāvidhānaṃ te kathayāmi yaśasvini //
vedamārgeṇa divyena brāhmaṇānāṃ hitāya vai

evaṃ saṃbhṛtasaṃbhāraḥ puṣpādipraguṇīkṛtaḥ //
tata āvāhayedbhānuṃ sthāpayetkarṇikopari

upasthānaṃ tu vai kṛtvā maṃtreṇānena suvrate //
udutyaṃ jātavedasamiti maṃtraḥ saṃparikīrtitaḥ

agniṃ dūteti maṃtreṇa anenāvāhya bhāmini //
ākṛṣṇena rajasā maṃtreṇānena vā'rcayet

haṃsaḥ śuciṣaditi maṃtreṇānena pūjayet //
apatyeteti mantreṇa sūryaṃ devi prapūjayet

adṛśramasya caitena sūryaṃ devi samarccayet //
taraṇirviśvadarśeti anena satataṃ japam

citraṃ devānāmudeti bhadrāṃ devo sadārcayet //
vibhūtimarccayennityaṃ yenā pāvaka cakṣasā

vidyāmepirajaspṛthvityanena vimalāṃ sadā //
amoghāṃ pūjayennityaṃ maṃtreṇānena suvrate

sapta tvā harito'nena siddhidāṃ sarvakarmasu //
vidyutāmarcayeddevaṃ sapta tvā haritena ca

navamīṃ pūjayeddevīṃ satataṃ sarvatomukhīm //
mantreṇānena vai devi udvayantamitīha vai

udyannadya mitramahaḥ prathamamakṣaraṃ japet //
dvitīyaṃ pūjayeddevi śukeṣu me harimeti vai

udagādayamādityo hyanenāpi tṛtīyakam //
tatsaviturvareṇyeti caturthaṃ parikīrtitam

mahāhivo mahāyeti pañcamaṃ parikīrtitam //
hiraṇyagarbhaḥ samavartata ṣaṣṭhaṃ bījaṃ prakīrtitam

savitā paścātātsavitā saptamaṃ varavarṇini //
evaṃ bījāni vinyasya ādityaṃ sthāpayecchubhe

ādityaṃ sthāpayitvā tu paścādaṅgāni vinyaset

āgneyyāṃ hṛdayaṃ nyasya aiśānyāṃ tu śiro nyaset //
nairṛtyāṃ tu śikhāṃ caiva kavacaṃ vāyugocare

astraṃ diśāsu vinyasya svabījena tu karṇikām //
amosi prāṇiteneti anena hṛdayaṃ yajet

śirastu pūjayeddevi āyuṣyaṃ varcaseti vai //
gāyatryā tu śikhāṃ pūjya nairṛtyāṃ tu vyavasthitām

jīmūtasyeva bhavati pratyekaṃ kavacaṃ yajet //
dhanvannāgā dhanvaneti anenāstraṃ sadā'rcayet

netraṃ tu pūjayeddevi aśvinā tejaseti ca //
hyataḥ pūrvataḥ somaṃ dakṣiṇena budhaṃ tathā

paścimena guruṃ nyasya uttareṇa ca bhārgavam //
āgneyyāṃ maṅgalaṃ nyasya nairṛtyāṃ tu śanaiścaram

vāyavyāṃ tu nyasedrāhuṃ ketumīśānagocare //
āpyāyasveti mantreṇa devi somaṃ sadārcayet

udbudhyadhvaṃ mahādevi budhaṃ tatra sadārcayet //
bṛhaspateti mantreṇa pūjayetsatataṃ gurum

śukraḥ śuśukvāniti ca bhārgavaṃ devi pūjayet //
agnirmūrddheti mantreṇa sadā maṃgalamarcayet

śamagniritimantreṇa pūjayedbhāskarātmajam //
kayānaścitretimantreṇa devi rāhuṃ sadā'rcayet

ketuṃ kṛṇveti ketuṃ vai satataṃ pūjayedbudhaḥ //
bāhyataḥ pūrvataḥ śukraṃ dakṣiṇena yamaṃ tathā

aiśānyāmīśvaraṃ viṃdyādāgneyyāmagnirucyate //
naiṛteti virūpākṣaṃ pavanaṃ vāyugocare

tamuṣṭavāma iti vai hyanenendramathārcayet //
udīratāmavareti sadā vaivasvataṃ yajet

tattvāyāmīti mantreṇa varuṇaṃ devi pūjayet //
indrāsomāvata iti mantreṇa dhanadaṃ yajet

pāvakaṃ pūjayeddevi agnimīḻe purohitam //
rakṣohaṇaṃ vājineti virūpākṣaṃ sadārcayet

vāyavāyāhi mantreṇa vāyuṃ devi sadārcayet //
yathākramamimāndevi sarvānvai pūjayedbudhaḥ

bāhyataḥ pūrvato devi indrādīnāṃ samantataḥ //
raktavarṇaṃ mahātejaṃ sitapadmopari sthitam

sarvalakṣaṇasaṃyuktaṃ sarvābharaṇabhūṣitam //
dvibhujaṃ caikavaktraṃ ca saumyapañcakadhṛkkaram

varttulaṃ tejabiṃbaṃ tu madhyasthaṃ raktavāsasam //
ādityasya tvidaṃ rūpaṃ sarvalokeṣu pūjitam //
dhyātvā saṃpūjayennityaṃ sthaṃḍilaṃ maṇḍalāśrayam

// devyuvāca // //
maṇḍalasthaḥ suraśreṣṭha vidhinā yena bhāskaraḥ //
pūjyate mānavairbhaktyā sa vidhiḥ kathitastvayā

pūjayedvidhinā yena bhāskaraṃ padmasaṃbhavam //
mūrttisthaṃ sarvagaṃ devaṃ tanme kathaya śaṃkara

//
// īśvara uvāca // //
sādhusādhu mahādevi sādhu pṛṣṭo'smi suvate //
śṛṇuṣvaikamanā devi mūrtithaṃ yena pūjayet

iṣetveti ca mantreṇa uttamāṃgaṃ sadārcayet //
agnimīḻeti mantreṇa pūjayeddakṣiṇaṃ karam

agna āyāhi mantreṇa pādau devasya pūjayet //
ājighreti ca mantreṇa pūjayetpuṣpamālayā

yogeyogeti mantreṇa muktapuṣpāṃjaliṃ kṣipet //
samudrāgaccha yatproktamanena snāpayedravim

imaṃ me gaṃgeti yatproktamanenāpi ca bhāmini //
samudrajyeti mantreṇa kṣālayedvidhivadravim

sinīvālīti mantreṇa snāpayecchaṃkhavāriṇā //
yajñaṃ yajñeti mantreṇa kaṣāyaiḥ parirakṣayet

snāpayetpayasā devi āpyāyasveti maṃtrataḥ //
dadhikrāvṇeti vai dadhnā snāpayedvidhivadravim

imaṃ me gaṃgeti yatproktamanenāpi ca bhāmini //
samudrajyeti maṃtreṇa snānamauṣadhibhiḥ smṛtam

udvartayettato bhānuṃ dvipadābhirvarānane //
mānastoketi maṃtreṇa yugapatsnānamācaret

viṣṇorarāṭamantreṇa snāpayedgaṃdhavāriṇā //
sauvarṇena tu maṃtreṇa arghyaṃ pādyaṃ nivedayet

idaṃ viṣṇurvicakrame maṃtreṇārghyaṃ pradāpayet //
vedosīti ca maṃtreṇa upavītaṃ pradāpayet

bṛhaspateti maṃtreṇa dadyādvastrāṇi bhānave //
yena śriyaṃ prakurvāṇaḥ puṣpamālāṃ prapūjayet

dhūrasīti ca maṃtreṇa dhūpaṃ dadyātsaguggalam //
samiddhoṃjanamaṃtreṇa aṃjanaṃ tu pradāpayet

yuṃjāna iti maṃtreṇa bhānuṃ rocanamālabhet //
ārārttikaṃ ca vai kuryāddīrghāyutvāya vai punaḥ

sahasraśīrṣā puruṣaḥ sūryaṃ śirasi pūjayet //
śaṃbhavāyeti maṃtreṇa ravernetre parāmṛśet

viśvataścakṣurityevaṃ bhānordehaṃ samālabhet //
śrīśca te lakṣmīśceti sarvāṃge pūjayedravim

// īśvara uvāca / //
atha merormahādevi aṣṭaśṛṃgasya suvrate //
pūjāvidhānamaṃtrāṃste kathayāmi samāsataḥ

aṣṭaśṛṃgaṃ mahādevi anena vidhinā'rcayet //
prathamaṃ pūjayenmadhye maṃtreṇānena suvrate

mahāhivomahāyeti nānāpuṣpakadaṃbakaiḥ //
trātāramiṃdramaṃtreṇa pūrvaśṛṃgaṃ sadārcayet

tamuṣṭavāmeti maṃtreṇa pūjayetsurasundari //
agnimīḻe purohitamāgneyaṃ śṛṃgamarcayet

āgneyyā caiva gāyatryā athavānena pūjayet //
yamāya tvā makhāya tvā dakṣiṇaṃ śṛṃgamarca yet

udīratāmavarepyathavānena pūjayet //
āyaṃ gauriti maṃtreṇa nairṛtyaṃ śṛṅgamarcayet

rakṣohaṇaṃ vājinaṃ vā pūjayedasurāṃtikam//
iṃdrāsomā ca yo maṃtro hyathavā tena pūjayet

abhi tvā sūra nonviti caiśānaṃ śṛṃgamarcayet //
yenedaṃ bhūtamiti vā athavānena pūjayet

namostu sarpebhya iti merupīṭhaṃ sadā'rcayet //
hiraṇyagarbhaḥ samavarttateti punarmadhye sadārcayet

savitā paścātāditi vai pūjayetpuṣpa mālayā //
trikālamarcayeddevi pradadyādarghyamādarāt

mātā rudrāṇāṃ duhitā vasūnāṃ pūrvāhne caiva pūjayet //
madhyāhne pūjayeddevi tadviṣṇoḥ paramaṃ padam

ham̐saḥ śuciṣaditi vā aparāhṇe sadārcayet //
evaṃ bhānuṃ grahaiḥ sārddha pūjayedvaravarṇini

// devyuvāca // //
yāni puṣpāṇi ceṣṭāni sadā bhāskarapūjane //
kāni coktāni deveśa kathayasva prasādataḥ

īśvara uvāca // //
śṛṇu devi pravakṣyāmi puṣpā dhyāyamanuttamam //
yena cārkasthale devi śīghraṃ tuṣyati pūjitaḥ

mālatīkusumaiḥ pūjā bhavetsāṃnidhyakārikā //
mallikāyāśca kusumairbhogavāñjāyate naraḥ

saubhāgyaṃ puṃḍarīkaistu bhavatyarthaśca śāśvataḥ //
kadaṃbapuṣpairdeveśi paramaiśvaryamaśnute

bhavatyakṣayamannaṃ ca bakulai rarcane raveḥ //
maṃdārapuṣpakaiḥ pūjā sarvakuṣṭhavināśinī

bilvasya patrakusumaimahatīṃ śriyamaśnute //
arkasrajā bhavatyarthaḥ sarvakāmaphalapradaḥ //

pradadyādrūpiṇīṃ kanyāṃ pūjito bakulasrajā //
kiṃśukairarcito devi na pīḍayati bhāskaraḥ

agastikusumaistadvadānukūlyaṃ prayaccha ti //
karavīraistu deveśi sūryasyānucaro bhavet

śatapatrasrajā devi sūryasālokyatāṃ vrajet //
bakapuṣpairmahādevi dāridyaṃ naiva jāyate

ṛtukusumena gandhena samabhyarcya divākaram //
catuḥsamudramaryādāṃ sa bhuṃkte pṛthivīmimām

yaḥ sūryāyatanaṃ bhaktyā gairikeṇopalepayet //
prāpnuyānmahatīṃ lakṣmīṃ rogaiścāpi pramucyate

aṣṭādaśeha kuṣṭhāni ye cānye vyādhayo nṛṇām //
pralayaṃ yāṃti te sarve mṛdā yadyupalepayet //

vilepanānāṃ sarveṣāṃ kuṃkumaṃ raktacaṃdanam //
puṣpāṇāṃ karavīrāṇi praśastāni varānane

nātaḥ parataraṃ kiṃcidbhāsvatastuṣṭikārakam //
yādṛśaṃ kuṅkumaṃ jātī śatapatraṃ tathā'guruḥ

kiṃ tasya na bhavelloke yaścaibhiścārcayedravim //
upalipyālayaṃ yastu kuryānmaṃḍalakaṃ śubham

ekenāsya bhavedartho dvābhyāmārogyamaśnute //
tribhistu sarvavidyāvāṃścaturbhirbhogavānbhavet

paṃcabhirvipulaṃ dhānyaṃ ṣaḍbhirāyurbalaṃ yaśaḥ//
saptamaṇḍalatārī syānmaṃḍalādhipatirnaraḥ

ghṛtadīpapradānena cakṣuṣmāñjāyate naraḥ //
kaṭutailasya dīpena svaṃ śatruṃ jayate naraḥ

tailadīpapradānena sūryaloke mahīyate //
madhūkatailadīpena saubhāgyaṃ paramaṃ labhet // १२८. //
puṣpāṇāṃ pravarā jātī dhūpānāṃ vijayaḥ paraḥ //
gandhānāṃ kuṃkumaṃ śreṣṭhaṃ lepānāṃ raktacaṃdanam

dīpadāne ghṛtaṃ śreṣṭhaṃ naivedye modakaḥ param //
etaistuṣyati deveśaḥ sāṃnidhyaṃ cādhigacchati

evaṃ saṃpūjya vidhivatkṛtvā pitṛpradakṣiṇām //
praṇamya śirasā devaṃ tatra cārkasthalaṃ priye

sukhāsīnastataḥ paśyedraverabhimukhe sthitaḥ //
ekaṃ siddhārthakaṃ kṛtvā haste pānīyasaṃyutam

kāmaṃ yatheṣṭaṃ hṛdaye kṛtvārkasthalasannidhau //
pibetsatoyaṃ taddevi hyaspṛṣṭaṃ daśanaiḥ sakṛt

evaṃ kṛtvā naro devi koṭiyātrāphalaṃ labhet //
brahmā viṣṇurmahādevo jvalano dhanadastathā

bhānumāśritya sarve te modante divi suvrate //
tasmādbhānusamaṃ devaṃ nāhaṃ paśyāmi kañcana

iti kṛtvā mahādevi punarbhānau pradakṣiṇam //
kuryānmantreṇa deveśi saptakṛtvo varānane

tamuṣṭavāma iti ṛkprathamā parikīrtitā //
etonvindraṃ stavāmeti dvitīyā parikīrtitā

iṃdra śuddho na āgahi tṛtīyā parikīrtitā //
indraṃ śuddho hi no rayiṃ caturthī parikīrtitā

asya vāmasyeti śubhe pañcamī parikīrtitā //
tribhiṣṭvaṃ deva iti vai ṣaṣṭhī ca parikīrtitā

daśa sāmāni vai yāni pravarāṇi manīṣibhiḥ //
gītāni sāmagairnityaṃ saptamīṃ taistu kārayet

/
tāni te kathayāmyadya daśa sāmāni sundari//
huṃkāraḥ praṇavodgīthaḥ prastāvaśca catuṣṭayam

pañcamaṃ praharo yatra ṣaṣṭhamāraṇyakaṃ tathā //
nidhanaṃ saptamaṃ sāmnāṃ saptasiddhimiti smṛtam

pañcavidhyamiti proktaṃ hrīṃkārapraṇavena tu //
aṣṭamaṃ ca tathā sādhyaṃ navamaṃ vāmadevakam

jyeṣṭhaṃ tu daśamaṃ sāma vedhase priyamuttamam //
eteṣāṃ devi sāmnāṃ vai jāpyaṃ kāryaṃ vidhānataḥ

jyeṣṭhasāmaparaṃ caiva dvitīyaṃ gadataḥ śṛṇu //
na ca śrāvyaṃ dvitīyaṃ tu japtavyaṃ muktimicchatā

/
tajjāpyaṃ paramaṃ proktaṃ svayaṃ devena bhānunā //
jāpyasya viniyogo'sya lakṣaṇaṃ ca nibodha me //
stobhasāraṃ śvāsalīnamoṃkārādi smṛtaṃ budhaiḥ

ūrbhānuśca tathā dharmaṃ dharmaḥ satyaṃ hyṛta tathā //
dharmaṃ ye dharmavaddharme dharme vai nidhanaṃ gatāḥ

yadebhiśca yajecchabdairucitaṃ sāmagairdvijaiḥ //
jāpyaṃ caitatparaṃ proktaṃ svayaṃ devena bhānunā

etadvai japyamānastu punarāvartate na tu //
sarvarogavinirmukto mucyate brahmahatyayā

ājyadohādyadoheti jyeṣṭhasāmno'pi lakṣaṇam

iti saṃpūjya deveśaṃ tataḥ kuryātparāṃ stutim //
ṛgbhirve paṃcabhiścaiva śṛṇuṣvaikamanāstu tāḥ

ukṣāṇaṃ pṛśnimiti vai prathamā parikīrtitā //
catvāri vākparīti vai dvitīyā parikīrtitā

iṃdraṃ mitraṃ tṛtīyā tu ṛkcaiva parikīrtitā //
kṛṣṇaṃ niyānaṃ hi tathā caturthī parikīrtitā

dvādaśaprathama iti paṃcamī parikīrtitā //
yo ratnavāhītyanayā kirīṭaṃ yojayedraveḥ

gatehanāmityanayā avyaṃgaṃ bhāskaraṃ nyaset //
anena vidhinā devi pūjayedvidhivadravim

ityeṣa te mayā khyātaḥ pratimāpūjane vidhiḥ //

anenavidhinā yastu satataṃ pūjayedravim //
sa prāpnotyadhikānkāmāniha loke paratra ca

putrārthī labhate putraṃ dhanārthī labhate dhanam //
kanyārthī labhate kanyāṃ vidyārthī vedavidbhavet

niṣkāmaḥ pūjayedyastu sa mokṣaṃ yāti vai dhruvam //
asya kṣetrasya māhātmyādarkasūryaprabhāvataḥ

anyatra brāhmaṇānāṃ ca koṭinā yatphalaṃ labhet//
arkasthale tathaikena bhojitena tu tatphalam

snānaṃ dānaṃ japo homaḥ sūryaparvaṇi yatkṛtam//
tatsarvaṃ koṭiguṇitaṃ sūryakoṭiprabhāvataḥ

māghamāse naro yastu saptamyāṃ ravivāsare //
kṛṣṇapakṣe mahādevi jāgaraṃ śraddhayā''caret //
arkasthalasamīpe tu sa yāti paramāṃ gatim

gośatasya pradattasya kurukṣetre ca yatphalam //
tatphalaṃ samavāpnoti tatrārkasthaladarśanāt

arkasthalaḥ pūjanīyastatra sthāne nivāsibhiḥ //
japāpuṣpairarkapuṣpai rogibhistu viśeṣataḥ

na ca patrorṇakusumairna caivonmattasaṃbhavaiḥ //
na cāmrātakajaiḥ puṣpairarcanīyo divākaraḥ

āmrātakasya kusumaṃ nirmālyamiva dṛśyate //
apratyagraṃ bahiryasmāttasmāttatparivarjayet

nāvijñātaṃ pradātavyaṃ na mlānaṃ na ca dūṣitam //
na ca paryyuṣitaṃ mālyaṃ dātavyaṃ bhūtimicchatā

devamullocayedyastu tatkṣaṇātpuṣpalobhataḥ //
puṣpāṇi ca sugandhāni bhojakenetarāṇi ca

brahmahatyāmavāpnoti bhojako lobhamohitaḥ //
mahārauravamāsādya pacyate śāśvatīḥ samāḥ

hanta te kīrttayiṣyāmi dhūpadānavidhiṃ param //
pradānāddevadevasya yena dhūpena yatphalam

sadārcane ca dhūpena sāmīpyaṃ kurute raviḥ //
pradadyātsakalaṃ kāmaṃ yadyadicchati mānavaḥ

tathaivāgurudhūpena nidhiṃ dadyādabhīpsitam //
ārogyārthī dhanārthī ca nityadā guggalaṃ dahet

piṃḍātadhūpadānena sadā tuṣyati bhānumān //
ārogyaṃ ca svayaṃ dadyātsaukhyaṃ ca paramaṃ bhavet

śrīvāsakasya dhūpena vāṇijyaṃ sakalaṃ labhet//
rasaṃ sarjarasaṃ caiva dahato'rthāgamo bhavet

devadāruṃ ca dahato bhavatyannamathākṣayam/.
vilepanaṃ kuṃkumena sarvakāmaphalapradam

iha loke sukhī bhūtvā akṣayaṃ svargamāpnuyāt//
caṃdanasya pralepena śriyamāyuśca viṃdati

raktacandanalepena sarvaṃ dadyāddivākaraḥ //
api rogaśatairgrastaḥ kṣemamārogyamāpnuyāt

gatigaṃdhaṃ ca saubhāgyaṃ paramaṃ viṃdate naraḥ //
kastūrikāmardanakairaiśvaryamatulaṃ labhet

karpūrasaṃyutairgaṃdhaiḥ kṣmādhipādhipatibhavet //
catuḥsamena gaṃdhena sarvā nkāmānavāpnuyāt

etatte kathitaṃ devi sūryamāhātmyamuttamam //
savistaraṃ mayā khyātaṃ kimanyatparipṛcchasi

/
// devyuvāca // //
yadyevaṃ bhagavānsūryaḥ sarvatejasvināṃ varaḥ //
sa kathaṃ grasyate deva saiṃhikeyena rāhuṇā

// īśvara uvāca // //
śṛṇu daivi pravakṣyāmi sarva pāpapraṇāśanam //
kāraṇaṃ grahaṇasyāpi bhrāṃtervicchedakārakam

rāhurādityabiṃbasyādhastāttiṣṭhati bhāmini //
amṛtārthī vimānastho yāvatsaṃsravate'mṛtam

biṃbenāṃtarito devi ādityagrahaṇaṃ hi tat //
na kaścidgrasituṃ śakta ādityo dahati dhruvam

brahmādayastamarcaṃti sa ādiḥ sarvanākinām /१
ādityadehajāḥ sarve tathānye devadānavāḥ

ādikarttā svayaṃ yasmādādityastena cocyate //
prabhāse saṃsthito devaḥ sarvapātakanāśanaḥ

bhuktimuktiprado devo vyādhiduṣkṛtanāśakṛt //
tatra siddhāḥ purā devi lokapālā maharṣayaḥ

siddhā vidyā dharā yakṣā gaṃdharvā munayastathā //
dhanado'pi tathā bhīṣmo yayātirgālavastathā

sāṃbaścaiva tathā devi parāṃ siddhimito gatāḥ //
idaṃ rahasyaṃ deveśi sūryamāhātmyamuttamam

na deyaṃ duṣṭabuddhīnāṃ pāpināṃ ca viśeṣataḥ //
na nāstike'śraddadhāne na krūraṃ vā kathaṃcana

imāṃ kathāmanubrūyāttathā nā'sūyake śive /
idaṃ putrāya śiṣyāya dharmiṇe nyāyavartine

kathanīyaṃ mahābrahma sūryabhaktāya suvrate //
arkasthalasya devasya māhātmyamidamuttamam

yaḥ śrāddhe śrāvayeddevi brāhmaṇānsaṃśitavratān //
tasyānaṃtaṃ bhaveddevi yaddānaṃ puruṣasya vai

yatredaṃ kīrttyate puṇyaṃ saṃpadastatra vai sadā /१
yātudhānā na hiṃsaṃti tacchrāddhaṃ bhayavihvalāḥ

paṃktipāvanatāṃ yāṃti ye'pi vai paṃktidūṣakāḥ //
sutavāñjanmavāṃśca syātsarvakāmamanoramaḥ

pravāsibhirbaṃdhuvargaiḥ saṃyujyeta sadā naraḥ //
naṣṭaiḥ saṃyujyate cārthairaparaiścāpi ciṃtitaiḥ

rakṣyate yāginībhiśca priyaiśca na viyujyate //
upaspṛśya śucirbhūtvā śṛṇuyādbrāhmaṇaḥ sadā //
sarvānkāmāṃśca labhate nātra kāryā vicāraṇā

vaiśyaḥ samṛddhimatulāṃ kṣatriyaḥ pṛthivīpatiḥ//
vaṇijaścāpi vāṇijyamakhaṃḍaṃ śatasaṃkhyayā//
labheyuḥ kīrtanādasyāḥ sūryotpattervarānane

śūdrāścaivābhilaṣitānkāmānprāpsyaṃti bhāmini//
apamṛtyubhayaṃ ghoraṃ mṛtyuto'pi mahābhayam//१९९/
naśyate nātra saṃdeho rājadvārakṛtaṃ ca yat//
sarvakāmasamṛddhātmā sūryaloke mahīyate

ityetatkathitaṃ devi māhātmyaṃ sūryadaivatam //
arkasthalaprasaṃgena kimanyacchrotumicchasi///

sthānaṃ śāśvatamojasāṃ gatirapāṃ dīpo diśāmakṣayaḥ siddherdvāramapāvabhedi jagatāṃ sādhāraṇaṃ locanam//
haimaṃ puṣkaramaṃtarikṣasaraso dīptaṃ divaḥ kuṇḍalaṃ kālonmānavibhāvanākṣatalayaṃ biṃbaṃ raveḥ pātu vaḥ

iti śrīskāṃde mahāpurāṇa ekāśītisāhasryāṃ saṃhitāyāṃ saptame prabhāsakhaṇḍe prathame prabhāsakṣetramāhātmye'rkkasthalamāhātmyārkasthalapūjāvidhānādivarṇanaṃnāma saptadaśo'dhyāyaḥ