Skanda Purana · Chapter 7.165

// īśvara uvāca // //
tato gacchenmahādevi sāvitrīṃ lokamātaram //
mahā pāpapraśamanīṃ someśādīśadiksthitām

saṃyatātmā naraḥ paśyettatra tāṃ niyatātmavān

brahmaṇā yaṣṭukāmena sāvitrī sahadharmiṇī //
kṛtā tāṃ balato jñātvā gāyatrīṃ kopamāviśat

tataḥ saṃtyajya sā devī brahmāṇaṃ kamalodbhavam //
sapatnīroṣasantaptā prabhāsaṃ kṣetramāśritā

tapaḥ karoti vipulaṃ devairapi suduḥsaham //
tatra sthale sthitā devī sā'dyāpi priyadarśanā

// śrīdevyuvāca // //
kimarthaṃ sā parityaktā sāvitrī brahmaṇā purā //
gāyatrī ca kathaṃ prāptā kena cāsya niveditā

kīdṛśīṃ tāṃ ca gāyatrīṃ labdhavānpadmasaṃbhavaḥ //
yastāṃ patnīṃ samutsṛjya tasyāmeva mano dadhau

kasya sā duhitā deva kimarthaṃ ca vivāhitā //
etanme kautukaṃ sarvaṃ yathāvadvaktumarhasi

//
// īśvara uvāca // //
śṛṇu devi pravakṣyāmi sāvitryāścaritaṃ mahat //
yathā sā brahmaṇā tyaktā gāyatrī ca vivāhitā

purā buddhiḥ samutpannā brahmaṇo'vyaktajanmanaḥ //
iti vedā mayā proktā yajñārthaṃ nātra saṃśayaḥ

yajñaiḥ saṃtarpitā devā vṛṣṭiṃ dāsyaṃti bhūtale //
tataścauṣadhayaḥ sarvā bhaviṣyaṃti dharātale

tasmātsaṃjāyate śukraṃ śukrātsṛṣṭiḥ pravartate //
sṛṣṭyarthaṃ sarvalokānāṃ tato yajñaṃ karomyaham

dṛṣṭvā māṃ yajña āsaktaṃ ye ca viprā dharātale //
te yajñānpracariṣyaṃti śataśo'tha sahasraśaḥ

evaṃ sa niścayaṃ kṛtvā yajñārthaṃ surasuṃdari //
tīrthaṃ niveśayāmāsa puṣkaraṃ nāma nāmataḥ

yajñavāṭo mahāṃstatra āsīttasya mahātmanaḥ //
tatra devarṣayaḥ sarve devāḥ sendrapurogamāḥ

samāyātā mahādevi yajñe paitāmahe tadā //
puṇyāste'pi dvijaśreṣṭhāstatrartvijaḥ prajajñire

sāvitrī lokajananī patnī tasya mahātmanaḥ //
gṛhakārye samāsaktā dīkṣā kālavyatikramāt //
adhvaryuṇā samāhūtā sāvitrī vākyamabravīt

// sāvitryuvāca // //
adyāpi na kṛto veṣo na gṛhe gṛhamaṇḍanam //
lakṣmīrnādyāpi saṃprāptā na bhavānī na jāhnavī

na svāhā na svadhā caiva tathā caivāpyaruṃdhatī //
indrāṇī devapatnyo'nyāḥ kathamekākinī vraje

uktaḥ pitāmaho gatvā pulastyena mahātmanā //
sāvitrī deva nāyāti prasaktā gṛhakarmaṇi

tvatpatnī kimidaṃ karma phalena saṃpravartate //
tacchrutvā dīkṣito vācaṃ śikhī muṃḍī mṛgājinī

patnīkopena saṃtaptaḥ prāha devaṃ puraṃdaram

gaccha madvacanācchakra patnīmanyāṃ kutaścana //
gṛhītvā śīghramāgaccha na syātkālātyayo yathā

jagāma balahā tūrṇaṃ vacanātparameṣṭhinaḥ //
apaśyamānaḥ kāṃcitstrīṃ yā yogyā haṃsavāhane

atha śāpādbibhītena sahasrākṣeṇa dhīmatā //
dṛṣṭā gopālakanyaikā rūpayauvanaśālinī

bibhratī tatra pūrṇaṃ sā kumbhaṃ kanyetyacodayat //
tāṃ gṛhītvā tataḥ śakraḥ samāyādyatra dīkṣitaḥ //
devadevaścaturvaktro viṣṇurudrasamanvitaḥ

saṃpradānaṃ tu kṛtavānkanyāyā madhusūdanaḥ

preritaḥ śaṃkareṇaiva brahmā devarṣibhistathā//
pariṇīyatāṃ tato dīkṣāṃ tasyāścakre yathātmanaḥ

tataḥ pravartito yajñaḥ sarvakāmasamanvitaḥ

atrirhotārcikastatra pulastyo'dhvaryureva ca//
udgātā'tho marīciśca brahmāhaṃ surapuṃgavaḥ

sanatkumārapramukhāḥ sadasyāstasya nirmitāḥ//
vastrairābharaṇairyuktā mukuṭairaṃgulīyakaiḥ

bhūṣitā bhūṣaṇopetā ekaikasya pṛthakpṛthak //
trayastrayaḥ pṛṣṭhato'nye te caivaṃ ṣoḍaśartvijaḥ

proktā bhavadbhi ryajñe'sminnanugṛhyo'smi sarvadā //
patnī mameyaṃ gāyatrī yajñe'sminnanugṛhyatām

mṛduvastradharāṃ sākṣātkṣaumavastrāvaguṇṭhitām //
niṣkramya patnīśālāta ṛtvigbhirvedapāragaiḥ

audumbareṇa daṇḍena saṃvṛto mṛgacarmaṇā //
tayā sārdhaṃ praviṣṭaśca brahmā taṃ yajñamaṇḍapam

// īśvara uvāca // //
etasminneva kāle tu saṃprāptā devayoṣitaḥ //
saṃprāptā yatra sāvitrī yajñe tasminnimaṃtritāḥ

bhṛgoḥ khyātyāṃ samutpannā viṣṇupatnī yaśasvinī //
āmantritā sā lakṣmīśca tatrāyātā tvarānvitā

tatra devī mahābhāgā yoganidrādibhūṣitā //
devī kāṃtistathā śraddhā dyutistuṣṭistathaiva ca

satī yā dakṣatanayā umā yā pārvatī śubhā //
trailokyasundarī devī strīṇāṃ saubhāgyadāyakā

jayā ca vijayā caiva gaurī caiva mahādhanā //
manojavā vāyupatnī ṛddhiśca dhanadapriyā

devakanyāstathā''yātā dānavyo danuvaṃśajāḥ //
saptarṣīṇāṃ tathā patnya ṛṣīṇāṃ ca tathaiva ca

plavā mitrā duhitaro vidyādharagaṇāstathā //
pitaro rakṣasāṃ kanyāstathā'nyā lokamātaraḥ

vadhūbhiścaiva mukhyābhiḥ sāvitrī gantumicchati //
adityādyāstathā devyo dakṣakanyāḥ samāgatāḥ

tābhiḥ parivṛtā sārdhaṃ brahmāṇī kamalālayā //
kāścinmodakamādāya kāścitpūpaṃ varānane

phalāni tu samādāya prayātā brahmaṇo'ntikam //
āḍhakīścaiva niṣpāvānrājamāṣāṃstathā'parāḥ

dāḍimāni vicitrāṇi mātuliṃgāni śobhane//
karīrāṇi tathā cānyā gṛhītvā karamardakān

kausuṃbhaṃ jīrakaṃ caiva kharjūraṃ cāparāstathā//
utatīścāparā gṛhya nālikerāṇi cāparāḥ

drākṣayā pūritaṃ cāmraṃ śṛṅgārāya yathā purā//
karburāṇi vicitrāṇi jaṃbūkāni śubhāni ca

akṣoḍāmalakāngṛhya jaṃbīrāṇi tathā parāḥ //
bilvāni paripakvāni cirbhaṭāni varānane

annapānādhikārāṇi bahūni vividhāni ca //
śarkarāputtalīṃ cānyā vastre kausumbhake tathā

evamādīni cānyāni gṛhya pūrve varānane //
sāvitryā sahitāḥ sarvāḥ saṃprāptāstu tadā śubhāḥ

sāvitrīmāgatāṃ dṛṣṭvā bhītastatra puraṃdaraḥ //
adhomukhaḥ sthito brahmā kimeṣā māṃ vadiṣyati

trapānvitau viṣṇurudrau sarve cānye dvijātayaḥ //
sabhāsadastathā bhītāstathaivānye divaukasaḥ

putrapautrā bhāgineyā mātulā bhrātarastathā //
ṛtavo nāma ye devā devānāmapi devatāḥ

vilakṣāstu tathā sarve sāvitrī kiṃ vadiṣyati //
brahmavākyāni vācyāni kiṃ nu vai gopakanyayā //

maunībhūtāstu śṛṇvānāḥ sarveṣāṃ vadatāṃ giraḥ //
adhvaryuṇā samāhūtā nāgatā varavarṇinī

śakreṇānyā tathā''nītā dattā sā viṣṇunā svayam //
anumoditā ca rudreṇa pitrā dattā svayaṃ tathā

kathaṃ sā bhavitā yajñaḥ samāptiṃ vā kathaṃ vrajet //
evaṃ cintayatāṃ teṣāṃ praviṣṭā kamalālayā

vṛto brahmā bhāryayā sa ṛtvigbhirvedapāragaiḥ //
hūyante cāgnayastatra brāhmaṇairvedapāragaiḥ

patnīśāle tathā gopī raupyaśṛṃgā samekhalā //
kṣaumavastraparīdhānā dhyāyantī parameśvaram

pativratā patiprāṇā prādhānyena niveśitā //
kṛpānvitā viśālākṣī tejasā bhāskaropamā

dyotayaṃtī sadastatra sūryasyeva yathā prabhā //
jvalamānastathā vahnirbhramaṃte cartvijastathā

paśūnāmavadānāni gṛhṇaṃti dvijasattamāḥ //
prāptā bhāgārthino devā vilaṃbasamayo'bhavat

kālahīnaṃ na kartavyaṃ kṛtaṃ na phaladaṃ bhavet //
vedeṣvayamadhīkāro dṛṣṭaḥ sarvo manīṣibhiḥ

pravargye kriyamāṇe tu brāhmaṇairvedapāragaiḥ //
kṣīradvaye hūyamāne maṃtreṇādhvaryuṇā tathā

upahūtopahūtena āgateṣu dvijanmasu //
kriyamāṇe tathā bhakṣye dṛṣṭvā devī krudhānvitā //
uvāca devī brahmāṇaṃ sadomadhye tu mauninam

kimevaṃ budhyate deva kṛtametadviceṣṭitam //
māṃ parityajya yaḥ kāmātkṛtavānasi kilbiṣam

na tulyā pādarajasā samā sā'dhiśiraḥ kṛtā

yadvadaṃti narāḥ sarve saṃgatāḥ sadasi sthitāḥ //
āścaryaṃ ca prabhūṇāṃ tu kurute yaṃ yamicchati

bhavatā rūpalobhena kṛtaṃ karma vigarhitam

na putreṣu kṛtā lajjā pautreṣu ca na te vibho //
kāmakārakṛtaṃ manye hyetatkarma vigarhitam

pitāmaho'si devānāmṛṣīṇāṃ prapitāmahaḥ //
kathaṃ na te trapā jātā ātmanaḥ paśyatastanum

lokamadhye kṛtaṃ hāsyamiha caiva vigarhitaḥ //
yadyeṣa te sthito bhāvastiṣṭha deva namo'stu te

ahaṃ kathaṃ sakhīnāṃ tu darśayiṣyāmi vai mukham //
bhartrā me vihitā patnī kathametadahaṃ vade

// brahmovāca // //
ṛtvigbhirahamājñapto dīkṣā kālo'tivartate //
patnīṃ vinā na homotra śīghraṃ patnīmihānaya

śakreṇaiṣā samānītā dattā caivā'tha viṣṇunā //
gṛhītā ca mayā tvaṃ hi kṣamasvaikaṃ mayā kṛtam //
na cāparādhyaṃ bhūyo'nyaṃ kariṣye tava suvrate

// īśvara uvāca // //
evamuktā tadā kruddhā brahmāṇaṃ śaptumudyatā//
yadi me'sti tapastaptaṃ guravo yadi toṣitāḥ

sarvabrāhmaṇaśālāsu sthāneṣu vividheṣvapi //
na tu te brāhmaṇāḥ pūjāṃ kariṣyaṃti kadācana //

ṛte vai kārtikīmekāṃ pūjāṃ sāṃvatsarīṃ tava //
kariṣyaṃti dvijāḥ sarve satyenānena te śape //
etadbuddhvā na kopostu hato hanti na saṃśayaḥ //

// sāvitryuvāca // //
bhobhoḥ śakra tvayānītā ābhīrī brahmaṇo'ntikam //
yasmādīdṛkkṛtaṃ karma tasmāttvaṃ lapsyase phalam

yadā saṃgrāmamadhye tvaṃ sthātā śakra bhaviṣyasi //
tadā tvaṃ śatrubhirbaddho nītaḥ paramikāṃ daśām

akiṃcano naṣṭasutaḥ śatrūṇāṃ nagare sthitaḥ//
parābhavaṃ mahatprāpya acirādeva mokṣyase

śakraṃ śaptvā tadā devī viṣṇuṃ cā'tha vacobravīt

guruvākyena te janma yadā martye bhavi ṣyati //
bhāryāvirahajaṃ duḥkhaṃ tadā tvaṃ tatra bhokṣyase

hṛtāṃ śatrugaṇaiḥ patnīṃ pare pāre mahodadheḥ //
na ca tvaṃ jñāyase sītāṃ śokopahacetanaḥ

bhrātrā saha parāṃ kāṣṭhāmāpadaṃ duḥkhitastathā //
paśūnāṃ caiva saṃyogaścirakālaṃ bhaviṣyati

tathā''ha rudraṃ kupitā yadā dāruvane sthitaḥ //
tadā te munayaḥ kruddhāḥ śāpaṃ dāsyaṃti te hara

bhobhoḥ kāpālika kṣudra patnyo'smākaṃ jihīrṣasi //
tadetadbhūṣitaṃ liṃga bhūmau rudra patiṣyati

vihīnaḥ pauruṣeṇa tvaṃ muniśāpācca pīḍitaḥ //
gaṃgātīre sthitā patnī sā tvāmāśvāsayiṣyati

agne tvaṃ sarvabhakṣo'si pūrvaṃ putreṇa me kṛtaḥ //
bhrūṇahā dharma ityeṣa kathaṃ dagdhaṃ dahāmyaham

jātavedasa rudrastvāṃ retasā plāvayiṣyati //
medhyeṣu ca kṛtajvālā jvālayā tvāṃ jvaliṣyati

brāhmaṇānṛtvijaḥ sarvānsāvitrī hyaśapattadā

pratigrahāgnihotrāśca vṛthā dārā vṛthāśramāḥ //
sadā kṣetrāṇi tīrthāni lobhādeva gamiṣyatha

parānneṣu sadā tṛptā atṛptāḥ svagṛheṣu ca //
ayājyayājanaṃ kṛtvā kutsitasya pratigraham

vṛthā dhanārjanaṃ kṛtvā vyavaścaiva tathā vṛthā //
mṛtānāṃ tena pretatvaṃ bhaviṣyati na saṃśayaḥ

evaṃ śakraṃ tathā viṣṇuṃ rudraṃ vai pāvakaṃ tathā //
brahmāṇaṃ brāhmaṇāṃścaiva sarvāṃstānaśapattadā

śāpaṃ dattvā tathā teṣāṃ tadā sāvasthitā sthirā

lakṣmīḥ prāha sakhīṃ tāṃ ca indrāṇī ca varānanā //
anyā devyastathā prāhuḥ sā''ha sthāsyāmi nātra vai //
tatra cāhaṃ gamiṣyāmi yatra śroṣye na tu dhvanim

tatastāḥ pramadāḥ sarvāḥ prayātāḥ svaṃ niketanam //
sāvitrī kupitā tāsāṃ punaḥ śāpāya codyatā

yasmānmāṃ saṃparityajya gatāstā devayoṣitaḥ //
tāsāmapi tathā śāpaṃ pradāsye kupitā bhṛśam

naikatra vāso lakṣmyāstu bhaviṣyati kadācana //
rudrāpi caṃcalā tāvanmūrkheṣu ca vasiṣyasi

mleccheṣu parvatīyeṣu kutsite kuṣṭhite tathā //
vācāṭe cāvalipte ca abhiśaste durātmani //
evaṃvidhe nare tubhyaṃ vasatiḥ śāpakāritā

śāpaṃ dattvā tatastasyā indrāṇīmaśapattadā

tvaṣṭurvācā gṛhītendre patyau te duṣṭakāriṇi //
nahuṣāya gate rājye dṛṣṭvā tvāṃ yācayiṣyati //

ahamindraḥ kathaṃ caiṣā nopatiṣṭhati cālasā //
sarvāndevānhaniṣyāmi lapsye nāhaṃ śacīṃ yadi

naṣṭā tvaṃ ca tadā śastā vane mahati duḥkhitā //
vasiṣyasi durācāre śāpena mama garvite

devabhāryāsu sarvāsu tadā śāpamayacchata

na cāpatyakṛtā prītiḥ sarvāsveva bhaviṣyati //
dahyamānā divārātrau vaṃdhyāśabdena duḥkhitāḥ

gaurīmevaṃ tathā śaptvā sā devī varavarṇinī //
uccai ruroda sāvitrī bhartṛ yajñādbahiḥ sthitā

rodamānā tu sā dṛṣṭā viṣṇunā ca prasāditā //
mā rodīstvaṃ viśālākṣi ehyāgaccha sadaḥ śubhe

praviṣṭā ca śubhe yāge mekhalāṃ kṣaumavāsasī //
gṛhāṇa dīkṣāṃ brahmāṇi pādau te praṇame śubhe

evamuktā'bravīdenaṃ nāhaṃ kuryāṃ vacastava //
tatrāhaṃ ca gamiṣyāmi yatra śroṣye na ca dhvanim

etāvaduktvā vyaramaduccaiḥ sthāne kṣitau sthitā

viṣṇustadagrataḥ sthitvā baddhvā ca karasaṃpuṭam //
tuṣṭāva praṇato bhūtvā bhaktyā paramayā yutaḥ

// viṣṇuruvāca // //
namo'stu te mahādevi bhūrbhuvaḥsvastrayīmayi //
sāvitri durgatariṇi tvaṃ vāṇī saptadhā smṛtā

sarvāṇi stutiśāstrāṇi lakṣaṇāni tathaiva ca //
bhaviṣyā sarvaśāstrāṇāṃ tvaṃ tu devi namo'stu te //

śvetā tvaṃ śvetarūpāsi śaśāṃkena samānanā //
śaśiraśmiprakāśena hariṇorasi rājase //
divyakuṃḍalapūrṇābhyāṃ śravaṇābhyāṃ vibhūṣitā //

tvaṃ siddhistvaṃ tathā ṛddhiḥ kīrtiḥ śrīḥ saṃtatirmatiḥ //
saṃdhyā rātri prabhātastvaṃ kālarātristvameva ca

karṣukāṇāṃ yathā sītā bhūtānāṃ dhāriṇī tathā //
evaṃ stuvaṃtaṃ sāvitrī viṣṇuṃ provāca suvratā

samyakstutā tvayā putra ajeyastvaṃ bhaviṣyasi //
avatāre sadā vatsa pitṛmātṛsu vallabhaḥ

anena stavarājena stoṣyate yastu māṃ sadā //
sarvadoṣavinirmuktaḥ paraṃ sthānaṃ gamiṣyati

gaccha yajñaṃ ciraṃ tasya samāptiṃ naya putraka

kurukṣetre prayāge ca bhaviṣye yajñakarmaṇi //
samīpagā sthitā bhartuḥ kariṣye tava bhāṣitam

evamukto gato viṣṇurbrahmaṇaḥ sada uttamam //
sāvitrī tu samāyātā prabhāse varavarṇini

gatāyāmatha sāvitryāṃ gāyatrī vākyamabravīt

śṛṇvaṃtu munayo vākyaṃ madīyaṃ bhartṛsannidhau //
yadahaṃ vacmi saṃtuṣṭā varadānāya codyatā

brahmāṇaṃ pūjayiṣyaṃti narā bhaktisamanvitāḥ //
teṣāṃ vastraṃ dhanaṃ dhānyaṃ dārāḥ saukhyaṃ sutāśca vai

avicchinnaṃ tathā saukhyaṃ gṛhaṃ vai putrapautrikam //
bhuktvā'sau suciraṃ kālaṃ tato mokṣaṃ gamiṣyati

śakrāhaṃ te varaṃ vacmi saṃgrāme śatrubhiḥ saha //
tadā brahmā mocayitā gatvā śatruniketanam

saputraśatrunāśāttvaṃ lapsyase ca paraṃ mudam //
akaṃṭakaṃ mahadrājyaṃ trailokye te bhaviṣyati

martyaloke yadā viṣṇo hyavatāraṃ kariṣyasi //
bhrātrā saha paraṃ duḥkhaṃ svabhāryā haraṇaṃ ca yat

hatvā śatruṃ punarbhāryāṃ lapsyase surasannidhau //
gṛhītvā tāṃ punaḥ prājyaṃ rājyaṃ kṛtvā gamiṣyasi

ekādaśa sahasrāṇi kṛtvā rājyaṃ punardivam//
khyātiste vipulā loke cānurāgo bhaviṣyati

gāyatrī brāhmaṇāṃstāṃśca sarvānevābravīdidam

yuṣmākaṃ prīṇanaṃ kṛtvā' tṛptiṃ yāsyaṃti devatāḥ//
bhavaṃto bhūmidevā vai sarve pūjyā bhaviṣyatha

yuṣmākaṃ pūjanaṃ kṛtvā dattvā dānānyanekaśaḥ//
prāṇāyāmena caikena sarvametattariṣyatha

prabhāse tu viśeṣeṇa japtvā māṃ vedamātaram//
pratigrahakṛtāndoṣānna prāpsyadhvaṃ dvijottamāḥ

puṣkare cānnadānena prītāḥ sarve ca devatāḥ //
ekasminbhojite vipre koṭirbhavatibhojitā

brahmahatyādipāpāni duritāni ca yāni ca //
tariṣyaṃti narāḥ sarve datte yuṣmatkare dhane

mahīyadhve tu jāpyena prāṇāyāmaistribhiḥ kṛtaiḥ //
brahmahatyāsamaṃ pāpaṃ tatkṣaṇādeva naśyati

daśabhirjanmajanitaṃ śatena tu purā kṛtam //
triyugaṃ tu sahasreṇa gāyatrī haṃti kilbiṣam

evaṃ jñātvā sadā pūjyā jāpye ca mama vai kṛte //
bhaviṣyadhvaṃ na sandeho nātra kāryā vicāraṇā

oṃkāreṇa trimātreṇa sārdhena ca viśeṣataḥ //
pūjyāḥ sarve na sandeho japtvā māṃ śirasā saha

aṣṭākṣarasthitā cāhaṃ jagadvyāptaṃ mayā tvidam //
mātā'haṃ sarvavedānāṃ vedaiḥ sarvairalaṅkatā

jatvā māṃ paramāṃ sirddhi paśyanti dvijasattamāḥ //
prādhānyaṃ mama jāpyena sarveṣāṃ vo bhaviṣyati

gāyatrīsāramātro'pi varaṃ vipraḥ suyantritaḥ//
nāyaṃtritaścaturvedaḥ sarvāśī sarvavikrayī

yasmādbhavatāṃ sāvitryā śāpo datto sade tviha//
atra dattaṃ hutaṃ cāpi sarvamakṣayakārakam//
datto varo mayā tena yuṣmākaṃ dvijasattamāḥ

agnihotraparā viprāstrikālaṃ homadāyinaḥ //
svargaṃ te tu gamiṣyaṃti ekaviṃśatibhiḥ kulaiḥ

evaṃ śakre ca viṣṇau ca rudre vai pāvake tathā //
brahmaṇo brahmaṇānāṃ ca gāyatrī sā varaṃ dadau //
tasminkāle varaṃ dattvā brahmaṇaḥ pārśvagā'bhavat

hariṇā tu samākhyātaṃ lakṣmyāḥ śāpasya kāraṇam //
yuvatīnāṃ ca sarvāsāṃ śāpastāsāṃ pṛthakpṛthak

lakṣmyāstadā varaṃ prādādgāyatrī brahmaṇaḥ priyā

akutsitāḥ sadā putri tava vāsena śobhane //
bhaviṣyati na saṃdehaḥ sarvebhyaḥ prītidāyakāḥ

ye tvayā vīkṣitāḥ sarve sarve vai puṇyabhājanāḥ //
teṣāṃ jātiḥ kulaṃ śīlaṃ dharmaścaiva varānane

parityaktāstvayā ye tu te narā duḥkhabhāginaḥ //
sabhāyāṃ te na śobhante manyante na ca pārthivaiḥ

āśiṣaścaiva teṣāṃ tu kurvate vai dvijottamāḥ //
saujanyaṃ teṣu kurvanti naptā bhrātā pitā guruḥ

bāṃdhavo'si na saṃdeho na jīve'haṃ tvayā vinā //
tvayi dṛṣṭe prasannā me dṛṣṭirbhavati śobhanā //
manaḥ prasīdate'tyarthaṃ satyaṃsatyaṃ vadāmi te

evaṃvidhāni vākyāni tvayā dṛṣṭyā nirīkṣite //
sajjanāste vadiṣyanti janānāṃ prītidāyakāḥ

indrāṇi nahuṣaḥ prāpya svargaṃ tvāṃ yācayiṣyati //
adṛṣṭvā tu hataḥ pāpo agastyavacanāddrutam

sarpatvaṃ samanuprāpya prārthayiṣyati taṃ munim //
darpeṇāhaṃ vinaṣṭo'smi śaraṇaṃ me mune bhava

vākyena tena tasyāsau nṛpasya bhagavānṛṣiḥ //
kṛtvā manasi kāruṇyamidaṃ vacanamabravīt

utpatsyati kule rājā tvadīye kurunaṃdana //
sārpaṃ kalevaraṃ dṛṣṭvā praśnaistvāmuddhariṣyati

so'pyajagaratāṃ tyaktvā punaḥ svargaṃ gamiṣyati //
aśvamedhe kṛte bhartrā saha yāsi punardivi //
prāpsyase vara dānena mamānena sulocane

devapatnyastadā sarvāstuṣṭayā paribhāṣitāḥ //
apatyairapi hīnāḥ syurnaiva duḥkhaṃ bhaviṣyati

iti dattvā varāndevī gāyatrī lokasaṃmatā //
jagāmādarśanaṃ devī sarveṣāṃ paśyatāṃ tadā

sāvitrī tu tadā devī prabhāsaṃ kṣetramāgatā //
kṛtasmarasya śṛṅge tu śrīsomeśvarapūrvataḥ

manvantare cākṣuṣe ca dvitīye dvāpare śubhe //
tatra yajñaḥ samārabdho brahmaṇā lokakāriṇā

yajñe yātā mahātmāno devāḥ saptarṣayo varāḥ //
svāyaṃbhuve tu ye śastāḥ śaptāste cābhavanpurā

tasmātkālātsamārabhya prabhāsaṃ kṣetramāśritāḥ

sāvitrī lokajananī lokānugrahakāriṇī //
yastāṃ pūjayate bhaktyā pakṣamekaṃ niraṃtaram //
brahmapūjāvidhānena tasya putro dhruvo bhavet

pāṇḍukūpe naraḥ snātvā dṛṣṭvā liṃgāni pañca vai //
pāṇḍavaiḥ sthāpitānīha dṛṣṭvā yajñaphalaṃ labhet

jyeṣṭhasya pūrṇimāyāṃ tu sāvitrīsthalasaṃnidhau //
paṭhedyo brahmasūktāni mucyate sarvapātakaiḥ

etatte sarvavikhyātamākhyātaṃ kalmaṣāpaham //
yaścedaṃ śṛṇuyādbhaktyā sa gacchetparamaṃ padam

iti śrīskāṃde mahāpurāṇa ekāśītisāhasryāṃ saṃhitāyāṃ saptame prabhāsakhaṇḍe prathame prabhāsakṣetramāhātmye sāvitrīmāhātmyavarṇanaṃnāma pañcaṣaṣṭyutaraśatatamo'dhyāyaḥ