Skanda Purana · Chapter 7.148

// īśvara uvāca // //
tato gacchenmahādevi kūpaṃ kuṃḍalasaṃbhavam //
tasyaiva cottare bhāge brahmakuṇḍasamīpataḥ

yatra siddho mahādevi rūpakuṃḍalahārakaḥ //
tatra snātvā naro devi mucyetsteyakṛtādaghāt

sapta janmāni deveśi na tasyānvayasaṃbhavaḥ //
cauraḥ kaścidbhavetkrūrastatra snānaprabhāvataḥ

śivarātryāṃ viśeṣeṇa piṃḍadānādikāṃ kriyām //
kuryācchastrahatānāṃ ca pāpināṃ tatra muktaye

// devyuvāca // //
kathaṃ kuṇḍalarūpaṃ tu pṛthivyāṃ khyātimāgatam //
etatkathaya me deva vistarādvadatāṃ vara

// īśvara uvāca // //
śṛṇu devi mahāpuṇyāṃ kathāṃ pāpapraṇāśanīm //
yāṃ śrutvā mucyate pāpānnaro janmaśatārjitāt

prabhāsakṣetramāhātmyācchivarātryāmupoṣitaḥ //
āsītsudarśano rājā pṛthivyāmekarāṭ sudhīḥ /

dhanyo hi sa dhanāḍhyaśca prajāṃ yatnairapālayat //
rājyaṃ tasya susaṃpannaṃ brāhmaṇairupaśobhitam //
samṛddhamṛddhisaṃyuktaṃ viṭataskaravarjitam

tasmiñjanapade ramye purī bhagavatī śubhā //
cāturvarṇyasamāyuktā puraprākāramaṃḍitā

tasminpuravare ramye rājyaṃ nihatakaṇṭakam //
karoti bāndhavaiḥ sārddhamṛddhiyuktaḥ sudarśanaḥ //
hiraṇyadattasya suto jāto gāṃdhārakanyayā

tasya bhāryā priyā sādhvī bhartṛvrataparāyaṇā //
sunaṃdā nāmavikhyātā kāśirājasutā śubhā

tayā sārdhaṃ hi rājendro bhogānsa bubhuje sadā //
bhuṃjamānasya bhogānvai cirakālo gatastadā

akarotsa mahāyajñāndadau dānāni bhūriśaḥ //
evaṃ kālo gatastasya bhāryayā saha suvrate

kadācinmāghamāse tu śivarātryāṃ varānane //
sasmāra pūrvajātiṃ sa bhāryāmāhūya cābravīt

// sudarśana uvāca // //
śivarātrivrataṃ devi mayā kāryaṃ varānane //
vratasyāsya prabhāvena prāptaṃ rājyaṃ mayā kila

//rājñyuvāca // //
mahānprabhāvo rājendra evamuktaṃ tvayā mama //
etanme kāraṇaṃ brūhi āścaryaṃ hṛdi vartate

//
// rājovāca // //
śṛṇu tīrthasya māhātmyaṃ śivarātrimupoṣaṇāt //
tasmiñchivapure ramye svargadvāre suśobhane

āditīrthe prabhāse tu kāmike tīrtha uttame

ṛddhiyukte pure tasminnityaṃ dharmānusevite //
śivarātryāṃ gato rājñi tithīnāmuttamā tithiḥ

mānavāstatra ye kecitpurarāṣṭrani vāsinaḥ//
tatrāgatā varārohe śivarātryāmupoṣitum

dhananāmā vaṇikkaścittatraiva vasate sadā //
dhanāḍhyaḥ sa tu dharmātmā sadā dharmaparāyaṇaḥ //

sa bhāryāsahitastatra śivarātrimupoṣitaḥ //
tasya bhāryā'bhavatsādhvī rūpayauvanasaṃvṛtā

pracalanmekhalāhārā sarvābharaṇabhūṣitā //
sa tayā bhāryayā sārdhaṃ kāmakrodhavivarjitaḥ

prabhāsasyāgrato bhūtvā snātaḥ śuklāṃbaraḥ śuciḥ //
yathoktena vidhānena bhaktyā nidrāvivarjitaḥ

tatrāhaṃ caurarūpeṇa pāpaḥ stainyaṃ samāśritaḥ //
sacchūdrāṇāṃ kule jāto devabrāhmaṇapūjakaḥ

pūrvakarmānusaṃyogādvikarmaṇi rataḥ sadā //
tasyāṃ rātryāmahaṃ tatra janamadhye tu saṃsthitaḥ

kuṇḍalīnaḥ sthitastatra raṃdhrāpekṣī varānane //
vaṇijastasya bhāryāyāśchidrānveṣaṇatatparaḥ

sā rātrirjāgratastasya gatā me vijane tathā //
gītanṛtyādinirghoṣairvedamaṃgalapāṭakaiḥ

tālaśabdaistathā bandhaiḥ pustakānāṃ ca vācakaiḥ //
evaṃ rātryāṃ tu śeṣāyāṃ yāvattiṣṭhati tatra vai

nirodhena samāyuktā pīḍyamānā śucismitā //
dhanibhāryā nirodhārtā devāgārādbahirgatā

tasyāḥ karṇau troṭayitvā pupluve'haṃ jale sthitaḥ //
tataḥ kolāhalastatra kṛtastatpuravāsibhiḥ

śrutvā kolāhalaṃ śabdaṃ karṇatroṭanajaṃ tadā //
dhāvitā rakṣakāstatra rājaśāsanakārakāḥ

tairahaṃ śastrahastaiśca ulkāhastaiḥ samaṃtataḥ //
nirīkṣito'tha na prāptaṃ suvarṇaṃ manmukhe sthitam //

khaḍgena tīkṣṇadhāreṇa chittvā śīrṣaṃ tadā mama //
ulkāhastā nirīkṣanto nāpaśyansvarṇamaṇvapi

hitvā māṃ te gatāḥ sarve gatvā rājñe nyavedayan //
na kiñcittatra saṃprāptaṃ hato'smābhiśca tatkṣaṇāt

kathayitvā tu te sarve yathādeśaṃ gatāḥ punaḥ //
tato vai bandhunā tatra bhayabhītena cetasā

nikhātaṃ mama tatraiva śiraḥ kāyena saṃyutam //
khātaṃ kṛtvā priye tatra brahmatīrthasya cottare

pihito'haṃ tu tatraiva prabhāse tīrtha uttame //
śivarātriprabhāvena tajjātismaratāṃ gataḥ

rājyaṃ niṣkaṇṭakaṃ prāptaṃ samṛddhaṃ varavarṇini //
etatprabhāsamāhātmyaṃ śivarātrerupoṣaṇāt //
etatphalaṃ mayā labdhaṃ gatvā tasmādupoṣaye

// rājñyuvāca // //
gacchāvastatra yatraiva kapālaṃ patitaṃ tava //
sphoṭite ca kapāle ca hiraṇyaṃ dṛśyate yadi //
pratyayo me bhavetpaścāttava vākyaṃ na saṃśayaḥ

// rājovāca // //
kalpaṃ hi tiṣṭhate cāsthi yāvadbhūmiviparyayaḥ //
uttiṣṭha vraja bhadraṃ te prabhāsaṃ kṣetramuttamam

tasya tadvacanaṃ śrutvā yadrājñā samudīritam //
gamanāya matiṃ cakre śivarātryā upoṣaṇe

tato'śvairjavanaiyurktaṃ rathaṃ hemavibhūṣitam //
āsthāya saha patnyā ca prabhāsaṃ kṣetrameyivān

vrataṃ kṛtvā prabhāse tu yathoktaṃ varavarṇini //
brahmatīrthe samāgatya uddhṛtya sakalaṃ tataḥ

hiraṇyaṃ darśayāmāsa sphoṭayitvā śavaṃ svayam

// īśvara uvāca // //
jātasaṃpratyayā bhāryā tasya rājño babhūva ha //
jagāma paramaṃ sthānaṃ yatra kalyāṇamuttamam

jano'pi vismitaḥ sarvo dṛṣṭvā citraṃ tadadbhutam //

nadī citrapathānāma tatrotpannā varānane //
citrādityasya pūrveṇa brahmatīrthasya cottare

tasyāṃ tattiṣṭhate tatra sarvapāpapraṇāśanam //

śrāvaṇe māsi saṃprāpte tasminkūpe vidhānataḥ //
yaḥ snānaṃ kurute devi śrāddhaṃ tatra viśeṣataḥ

citrādityaṃ tu saṃpūjya śivaloke mahīyate

etatte kathitaṃ sarvaṃ śivarātryā mahatphalam //
bhuktimuktipradaṃ puṇyaṃ sarvapāpapraṇāśanam

ya idaṃ paṭhate nityaṃ śṛṇuyādvāpi mānavaḥ //
sarvapāpavinirmukto rudraloke mahīyate

iti śrīskāṃde mahāpurāṇa ekāśītisāhasryāṃ saṃhitāyāṃ saptame prabhāsakhaṃḍe prathame prabhāsa kṣetramāhātmye kuṇḍalakūpamāhātmyavarṇanaṃnāmāṣṭācatvāriṃśaduttaraśatatamo'dhyāyaḥ