Skanda Purana · Chapter 7.111

// īśvara uvāca // //
tato gacchenmahādevi puṣkarāraṇyamuttamam //
tasmādīśānakoṇasthaṃ dhanuṣāṃ ṣaṣṭibhiḥ sthitam

tatra kuṇḍaṃ mahādevi hyaṣṭapuṣkarasaṃjñitam //
sarva pāpaharaṃ devi duṣprāpyamakṛtātmabhiḥ

tatra kuṇḍasamīpe tu purā rāmeśadhīmatā //
sthāpitaṃ tanmahāliṅgaṃ rāmeśvara iti smṛtam

tasya pūjanamātreṇa mucyate brahmahatyayā

// śrīdevyuvāca // //
bhagavanvistarādbrūhi rāmeśvarasamudbhavam //
kathaṃ tatrāgamadrāmaḥ sasītaśca salakṣmaṇaḥ

kathaṃ pratiṣṭhitaṃ liṅgaṃ puṣkare pāpataskare //
etadvistarato brūhi phalaṃ māhātmyasaṃyutam

// īśvara uvāca // //
caturviṃśayuge rāmo vasiṣṭhena purodhasā //
purā rāvaṇanāśārthaṃ jajñe daśarathātmajaḥ

tataḥ kālāntare devi ṛṣiśāpānmahātapāḥ //
yayau dāśarathī rāmaḥ sasītaḥ sahalakṣmaṇaḥ

vanavāsāya niṣkrāṃto divyairbrahmarṣibhirvṛtaḥ //
tato yātrāprasaṃgena prabhāsaṃ kṣetramāgataḥ

taṃ deśaṃ tu samāsādya suśrāṃto niṣasāda ha //
astaṃ gate tataḥ sūrye parṇānyāstīrya bhūtale

suṣvāpātha niśāśeṣe dadṛśe pitaraṃ svakam //
svapne daśarathaṃ devi saumyarūpaṃ mahāprabham

prātarutthāya tatsarvaṃ brāhmaṇebhyo nyavedayat //
yathā daśarathaḥ svapne dṛṣṭastena mahātmanā

// brāhmaṇā ūcuḥ // //
vṛddhikāmāśca pitaro varadāstava rāghava //
darśanaṃ hi prayacchaṃti svapnānte hi svavaṃśaje

etattīrthaṃ mahāpuṇyaṃ suguptaṃ śārṅgadhanvanaḥ //
puṣkareti samākhyātaṃ śrāddhamatra pradīyatām

nūnaṃ daśaratho rājā tīrthe cāsminsamīhate //
tvayā dattaṃ śubhaṃ piṇḍaṃ tataḥ sa darśanaṃ gataḥ

// īśvara uvāca // //
teṣāṃ tadvacanaṃ śrutvā rāmo rājīvalocanaḥ //
nimaṃtrayāmāsa tadā śrāddhārhānbrāhmaṇāñchubhān

abravīllakṣmaṇaṃ pārśve sthitaṃ vinatakaṃdharam //
phalārthaṃ vraja saumitre śrāddhārthaṃ tvarayā'nvitaḥ

sa tatheti pratijñāya jagāma raghunaṃdanaḥ //
ānayāmāsa śīghraṃ sa phalāni vividhāni ca

bilvāni ca kapitthāni tindukāni ca bhūriśaḥ //
badarāṇi karīrāṇi karamardāni ca priye

cirbhaṭāni parūṣāṇi mātuliṃgāni vai tathā //
nālikerāṇi śubhrāṇi iṃgudīsaṃbhavāni ca

athaitāni papācāśu sītā janakanaṃdinī //
tatastu kutape kāle snātvā valkalabhṛcchuciḥ

brāhmaṇānānayāmāsa śrāddhārhāndvijasattamān //
gālavo devalo raibhyo yavakrīto'tha parvataḥ

bharadvājo vasiṣṭhaśca jāvālirgautamo bhṛguḥ //
ete cānye ca bahavo brāhmaṇā vedapāragāḥ

śrāddhārthaṃ tasya saṃprāptā rāmasyākliṣṭakarmaṇaḥ //
etasminneva kāle tu rāmaḥ sītāmabhāṣata

ehi vaidehi viprāṇāṃ dehi pādāvanejanam //
etacchrutvā'tha sā sītā praviṣṭā vṛkṣamadhyataḥ

gulmairācchādya cātmānaṃ rāmasyādarśane sthitā //
muhurmuhuryadā rāmaḥ sītāsītāmabhāṣata

jñātvā tāṃ lakṣmaṇo naṣṭāṃ kopāviṣṭaṃ ca rāghavam //
svayameva tadā cakre brāhmaṇārha pratikriyām //

atha bhukteṣu vipreṣu kṛta piṃḍapradānake //
āgatā jānakī sītā yatra rāmo vyavasthitaḥ

tāṃ dṛṣṭvā paruṣairvākyairbhartsayāmāsa rāghavaḥ //
dhigdhikpāpe dvijāṃstyaktvā pitṛkṛtyamahodayam //
kva gatā'si ca māṃ hitvā śrāddhakāle hyupasthite

// īśvara uvāca // //
tasya tadvacanaṃ śrutvā bhayabhītā ca jānakī

kṛtāñjalipuṭā bhūtvā vepamānā hyabhāṣata //
mā kopaṃ kuru kalyāṇa mā māṃ nirbhartsaya prabho

śṛṇu yasmādvibho'nyatra gatā tyaktvā tavāntikam //
dṛṣṭastatra pitā me'dya tathā caiva pitāmahaḥ

tasya pūrvataraścāpi tathā mātāmahādayaḥ //
aṃgeṣu brāhmaṇendrāṇāmākrāntāste pṛthakpṛthak

tato lajjā samabhavattatra me raghunandana //
pitrā tatra mahābāho manojñāni śubhāni ca

bhakṣyāṇi bhakṣitānyeva yāni vai guṇavanti ca //
sa kathaṃ sukaṣāyāṇi kṣārāṇi kaṭukāni ca //
bhakṣayiṣyati rājendra tato me duḥkhamāviśat

etasmātkāraṇānnaṣṭā lajjayā'haṃ raghūdvaha //
dṛṣṭvā śvaśuravargaṃ svaṃ tasmātkopaṃ parityaja

tasyāstadvacanaṃ śrutvā vismito rāghavo'bhavat //
viśeṣeṇa dadau tasmiñchrāddhaṃ tīrthe tu puṣkare

tatra puṣkarasānnidhye dakṣiṇe dhanuṣāṃ traye //
liṃgaṃ pratiṣṭhayāmāsa rāmeśvaramiti śrutam

yastaṃ pūjayate bhaktyā gandhapuṣpādibhiḥ kramāt //
sa prāpnoti paraṃ sthānaṃ yratra devo janārdanaḥ

kimatra bahunoktena dvādaśyāṃ yatpradāpayet //
na tatra parisaṃkhyānaṃ triṣu lokeṣu vidyate

śukrāṃgārakasaṃyuktā caturthī yā bhavetkvacit //
ṣaṣṭhī vātra varārohe tatra śrāddhe mahatphalam

yāvaddvādaśavarṣāṇi pitaraśca pitāmahāḥ //
tarpitā nānyamicchanti puṣkare svakulodbhave

tatra yo vājinaṃ dadyātsamyagbhaktisamanvitaḥ //
aśvamedhasya yajñasya phalaṃ prāpnoti mānavaḥ

iti te kathitaṃ samyaṅmāhātmyaṃ pāpanāśanam //
rāmeśvarasya devasya puṣkarasya ca bhāmini

iti śrīskāṃde mahāpurāṇa ekāśītisāhasryāṃ saṃhitāyāṃ saptame prabhāsakhaṇḍe prathame prabhāsakṣetramāhātmye puṣkaramāhātmye rāmeśvarakṣetramāhātmyavarṇanaṃnāmaikādaśottaraśatatamo'dhyāyaḥ