Skanda Purana · Verses 7-3
// atha śrīskāṃde mahāpurāṇe saptame prabhāsakhaṃḍe tṛtīyamarbudakhaṇḍaṃ prārabhyate // ( ७ - ३) //
// atha prabhāsakhaṇḍe tṛtīyamarbudakhaṇḍam // ७
१ arbudācalamāhātmyavarṇanopakramaḥ, tatrādau vasiṣṭhasyārbudācale gamanam, tatra tapastaptvā yajñārthaṃ pālitāyā dhenoraraṇye tṛṇādi carituṃ gatāyāḥ śvabhre patanam, sāyaṃ dhenora-pratyāgamanādvasiṣṭhena cintākaraṇam, tato vasiṣṭhena śvabhrasamīpametya svadhenorbhuṃbhā-rāvaṃ śrutvā tasyā bahirnirgamanārthaṃ sarasvatīdhyānakaraṇam, tena dhyānena sarasvatyā svajalena śvabhraṃ pūrayitvā gorbahirniḥsaraṇakaraṇam, tāṃ dhenuṃ gṛhītvā vasiṣṭhasya svāśrame gamanam, tato vasiṣṭhena tacchvabhra pūraṇāya himavantaṃ gatvā śvabhrāyāmavi-stāraṃ himavate kathayitvā himavadvacanācchvabhrotpattithanam, vasiṣṭhāśramasamīpava-rti vivaravṛttāntopakramavarṇanama, ...... ... ... ... २३७
२ gautamaśiṣyasyottaṃkasya gurudakṣiṇāṃ dātuṃ gurupatnyā saudāsapatnīmadayantīkuṇḍalānayane pracoditasya saudāsagṛhaṃ prati gamanam, tatra svasya dehaṃ bhakṣitumāgataṃ vyāghrāsyaṃ saudāsaṃ dṛṣṭvā svātmapradānāya tasmai pratijñākaraṇam, tatastatpatnyāḥ sakāśātkuṇḍalalabdhiḥ, saudāsasya śāpādvimuktiḥ, tataḥ kuṇḍale gṛhītvā gatena gautama-śiṣyeṇa madhyemārgaṃ nihitayostayoḥ kuṃḍalayostakṣakeṇa haraṇam, tatastakṣa-kasya pṛṣṭhatastatpratyānayanārthaṃ pātāle gamanam, tasminneva samaye tatra gartotpādanam, gautamaśiṣyottaṃkacaritravarṇanam... ... ....... २३७
३ vasiṣṭhājñayā himavadvacanānnaṃdivardhanaparvatenārbudanāganītena śvabhrapūraṇakaraṇam, arbudā-calamāhātmyavarṇanam ... ... ...... ... ... २३९
४ tatrārbudānītanaṃdivardhanākhyaparvate śivāvāsārthaṃ vasiṣṭhena tapaḥkaraṇam, vasiṣṭhena śivastavakaraṇam, tato vasiṣṭhena śivaprasādenācaleśvaretināmnā liṃgasthāpanam, śivena mandākinyā vāsakaraṇam, acaleśvaramāhātmyavarṇanam ... ... २४०
५ arbudācale nāgatīrthamāhātmyavarṇane yayātipulastvasaṃvāde gautamyā nāgatīrthe snānārthaṃ gamanavarṇanam, tatra snātuṃ pravṛttāyāstasyāḥ putrecchāvyākulitahṛdayatvātkevala-snānena garbhadhāraṇam, tato lajjayā citāṃ praveṣṭukāmāyāstasyā nabhovāṇīśrava-ṇānmaraṇato nivartanam, nāgatīrthamāhātmyavarṇanam....... ... २४०
६ vasiṣṭhāśramamāhātmyavarṇanama,... .. ... - -.. ... २४१
७ acaleśvaraprabhāvavarṇanam.... - -... ....... ... २४१
८ bhadrakarṇahradatrinetramāhātmyavarṇanam.. - -. .... ...... २४२
९ kedāramāhātmyavarṇane'jāpālaṃ prati vasiṣṭhena 'prāgjanmani śūdratvaṃ prāptena tvayā kamalaiḥ kedāreśvarapūjaneneha janmani te rājyapadaprāptiḥ iti kathanam, kedāreśvaramāhātmya-varṇanam .... ... -... - -. ......... २४२
१० yugakālapramāṇādivarṇanam, caturyugadharmādharmavivecanam , kaliyugaprabhāvātsarvatīrthā-gamanavarṇanam .... २४३
११ koṭīśvaramāhātmyavarṇanam. .... -... ...... २४४
१२ vapurnāmakāpsarasā rūpatīrthe snānakaraṇena susvarūpaprāptiḥ, rūpatīrthamāhātmyavarṇanam २४५
१३ hṛṣīkeśamāhātmyavarṇane'mbarīṣarājarṣiṇā tapaḥ kṛtvā harimūrtisthāpanam, hṛṣīkeśa-māhātmyavarṇanam. ... .. ...... ... २४६
१४ viśvāvasunāmakasiddhena śivamārādhya śivakṛpayā liṃgasthāpanam, siddheśvaraliṃga-māhātmyavarṇanam ... ... ...... ... २४७
१५ daityāndevairnirjitāndṛṣṭvā ciṃtayā daityajayaprāptyarthaṃ daityaguruṇā śukrācāryeṇa devamārādhya varaṃ labdhā daityajayakaraṇaṃ tatraiva śukreśvaretināmnā liṃgasthāpanaṃ ca, śukreśvaraliṃga-māhātmyavarṇanam. ... ... २४८
१६ kayācinmaṇikarṇikākhyayā striyā snānakaraṇena tasyāḥ susvarūpaprāptirato maṇikarṇi-ketināmnā kuṇḍakhyātikathanam, maṇikarṇikeśvaramāhātmyavarṇanam -. ... २४८
१७ kenacitpaṃgunāmakena paṃgutvaṃ gatena vipreṇa śivaṃ prasādya paṃgutvaṃ nirākṛtya svanāmnā tīrthasthāpanam, paṃgutīrthamāhātmyavarṇanama, ... .. २४९
१८ atīvapāpakāriṇaścitrāṃgadasya jalaṃ praviṣṭasya tṛṣārtasya grāheṇa haraṇam, tato yama-dūtaiḥ pāpinaścitrāṃgadasya narake prakṣepaṇam, citrāṃgadasya narake prakṣepaṇena tatratyajīvānāṃ sukhaprāptiḥ, tata āścaryaṃ dṛṣṭvā yamena jñānekṣaṇena samavalokya mattīrthasnānaka-raṇena tatraivāsya mṛtiprāpternāyaṃ narakalokaduḥkhabhāgiti manasi vicārya tasya nara-kato mocanam, tatastasya citrāṃgadasyāpsarogaṇaveṣṭitavimānena svarge gamanam, yamatīrthamāhātmyavarṇanam. .. ... ...... ... २४९
१९ vārāhatīrthamāhātmyavarṇanam-. .. ... .. ... .. २४९
२० dakṣeṇa candraṃ prati svakanyāsu viṣamatvena vartanadarśanādyakṣmajanakaśāpapradānam, tata-ścandreṇa tapastapanam, tena tapasā tasya yakṣmaroganivṛttiḥ, candreṇa candraprabhāseti nāmnā liṃgasthāpanam, candraprabhāsatīrthaliṃgamāhātmyavarṇanam.... २५०
२१ piṇḍodakatīrthamāhātmyavarṇanam
२२ kaliṃganāmakadānavena jitairdevairdevyārādhanāṃ kṛtvā devīkṛpayā svargaprāpaṇam, kaliṃgadehopari parvataśṛṃga nidhāya tacchikhare devyā svāvasthānakaraṇam, devaiḥ śrīmātā-devīstavanakaraṇam, śrīmātāmāhātmyavarṇanam.-. ... .... .. २५१
२३ atha śuklatīrthamāhātmyam, tatra rajakena nīlīmadhye prakṣiptānāṃ vastrāṇāṃ śuklatvaprā-ptyā tasya tīrthasya śuklatīrtheti nāmakaraṇam, śuklatīrthamāhātmyavarṇanam ... २५३
२४ niśuṃbhadaityaṃ hatvā devyāstatrārbudācale'vasthānāttasyāḥ kātyāyanītināmnā devaiḥ sthāpa-nam, kātyāyanīmāhātmyavarṇanam .. ...... ... २५३
२५ piṇḍārakatīrthamāhātmyavarṇanam. ... ...-......... २५४
२६ kanakhalatīrthamāhātmyavarṇanam. .. .. ...... २५४
२७ cakratīrthaprabhāvavarṇanam ... ... - .... ... ... २५४
२८ manuṣyatīrthaprabhāvavarṇanam ... - -. ..... ... ... - २५४
२९ mṛgayāsaktena suprabhanṛpatinā bālaṃ stanaṃ dhayaṃtīṃ mṛgīṃ prati bāṇena vedhakaraṇam, tato mṛgyā rājñe raudravyāghro bhaviṣyasi iti śāpapradānam, tatkāla eva rājño vyāghratvaprāptiḥ, tatraivāraṇye gokulato bhraṣṭāyāḥ kasyāścitkapilānāmnyā gorāga-manam, vyāghrakapilayoḥ saṃvādavarṇanam, tataḥ kapilayā vyāghrasamīpe śapathaṃ kṛtvā svasthānaṃ goṣṭhaṃ gatvā dugdhaṃ bālāya pāyayitvā vatsāya vanagatavṛttāntaṃ śrāvayitvā vanametuṃ vatsāgrahaṃ dṛṣṭvā tato vatsasya nivāraṇaṃ kṛtvā svasakhīḥ pratyetya sarvaṃ kathayitvā sakhībhirvyāghrasannidhau gantuṃ nivāritayāpi tayā sakhīvacanamavamanya vyāghrasamīpe pratyāgamanam, goḥ satyavaktrītvaṃ dṛṣṭvā vismayotphullamānasenavyāghreṇa gave jīvadānam, suprabhasya śāpānmuktiḥ, tasyaiva sthānasya kapilātīrthetināmnā prasiddhiḥ, kapilātīrthamāhātmyavarṇanam .. .. - ... २५५
३० agnitīrthamāhātmyavarṇanam.... ...... -.... २५७
३१ indrasenasya śatruvināśārtha dhanaharaṇārtha paradeśe gamanam, tato dūtamukhenendrasenenendraseno mṛt iti tatpatnyai kathanakaraṇādindrasenapatnīvināśaḥ, indrasenasya strīhatyāvināśārthaṃ somatīrthādiprabhāsasthasarvatīrtheṣu gamanakaraṇam, indrasenasya tatra gatvā pāpahānerabhāvādraktānubaṃdhartārthe snānakaraṇenaiva pāpamuktivarṇanam, raktānubandhatīrthamāhātmyavarṇanam.. ... - ... .... .... २५८
३२ uddhartanajaṃ lepaṃ gṛhītvā pārvatyā bālakanirmāṇakaraṇam, pārvatyā lepābhāvācchi-rohīno bālako'yamiti matvā tatkabaṃdhena saha kasyacinmattagajamastakasya saṃdhānakaraṇam, tataḥ śivena mahāvināyaketi tasya nāmakaraṇam, mahāvaināyakīśāntikathanam, mahāvināyakamāhātmyavarṇanam. ........ .... २५९
३३ pārtheśvaramāhātmyavarṇanam... .... ... ........ -. २६०
३४ mahattvākāṃkṣayā brahmaviṣṇvoḥ parasparaṃ kalahāyamānayoryudhyatośca madhya ekasyānādyantasya liṃgasyotpattivarṇanam, tata ākāśavāṇyā tayoryuddhaparāvartanaṃ kārayitvā 'yo liṃgāntaṃ paśyetsa mahān ' iti paṇakathanam, tatra brahmaṇā śivasaṃnidhau mithyā liṃgordhvaparyantadarśanavṛttakathanācchivena brahmaṇe'pūjyatvaprāpakaśāpadānama, tathaiva brahmaṇo mithyāsākṣyaṃ dātuṃ pravṛttasya ketakasyāpi śāpadānam, tato viṣṇave śaṃkareṇa varapradānam, kṛṣṇatīrthamāhātmyavarṇanam..... .... २६०
३५ māmuhradotpattivṛttāntavarṇanam ......... २६१
३६ mahiṣāsurapīḍitairdevaiḥ kṛtenārādhanena prasannayā devyā mahiṣāsuravadhakaraṇam, tatraiva devaiścaṇḍikāśrametināmnā sthāpanavṛttāntavarṇanam, caṇḍikāśramamāhātmyavarṇanam. २६३
३७ nāgodbhavatīrthamāhātmyavarṇanam... ....... .. ..... २६७
३८ śivagaṃgākuṇḍotpattimāhātmyavarṇanam ...... . २६७
३९ śivaliṃgamāheśvaramāhātmyavarṇanapuraḥsarasaktudānamāhātmyavarṇanam.... २६८
४० śaṃkareṇa kāmadahanakaraṇādratyā śokakaraṇam, taṃ ratikṛtaṃ śokaṃ śrutvā nabhovāṇyā kāmasvānaṅgatvapūrvakasaṃjīvanavarṇanam, tayā ratyā saha kāmena liṃgasthāpanam , kāme-śvaramāhātmyavarṇanam.... .... ....... २७०
४१ mārkaṇḍajanmādikathānidarśanapūrvakaṃ mārkaṇḍeyāśramapadotpattivṛttāntavarṇanam.. २७०
४२ uddālakeśvaramāhātmyavarṇanam.... ... .. .. २७१
४३ siddheśvaramāhātmyavarṇanam.. .... ...... .... . २७१
४४ gajatīrthaprabhāvavarṇanam ... ... ..... .... ... २७१
४५ śrīdevakhātotpattimāhātmyavarṇanam............. २७२
४६ vyāsatīrthamāhātmyavarṇanam................ २७२
४७ gautamāśramatīrthamāhātmyavarṇanam-... २७२
४८ indumatyaprastutākhyarājakathāvarṇanapūrvakaṃ kulasaṃtāraṇatīrthamāhātmyavarṇanam.... २७२
४९ paraśurāmatīrthamāhātmyavarṇanam............ २७३
५० koṭitīrthaprabhāvavarṇanam................ २७३
५१ candrodbhedatīrthamāhātmyavarṇanam............... २७३
५२ īśānīśikharamāhātmyavarṇanam............... २७४
५३ brahmapadotpattimāhātmyavarṇanam. ... ... २७५
५४ tripuṣkaramāhātmyavarṇanam.......... .... २७५
५५ rudrahradamāhātmyavarṇanam . २७५
५६ guheśvaramāhāktyavarṇanam . २७५
५७ aviyuktakṣetramāhātmyavarṇanam................. २७६
५८ umāmaheśvaratīrthamāhātmyavarṇanam. ........... .. २७६
५९ mahaujasatīrthaprabhāvavarṇanam ................ २७६
६० jaṃbutīrthaprabhāvavarṇanam.................... २७६
६१ gaṅgādharatīrthamāhātmyavarṇanam. .......... २७६
६२ kaṭeśvaragaṅgeśvaramāhātmyavarṇanam . २७६
६३ arbudakhaṇḍamāhātmyaphalaśrutivarṇanam................. २७७
iti prabhāsakhaṇḍe tṛtīyamarbudakhaṇḍam / / (७- ३) / /
Original text: skandapurāṇam · Sanskrit Wikisource contributors · Sanskrit Wikisource · CC BY-SA 4.0