Skanda Purana · Verses 7-2
adhyāyaḥ १ arbudācalamāhātmyavarṇanopakramaḥ, tatrādau vasiṣṭhasyārbudācale gamanam, tatra tapastaptvā yajñārthaṃ pālitāyā dhenoraraṇye tṛṇādi carituṃ gatāyāḥ śvabhre patanam, sāyaṃ dhenorapratyāgamanādvasiṣṭhena cintākaraṇam, tato vasiṣṭhena śvabhrasamīpametya svadhenorbhuṃbhārāvaṃ śrutvā tasyā bahirnirgamanārthaṃ sarasvatīdhyānakaraṇam, tena dhyānena sarasvatyā svajalena śvabhraṃ pūrayitvā gorbahirniḥsaraṇakaraṇam, tāṃ dhenuṃ gṛhītvā vasiṣṭhasya svāśrame gamanam, tato vasiṣṭhena tacchvabhra pūraṇāya himavantaṃ gatvā śvabhrāyāmavistāraṃ himavate kathayitvā himavadvacanācchvabhrotpattithanam, vasiṣṭhāśramasamīpavarti vivaravṛttāntopakramavarṇanama
adhyāyaḥ २ gautamaśiṣyasyottaṃkasya gurudakṣiṇāṃ dātuṃ gurupatnyā saudāsapatnīmadayantīkuṇḍalānayane pracoditasya saudāsagṛhaṃ prati gamanam, tatra svasya dehaṃ bhakṣitumāgataṃ vyāghrāsyaṃ saudāsaṃ dṛṣṭvā svātmapradānāya tasmai pratijñākaraṇam, tatastatpatnyāḥ sakāśātkuṇḍalalabdhiḥ, saudāsasya śāpādvimuktiḥ, tataḥ kuṇḍale gṛhītvā gatena gautama-śiṣyeṇa madhyemārgaṃ nihitayostayoḥ kuṃḍalayostakṣakeṇa haraṇam, tatastakṣakasya pṛṣṭhatastatpratyānayanārthaṃ pātāle gamanam, tasminneva samaye tatra gartotpādanam, gautamaśiṣyottaṃkacaritravarṇanam
adhyāyaḥ ३ vasiṣṭhājñayā himavadvacanānnaṃdivardhanaparvatenārbudanāganītena śvabhrapūraṇakaraṇam, arbudācalamāhātmyavarṇanam
adhyāyaḥ ४ tatrārbudānītanaṃdivardhanākhyaparvate śivāvāsārthaṃ vasiṣṭhena tapaḥkaraṇam, vasiṣṭhena śivastavakaraṇam, tato vasiṣṭhena śivaprasādenācaleśvaretināmnā liṃgasthāpanam, śivena mandākinyā vāsakaraṇam, acaleśvaramāhātmyavarṇanam
adhyāyaḥ ५ arbudācale nāgatīrthamāhātmyavarṇane yayātipulastvasaṃvāde gautamyā nāgatīrthe snānārthaṃ gamanavarṇanam, tatra snātuṃ pravṛttāyāstasyāḥ putrecchāvyākulitahṛdayatvātkevalasnānena garbhadhāraṇam, tato lajjayā citāṃ praveṣṭukāmāyāstasyā nabhovāṇīśravaṇānmaraṇato nivartanam, nāgatīrthamāhātmyavarṇanam
adhyāyaḥ ६ vasiṣṭhāśramamāhātmyavarṇanama,
adhyāyaḥ ७ acaleśvaraprabhāvavarṇanam
adhyāyaḥ ८ bhadrakarṇahradatrinetramāhātmyavarṇanam
adhyāyaḥ ९ kedāramāhātmyavarṇane'jāpālaṃ prati vasiṣṭhena 'prāgjanmani śūdratvaṃ prāptena tvayā kamalaiḥ kedāreśvarapūjaneneha janmani te rājyapadaprāptiḥ iti kathanam, kedāreśvaramāhātmyavarṇanam
adhyāyaḥ १० yugakālapramāṇādivarṇanam, caturyugadharmādharmavivecanam , kaliyugaprabhāvātsarvatīrthāgamanavarṇanam
adhyāyaḥ ११ koṭīśvaramāhātmyavarṇanam
adhyāyaḥ १२ vapurnāmakāpsarasā rūpatīrthe snānakaraṇena susvarūpaprāptiḥ, rūpatīrthamāhātmyavarṇanam
adhyāyaḥ १३ hṛṣīkeśamāhātmyavarṇane'mbarīṣarājarṣiṇā tapaḥ kṛtvā harimūrtisthāpanam, hṛṣīkeśa-māhātmyavarṇanam
adhyāyaḥ १४ viśvāvasunāmakasiddhena śivamārādhya śivakṛpayā liṃgasthāpanam, siddheśvaraliṃga-māhātmyavarṇanam
adhyāyaḥ १५ daityāndevairnirjitāndṛṣṭvā ciṃtayā daityajayaprāptyarthaṃ daityaguruṇā śukrācāryeṇa devamārādhya varaṃ labdhā daityajayakaraṇaṃ tatraiva śukreśvaretināmnā liṃgasthāpanaṃ ca, śukreśvaraliṃgamāhātmyavarṇanam
adhyāyaḥ १६ kayācinmaṇikarṇikākhyayā striyā snānakaraṇena tasyāḥ susvarūpaprāptirato maṇikarṇiketināmnā kuṇḍakhyātikathanam, maṇikarṇikeśvaramāhātmyavarṇanam
adhyāyaḥ १७ kenacitpaṃgunāmakena paṃgutvaṃ gatena vipreṇa śivaṃ prasādya paṃgutvaṃ nirākṛtya svanāmnā tīrthasthāpanam, paṃgutīrthamāhātmyavarṇanama,
adhyāyaḥ १८ atīvapāpakāriṇaścitrāṃgadasya jalaṃ praviṣṭasya tṛṣārtasya grāheṇa haraṇam, tato yama-dūtaiḥ pāpinaścitrāṃgadasya narake prakṣepaṇam, citrāṃgadasya narake prakṣepaṇena tatratyajīvānāṃ sukhaprāptiḥ, tata āścaryaṃ dṛṣṭvā yamena jñānekṣaṇena samavalokya mattīrthasnānakaraṇena tatraivāsya mṛtiprāpternāyaṃ narakalokaduḥkhabhāgiti manasi vicārya tasya narakato mocanam, tatastasya citrāṃgadasyāpsarogaṇaveṣṭitavimānena svarge gamanam, yamatīrthamāhātmyavarṇanam
adhyāyaḥ १९ vārāhatīrthamāhātmyavarṇanam
adhyāyaḥ २० dakṣeṇa candraṃ prati svakanyāsu viṣamatvena vartanadarśanādyakṣmajanakaśāpapradānam, tataścandreṇa tapastapanam, tena tapasā tasya yakṣmaroganivṛttiḥ, candreṇa candraprabhāseti nāmnā liṃgasthāpanam, candraprabhāsatīrthaliṃgamāhātmyavarṇanam
adhyāyaḥ २१ piṇḍodakatīrthamāhātmyavarṇanam
adhyāyaḥ २२ kaliṃganāmakadānavena jitairdevairdevyārādhanāṃ kṛtvā devīkṛpayā svargaprāpaṇam, kaliṃgadehopari parvataśṛṃga nidhāya tacchikhare devyā svāvasthānakaraṇam, devaiḥ śrīmātādevīstavanakaraṇam, śrīmātāmāhātmyavarṇanam
adhyāyaḥ २३ atha śuklatīrthamāhātmyam, tatra rajakena nīlīmadhye prakṣiptānāṃ vastrāṇāṃ śuklatvaprāptyā tasya tīrthasya śuklatīrtheti nāmakaraṇam, śuklatīrthamāhātmyavarṇanam
adhyāyaḥ २४ niśuṃbhadaityaṃ hatvā devyāstatrārbudācale'vasthānāttasyāḥ kātyāyanītināmnā devaiḥ sthāpanam, kātyāyanīmāhātmyavarṇanam
adhyāyaḥ २५ piṇḍārakatīrthamāhātmyavarṇanam.
adhyāyaḥ २६ kanakhalatīrthamāhātmyavarṇanam
adhyāyaḥ २७ cakratīrthaprabhāvavarṇanam
adhyāyaḥ २८ manuṣyatīrthaprabhāvavarṇanam
adhyāyaḥ २९ mṛgayāsaktena suprabhanṛpatinā bālaṃ stanaṃ dhayaṃtīṃ mṛgīṃ prati bāṇena vedhakaraṇam, tato mṛgyā rājñe raudravyāghro bhaviṣyasi iti śāpapradānam, tatkāla eva rājño vyāghratvaprāptiḥ, tatraivāraṇye gokulato bhraṣṭāyāḥ kasyāścitkapilānāmnyā gorāga-manam, vyāghrakapilayoḥ saṃvādavarṇanam, tataḥ kapilayā vyāghrasamīpe śapathaṃ kṛtvā svasthānaṃ goṣṭhaṃ gatvā dugdhaṃ bālāya pāyayitvā vatsāya vanagatavṛttāntaṃ śrāvayitvā vanametuṃ vatsāgrahaṃ dṛṣṭvā tato vatsasya nivāraṇaṃ kṛtvā svasakhīḥ pratyetya sarvaṃ kathayitvā sakhībhirvyāghrasannidhau gantuṃ nivāritayāpi tayā sakhīvacanamavamanya vyāghrasamīpe pratyāgamanam, goḥ satyavaktrītvaṃ dṛṣṭvā vismayotphullamānasenavyāghreṇa gave jīvadānam, suprabhasya śāpānmuktiḥ, tasyaiva sthānasya kapilātīrthetināmnā prasiddhiḥ, kapilātīrthamāhātmyavarṇanam
adhyāyaḥ ३० agnitīrthamāhātmyavarṇanam
adhyāyaḥ ३१ indrasenasya śatruvināśārtha dhanaharaṇārtha paradeśe gamanam, tato dūtamukhenendrasenenendraseno mṛt iti tatpatnyai kathanakaraṇādindrasenapatnīvināśaḥ, indrasenasya strīhatyāvināśārthaṃ somatīrthādiprabhāsasthasarvatīrtheṣu gamanakaraṇam, indrasenasya tatra gatvā pāpahānerabhāvādraktānubaṃdhartārthe snānakaraṇenaiva pāpamuktivarṇanam, raktānubandhatīrthamāhātmyavarṇanam
adhyāyaḥ ३२ uddhartanajaṃ lepaṃ gṛhītvā pārvatyā bālakanirmāṇakaraṇam, pārvatyā lepābhāvācchirohīno bālako'yamiti matvā tatkabaṃdhena saha kasyacinmattagajamastakasya saṃdhānakaraṇam, tataḥ śivena mahāvināyaketi tasya nāmakaraṇam, mahāvaināyakīśāntikathanam, mahāvināyakamāhātmyavarṇanam
adhyāyaḥ ३३ pārtheśvaramāhātmyavarṇanam
adhyāyaḥ ३४ mahattvākāṃkṣayā brahmaviṣṇvoḥ parasparaṃ kalahāyamānayoryudhyatośca madhya ekasyānādyantasya liṃgasyotpattivarṇanam, tata ākāśavāṇyā tayoryuddhaparāvartanaṃ kārayitvā 'yo liṃgāntaṃ paśyetsa mahān ' iti paṇakathanam, tatra brahmaṇā śivasaṃnidhau mithyā liṃgordhvaparyantadarśanavṛttakathanācchivena brahmaṇe'pūjyatvaprāpakaśāpadānama, tathaiva brahmaṇo mithyāsākṣyaṃ dātuṃ pravṛttasya ketakasyāpi śāpadānam, tato viṣṇave śaṃkareṇa varapradānam, kṛṣṇatīrthamāhātmyavarṇanam
adhyāyaḥ ३५ māmuhradotpattivṛttāntavarṇanam
adhyāyaḥ ३६ mahiṣāsurapīḍitairdevaiḥ kṛtenārādhanena prasannayā devyā mahiṣāsuravadhakaraṇam, tatraiva devaiścaṇḍikāśrametināmnā sthāpanavṛttāntavarṇanam, caṇḍikāśramamāhātmyavarṇanam
adhyāyaḥ ३७ nāgodbhavatīrthamāhātmyavarṇanam
adhyāyaḥ ३८ śivagaṃgākuṇḍotpattimāhātmyavarṇanam
adhyāyaḥ ३९ śivaliṃgamāheśvaramāhātmyavarṇanapuraḥsarasaktudānamāhātmyavarṇanam
adhyāyaḥ ४० śaṃkareṇa kāmadahanakaraṇādratyā śokakaraṇam, taṃ ratikṛtaṃ śokaṃ śrutvā nabhovāṇyā kāmasvānaṅgatvapūrvakasaṃjīvanavarṇanam, tayā ratyā saha kāmena liṃgasthāpanam , kāme-śvaramāhātmyavarṇanam
adhyāyaḥ ४१ mārkaṇḍajanmādikathānidarśanapūrvakaṃ mārkaṇḍeyāśramapadotpattivṛttāntavarṇanam
adhyāyaḥ ४२ uddālakeśvaramāhātmyavarṇanam
adhyāyaḥ ४३ siddheśvaramāhātmyavarṇanam
adhyāyaḥ ४४ gajatīrthaprabhāvavarṇanam
adhyāyaḥ ४५ śrīdevakhātotpattimāhātmyavarṇanam
adhyāyaḥ ४६ vyāsatīrthamāhātmyavarṇanam
adhyāyaḥ ४७ gautamāśramatīrthamāhātmyavarṇanam
adhyāyaḥ ४८ indumatyaprastutākhyarājakathāvarṇanapūrvakaṃ kulasaṃtāraṇatīrthamāhātmyavarṇanam
adhyāyaḥ ४९ paraśurāmatīrthamāhātmyavarṇanam..
adhyāyaḥ ५० koṭitīrthaprabhāvavarṇanam.
adhyāyaḥ ५१ candrodbhedatīrthamāhātmyavarṇanam
adhyāyaḥ ५२ īśānīśikharamāhātmyavarṇanam
adhyāyaḥ ५३ brahmapadotpattimāhātmyavarṇanam
adhyāyaḥ ५४ tripuṣkaramāhātmyavarṇanam
adhyāyaḥ ५५ rudrahradamāhātmyavarṇanam
adhyāyaḥ ५६ guheśvaramāhāktyavarṇanam
adhyāyaḥ ५७ aviyuktakṣetramāhātmyavarṇanam.
adhyāyaḥ ५८ umāmaheśvaratīrthamāhātmyavarṇanam
adhyāyaḥ ५९ mahaujasatīrthaprabhāvavarṇanam
adhyāyaḥ ६० jaṃbutīrthaprabhāvavarṇanam
adhyāyaḥ ६१ gaṅgādharatīrthamāhātmyavarṇanam.
adhyāyaḥ ६२ kaṭeśvaragaṅgeśvaramāhātmyavarṇanam
adhyāyaḥ ६३ arbudakhaṇḍamāhātmyaphalaśrutivarṇanam
arbudakhaṇḍasya viṣayānukramaṇikā
[http://www.angelfire.com/puranastudy/pur_index2/arbuda1.htm
arbudopari ṭippaṇī
]
laghuttama|arbuda kārdraveyaḥ
Original text: skandapurāṇam · Sanskrit Wikisource contributors · Sanskrit Wikisource · CC BY-SA 4.0