Skanda Purana · Chapter 6.89

// sūta uvāca // //
evaṃ tatra sthite nityaṃ tasminmātṛgaṇe dvijāḥ //
bālakānāṃ kṣayo jajñe brāhmaṇānāṃ gṛhegṛhe

taruṇānāṃ viśeṣeṇa camatkārapurottare //
chidramanveṣamāṇāstā bhramaṃtyakhiladevatāḥ

tataste brāhmaṇāḥ sarve jñātvā chidrasamudbhavam //
vighātaṃ bālakānāṃ ca devatābhirvinirmitam

ambāvṛddhe samāsādya pūjayitvā prayatnataḥ //
procuśca duḥkhasantaptā vinayāvanatāḥ sthitāḥ

rakṣārthaṃ sarvaviprāṇāṃ camatkāreṇa bhūbhujā //
bhavadbhyāṃ nirmitaḥ śreṣṭhaḥ prāsādo'yaṃ manoharaḥ

hriyaṃte bālakā rātrau chidraṃ prāpya sahasraśaḥ //
yuṣmadīyābhiretābhirdevatābhiḥ samantataḥ

prasādaḥ kriyatāṃ tasmādbrāhmaṇānāṃ mahātmanām //
no cetpuraṃ parityajya yāsyāmo'nyatra bhūtale

teṣāṃ tadvacanaṃ śrutvā tatoṃ'bā kṛpayānvitā //
hatvā pādaprahāreṇa bhūmiṃ cakre guhāṃ tataḥ

tasyāṃ sve pāduke nyasya tataḥ provāca devatāḥ //
sarvāstā natasarvāṃgīrvinayena samanvitāḥ

ime matpāduke divye guhāmadhyagate sadā //
sarvābhiḥ sevanīye ca na gantavyaṃ bahiḥ kvacit

yā kācillaulyamāsthāya niṣkramiṣyati mohataḥ //
sā divyabhāvanirmuktā śṛgālī saṃbhaviṣyati

// devatā ūcuḥ // //
atra sthāne mahādevi ko'smākaṃ prakariṣyati //
pūjāṃ ko vātra cāhārastasmādbrūhi sureśvari

// ambovāca // //
atrāgatya vinirmuktā yogino dhyānacintakāḥ //
pūjāṃ samyakkariṣyaṃti sarvāsāṃ bhaktisaṃyutāḥ

pāduke me prapūjyādau māṃsa madyādibhiḥ kramāt //
avāpsyaṃti ca saṃsiddhiṃ durlabhāmamarairapi

tatastatheti tāḥ procya guhāmadhye vyavasthitāḥ //
parivārya śubhe tasyāḥ pāduke mokṣadāyike

tatastatra samāgatya puruṣā api dūrataḥ //
prapūjya pāduke samyaṅmātṝstāśca tataḥ param//
prayāṃti ca parāṃ siddhiṃ janma mṛtyuvivarjitām

etasminnaṃtare naṣṭā agniṣṭomādikāḥ kriyāḥ //
tīrthayātrāvratānyeva saṃyamā niyamāśca ye १७ //
ye cāpi brāhmaṇāḥ śāṃtāḥ sadā madyasya dūṣaṇam //
prakurvaṃti svahastena te'pi madyaiḥ pṛthagvidhaiḥ

tarpayaṃti tathā māṃsaistyaktāśeṣamakhakriyāḥ //
pāduke mātṛbhirjuṣṭe tathā dhūpānulepanaiḥ

etasminnaṃtare bhītāḥ sarve devāḥ savāsavāḥ //
dṛṣṭvā yajñakriyocchedaṃ kṣutpipāsā samākulāḥ

/
procurmaheśvaraṃ gatvā vinayāvanatāḥ sthitāḥ //
stutvā pṛthagvidhaiḥ sūktairvedoktaiḥ śatarudriyaiḥ

devā ūcuḥ // //
hāṭakeśvaraje kṣetre pāduke tatra saṃsthite //
aṃbāyā mātṛbhiḥ sārdhaṃ guhāmadhye suguptake

brāhmaṇā apideveśa madyamāṃsena bhaktitaḥ //
tābhyāṃ pūjāṃ prakurvaṃti prayāṃti paramāṃ gatim

naṣṭā dharmakriyā sarvā martyaloketra sāṃpratam //
asmākaṃ saṃkṣayo jāto yajñabhāgaṃ vinā prabho

tasmāttvaṃ kuru deveśa yathā syātpādukākṣayaḥ//
prabhavaṃti makhā bhūmāvasmākaṃ syuḥ parā mudaḥ

// śrībhagavānuvāca // //
yā sā aṃbeti vikhyātā śaktiḥ sā parameśvarī//
jaganmātā'kṣayā sākṣānmamā pi jananī ca sā

tatkathaṃ saṃkṣayastasyāḥ kartuṃ kenāpi śakyate //
manasāpi mahābhāgāḥ pādukānāṃ viśeṣataḥ

paraṃ tatra kariṣyāmi sukhopāyaṃ sureśvarāḥ //
yuṣmabhyaṃ pādukāyāṃ ca mahattvaṃ yena jāyate

evamuktvā tato dhyānaṃ cakre devo maheśvaraḥ //
vyāvṛtyakamalaṃ hṛtsthamaṣṭapatraṃ sakarṇikam

tasyāṃtargatamāsīnamaṃguṣṭhāgramitaṃ śubham //
dvādaśārkaprabhaṃ sūkṣmaṃ svamātmānaṃ vyalokayat

tasyaivaṃ dhyāyamānasya tṛtīyanayanāttataḥ //
śvetāṃbaradharā śubhrā nirgatā kanyakā śubhā

atha sā prāha taṃ devaṃ praṇipatya maheśvaram //
kimarthaṃ deva sṛṣṭāsmi mamādeśaḥ pradīyatām

// śrībhagavānuvāca // //
hāṭakeśvaraje kṣetre pāduke saṃsthite śubhe //
śrīmāturjagatāṃ mukhye tābhyāṃ pūjāṃ tvamācara

kanyakāṃ saṃparityajya tavānvayavivarddhitām//
yaḥ kariṣyati tatpūjāmāhāraḥ syātsa mātṛṣu

kaumārabrahmacaryyeṇa tvayāpi ca subhaktitaḥ //
tābhyāṃ pūjā prakartavyā no cennāśamavāpsyasi

tava pūjā kariṣyanti ye narā bhaktitatparāḥ //
mātṝṇāṃ saṃmatāste syuḥ sarvadaiva sukhānvitāḥ

evamuktvā tatastasyā maṃtramārgaṃ yathocitam //
pūjāmārgaṃ viśeṣeṇa kathayāmāsa vistarāt // ३७/
tato visarjayāmāsa dattvā chatrādibhūṣaṇam //
pratipattiṃ mahādevastāṃśca sarvānsureśvarān

// kumāryuvāca // //
tvayetatkathitaṃ deva tvadanvayasamudbhavāḥ //
kanyakāḥ pūjayiṣyaṃti pāduke te suśobhane

kaumārabrahmacaryyeṇa bhaviṣyatyanvayaḥ katham //
etanme vistarātsarvaṃ yathāvadvaktumarhasi

//
// śrībhagavānuvāca // //
yasyāyasyāḥ prasannā tvaṃ kanyakāyā vadiṣyasi //
maṃtragrāmamimaṃ samyaktvadbhāvā sā bhaviṣyati

evaṃ cānyā mahābhāge pāraṃparyeṇa kanyakāḥ //
tava vaṃśodbhavāḥ sarvāḥ prabhaviṣyaṃti maṃtrataḥ // ४२
tataḥ sā tāṃ samāsādya pādukāsaṃbhavāṃ guhām //
pūjāṃ cakre yathānyāyaṃ yathoktaṃ tripurāriṇā

// sūta uvāca // //
tadanvayasamutthāyāḥ kanyakāyāḥ kareṇa yaḥ //
pādukābhyāṃ naraḥ pūjāṃ prakaroti samāhitaḥ //
iha loke sukhaṃ prāpya sa syātpretya sukhānvitaḥ

tasmātsarvaprayatnena kanyāhastena pāduke //
pūjanīye viśeṣeṇa pūjyā sā cāpi kanyakā

vāṃchadbhiḥ śāśvataṃ saukhyamiha loke paratra ca //
mānavairbhaktisaṃyuktairityuvāca maheśvaraḥ

etadvaḥ sarvamākhyātaṃ māhātmyaṃ pādukodbhavam //
śrīmāturanuṣaṃgeṇa aṃbādevyā dvijottamāḥ

yaścaitacchṛṇuyādbhaktyā caturdaśyāṃ samāhitaḥ //
tathāṣṭamyāṃ viśeṣeṇa sa prāpnoti paraṃ padam

iti śrīskānde mahāpurāṇa ekāśītisāhasryāṃ saṃhitāyāṃ ṣaṣṭhe nāgarakhaṇḍe hāṭakeśvarakṣetramāhātmye śrīmātuḥ pādukāmāhātmavarṇanaṃnāmaikonanavatitamo'dhyāyaḥ