Skanda Purana · Chapter 6.79

// sūta uvāca // //
tasyaiva dakṣiṇe bhāge vālakhilyaiḥ pratiṣṭhitam //
liṃgamasti suvikhyātaṃ sarvapātakanāśanam

yamārādhya ca taiḥ pūrvaṃ śakrāmarṣasamanvitaiḥ //
garuḍo janitaḥ pakṣī khyāto viṣṇuratho'tra yaḥ

// ṛṣaya ūcuḥ // //
kathaṃ teṣāṃ samutpannaḥ śakrasyopari sūtaja //
prakopo vālakhilyānāṃ saṃjajñe garuḍaḥ katham

// sūta uvāca // //
purā prajāpatirdakṣastasminkṣetre suśobhane //
cakāra vidhivadyajñaṃ saṃpūrṇavaradakṣiṇam

tataḥ śakrādayo devāḥ sahāyārthaṃ nimaṃtritāḥ //
dakṣeṇa munayaścaiva tathā rājarṣayo'malāḥ

tathā vedavido viprā yajñakarmavicakṣaṇāḥ //
gṛhasthāśramiṇo ye ca ye cāraṇyanivāsinaḥ

atha te vālakhilyākhyā munayaḥ saṃśitavratāḥ//
ekāṃ samidhamādāya sāhāyyārthaṃ prajāpateḥ //
prasthitā yajñavāṭaṃ taṃ bhārārtāḥ kleśasaṃyutāḥ

atha teṣāṃ samastānāṃ mārge goṣpadamāgatam //
jalapūrṇaṃ samāyātamakālajaladāgame

tatastarītu kāmāste kliśyamānā itastataḥ //
samidbhāraśramopetā devarājena vīkṣitāḥ

gacchatā tena mārgeṇa makhe dakṣaprajāpateḥ //
tataściraṃ samālokya smitaṃ kṛtvā sa kautukāt //
jagāmātha samullaṃghya aiśvaryamadagarvitaḥ

//
tataste kopasaṃyuktāḥ śakrāddṛṣṭvā parābhavam //
nivṛtya svāśramaṃ gatvā cakrurmaṃtraṃ saniścayam

/
śākraṃ padaṃ samāsādya yasmādetena pāpmanā //
atikrāṃtā vayaṃ sarve tasmātpātyaḥ sa satpadāt

anyaḥ śakraḥ prakartavyo maṃtravīryasamudbhavaḥ //
ātharvaṇairmahāsūktairābhicārikasaṃbhavaiḥ

yena vyāpādyate tena śakro'yaṃ madagarvitaḥ //
makhamāhātmyasaṃpannaḥ svalpabuddhiparā kramaḥ

tataste śucayo bhūtvā skaṃdasūktena pāvakam //
juhuvuśca divārātrau kṣurikoktena sodyamāḥ

garbhopaniṣadenaiva nīlarudrairdvijottamāḥ //
rudraśīrṣeṇa kāmyena viṣṇusūktayutena caṃ

nidhāya kalaśaṃ madhye maṃḍalasyodakāvṛtam //
homāṃte tatra saṃsparśaṃ cakrustasya jalaiḥ śubhaiḥ

etasminnaṃtare śakraḥ prapaśyati sudāruṇān //
utpātānātmanāśāya jāyamānānsamaṃtataḥ

vāmo bāhuśca netraṃ ca muhuḥ sphurati cāsya vai //
na ca paśyati nāsāgraṃ jihvāgraṃ ca tathā hanum

śirohīnāṃ tathā chāyāṃ gagane bhāskaradvayam //
aruṃdhatīṃ dhruvaṃ caiva na ca viṣṇupadāni saḥ

na ca maṃdaṃ na cākāśe saṃsthitāṃ svardhunīṃ hariḥ //
svapanpaśyati kṛṣṇāṃgīṃ nityaṃ nārīṃ dhṛtāyudhām

muktakeśīṃ vivastrāṃ ca kṛṣṇadaṃtāṃ bhayānakām //
tāndṛṣṭvā sa mahotpātāndevarājo bṛhaspatim

papraccha bhayasaṃtrastaḥ kimetaditi me guro //
jāyaṃte sumahotpātā durnimittāni vai pṛthak

kiṃ me bhaviṣyati prājña vināśaḥ sāṃprataṃ vada //
kiṃ vā trailokya rājyasya kiṃ vā vittādikasya ca

// bṛhaspatiruvāca // //
ye tvayā madamattena vālakhilyā maharṣayaḥ //
ullaṃghitāḥ sthitā mārge goṣpadaṃ tarttumicchavaḥ

tairevātharvaṇairmaṃtraistvakṛte'sti śacīpate //
kṛto homaḥ susaṃpūrṇaḥ kalaśaścābhimaṃtritaḥ

yuṣmākaṃ suvināśāya sarvadevādhināyakaḥ //
bhaviṣyati na saṃdeho maṃtrairātharvaṇairhariḥ

tasya tadvacanaṃ śrutvā sahasrākṣo bhayānvitaḥ //
dakṣaṃ gatvā ca dīnāsyaḥ provāca tadanaṃtaram

asmannāśāya munibhirvālakhilyaiḥ prajāpate //
prodyamo vihitaḥ samyakchakrasyānyasya vai kṛte

tānvāraya svayaṃ gatvā yāvanno jāyate paraḥ //
śakro'smaddhvaṃsanārthāya nāsti teṣāmasādhyatā

atha dakṣo drutaṃ gatvā śakrādyairamarairvṛtaḥ //
prahasaṃstānuvācedaṃ vinayena samanvitaḥ

kimetatkriyate viprāḥ karma raudratamaṃ mahat //
trailokyaṃ vyākulaṃ yena sarvametadvyavasthitam

atha te dakṣamālokya samāyātaṃ svamāśrayam //
saṃmukhāścābhyayustūrṇaṃ pragṛhītārghyapāṇayaḥ

arghyaṃ dattvā yathānyāyaṃ pūjāṃ kṛtvātha bhaktitaḥ //
procuśca praṇatā bhūtvā svāgataṃ te prajāpate

ādeśo dīyatāṃ śīghraṃ yadarthamiha cāgataḥ //
api prāṇapradānena kariṣyāmaḥ priyaṃ tava

//
// dakṣa uvāca // //
etadraudratamaṃ karma sarvadevabhayāvaham //
tyājyaṃ yuṣmābhiravyagrairetadarthamihāgataḥ

// munaya ūcuḥ // //
vayaṃ śakreṇa te yajñe samāyātāḥ subhaktitaḥ //
ullaṃghitā madodrekātkṛtvā hāsyaṃ muhurmuhuḥ

śakrocchedāya cāsmābhiḥ śako'nyo vīryamaṃtrataḥ //
prārabdhaḥ kartumatyugrairhomāṃtaśca vyavasthitaḥ

tatkathaṃ maṃtravīryaṃ tatkriyate moghamityaho //
vedoktaṃ ca viśeṣeṇa tasmādatra vada prabho

tvameva yadi śaktaḥ syādanyathā kartumeva hi //
kuruṣva vā svayaṃ nātha nāsmākaṃ śaktirīdṛśī

// dakṣa uvāca // //
satyametanmahābhāgā yadyuṣmābhiḥ prakīrtitam //
nānyathā śakyate kartuṃ vedamantrodbhavaṃ balam

tadya eṣa kṛto homo yuṣmābhirvedamaṃtrataḥ //
devarājārthamavyagraiḥ kalaśaścābhimaṃtritaḥ

so'yaṃ madvacanādrājā bhaviṣyati patatriṇām //
tejovīryasamopetaḥ śakrādapi suvīryavān

etasya devarājasya kṣaṃtavyaṃ mama vākyataḥ //
tatkṛtaṃ mūḍhabhāvena yadanena viceṣṭitam

evamuktvātha teṣāṃ taṃ sahasrākṣaṃ bhayāturam //
darśayāmāsa dakṣastu vinayāvanataṃ sthitam

te'pi dṛṣṭvā sahasrākṣaṃ vepamānaṃ kṛtāṃjalim //
procurmā'tikramaṃ śakra brāhmaṇānāṃ kariṣyasi

bhūyo yadi diveśānāmādhipatyaṃ pravāṃchasi //
api mando'pi mūrkho'pi kriyāhīno'pi vā dvijaḥ //
nāvajñeyo budhaiḥ kvāpi lokadvaya mabhīpsubhiḥ

// indra uvāca // //
ajñānādyadi vā jñānādyanmayā kukṛtaṃ kṛtam //
tatkṣaṃtavyaṃ dvijaiḥ sarvairviśeṣāddakṣa vākyataḥ

pragṛhyatāṃ varo'smākaṃ yaḥ sadā vartate hṛdi //
pradāsyāmi na saṃdeho nādeyaṃ vidyate mama

// munaya ūcuḥ // //
asminkuṇḍe naro homaṃ yaḥ kuryācchraddhayā'nvitaḥ //
etalliṃgaṃ samabhyarcya tasyā'stu hṛdi vāṃchitam

// indra uvāca // //
etalliṃgaṃ samabhyarcya yo'tra homaṃ kariṣyati //
kuṃḍe'tra vāṃchitaṃ sadyaḥ saphalaṃ sa hi lapsyate

niṣkāmo vā'tha saṃpūjya liṃgametacchubhāvaham //
prayāsyati parāṃ siddhiṃ tridaśairapi durlabhām

// sūta uvāca // //
evamuktvā sahasrākṣo vālakhilyānmunīśvarān //
airāvataṃ samāruhya dakṣayajñe tato gataḥ

dakṣo'pi vidhivadyajñaṃ cakāra dvijasattamāḥ //
saṃhṛṣṭairvālakhilyaistairupaviṣṭaiḥ samīpataḥ

iti śrīskāṃde mahāpurāṇa ekāśītisāhasryāṃ saṃhitāyāṃ ṣaṣṭhe nāgarakhaṇḍe hāṭakeśvarakṣetramāha vālakhilyāśramamāhātmyakathanaṃnāmaikonāśītitamo'dhyāyaḥ