Skanda Purana · Chapter 6.70

// sūta uvāca // //
tathānyāpi ca tatrāsti śaktiḥ pāpapraṇāśinī //
kārtikeyena nirmuktā hatvā vai tārakaṃ raṇe

tathāsti sumahatkuṇḍaṃ svacchodakasamāvṛtam //
tenaiva nirmitaṃ tatra yaḥ snātvā tāṃ prapūjayet //
sa pāpānmucyate sadya ājanmamaraṇāṃti kāt

// ṛṣaya ūcuḥ // //
kasminkāle vinirmuktā sā śaktistena no vada //
kimarthaṃ svāminā tatra kiṃprabhāvā vada svayam //

// sūta uvāca // //
purāsīttārakonāma dānavo'tibalānvitaḥ //
hiraṇyākṣasya dāyādastrailokyasya bhayāvahaḥ

sa jñātvā janakaṃ dhvastaṃ viṣṇunā prabhaviṣṇunā //
tapastepe tatastīvraṃ gokarṇaṃ prāpya parvatam

yāvadvarṣasahasrāṃtaṃ śīrṇaparṇā śanaḥ sthitaḥ//
dhyāyamāno mahādevaṃ kāyena manasā girā

varupūjopahāraiśca naivedyairvividhaistataḥ//
tato varṣasahasrāṃte sa daityo duḥkhasaṃyutaḥ

jñātvā rudramasaṃtuṣṭaṃ tato raudraṃ tapo'karot //
viniṣkṛttyātmamāṃsāni juhotisma hutāśane

tatastuṣṭo mahādevo vṛṣārūḍha umāpatiḥ //
sarvaireva gaṇaiḥ sārdhaṃ tasya saṃdarśanaṃ yayau

tatra provāca saṃhṛṣṭastāranādena nādayan //
diśaḥ sarvā mahādevo harṣa gadgadayā girā

bhobhostāraka tuṣṭo'smi sāhasaṃ medṛśaṃ kuru //
prārthayasva mano'bhīṣṭaṃ yena te pradadāmyaham

// tāraka uvāca //
ajeyaḥ sarvadevānāṃ tvatprasādādahaṃ vibho //
yathā bhavāmi saṃgrāme tvāṃ vihāya tathā kuru

// bhagavānuvāca // //
matprasādādasaṃdigdhaṃ sarvametadbhaviṣyati //
tvayā yatprārthitaṃ daitya tvameko balavāniha

evamuktvā mahādevaḥ svameva bhavanaṃ gataḥ //
tārakaścāpi saṃhṛṣṭastathaivanija mandiram

tato dānavasainyena mahatā parivāritaḥ //
gataḥ śakrapurīṃ yoddhuṃ vikhyātāmamarāvatīm

athābhavanmahāyuddhaṃ devānāṃ dānavaiḥ saha //
yāvadvarṣasahasrāṃte mṛtyuṃ kṛtvā nivartanam

tatrābhavatkṣayo nityaṃ devānāṃ raṇamūrdhani //
vijayo dānavānāṃ ca prasādācchūlapā ṇinaḥ

tataścakrurupāyāṃste vijayāya divaukasaḥ //
varmāṇi suvicitrāṇi yantrāṇi parikhāstathā

anyānyapi śarīrasya rakṣaṇārthaṃ prayatnataḥ //
tathaiva yodhamukhyānāṃ viśeṣāddvijasattamāḥ

sasṛjuste surādhīśā dānavebhyo divāniśam

mudgarā bhiṃḍipālāśca śataghnyo'tha vareṣavaḥ //
prāsāḥ kuntāśca bhallāśca tasminkāle vinirmitāḥ //
viśeṣāhavasaṃbandhavyūhānāṃ prakriyāśca yāḥ

tathānyāni vicitrāṇi kūṭayuddhānyanekaśaḥ //
bhīṣikāḥ kuhakāścaiva śakrajālāni kṛtsnaśaḥ

na ca te vijayaṃ prāpustathāpi dvijasattamāḥ //
dānavebhyo mahāyuddhe prahārairjarjarīkṛtāḥ

atha prāha sahasrākṣo bhayatrasto bṛhaspatim //
dinedine vayaṃ daityairvijayāmo dvijottama

yathāyathā raṇārthāya sadupāyānkaromyaham //
tathātathā parābhūtirjāyate me mahāhave

tadupāyaṃ surācārya svabuddhyā tvaṃ pracintaya //
yena me syājjayo yuddhe tava kīrtiraninditā ०/ २६ //
// sūta uvāca // //
tato bṛhaspatiḥ prāha ciraṃ dhyātvā śacīpatim //
prahṛṣṭavadano jñātvā jayopāyaṃ mahāhave //

mayā śakra parijñātaḥ sa upāyo mahāhave //
jīyante śatravo yena līlayaivāpi bhūriśaḥ

yadābhīṣṭaṃ varaṃ tena prārthitastripurāṃtakaḥ //
tadaivaṃ vacanaṃ prāha praṇipatya muhurmuhuḥ

ajeyaḥ sarvadevānāṃ tvatprasādādahaṃ vibho //
yathā bhavāmi saṃgrāme tvāṃ vihāya tathā kuru // ६.७०.३०
na taṃ svayaṃ mahādevaḥ svaśiṣyaṃ sūdayiṣyati //
viṣavṛkṣamapi sthāpya kaśchinatti punaḥ svayam

yo vai pitā sa putraḥ syācchrutivākyamidaṃ smṛtam //
tasmājjanayatu kṣipraṃ harastannāśakṛtsutam

yena senādhipatye taṃ viniyojya mahāhavam //
kurmo daityaiḥ samaṃ śastraiḥ prāpnuyāma tato jayam

eṣa eva upāyo'tra mayā te parikīrtitaḥ //
vijayāya sahasrākṣa nānyo'sti bhuvanatraye

tato devagaṇaiḥ sarvaiḥ sametaḥ pākaśāsanaḥ ///
tamarthaṃ proktavāñchaṃbhuṃ vinayāvanataḥ sthitaḥ

sutasya jananārthāya kuru yatnaṃ vṛṣadhvaja//
yena senādhipatye taṃ yojayāmi divaukasām

prāpnomyahaṃ ca saṃgrāme vijayaṃ tvatprasādataḥ //
nihatya dānavānsarvāṃstārakeṇa samanvitān

nānyathā vijayo me syātsaṃgrāme dānavaiḥ saha///
iti māṃ prāha devejyo jñātvā samyaṅmahāmatiḥ

athovāca vihasyoccaiḥ śaṃkarastridaśeśvaram //
kariṣyāmi vacaḥ kṣipraṃ tava śakra na saṃśayaḥ// /

putramutpādayiṣyāmi sarvadaityavināśakam //
yaṃ tvaṃ senāpatiṃ kṛtvā jayaṃ prāpsyasi sarvadā

evamuktvā mahādevo gatvā kailāsa parvatam //
gauryā samaṃ tataścakre kāmadharmaṃ yathocitam

hāvairbhāvaiḥ samopetaṃ hāsyairanyaistadātmikaiḥ //
yāvadvarṣasahasrāṃtaṃ divyaṃ caiva nimeṣavat //

atha devagaṇāḥ sarve bhayasaṃtrastamānasāḥ //
cakrurmaṃtraṃ tadarthaṃ hi tārakeṇa prapīḍitāḥ

sahasraṃ vatsarāṇāṃ tu ratāsaktasya śūlinaḥ //
atikrāṃtaṃ na devānāṃ tena kṛtyaṃ vinirmitam

tasmādgacchāmahe tatra yatra devo maheśvaraḥ //
saṃtiṣṭhate samaṃ gauryā kailāse vijane sthitaḥ

/
tatastatraiva saṃjagmuḥ sarve devāḥ savāsavāḥ //
udvahantaḥ parāmārtiṃ tārakārisamudbhavām

atha kailāsamāsādya yāvadyāṃti bhavāṃtikam//
niṣiddhā naṃdinā tāvanna gaṃtavyamataḥ param

rahasye bhagavānsārdhaṃ pārvatyā samavasthitaḥ //
asmākamapi no gamyaṃ tasmāttāvanna gamyatām

tatastairvibudhaiḥ sarvaiḥ preṣitastatra cānilaḥ//
kiṃ karoti mahādevaḥ śīghraṃ vijñāyatāmiti

atha vāyurgatastatra yatrāste bhagavāñchivaḥ //
gauryā saha ratāsakta ānandaṃ paramaṃ gataḥ

atha pracalite śukre sthānādaprāptayonike //
devena vīkṣito vāyurnātidūre vyavasthitaḥ

tato vrīḍā samopetastatkṣaṇādeva cotthitaḥ //
bhāvāsaktāṃ priyāṃ tyaktvā mā mottiṣṭhetivādinīm

abravīdatha taṃ vāyuṃ vinayāvanataṃ sthitam //
kimarthaṃ tvamihāyātaḥ kaccitkṣemaṃ divaukasām

// vāyuruvāca // //
ete śakrādayo devā naṃdinā vinivāritāḥ //
tārakeṇa hatotsāhāstiṣṭhaṃti girirodhasi

tasmādetānsamābhāṣya samāśvāsya ca sādaram //
preṣayasva drutaṃ tatra yatra te dānavāḥ sthitāḥ

atha tānāhvayāmāma tatkṣaṇāttripurāṃtakaḥ //
saṃprāha caviṣaṇṇāsyaḥ kṛtāṃjalipuṭānsthitān

// śrībhagavānuvāca // //
yuṣmatkṛte samāraṃbhaḥ putrārthaṃ yo mayā kṛtaḥ //
svasthānāccalite śukre kṛto moghodya vāyunā

etadvīryaṃ mayā dhairyātstaṃbhitaṃ liṃgamadhyagam //
amoghaṃ tiṣṭhate sarvaṃ kva dadhāmi nivedyatām

yena saṃjāyate putro dānavāṃtakaraḥ paraḥ //
senānāthaśca yuṣmākaṃ durddharaḥ samare paraiḥ

etatkalpāgnisaṃkāśaṃ dhartuṃ śaknoti nāparaḥ //
vinā vaiśvānaraṃ tasmāddadhātveṣa sanātanam

yena tatra pramuñcāmi sutāya vijayāya ca //
etadvīryaṃ mahātīvraṃ dvādaśārkasamaprabham //

atha prāhuḥ surāḥ sarve vahniṃ saṃślāghya sādarāḥ //
tvaṃ dhārayāgne vaktrāṃte vīryametadbhavodbhavam

tataḥ prasārayāmāsa svavaktraṃ pāvako drutam//
kurvañchakrasamādeśamavikalpena cetasā

śaṃkaro'pyakṣipattatra kāmabāṇaprapīḍitaḥ //
gaurīṃ bhagavatīṃ dhyāyannānandaṃ paramaṃ gataḥ

pāvako'pi bhṛśaṃ tena kalpāgnisadṛśena ca //
dahyamāno'kṣipadbhūmau śarastaṃbe suvistare

etasminnaṃtare prāptā bhramamāṇā itastataḥ//
bhāryāstatra munīnāṃ tāḥ ṣaṇṇāṃ ṣaṭkṛttikāḥ śubhāḥ

tāsāṃ nideśayāmāsa svayameva śatakratuḥ //
etadbījaṃ trinetrasya paripālyaṃ prayatnataḥ

atra saṃpatsyate putro dvādaśārkasamaprabhaḥ //
bhavatīnāmapi prāyaḥ putratvaṃ saṃprayāsyati

iti śrīskāde mahāpurāṇa ekāśītisāhasryāṃ saṃhitāyāṃ ṣaṣṭhe nāgara khaṃḍe hāṭakeśvarakṣetramāhātmye kārtikeyotpattivṛttāṃtavarṇanaṃnāma saptatitamo'dhyāyaḥ