Skanda Purana · Chapter 6.67
// sūta uvāca // //
etasminnaṃtare prāpto rāmo bhrātṛbhiranvitaḥ //
phalāni kandamūlāni gṛhītvā''śramasammukhaḥ
sa dṛṣṭvā svāśramaṃ dhvastaṃ pulindairbahuśo vṛtam //
lakuṭāśmaprahāraistu tāṃ dhenuṃ jarjarīkṛtām
papraccha kimidaṃ sarvaṃ vyākulatvamupāgatam //
āśramāspadamābhīraiḥ pulindaiśca samāvṛtam
kenaiṣā māmikā dhenuḥ prahārairjarjarīkṛtā //
tāpasyastāpasāḥ sarve kasmādete rudanti ca
kva sa me'dya pitā vṛddho mātā ca sutavatsalā //
na māmadya yathāpūrvaṃ snehāccāyāti sammukhī
atha tasya samācakhyurvṛttāṃtaṃ sarvatāpasāḥ //
yathādṛṣṭaṃ suduḥkhārtā sahasrārjunaceṣṭitam
tataste bhrātaraḥ sarve vajrapātopamaṃ vacaḥ //
śrutvā dṛṣṭvā ca taṃ śastraiḥ khaṃḍitaṃ janakaṃ nijam
mātaraṃ kṣatasarvāṅgīṃ prāṇaśeṣāṃ vyathānvitām//
ruruduḥ śokasantaptā muktvā rāmaṃ mahābalam
ruditvātha ciraṃ kālaṃ vipralapya muhurmuhuḥ //
antyeṣṭiṃ cakrire tasya vedoktavidhinā tataḥ
atha dāhāvasāne te kṛtvā gartāṃ yathocitām//
muktvā rāmaṃ dadustoyaṃ pituḥ putrāstilānvitam
athānyaistāpasaiḥ prokto rāmaḥ śastrabhṛtāṃ varaḥ //
na prayacchasi kasmāttvaṃ pretapitre jalāṃjalim
athāsau bahudhā pro ktastāpasairjamadagnijaḥ //
prahārāngaṇayanmātuḥ śitaśastravinirmitān
tatastānabravīdrāmo viniḥśvasya munīśvarān //
niṣedhastoyadānasya śrūyatāṃ yanmayā kṛtaḥ
aparādhaṃ vinā tātaḥ kṣatriyeṇa hatomama //
ekaviṃśatiḥ prahārāṇāṃ māturaṃge sthitā mama
tasmānniḥkṣatriyāmurvīṃ yadyahaṃ na karomi vai //
prahārasaṃkhyayā viprāstanme syātsarvapātakam
pitṛmātṛvadhājjātaṃ yatkṛtaṃ tena pāpmanā //
kṣatriyāpasadenātra tathānyadapi kutsitam
tatastasyaiva cānyeṣāṃ kṣatriyāṇāṃ durātmanām //
rudhiraiḥ pūrayitvemāṃ gartāṃ pitṛjalocitām //
tarpayiṣyāmi raktena pitaraṃ nāhamaṃbhasā
// sūta uvāca // //
śrutvā te dāruṇāṃ tasya pratijñāṃ tāpasottamāḥ //
paraṃ vismayamāpannā nocuḥ kiṃcittataḥ param
athāśaucāṃtamāsādya rāmaḥ krodhasamanvitaḥ //
tīkṣṇaṃ paraśumādāya māhiṣmatyunmukhaṃ yayau
sarvaistaiḥ śabaraiḥ sārdhaṃ pulindairmedakaistathā //
baddhagodhāṃgulitrāṇairvarabāṇadhanurdharaiḥ
tathā'rjuno'pi taṃ śrutvā samāyātaṃ bhṛgūttamam //
sainyena mahatā yuktaṃ pratijñādhāriṇaṃ tathā
tatastu sammukho dṛṣṭo yuddhārthaṃ sa viniryayau //
sārdhaṃ nānāvidhairyodhaiḥ sarvairdevāsuropamaiḥ
athābhavanmahāyuddhaṃ pulindānāṃ dvijottamāḥ //
haihayādhipateryodhaiḥ sārdhaṃ devāsuropamaiḥ
tataste haihayāḥ sarve śarairāśīviṣopamaiḥ //
vadhyante śabaraiḥ saṃkhye garjamānairmuhurmuhuḥ
brahmahatyāsamutthena pātakena tataśca te //
jātā nistejasaḥ sarve prapataṃti dharātale
na kaścitpauruṣaṃ tatra saṃpradarśayituṃ kṣamaḥ //
palāyanaparā sarve vadhyante niśitaiḥ śaraiḥ
atha bhagnaṃ balaṃ dṛṣṭvā haihayādhipatiḥ krudhā //
svacāpaṃ vāñchayāmāsa sajyaṃ kartuṃ tvarānvitaḥ //
śaknoti nāropayituṃ suyatnamapi cāśritaḥ
tataścākarṣayāmāsa khaṅgaṃ kośātsunirmalam //
ākraṣṭuṃ na ca śakroti vailakṣyaṃ paramaṃ gataḥ
gadayā nirjito raudro rāvaṇo lokarāvaṇaḥ //
yayā sāpyapataddhastāttatkṣaṇātpṛthivītale
narmadāyāḥ pravāho yaiḥ sahasrākhyaiḥ karaiḥ śubhaiḥ //
vidhṛtastena te sarve babhūvuḥ kampavihvalāḥ
na śastraṃ śekuruddhartuṃ daivayogātkathaṃcana //
divyāstrāṇāṃ tathā sarve mantrā vismṛtimāgatāḥ
etasminnaṃtare rāmaḥ saṃprāptaḥ krodhamūrchitaḥ //
tīkṣṇaṃ paraśumudyamya tatastaṃ prāha niṣṭhuram
haihayādhipate pāpa yaiḥ karairjanako mama //
tvayā vinihatastānme śīghraṃ darśaya sāṃpratam
brahmatejohataḥ so'pi proktastena suniṣṭhuram //
novāca cottaraṃ kiṃcidālekhye likhito yathā
tato bhujavanaṃ tasya rāmaḥ śastrabhṛtāṃ varaḥ //
muhurmuhurvinirbhartsya pracakarta śanaiḥśanaiḥ
tataśchittvā śirastasya kuṭhāreṇa bhṛgūdvahaḥ //
jagrāha rudhiraṃ yatnātprahārebhyaḥ svayaṃ dvijāḥ
pūrayitvā mahākumbhāñchabarebhyo dadau tataḥ //
mlecchebhyo lubdhakebhyaśca tataḥ provāca sādaram
hāṭakeśvaraje kṣetre gartā me bhrātṛbhiḥ kṛtā //
pitṛsaṃtarpaṇārthāya salilena pariplutā
prakṣipadhvaṃ drutaṃ gatvā tasyāṃ raktamidaṃ mahat //
pāpasyāsya sapatnasya mamādeśādasaṃśayam
yena tātaṃ nijaṃ bhaktyā tarpayitvā vidhānataḥ //
ṛṇasya muktirbhavati yena me paitṛkasyaca
iti śrīskāṃde mahāpurāṇa ekāśātisāhasryāṃ saṃhitāyāṃ ṣaṣṭhe nāgarakhaṇḍe hāṭakeśvarakṣetramāhātmye sahasrārjunavadhavarṇanaṃnāma saptaṣaṣṭitamo' dhyāyaḥ
Original text: skandapurāṇam · Sanskrit Wikisource contributors · Sanskrit Wikisource · CC BY-SA 4.0