Skanda Purana · Chapter 6.66

// sūta uvāca // //
tathā tatrāsti vikhyātaṃ rāmahrada iti smṛtam //
yatra te pitarastena rudhireṇa pratarpitāḥ

tatra bhādrapade māsi yo'māvāsyāmavāpya ca //
pitṝnsaṃtarpayedbhaktyā so'śvamedhaphalaṃ labhet

// ṛṣaya ūcuḥ // //
atyāścaryamidaṃ sūta yadbravīṣi mahāmate //
yattena pitarastatra rudhireṇa pratarpitāḥ

pitṛṇāṃ tarpaṇārthāya medhyāḥ saṃkīrtitā budhaiḥ //
padārthā rudhiraṃ proktaṃ rākṣasānāṃ pratarpaṇe

śrutismṛtiviruddhaṃ ca karma sadbhirvigarhitam //
jāmadagnyena taccīrṇaṃ kasmātsūta vadasva naḥ

// sūta uvāca// //
tena kopavaśātkarma pratijñāṃ parirakṣatā //
tatkṛtaṃ tarpitā yena pitaro rudhireṇa te

pitā tasya purā viprā jamadagnirnipātitaḥ //
kṣatriyeṇa svadharmastho vinā doṣaṃ dvijottamāḥ

tataḥ kopaparītena tena proktaṃ mahātmanā //
raktena kṣatriyotthena saṃtarpyāḥ pitaro mayā

etasmātkāraṇāttena rudhireṇa mahātmanā //
pitarastarpitā samyaktilamiśreṇa bhaktitaḥ

// ṛṣaya ūcuḥ // //
jamadagnirhataḥ kasmātkṣatriyeṇa mahāmuniḥ //
kiṃnāmā sa ca bhūpālo vistarādvada sūta tat

// sūta uvāca // //
ṛcīkatanayaḥ pūrvaṃ jamadagniriti smṛtaḥ //
hāṭakeśvaraje kṣetre tatrāsīddagdhakalmaṣaḥ

catvārastasya putrāśca babhūvurguṇasaṃyutāḥ //
jaghanyo'pi guṇajyeṣṭhasteṣāṃ rāmo babhūva ha

kadācidvasatastasya jamadagnermahāvane //
putreṣu kandamūlārthaṃ nirgateṣu vanādbahiḥ

etasminnaṃtare prāpto haihayādhipatirbalī //
sahasrārjuna ityeva vikhyāto yo mahītale

mṛgalipsurvane tasminbhramamāṇa itastataḥ //
śramārto vṛṣarāśisthe bhāskare dinamadhyage

tatastamāśramaṃ dṛṣṭvā nānādruma samākulam //
caturaṃgena sainyena sahitaḥ praviveśa ha ///६//
athāpaśyatsa tatrasthaṃ jamadagniṃ mahāmunim //
upaviṣṭaṃ kṛtasnānaṃ devārcanaparāyaṇam///७//
atha taṃ pārthivaṃ dṛṣṭvā sa munistuṣṭisaṃyutaḥ //
arghaṃ dattvā yathānyāyaṃ svāgatenābhinaṃdya ca

so'pi taṃ praṇipatyoccairvinayena samanvitaḥ //
pratisaṃbhāṣayāmāsa kuśalaṃ paryapṛcchata

// rājovāca // //
kaccitte kuśalaṃ vipra putraśiṣyānvitasya ca //
sāgnihotra kalatrasya parivārayutasya ca

adya me saphalaṃ janma jīvitaṃ saphalaṃ ca me //
yattvaṃ taponidhirdṛṣṭaḥ sarvalokanamaskṛtaḥ

evamuktvā sa rājarṣirviśramya suciraṃ tataḥ //
pītvāpastamuvācedaṃ praṇipatya mahāmunim

anujñāṃ dehi me brahmanprayāsyāmi nijaṃ gṛham//
mama kṛtyaṃ samādeśyaṃ yena te syātprayojanam

// jamadagniruvāca // //
devatārcanavelāyāṃ tvaṃ me gṛhamupāgataḥ //
manoratha iva dhyātaḥ sarvadevamayo'tithiḥ

tasmānme'sti parā prītirbhaktiśca nṛpasattama //
tatkuruṣva mayā dattaṃ svahastenaiva bhojanam

rājā vā brāhmaṇo vātha śūdro vāpyaṃtyajo'pi vā //
vaiśvadevāntasaṃprāptaḥ so'tithiḥ svargasaṃkramaḥ

// rājovāca // //
mamaite sainikā brahmañchataśo'tha sahasraśaḥ //
tairabhuktaiḥ kathaṃ bhoktuṃ yujyate mama kīrtaya

// jamadagniruvāca // //
sarveṣāṃ sainikānāṃ te saṃpradāsyāmi bhojanam //
nātra ciṃtā tvayā kāryā munirniṣkiṃcano hyaham

yaiṣā paśyati rājeṃdra dhenurbaddhā mamāṃtike //
eṣā sūte manobhīṣṭaṃ prārthitā sarvadaiva hi // २९ / //
// sūta uvāca // //
tataśca kautukāviṣṭaḥ sa nṛpo dvijasattamāḥ //
bāḍhamityeva saṃprocya tasminnevāśrame sthitaḥ

tataḥ saṃtarpya devāṃśca pitṝṃśca tadanaṃtaram //
pūjayitvā havirvāhaṃ brāhmaṇāṃśca tataḥ param

upaviṣṭastataḥ sārdhaṃ sarvairbhṛtyairbubhukṣitaiḥ //
śramārtairvismayāviṣṭaiḥ kṛte tasya dvijottamāḥ

tataḥ sa prārthayāmāsa tāṃ dhenuṃ munisattamaḥ //
yo yatprārthayate dehi bhojyārthaṃ tasya tacchubhe

tataḥ sā suṣuve dhenurannamuccāvacaṃ śubham //
pakvānnaṃ ca viśeṣeṇa cittāhlādakaraṃ param

tataḥ khādyaṃ ca cavyaṃ ca lehyaṃ coṣyaṃ tathaiva ca //
vyaṃjanāni vicitrāṇi kaṣāyakaṭukāni ca //
amlāni madhurāṇyeva tiktāni guṇavaṃti ca

evaṃ prāpya parāṃ tṛptiṃ tayā dhenvā sa bhūpatiḥ //
sevakaiḥ sabalaiḥ sārdha mannairamṛtasaṃbhavaiḥ

tato bhuktyavasāne tu prārthayāmāsa bhūpatiḥ //
tāṃ dhenuṃ vismayāviṣṭo jamadagniṃ mahāmunim

kāmadhenuriyaṃ brahmannārhāraṇyanivāsinām //
munīnāṃ śāntacittānāṃ tasmādyaccha mama svayam

yenā'karānkaromyadya lokāṃstasyāḥ prabhāvataḥ //
sādhayāmi ca durgasthāñchatrūnbhūribalānvitān

evaṃ kṛte tava śreyo bhaviṣyati ca sadyaśaḥ //
iha loke pare caiva tasmātkuru mayoditam

//
// jamadagniruvāca // //
homadhenuriyaṃ rājanmamaikā prāṇasaṃmatā //
adeyā sarvadā pūjyā tasmānnārhasi yācitum

// rājovāca /१ //
ahaṃ śatasahasraṃ te yacchāmyasyāḥ kṛte dvija //
dhenūnāmaparaṃ vittaṃ yāvanmātraṃ pravāṃchasi

// jamadagniruvāca // //
avikreyā mahārāja sāmānyāpi hi gauḥ smṛtā //
kiṃ punarhomadhenuryā prabhāvairīdṛśairyutā

vimohādbrāhmaṇo yo gāṃ vikrīṇāti dhanecchayā //
vikrīṇāti na sandehaḥ sa nijāṃ jananīmiha

surāṃ pītvā dvijaṃ hatvā dvijānāṃ niṣkṛtiḥ smṛtā //
dhenuvikrayakartṝṇāṃ prāyaścittaṃ na vidyate

// rājovāca // //
yadi yacchasi no vipra sāmnā dhenumimāṃ mama //
balādapi hariṣyāmi tasmātsāmnā pradīyatām

// sūta uvāca // //
tacchrutvā kopasaṃyukto jamadagnirdvijottamāḥ //
astramastramiti procya samuttasthau sabhātalāt

tataste sevakāstasya nṛpateścittavedinaḥ //
aprāptaśastraṃ taṃ vipraṃ nijaghnurniśitāyudhaiḥ

tasyaivaṃ vadhyamānasya jamadagnermahātmanaḥ //
reṇukākhyā priyā bhāryā papātopari duḥkhitā //

sā'pi nānāvidhaistīkṣṇaiḥ khaṇḍitā varavarṇinī //
āyuḥśeṣatayā prāṇairna kathaṃcidviyojitā

evaṃ hatvā sa viprendraṃ jamadagniṃ mahīpatiḥ //
tāṃ dhenuṃ kālayāmāsa yatra māhiṣmatī purī

atha sā kālyamānā ca dhenuḥ kopasamanvitā //
jamadagniṃ hataṃ dṛṣṭvā rarambha karuṇaṃ muhuḥ

tasyāḥ saṃrambhamāṇāyā vaktramārgeṇa nirgatāḥ //
pulindā dāruṇā medāḥ śataśo'tha sahasraśaḥ

nānāśastradharāḥ sarve yamadūtā ivāparāḥ //
procustāṃ sādaraṃ dhenumājñāṃ dehi drutaṃ hi naḥ

sā'bravīddhanyatāmetaddhaihayādhipaterbalam //
atha taiḥ kopasaṃyuktairdāruṇairmlecchajātibhiḥ //
vināśayitumārabdhaṃ śitaiḥ śastrairnirargalam // ५५ /१
na kaścitpuruṣasteṣāṃ sammukho'pyabhavadraṇe //
kiṃ punaḥ sahasā yoddhuṃ bhayena mahatānvitaḥ

atha bhagnaṃ balaṃ dṛṣṭvā vadhyamānaṃ samaṃtataḥ //
pulindairdāruṇākāraiḥ procustaṃ mantriṇo nṛpam

tejohāniḥ parā te'dya jātā brahmavadhādvibho //
tasmāddhenuṃ parityajya gamyatāṃ nijamaṃdiram

yāvannāgacchate tasya rāmonāma suto balī //
no cettena hato'traiva sabalo vadhameṣyasi

naiṣā śakyā balānnetuṃ kāmadhenurmahodayā //
śaktirūpā karotyevaṃ yā sṛṣṭiṃ svayameva hi

tataḥ sa pārthivo bhītasteṣāṃ vākyādviśeṣataḥ //
jagāma hitvā tāṃ dhenuṃ svasthānaṃ hatasevakaḥ

iti śrīskāṃde mahāpurāṇa ekāśītisāhasryāṃ saṃhitāyāṃ ṣaṣṭhe nāgarakhaṇḍe hāṭakeśvarakṣetramāhātmye jamadagnivadhavarṇanaṃnāma ṣaṭṣaṣṭitamo'dhyāyaḥ