Skanda Purana · Chapter 6.46

// ṛṣaya ūcuḥ // //
anyāni tatra tīrthāni yāni saṃti mahāmate //
tāni kīrtaya sarvāṇi paraṃ kautūhalaṃ hi naḥ

// sūta uvāca // //
tatra sārasvataṃ tīrthamanyadasti suśobhanam //
yatra snāto'timūko'pi bhavedvākyavicakṣaṇaḥ

labhate cepsitānkāmānmānuṣāndaivikānapi //
brahmalokādiparyatāṃstathālokāndvijottamāḥ

purāsītpārthivo nānā vikhyāto balavardhanaḥ //
samudravalayāmurvīṃ bubhuje yo bhujārjitām

tasya putraḥ samutpannaḥ sarvalakṣaṇasaṃyutaḥ //
tasya nāma pitā cakre saṃprāpte dvādaśe'hani //
ambuvīciriti spaṣṭaṃ samāhūya dvijottamān

tataḥ sa vavṛdhe bālo lālitastena bhūbhujā //
mūkabhāvaṃ samāpanno na śakroti prajalpitum

tato'sya saptame varṣe saṃprāpte balavardhanaḥ //
paṃcatvaṃ samanuprāptaḥ saṃgrāme śatrubhirhataḥ

tato mūko'pi bālopi maṃtribhistasya bhūpateḥ //
sa sutaḥ sthāpito rājye abhāve'nyasutasya ca

evaṃ tasya mahīpasya rājyasthasya jaḍātmanaḥ //
bālatve vartamānasya rājyaṃ viplavamadhyagāt

tato jalacaranyāyaḥ saṃpravṛtto mahītale //
pīḍyaṃte sarvalokāstu durbalā balavattaraiḥ

tataste maṃtriṇaḥ procurvasiṣṭhaṃ svapurohitam //
vaco'rthaṃ nṛpaterasya kurūpāyaṃ mahāmune

paśya kṛtsnaṃ dharāpṛṣṭhe śūnyatāṃ samupasthitam //
jaḍatvānnṛpaterasya tasmātkuru yathocitam //

tatastu suciraṃ dhyātvā dīnānprovāca maṃtriṇaḥ //
sarvānārtisamopetāñchṛṇvatastasya bhūpateḥ

asti sārasvataṃ tīrthaṃ sarvakāmapradaṃ nṛṇām //
hāṭakeśvaraje kṣetre tatrāyaṃ snātu bhūpatiḥ

atha tadvacanātsadyaḥ sa gatvā tatra satvaram //
snānāttīrthe'tha saṃjātastatkṣaṇātsa kala svanaḥ

tatprabhāvaṃ sarasvatyāḥ sa vijñāya mahīpatiḥ //
śraddhayā parayā yukto dhyāyamānaḥ sarasvatīm

tatastūrṇaṃ samādāya mṛttikāṃ sa nadītaṭāt //
cakāra bhāratīṃ devīṃ svayameva caturbhujām

dadhatīṃ dakṣiṇe haste kamalaṃ sumanoharam //
akṣamālāṃ tathānyasmiñjitatāraka varcasam

kamaṇḍaluṃ tathānyasmindivyavāriprapūritam //
pustakaṃ ca tathā vāme sarvavidyāsamudbhavam

tato medhye śilāpṛṣṭhe tāṃ niveśya prayatnataḥ //
pūjayāmāsa sadbhaktyā dhūpamālpānulepanaiḥ

cakāra ca stutiṃ paścācchraddhāpūtena cetasā //
tadagre prayato bhūtvā svareṇa mahatā nṛpaḥ

sadasaddevi yatkiñcidbandhamokṣātmakaṃ padam //
tatsarvaṃ guptayā vyāptaṃ tvayā kāṣṭhaṃ yathāgninā

sarvasya siddhirūpeṇa tvaṃ janasya hṛdi sthitā //
vācārūpeṇa jihvāyāṃ jyotīrūpeṇa cakṣuṣi

bhaktigrāhyāsi deveśi tvamekā bhuvanatraye //
śaraṇāgatadīnārtaparitrāṇaparāyaṇe

tvaṃ kīrtistvaṃ dhṛtirmedhā tvaṃ bhaktistvaṃ prabhā smṛtā //
tvaṃ nidrā tvaṃ kṣudhā kīrtiḥ sarvabhūtanivāsinī

tuṣṭiḥ puṣṭirvapuḥ prītiḥ svadhā svāhā vibhāvarī //
ratiḥ prītiḥ kṣitirgaṃgā satyaṃ dharmo manasvinī

lajjā śāṃtiḥ smṛtirdakṣā kṣamā gaurī ca rohiṇī //
sinīvālī kuhū rākā devamātā ditistathā

brahmāṇī vinatā lakṣmīḥ kadrūrdākṣāyaṇī śivā //
gāyatrī cātha sāvitrī kṛṣirvṛṣṭiḥ śrutiḥ kalā

balānāḍī tuṣṭikāṣṭhā rasanā ca sarasvatī //
yatkiñcittriṣu lokeṣu bahutvādyanna kīrtitam

iṃgitaṃ neṃgitaṃ tacca tadrūpaṃ te sureśvari//
gandharvāḥ kinnarā devāḥ siddhavidyādharoragāḥ

yakṣaguhyakabhūtāśca daityā ye ca vināyakāḥ //
tvatprasādena te sarve saṃsiddhiṃ paramāṃ gatāḥ

tathānye'pi bahutvādye na mayā parikīrtitāḥ //
ārādhitāstu kṛcchreṇa pūjitāśca suvistaraiḥ //
haraṃtu devatāḥ pāpamanye tvaṃ kīrtitā'pi ca

evaṃ stutā sā deveśī bhūbhujā tena bhāratī //
yayau pratyakṣatāṃ tūrṇaṃ prāha cedaṃ suharṣitā

// sarasvatyuvāca // //
stotreṇānena bhūpāla bhaktyā susthirayā sadā //
parituṣṭāsmi tenāśu varaṃ vṛṇu yathepsitam

// rājovāca // //
adyaprabhṛti madvākyāttvayā stheyamasaṃśayam //
atrārcāyāṃ trilokesmi nyāvatkīrtirmama sthirā

yastvāmārādhayetsamyagatrasthāṃ mannimittataḥ //
bhaktyānurūpamevāśu tasmai deyaṃ tvayā hi tat

// sarasvatyuvāca//
yo māmatra sthitāṃ nityaṃ snātvā'tra salile śubhe//
aṣṭamyāṃ ca caturdaśyāṃ pūjayiṣyati mānavaḥ

tasyāhaṃ vāṃchitānkāmānsaṃpradāsyāmi pārthiva //
// sūta uvāca // //
evaṃ tatra sthitā devī svayameva sarasvatī

tataḥprabhṛti lokānāṃ hitāya parameśvarī //
aṣṭamyāṃ ca caturdaśyāmupavāsaparāyaṇaḥ

yastāṃ pūjayate martyaḥ śvetapuṣpānulepanaiḥ //
sa syādvāggmī sumedhāvī sadā janmanijanmani

sarasvatyāḥ prasādena jāyamānaḥ punaḥpunaḥ //
anvaye'pi na tasyaiva kaścinmūrkhaḥ prajāyate

yo dharmaśravaṇaṃ tasyāḥ purataḥ kurute naraḥ//
sa nūnaṃ vasati svarge tatprabhāvādyugatrayam

vidyādānaṃ naro yaśca tasyā hyāyatane sadā //
karoti śraddhayā yuktaḥ so'śvamedhaphalaṃ labhet

yo yacchati dvijendrāya dharmaśāstrasamudbhavam//
pustakaṃ vājimedhasya sa samagraṃ phalaṃ labhet

yo vedādhyayanaṃ tasyāḥ karoti purataḥ sthitaḥ //
so'gniṣṭomasya yajñasya kṛtsnaṃ phalamavāpnuyāt

iti śrīskāṃde mahāpurāṇa ekāśītisāhasryāṃ saṃhitāyāṃ ṣaṣṭhe nāgarakhaṇḍe hāṭakeśvarakṣetramāhātmye sarasvatī tīrthamāhātmyavarṇanaṃnāma ṣaṭcatvāriṃśo'dhyāyaḥ