Skanda Purana · Chapter 6.265
ṛṣaya ūcuḥ//
prabhūtāni tvayoktāni vratāni niyamāstathā//
prasupte puṃḍarīkākṣe yeṣāṃ saṃkhyā na vidyate
aśaktyā hi śarīrasya niyamānāṃ kathaṃ caret//
vrataṃ hi sukumārāṃgo dānairvāpi vadasva naḥ
sūta uvāca//
aśakto niyamaṃ kartuṃ sukumāro bhavettu yaḥ//
tena tatra prakartavyaṃ vikhyātaṃ bhīṣmapaṃcakam
kārttikasya site pakṣa ekādaśyāṃ samāhitaḥ//
prātarutthāya vipreṃdra kartavyaṃ daṃtadhāvanam
tatastu niyamaṃ kuryādvāsudevaparāyaṇaḥ//
pūrvoktānāṃ ca sarveṣāṃ niyamānāṃ dvijottamāḥ
upavāsaḥ prakartavyastasminnahani bhaktitaḥ//
aśaktyā vā śarīrasya hemaṃ dadyātsvaśaktitaḥ
brāhmaṇāya haviṣyānnaṃ dātavyaṃ vaiṣṇavairnaraiḥ/
evaṃ pañcadinaṃ yāvatkartavyaṃ vratamuttamam
pūjanīyo hṛṣīkeśo jalaśāyisvarūpadhṛk//
gaṃdhairdhūpaiśca naivedyai rātrijāgaraṇairapi
ṣaṣṭhe'hani tato jāte pūjayedbrāhmaṇottamān//
tāṃśca vastrairhiraṇyena miṣṭānnena prabhaktitaḥ
tataḥ kṛtāṃjalirbhūtvā yācayedbrāhmaṇottamān//
sarve me niyamāḥ prāptā yuṣmākaṃ ca prasādataḥ
tatastairapi vaktavyaṃ caturmāsīsamudbhavam//
vratānāṃ niyamānāṃ ca vrataṃ bhūyāttavākhilam
tato visarjya tānviprānbhojanaṃ svayamācaret//
sarvāhāreṇa rājeṃdra paṃcagavyaprapūrvakam
yaḥ karoti vrataṃ tasya phalaṃ syādbahupuṇyadam//
yaḥ punarvratametaddhi kurute dinapaṃcakam//
upavāsaparastasya phalaṃ śataguṇaṃ bhavet
ekādaśyāṃ hareḥ pūjāṃ jātipuṣpaiḥ samācaret//
dvādaśyāṃ bilvapatreṇa śatapatryā tataḥ param//
trayodaśyāṃ caturdaśyāṃ surabhyā bhaktipūrvakam
bhṛṃgarājena puṇyena paurṇamāsyāṃ prapūjayet//
pratipaddivase sarvaiḥ pūjanīyo janārdanaḥ//
gomūtraṃ gomayaṃ kṣīraṃ dadhi sarpiḥ kuśodakam
pratipaddivase sarvānprāśayetkāyaśuddhaye//
agaraṃ guggulaṃ caiva karpūraṃ tagaraṃ tvacā
ekaikaṃ nirvapeddhūpaṃ pratipaddivase'khilam//
jalaśāyī jagadyoniḥ śeṣaparyaṃkamāśritaḥ
arghaṃ gṛhṇātu me devo bhīṣmapaṃcakasiddhaye//
maṃtreṇānena dātavyo hyargho devasya bhaktitaḥ
śaṃkhatoyaṃ samādāya sapuṣpaphalacaṃdanaiḥ//
naivedyaṃ paramānnaṃ ca svaśaktyā nirvapeddvijāḥ
etadvaḥ sarvamākhyātaṃ vrataṃ vai bhīṣmapaṃcakam//
saṃprāpyate phalaṃ caiva vratānāṃ niyamaiḥ saha
ṛṣaya ūcuḥ// yadetadbhavatā proktamaśūnyaśāyinīvratam//
indreṇa yatkṛtaṃ pūrvaṃ tuṣṭyarthaṃ cakrapāṇinaḥ//
prasuptasya mahābhāga phalaṃ caiva prakīrtitam
kasminkāle prakartavyaṃ kenaiva vidhinā tathā//
tasmātsūta mahābhāga vidhānaṃ vistarādvada
sūta uvāca//
śrāvaṇyāṃ samatītāyāṃ dvitīyādivase sthite//
prātarutthāya viprendrā nakṣatre viṣṇudaivate//
pāpiṣṭhaiḥ patitairmlecchaiḥ saṃbhāṣaṃ naiva kārayet
tato madhyāhnasamaye snātvā dhautāṃbaraḥ śuciḥ//
jalaśāyinamāsādya maṃtreṇānena pūjayet
śrīvatsadhāriñchrīkāṃta śrīdhāmañchrīpate'vyaya//
gārhasthyaṃ mā praṇāśaṃ me yātu dharmārthakāmadam
pitaro mā praṇaśyaṃtu mā praṇaśyaṃtu cāgnayaḥ//
devatā mā praṇaśyaṃtu matto dāṃpatyabhedataḥ
lakṣmyā viyujyase kṛṣṇa na kadācidyathā bhavān//
tathā kalatrasambandho deva mā me praṇaśyatu
lakṣmyā hyaśūnyaṃ śayanaṃ yathā te deva sarvadā//
śayyā mamāpyaśūnyāstu tathā janmani janmani
evamarthaṃ nivedyātha tato vipraṃ prapūjayet//
yathāśaktyā dvijaśreṣṭhā vittaśāṭhyaṃ vivarjayet
evaṃ bhādrapade māsi āśvine kārtike tathā//
pūjayecca jagannāthaṃ jalaśāyinamacyutam
akṣārabhojanaṃ kāryaṃ viśeṣāttailavarjitam//
samāptau ca tato dadyādbrāhmaṇeṃdrāya bhaktitaḥ
phalavrīhisamopetāṃ śayyāṃ vastrasamanvitām//
suvarṇaṃ dakṣiṇāyāṃ ca tathaiva ca phalaṃ labhet
evaṃ yaḥ kurute samyagvratametatsamāhitaḥ//
tasya tuṣṭipathaṃ yāti jalaśāyī jagadguruḥ
yathā śakrasya saṃtuṣṭaḥ pūrvameva dvijottamāḥ//
aśūnyaṃ śayanaṃ tasya bhavejjanmani janmani
aṣṭamāsakṛtaṃ pāpamajñānājjñānato'pi vā//
aśūnyaśayanātsarvaṃ vratānnāśaṃ nayetpumān
putrahīnā ca yā nārī kākavandhyā ca yā bhavet//
vidhavā yā karotyetadvratamevaṃ samāhitā//
tasyāstuṣṭo jagannāthaḥ kāyaśuddhiṃ prayacchati
na tasyā jāyate buddhiḥ kadācitpāpasaṃbhavā//
na kāmopahatā buddhiḥ kathaṃcidapi jāyate
kumārikāpi yā samyagvratametatsamācaret//
sā patiṃ labhate viprāḥ kulīnaṃ rūpasaṃyutam
niṣkāmaḥ kurute yastu vratametatsamāhitaḥ//
cāturmāsyudbhavānāṃ ca niyamānāṃ phalaṃ labhet
iti śrīskāṃde mahāpurāṇa ekāśītisāhasryāṃ saṃhitāyāṃ ṣaṣṭhe nāgarakhaṇḍe hāṭakeśvarakṣetramāhātmye jalaśāyyupākhyāne aśūnyaśayanavratamāhātmyavarṇanaṃ nāma pañcaṣaṣṭyuttaradviśatatamo'dhyāyaḥ
Original text: skandapurāṇam · Sanskrit Wikisource contributors · Sanskrit Wikisource · CC BY-SA 4.0