Skanda Purana · Chapter 6.259

// gālava uvāca // //
tasmiṃstu patite liṃge yojanāyāmavistṛte//
viṣādārttā ṛṣigaṇāstatrājagmuḥ sahasraśaḥ

vyalokayanta sarvatra dṛṣṭvā tatra maheśvaram//
nāsau dṛṣṭipathe teṣāṃ babhūva bhayavihvalaḥ // २ /१
vīryaṃ varṣasahasrāṇi bahūnyapi susaṃcitam //
pṛthivīṃ sakalāṃ vyāpya sthitaṃ dadṛśire dvijāḥ

taddṛṣṭvā sumahalliṃgaṃ rudhirāktaṃ jalaiḥ plutam //
brāhmaṇāḥ saṃśayagatā dahyamānā vasundharā

talliṃgaṃ tatra saṃsthāpya cakrustāṃ narmadāṃ nadīm //
tajjalaṃ narmadārūpaṃ lliṃgaṃ cāmarakaṇṭakam//५..
narakaṃ vārayatyetatsevitaṃ narakāpaham//
bhūtagrahāśca sarve'pi yāsyaṃti vilayaṃ dhruvam

tatra snātvā jalaṃ pītvā saṃtarpya ca pitṝṃstathā/.
sarvānkāmānavāpnoti manuṣyo bhuvi durlabhān

liṃgāni nārmadeyāni pūjayiṣyaṃti ye narāḥ//
teṣāṃ rudramayo deho bhaviṣyati na saṃśayaḥ//
cāturmāsye viśeṣeṇa liṃgapūjā mahāphalā//
cāturmāsye rudrajapaṃ harapūjā śive ratiḥ

paṃcāmṛtena snapanaṃ na teṣāṃgarbhavedanā //
ye kariṣyaṃti madhunā secanaṃ liṃgamastake

teṣāṃ duḥkhasahasrāṇi yāsyaṃti vilayaṃ dhruvam //
dīpadānaṃ kṛtaṃ yena cātu rmāsye śivāgrataḥ

kulakoṭiṃ samuddhṛtya svecchayā śivalokabhāk //
candanāgurudhūpaiśca suśvetakusumairapi

narmadājalaliṃgaṃ ye hyarca yiṣyaṃti te śivāḥ //
śilā haratvamāpannāḥ prāṇināmapi kā kathā

tatsaṃbhūtaṃ mahāliṃgaṃ jaladhāraṇasaṃyutam //
pūjayitvā vidhānena cāturmāsye śivo bhavet

cāturmāsye ye manujā narmadā'marakaṇṭake //
tīrthe snāsyaṃti niyatāsteṣāṃ vāsastriviṣṭape

//
// brahmovāca // //
ityuktvā te dvijāstatra sthāpya liṃgaṃ yathāvidhi //
amarakaṇṭakatīrthe narmadāṃ ca mahānadīm

punaścintāparā jātā viśvasya kṣobhakāraṇe //
padmāsanagatā bhūtvā prāṇāyāmaparāyaṇāḥ

cintayāmāsuravyagraṃ hṛdayasthaṃ mahe śvaram //
tato devā maheṃdrādyāḥ saṃprāpyāmarakaṇṭakam

brāhmaṇānāṃ stutiṃ cakrurvinayānatakandharāḥ //
namo'stu vo dvijātibhyo brahmavidbhyo maheśvarāḥ

bhūsurebhyo gurubhyaśca vimuktebhyaśca vaṃdhanāt //
yūyaṃ guṇatrayātītā guṇarūpā guṇākarāḥ

guṇatrayamayairbhāvaiḥ satataṃ prāṇabudbudāḥ //
yeṣāṃ vākyajalenaiva pāpiṣṭhā api śuddhatām //
prayāṃti pāpapuṃjāśca bhasmasādyāṃti pāpinām

śastraṃ lohamayaṃ yeṣāṃ vāgeva tatsamanvitāḥ //
pāpaiḥ parābhibhūtānāṃ teṣāṃ lokottaraṃ balam

kṣamayā pṛthivītulyāḥ kope vaiśvānaraprabhāḥ //
pātane'nekaśaktīnāṃ samarthā yūyameva hi

svargādīnāṃ tathā yāne bhavanto gatayo dhruvam

satkarmakārakāścaiva satkarmaniratāḥ sadā //
satkarmaphaladātāraḥ satkarmebhyo mumukṣavaḥ

sāvitrīmaṃtraniratā ye bhavaṃto'ghanāśanāḥ //
ātmānaṃ yajamānaṃ ca tārayaṃti na saṃśayaḥ

vahnayaśca tathā viprāstarpitāḥ kāryasādhakāḥ //
cāturmāsye viśeṣeṇa teṣāṃ pūjā mahāphalā

kopitāḥ sarvadehasya nāśanāya bhavaṃti hi १/
tāvanna vajramiṃdrasya śūlaṃ naiva pinākinaḥ

daṇḍo yamasya tāvanno yāvacchāpo dvijodbhavaḥ //
agninā jvālyate dṛśyaṃ śāpoddiṣṭānapi svayam

haṃti jātānajātāṃśca tasmādvipraṃ na kopayet//
viprakopāgninā dagdho narakānnaiva mucyate

śastrakṣato'pi narakānmucyate nātra saṃśayaḥ //
devānāṃ madhudhānyānāṃ sāmarthyaṃ bhedanena hi

vāṅmātreṇa hi viprasya bhidyate sakalaṃ jagat //
te yūyaṃ guravo'smākaṃ viśvakāraṇakārakāḥ //
prasādaparamā nityaṃ bhavaṃtu bhuvaneśvarāḥ

īśvareṇa vinā sarve vayaṃ lokāśca duḥkhitāḥ //
tatkathyatāṃ sa bhagavānkutrāste parameśvaraḥ

//
gālava uvāca // //
jñātvā munibhayatrastaṃ deveśaṃ śūlapāṇinam

surabhīgarbhasaṃbhūtaṃ devānūcurmaharṣayaḥ //
svāgataṃ devadevebhyo jñāto vai sa maheśvaraḥ

tatra gacchaṃtu deveśā yatra devaḥ sanātanaḥ //
ityuktvā te mahātmānaḥ saha devairyayustadā

golokaṃ devamārgeṇa yatra pāyasakardamāḥ //
ghṛtanadyomadhu hradā nadīnāṃ yatra saṃghaśaḥ

pūrvajānāṃ gaṇāḥ sarve dadhipīyūṣapāṇayaḥ //
marīcipāḥ somapāśca siddhasaṃghāstathā pare

ghṛtapāścaiva sādhyāśca yatra devāḥ sanātanāḥ //
te tatra gatvā munayo dadṛśuḥ surabhīsutam

tejasā bhāskaraṃ caiva nīlanāmeti viśrutam //
itastato'bhidhāvaṃtaṃ gavāṃ saṃghātamadhyagam

naṃdā sumanasā caiva surūpā ca suśīlakā //
kāminī naṃdinī caiva medhyā caiva hiraṇyadā

dhanadā dharmadā caiva narmadā sakalapriyā //
vāmanālaṃbikā kṛṣṇā dīrghaśṛṃgā supicchikā

tārā tareyikā śāṃtā durviṣahyā manoramā //
sunāsā dīrghanāsā ca gaurā gauramukhīha yā

haridravarṇā nīlā ca śaṃkhinī paṃcavarṇakā //
vinatābhinatācaiva bhinnavarṇā supatrikā

jayā'ruṇā ca kuṇḍodhnī sudatī cārucaṃpakā //
etāsāṃ madhyagaṃ nīlaṃ dṛṣṭvā tā munidevatāḥ

vicaraṃti surūpaṃ taṃ saṃjātavismayonmukhāḥ //
munīśvarāḥ kṛpāviṣṭā indrādyā hṛṣṭamānasāḥ //
stutimārebhire karttuṃ tejasā tasya toṣitāḥ

//
// śūdra uvāca // //
kathaṃ nīleti nāmāsau jātoyamadbhutākṛtiḥ //
kimastuvanprasannāste brāhmaṇā viśvakāraṇam

// gālava uvāca // //
lohito yastu varṇena mukhe pucche ca pāṃḍuraḥ

śvetaḥ khuraviṣāṇeṣu sa nīlo vṛṣabhaḥ smṛtaḥ //
catuṣpādo dharmarūpo nīla lohitacihnakaḥ

kapilaḥ khuracihneṣu sa nīlo vṛṣabhaḥ smṛtaḥ //
yo'sau maheśvaro devo vṛṣaścāpi sa eva hi

catuṣpādo dharmarūpo nīlaḥ paṃcamukho haraḥ //
yasya saṃdarśanādeva vājapeyaphalaṃ labhet

nīle ca pūjite yasminpūjitaṃ sakalaṃ jagat //
snigdhagrāsapradānena jagadāpyāyitaṃ bhavet

yasya dehe sadā śrīmānviśvavyāpī janārdanaḥ //
nityamarcayate yo'sau vedamantraiḥ sanātanaiḥ

// ṛṣaya ūcuḥ // //
tvaṃ devaḥ sarvagoptṝṇāṃ viśvagoptā sanātanaḥ //
vighnahartā jñānadaśca dharmarūpaśca mokṣadaḥ

tvameva dhanadaḥ śrīdaḥ sarvavyādhiniṣūdanaḥ //
jagatāṃ śarmakaraṇe pravṛttaḥ kanakapradaḥ

tejasāṃ dhāma sarveṣāṃ saurabheya mahābala //
śṛṃgāgre dhṛtakailāsaḥ pārvatīsahitastvayā

३३ stutyo vedamayo vedātmā vedavittamaḥ //
vedavedyo vedayāno vedarūpo guṇākaraḥ

guṇatrayebhyo'pi paro yāthātmyaṃ veda kastava //
vṛṣastvaṃ bhagavāndeva yastubhyaṃ kurute tvagham

vṛṣalaḥ sa tu vijñeyo rauravādiṣu pacyate //
yadā spṛṣṭaḥ sa tu naro narakādiṣu yātanāḥ

sevate pāpanicayairnigāḍhaprāyabandhanaiḥ //
kṣutkṣāmaṃ ca tṛṣākrāṃtaṃ mahābhārasamanvitam

nirdayā ye praśoṣyaṃti matisteṣāṃ na śāśvatī //
caturbhiḥ sahitaṃ martyā vivāhavidhinā tu ye

vivāhaṃ nīlarūpasya ye kariṣyaṃti mānavāḥ //
pitṝnuddiśya teṣāṃ vai kule naivāsti nārakī //

tvaṃ gatiḥ sarvalokānāṃ tvapitā parameśvaraḥ //
tvayā vinā jagatsarvaṃ tatkṣaṇādeva naśyati

parā caiva tu paśyaṃtī madhyamā vaikharī tathā //
caturvidhānāṃ vacasāmīśvaraṃ tvāṃ vidurbudhāḥ

catuḥśṛṃgaṃ catuṣpādaṃ dviśīrṣasaptahastakam //
tridhā baddhaṃ dharmamayaṃ tvāmeva vṛṣabhaṃ viduḥ

tṛptidaṃ sarvabhūtānāṃ viśvavyāpakamojasā //
brahma dharmamayaṃ nityaṃ tvāmātmānaṃ vidurjanāḥ

acchedyastvamabhedyastvamaprameyomahā yaśāḥ //
aśocyastvamadāhyo'si viduḥ paurāṇikā janāḥ

tvadādhāramidaṃ sarvaṃ tvadādhāramidaṃ jagat //
tvadādhārāśca devāśca tvadādhāraṃ tathā mṛtam

jīvarūpeṇa lokāṃstrīnvyāpya tiṣṭhasi nityadā //
evaṃ sa saṃstuto nīlo vipraistaiḥ somapāyibhiḥ

prasannavadano bhūtvā viprā npraṇatitatparaḥ //
punareva vacaḥ procurviprāḥ kṛtaśivāgasaḥ

varaṃ dadurmaheśasya nīlarūpasya dharmataḥ //
ekādaśāhe pretasya yasya notsṛjyate vṛṣaḥ

pretatvaṃ susthiraṃ tasya dattaiḥ śrāddhaśatairapi //
punareva susarpaṃtaṃ dṛṣṭvā nīlaṃ mahāvṛṣam

svalpakrodhasamāviṣṭaṃ dvijāścakrustamaṃ kitam //
cakraṃ ca vāmabhāgeṣu śūlaṃ pārśve ca dakṣiṇe

utsasṛjurgavāṃ madhye taṃ devairgopitaṃ tadā //
tato devagaṇāḥ sarve maharṣīṇāṃ gaṇāḥ punaḥ //
svāni sthānāni te jagmurmunayo vītamatsarāḥ

evamṛṣīṇāṃ dayitāsu saktaḥ kāmārttacitto munipuṃgavānām //
śāpaṃ samāsādya śivo'pi bhaktyā revājale'gātsuśilāmayatvam

iti śrīskāṃde mahāpurāṇaekāśītisāhasryāṃ saṃhitāyāṃ ṣaṣṭhe nāgarakhaṇḍe hāṭakeśvarakṣetra māhātmye śeṣaśāyyupākhyāne brahmanāradasaṃvāde cāturmāsyamāhātmye paijavanopākhyāne vṛṣastutirnāmaikonaṣaṣṭyuttaradviśatatamoadhyāyaḥ