Skanda Purana · Chapter 6.25

// sūta uvāca // //
tatrāścaryamabhūtpūrvaṃ yattadbrāhmaṇasattamāḥ //
tadvo'haṃ saṃpravakṣyāmi gaṃgāmāhātmyasaṃbhavam

camatkārapure vipraḥ purāsītsaṃśitavrataḥ //
caṃḍaśarmeti vikhyāto rūpaudāryaguṇānvitaḥ

sa yadā yauvanopetastadā veśyānurāgakṛt //
śrotriyo'pyabhavadvipro yauvanodbhārapīḍitaḥ

sa kadācinniśīthe'tha tṛṣārtaśca samutthitaḥ //
prārthayāmāsa tāṃ veśyāṃ pānīyaṃ pātumutsahe

atha sā salilabhrāṃtyā karakaṃ madyasaṃbhavam //
samādāya dadau pānaṃ tasmai nidrākulāya ca

mukhamadhyagate madye so'pi tāṃ kopasaṃyutaḥ//
veśyāṃ prabhartsayāmāsa dhigdhikśabdairmuhurmuhuḥ

kimidaṃkimidaṃ pāpe tvayā karma vigarhitam //
kṛtaṃ yanmukhamadhye me prakṣiptā niṃditā surā

brāhmaṇyamadya me naṣṭaṃ madyapānādasaṃśayam //
prāyaścittaṃ kariṣyāmi tasmādātmaviśuddhaye

evamuktvā viniṣkramya tadgṛhādduḥkhasaṃyutaḥ //
rurodātha tadā gatvā karuṇaṃ nirjane vane

tataḥ prabhātavelāyāṃ snātvā vastrasamanvitaḥ //
tyaktvā gātrasya romāṇi samastāni dvijottamāḥ

saṃprāpto vipramukhyānāṃ sabhā yatra vyavasthitā //
paṭhaṃti sarvaśāstrāṇi vedāṃtāni ca kṛtsnaśaḥ

athāsau praṇipatyoccaiḥ provāca dvijasattamān//
jalabhrāṃtyā surā pītā mayā kuruta nigraham

atha te dharmaśāstrāṇi pravicārya punaḥpunaḥ //
tamūcurbrāhmaṇāḥ sarve prāyaścittakṛte sthitam

// brāhmaṇā ūcuḥ //
ajñānājjñānato vāpi surāṃ cedbrāhmaṇaḥ pibet//
agnivarṇaṃ ghṛtaṃ pītvā tāvanmātraṃviśu dhyati

sa tvaṃ vāṃchasi cecchuddhimagnivarṇaṃ ghṛtaṃ piba //
yāvanmātrā surā pītā tāvanmātraṃ viśuddhaye

sa tatheti pratijñāya ghṛtamādāya tatkṣaṇāt //
cakre vahnisamaṃ yāvatpānārthaṃ dvijasattamāḥ

tāvattasya pitā prāptaḥ śrutvā vārtāṃ sabhāryakaḥ //
kimidaṃ kimidaṃ putra bruvāṇo duḥkha saṃyutaḥ //
aśrupūrṇekṣaṇo dīno vāṣpagadgadayā girā

tataḥ sa kathayāmāsa sarvarātrisamudbhavam//
vṛttāṃtaṃ tacca viprāṇāṃ prāyaścittaṃ yathocitam // ///८//
atha sa brāhmaṇānprāha sarvāṃstāndvijasattamāḥ //
prāyaścittaṃ sutāyāsmai mamānyatsaṃpradīyatām ///९//
saṃcintya dharmaśāstrāṇi vicārya ca punaḥ punaḥ //
sarvasvamapi dāsyāmi putrahetorasaṃśayam

tataste brāhmaṇāḥ sarve bhūyobhūyaśca sādaram //
viciṃtya dharmaśāstrāṇi tamūcurmunisattamāḥ //

/
nānyadasti surāpāne prāyaścittaṃ dvijanmanām //
mauṃjīhomaṃ vinā vipra yadyuktaṃ tatsamācara

tataḥ sa svasutaṃ prāha naiva tvaṃ kartumarhasi //
yaccha dānāni viprebhyastīrthayātrāṃ samācara

tataḥ śuddhiṃ samāpnoṣi kramānniyamasaṃyutaḥ //
vrataiśca vividhaiścīrṇaiḥ satyametadbravīmyaham

na brāhmaṇasamādiṣṭaṃ prāyaścitta viśuddhaye

// putra uvāca // //
etanmama mahābhāgā yadbruvaṃti vratādikam //
tasmātkāryo mayā tāta mauṃjīhomo na saṃśayaḥ

yanmayā tu kṛtaṃ bālye tatsarvaṃ kṣaṃtumarhasi

// sūta uvāca // //
tasya taṃ niścayaṃ jñātvā sa pitā sutavatsalaḥ //
sarvasvaṃ pradadau ruṣṭo maraṇe kṛtaniścayaḥ

sā'pi tasya satī bhāryā kṛtvā mṛtyuviniścayam //
tamuvāca sutaṃ dṛṣṭvā sarvaṃ dattvā gṛhādikam

āvābhyāṃ saṃpraviṣṭābhyāṃ vahnau putra tatastadā //
mauṃjīhomastvayā kāryo māṃ tātaṃ yadi manyase

tatastau dampatī hṛṣṭau yāvadvahnisamīpagau //
saṃjātau maraṇārthāya sa ca tābhyāṃ samudbhavaḥ

tāvatprāpto munirnāma śāṃḍilyo vedapāragaḥ //
tīrthayātrāprasaṃgena tatra deśe dvijottamāḥ

sa vṛttāṃtaṃ samākarṇya kopasaṃraktalocanaḥ //
abravīdbrāhmaṇānsarvānbhartsamāno muhurmuhuḥ

aho mūḍhatamā yūyaṃ yadetadbrāhmaṇatrayam //
vṛthā mṛtyumavāpnoti nigrahe sugame sati

atra kātyāyanenoktaṃ yadvacaḥ sumahātmanā //
tacchṛṇvantu dvijāḥ sarve prāyaścittī tathāpyayam

cāṃdrāyaṇāni kṛcchrāṇi tathā sāṃtapanāni ca //
prāyaścittāni dīyaṃte yatra gaṃgā na vidyate

atra viṣṇupadī gaṃgā tatkṣetre tu dvijottamāḥ //
tasyāṃ snānaṃ karotveṣa tataḥ śuddhimavāpsyati

mauṃjīhomaḥ pramāṇaṃ syānmunivākyena cedbhavet //
tadetadapi vākyaṃ hi kātyāyanamuneḥ sphuṭam

tataste brāhmaṇāḥ sarve harṣeṇa mahatānvitāḥ //
sādhusādhviti taṃ procya procuḥ satyamidaṃ mune

tataḥ prabodhya taṃ vipraṃ ninyustatra dvijottamāḥ //
yatra viṣṇupadī gaṃgā svayameva vyavasthitā

tatra sa brāhmaṇo yāvadgaṃgātoyasamudbhavam //
gaṃḍūṣaṃ kurute vaktre tāvacchuddho babhūva saḥ //
udarādakhilaṃ toyaṃ niṣkrāṃtaṃ dvijasattamāḥ

tato'vagāhate yāvattasyāstoyaṃ suśobhanam //
tāvadākāśasaṃbhūtā gambhīrovāca bhāratī

śuddho'yaṃ brāhmaṇaḥ sākṣādviṣṇupadyāḥ samāgamāt //
snānādācamanādeva tasmādyātu gṛhaṃ nijam //

tataste brāhmaṇāḥ sarve caṃḍaśarmādayaśca ye //
diṣṭyādiṣṭyeti jalpantaḥ svāni harmyāṇi bhejire

// sūta uvāca // //
evaṃ prabhāvā sā viprā gaṃgā viṣṇupadī sthitā //
tasya kṣetrasya sīmāṃte paścime pāpanāśinī

etadvaḥ sarvamākhyātaṃ viṣṇupadyāḥ samudbhavam //
māhātmyaṃ brāhmaṇaśreṣṭhāḥ sarvapātakanāśanam

iti śrīskāṃde mahāpurāṇa ekāśītisāhasryāṃ saṃhitāyāṃ ṣaṣṭhe nāgarakhaṇḍe hāṭakeśvara kṣetramāhātmye viṣṇupadīgaṃgāmāhāmyavarṇanaṃnāma pañcaviṃśo'dhyāyaḥ