Skanda Purana · Chapter 6.247

// paijavana uvāca // //
śrīḥ kathaṃ tulasīrūpā bilvavṛkṣe ca pārvatī //
etacca vistareṇa tvaṃ mune tattvaṃ vada prabho

//
// gālava uvāca /1 //
purā daivāsure yuddhe dānavā baladarpitāḥ //
devānnijaghnuḥ saṃgrāme ghorarūpāḥ sudāruṇāḥ

devāśca bhaya saṃvignā brahmāṇaṃ śaraṇaṃ yayuḥ //
te stutvā pitaraṃ natvā vṛhaspatipuraḥsarāḥ

tasthuḥ prāṃjalayaḥ sarve tānuvāca pitāmahaḥ //
kimarthaṃ mlānavadanā asmadgehamupāgatāḥ

kāraṇaṃ kathyatāmāśu vahnīndravasubhiryutāḥ//
// devā ūcuḥ //
daityaiḥ parājitāstāta saṃgare'dbhutakāribhiḥ

vayaṃ sarve parākrāṃtā atastvāṃ śaraṇaṃ gatāḥ //
trāhyasmāndevadeveśa śaraṇaṃ samupāgatān

tacchrutvā bhagavānprāha brahmā lokapitāmahaḥ //
mayā na śakyate karttuṃ pakṣaḥ kasya janasya ca

vakṣyāmyupāyaṃ saddharmāśritānāṃ bhavatāṃ puraḥ //
ekadā śivabhaktānāṃ vivādaḥ sumahānabhūt//
samaṃ keśavabhaktaiśca parasparajigīṣayā //
tatastu bhagavānrudraḥ svabhaktānāṃ ca paśyatām

aikyaṃ viṣṇugaṇaiḥ kurvandadhre rūpaṃ mahādbhutam //
tadā hariharākhyaṃ ca dehārddhābhyāṃ dadhāra saḥ

haraścaivārddhadehena viṣṇurarddhena cābhavat //
ekato viṣṇucihnāni haracihnāni caikataḥ

ekato vainateyaśca vṛṣabhaścānyato'bhavat //
vāmato meghavarṇābho deho'śmanicayopamaḥ

karpūragauraḥ savye tu samajāyata vai tadā //
dvayoraikyasamaṃ viśvaṃ viśvamaikyamavarttata १३//
vibhedamatayo naṣṭāḥ śrutismṛtyarthabādhakāḥ //
pākhaṃḍino haitukāśca sarve vismayamāgaman

svaṃsvaṃ mārgaṃ parityajya yayurnirvāṇapaddhatim //
maṃdare pavataśreṣṭhe sā mūrtirnityasaṃstutā

pramathādyairgaṇaiścaiva varttate'dyāpi niścalā //
sṛṣṭisthityaṃtakartrī sā viśvabījamanaṃtakā

maheśaviṣṇasaṃyuktā sā smṛtā pāpanāśinī //
yogidhyeyā sadāpūjya sattvādhāraguṇātigā

mumukṣavo'pi tāṃ dhyātvā prayāṃti paramaṃ padam //
cāturmāsye viśeṣeṇa dhyātvā martyo hyamānuṣaḥ

tatra gacchaṃti ye teṣāṃ sa devaḥ saṃvidhāsyati //
ityuktvā bhagavāṃsteṣāṃ tatraivāṃtaradhīyata

te'pi vahnimukhā devāḥ prajagmurmaṃdarācalam //
babhramustatra tatraiva vicinvānā maheśvaram

pārvatīṃ bilvavṛkṣasthāṃ lakṣmīṃ ca tulasīgatām //
ādau sarvaṃ vṛkṣamayaṃ pūrvaṃ viśvamajāyata

ete vṛkṣā mahāśreṣṭhāḥ sarve devāṃśasaṃbhavāḥ //
eteṣāṃ sparśanādeva sarvapāpaiḥ pramucyate [/ २२ //
cāturmāsye viśeṣeṇa mahāpāpaughahāriṇaḥ //
yadā tenaiva dadṛśurdevāstribhuvaneśvaram

tadākāśabhavā vāṇīṃ prāha devānyathārthataḥ //
īśvaraḥ sarvabhūtānāṃ kṛpayā vṛkṣamāśritaḥ

cāturmāsye'tha saṃprāpte sarvabhūtadayākaraḥ //
aśvattho'taḥ sadā sevyo maṃdavāre viśeṣataḥ // २५ /
nityamaśvatthasaṃsparśātpāpaṃ yāti sahasradhā //
dugdhena tarpaṇaṃ ye vai tilamiśreṇa bhaktitaḥ

secanaṃ vā kariṣyaṃti tṛptistatpūrvajeṣu ca //
darśanādeva vṛkṣasya pātakaṃ tu vinaśyati

pippalaḥ pūjito dhyāto dṛṣṭaḥ sevita eva vā //
pāparogavināśāya cāturmāsye viśeṣataḥ //
aśvatthaṃ pūjitaṃ siktaṃ sarvabhūtasukhāvaham

sarvāmayaharaṃ caiva sarvapāpaughahāriṇam //
ye narāḥ kīrtayiṣyaṃti nāmāpyaśvatthavṛkṣajam

na teṣāṃ yamalokasya bhayaṃ mārge prajāyate //
kuṃkumaiścaṃdanaiścaiva suliptaṃ yaśca kārayeta

tasya tāpatrayābhāvo vaikuṃṭhe gaṇatā bhavet //
duḥsvapnaṃ duṣṭaciṃtāñca duṣṭajvaraparābhavān

vilayaṃ naya pāpāni pippala tvaṃ haripriya //
maṃtreṇānena ye devāḥ pūjayiṣyaṃti pippalam

tatasteṣāṃ dharmarājo jāyate vākyakārakaḥ //
aśvattho vacanenāpi prokto jñānaprado nṛṇām /१ ३३ //
śruto harati pāpaṃ ca janmādi maraṇāvadhi //
aśvatthasevanaṃ puṇyaṃ cāturmāsye viśeṣataḥ

supte deve vṛkṣamadhyamāsthāya bhagavānprabhuḥ //
jalaṃ pṛthvīgataṃ sarvaṃ prapibanniva sevate

jalaṃ viṣṇurjalatvena viṣṇureva raso mahān //
tasmādvṛkṣagato viṣṇuścāturmāsye'ghanāśanaḥ

sarvabhūtagato viṣṇurāpyāyayati vai jagat //
tathāśvatthagataṃ viṣṇuṃ yo namasyenna nārakī

aśvatthaṃ ropayedyastu pṛthivyāṃ prayato naraḥ //
tasya pāpasahasrāṇi vilayaṃ yāṃti tatkṣaṇāt

aśvatthaḥ sarvavṛkṣāṇāṃ pavitro maṃgalānvitaḥ //
muktido ropito dhyātaścāturmāsye'ghanāśanaḥ

aśvatthe caraṇaṃ dattvā brahmahatyā prajāyate //
niṣkāraṇaṃ saṃkuthitvā narake pacyate dhruvam

mūle viṣṇuḥ sthito nityaṃ skaṃdhe keśava eva ca //
nārāyaṇastu śākhāsu patreṣu bhagavānhariḥ

phale'cyuto na saṃdehaḥ sarvadevaiḥ samanvitaḥ //
cāturmāsye viśeṣeṇa drumapūjī sa muktibhāk

tasmātsarvaprayatnena sadaivāśvatthasevanam //
yaḥ karoti naro bhaktyā pāpaṃ yāti dinodbhavam

sa eva viṣṇurdruma eva mūrto mahātmabhiḥ sevitapuṇyamūlaḥ //
yasyāśrayaḥ pāpasahasrahaṃtā bhavennṛṇāṃ kāmadugho guṇāḍhyaḥ

iti śrīskāṃde mahāpurāṇa ekāśītisāhasryāṃ saṃhitāyāṃ ṣaṣṭhe nāgarakhaṇḍe hāṭakeśvarakṣetramāhātmye śeṣaśāyyupākhyāne brahmanāradasaṃvāde cāturmāsyamāhātmye paijavanopākhyāna aśvatthamahimavarṇanaṃnāma saptacatvāriṃśaduttaradviśatatamo'dhyāyaḥ