Skanda Purana · Chapter 6.232

// ṛṣaya ūcuḥ // //
prasupte devadeveśe śaṃkhacakragadādhare //
yaccānyadapi kartavyaṃ niyamo vratameva vā

homo vātha japo vātha dānaṃ vā tadvadasva naḥ //
// sūta uvāca //
yaḥ kaścinniyamo viprāḥ prasupte garuḍadhvaje

anaṃtaphaladaḥ sa syādityuvāca pitāmahaḥ //
tasmātsarvaprayatnena kaścidbāhyo vijānatā

niyamo vā japo homaḥ svādhyāyo vratameva vā //
kartavyaṃ brāhmaṇaśreṣṭhāstuṣṭyarthaṃ cakrapāṇinaḥ

caturo vārṣikānmāsānekabhuktena yo nayet //
vāsudevaṃ samuddiśya sa dhanī jāyate naraḥ

nakṣatrairbhoṃjanaṃ kuryādyaḥ prasupte janārdane //
sa dhanī rūpasaṃpannaḥ sumatiśca prajāyate

ekāṃtaropavāsaiśca yo nayeddvijasattamāḥ //
caturo vārṣikānmāsānvaikuṃṭhe sa sadā vaset

ṣaṣṭhānnakālabhojī syādyaḥ prasupte janārdane //
rājasūyāśvamedhābhyāṃ sa kṛtsnaṃ phalamāpnuyāt

trirātropoṣito yastu caturmāsānsadā nayet //
na sa bhūyo'pi jāyeta saṃsāre'tra kathaṃcana

sāyaṃprātaḥ paro bhūtvā caturmāsānsadā nayet//
agniṣṭomasya yajñasya sa phalaṃ labhate naraḥ

ayācitaṃ caredyastu prasupte madhusūdane //
na vicchedo bhavettasya kadācitsaha baṃdhubhiḥ

tailābhyaṃgaṃ ca yo jahyādghṛtābhyaṃgaṃ viśeṣataḥ //
caturo vārṣikānmāsānsa svarge bhogabhāgbhavet

brahmacaryeṇa yo māsāṃścaturo'pi nayennaraḥ //
vimānavaramārūḍhaḥ sa svarge svecchayā vaset

yaḥ snānaṃ caturo māsānkurute tailavarjitam //
madhumāṃsaparityāgī sa bhavenmuktibhāksadā

varjayecchrāvaṇe śākaṃ dadhi bhādrapade ca yaḥ //
kṣīramāśvayuje māsi kārtike ca sadāmiṣam

na sa pāpena lipyeta saṃvatsarakṛte punaḥ //
etatprāha dvijaśreṣṭhā manuḥ svāyaṃbhuvo vacaḥ

śāke saṃkramate brahmā śrāvaṇe māsi saṃsthite //
dadhni bhādrapade viṣṇuḥ kṣīre cāśvayuje haraḥ

trayo'pi kārtike māsi saṃkramaṃti tathā''miṣe //
tasmādetānsa deveṣu sarvathā parivarjayet

yaḥ kāṃsyaṃ varjayenmartyaḥ prasupte garuḍadhvaje //
sa phalaṃ prāpnuyātkṛtsnaṃ vājapeyātirātrayoḥ

akṣāralavaṇāśī ca yo bhavedbrāhmaṇottamaḥ //
tasyāpi sakalāḥ pūrtāḥ prabhavaṃti sadā tataḥ

yo homaṃ caturo māsānprakaroti tilākṣataiḥ //
svāhāṃtairvaiṣṇavairmaṃtrairna sa rogeṇa yujyate

yo japetpauruṣaṃ sūktaṃ snātvā viṣṇoḥ sthito'grataḥ //
matistasya vivardheta śuklapakṣe yathoḍurāṭ

śatamaṣṭottaraṃ yāvatphalahastaḥ pradakṣiṇām //
karoti viṣṇormaunena na sa pāpena lipyate

miṣṭānnaṃ brāhmaṇeṃdrāṇāṃ yo dadāti svaśaktitaḥ //
viśeṣātkārtike māsi so'gniṣṭomaphalaṃ labhet

yaḥ svādhyāyaṃ caturvedairviṣṇorāyatane caret //
caturo vārṣikānmāsānsa vidvānsarvadā bhavet

nṛtyagītādikaṃ yaśca kuryādviṣṇoḥ sadā gṛhe //
apsaraso'sya kurvaṃti purataḥ svargatasya ca

yastu rātridinaṃ vipro nṛtyagītādikaṃ dadet //
caturo vārṣikānmāsānsa gandharvatvamāpnuyāt

ete ca niyamāḥ sarve śakyaṃte yadi bho dvijāḥ //
kartuṃ ca caturo māsānekasminvā'pi kārttike

tathāpi caiva kartavyaṃ lokadvayamabhīpsatā //
kārtikyāṃ brāhmaṇaśreṣṭhā vaiṣṇavaiḥ puruṣairiha

kāṃsyaṃ māṃsaṃ kṣuraṃ kṣaudraṃ punarbhojanamaithune //
kārtike varjayedyastu ya etānbrāhmaṇaḥ sadā

pūrvoktānāṃ tu sarveṣāṃ niyamānāṃ phalaṃ labhet

atha yaḥ kārtike māsi prāsādasyopari dvijāḥ //
jalaśāyyākhyadevasya kalaśe dīpakaṃ dadet//
pūrvoktaniyamānāṃ ca sa ṣaṇṇāṃ phalabhāgbhavet

yadyadiṣṭatamaṃ kiṃci tsuprāpyaṃ caiva yadbhavet //
niyamastasya kartavyaścāturmāsye śubhārthibhiḥ

niyame ca kṛte dadyādbrāhmaṇāya tadeva hi //
niyamastu kṛto yasya svaśaktyā syātphalaṃ tataḥ

yo vinā niyamaṃ martyo vrataṃ vā jāpyameva vā //
caturmāsānnayenmūrkho jīvannapi mṛto hi saḥ

yathā kāka yavāḥ proktā yathāraṇyāstilodbhavāḥ //
nāmamātraprasiddhāśca tathā te mānavā bhuvi

tasmātsarvaprayatnena kāryo yatnena kārtike //
eko'pi niyamaḥ kaścitsusūkṣmo'pi dvijottamāḥ

etadvaḥ sarvamākhyātaṃ cāturmāsīsamudbhavam//
vratānāṃ niyamānāṃ ca māhātmyaṃ vistarāddvijāḥ

yaścaitacchṛṇuyānnityaṃ paṭhedvāpi samāhitaḥ //
cāturmāsī kṛtātpāpātso'pi muktimavāpnuyāt

iti śrīskāṃde mahāpurāṇa ekāśītisāhasryāṃ saṃhitāyāṃ ṣaṣṭhe nāgarakhaṇḍe hāṭakeśvarakṣetramāhātmye jalaśāyyupākhyāne cāturmāsyavrataniyamavarṇanaṃnāma dvātriṃśaduttaradviśatamo'dhyāyaḥ