Skanda Purana · Chapter 6.22

// ṛṣaya ūcuḥ // //
yadetadbhavatā proktaṃ tīrthe śakrasamudravam//
svāmidrohakṛtātpāpānnirmukto yatra lakṣmaṇaḥ

kathaṃ tatra purā śakraḥ svāmidrohasamudbhavāt //
pātakādeva nirmuktaḥ kasminkāle ca sūtaja

kasmādditermahendreṇa kṛtaṃ kṛtyaṃ tathāvidham //
yena saṃsūdito garbhaḥ sarvaṃ vistarato vada

// sūta uvāca // //
brahmaṇo dakṣiṇāṃguṣṭhājjajñe dakṣaḥ prajāpatiḥ //
sa ca saṃjanayāmāsa pacāśatkanyakāḥ śubhāḥ

dadau ca daśa dharmāya kaśyapāya trayodaśa //
divyena vidhinā dakṣaḥ saptaviṃśatimiṃdave

aditiśca ditiścaiva dve bhārye mukhyatāṃ gate //
kaśyapasya dvijaśreṣṭhāḥ prāṇebhyo'pi priye sadā

tataḥ sa janayāmāsa devāñcchakrapuraḥsarān//
adityāṃ caiva daityāṃśca dityāṃ sa balavattarān

teṣāṃ trailokyarājyārthaṃ mitho jajñe mahāhavaḥ //
tatra śakreṇa te daityāḥ saṃgrāme vinipātitāḥ

tataḥ śokaparā cakre ditirvratamanuttamam //
putrārthaṃ niyamopetā kṣetre'traiva samāhitā

tato varṣasahasrāṃte tasyāstuṣṭo maheśvaraḥ //
uvāca parituṣṭo'smi varaṃ prārthaya vāṃchitam

sā'bravīdyadi me tuṣṭastvaṃ deva śaśiśekhara //
tatputraṃ dehi devānāṃ sarveṣāṃ balavattaram//
yajñabhāgaprabhoktāraṃ devānāṃ darpanāśanam

avadhyaṃ saṃgare pūrvaiḥ sarvaidevaiḥ savāsavaiḥ //
sa tatheti pratijñāya jagāmādarśanaṃ haraḥ

ditiścaivā'dadhādgarbhaṃ kaśyapānmunipuṃgavāt //
tataḥ śakro bhayaṃ cakre jñātvā taṃ garbhasaṃbhavam//
vadato munimukhyasya nāradasya mahātmanaḥ

tato duṣṭāṃ matiṃ kṛtvā tasya garbhasya nāśane //
cakre tasyāḥ sa śuśrūṣāṃ divārātramataṃdritaḥ

chidramanveṣamāṇastu susūkṣmamapi ca dvijāḥ //
na tasyā labhate kvā'pi gatā māsā navaiva tu

tataśca daśame māsi saṃprāpte prasavodbhave //
garbhālasā niśāvaktre suptā sā dakṣiṇāmukhī

nidrāvaśaṃ tu saṃprāptā visaṃjñā samapadyata//
śakrahastāvamardotthapādasaukhyena niścalā

tāṃ visaṃjñāmatho vīkṣya tyaktvā pādau śatakratuḥ //
praviveśodaraṃ tasyāstīkṣṇaṃ śastraṃ kare dadhat //
tenā'sau saptadhā cake garbhaṃ śastreṇa devapaḥ

athā'paśyatkṣaṇātsapta vālakānpūrṇavigrahān //
tatastānapi saptaiva saptadhā kṛtavānhariḥ

jātā ekonapañcāśadatha tatraiva bālakāḥ //
tāndṛṣṭvā vṛddhimāpannāṃstato bhītaḥ śatakratuḥ //
niścakrāmodarātūrṇaṃ dityā yāvanna lakṣitaḥ

tataḥ prabhāte vimale prodgate ravimaṃḍale //
ditiḥ saṃjanayāmāsa saptadhā sapta bālakān

tato'bhyetya sahasrākṣo durgaṃdhena samāvṛtaḥ //
nistejā mlānavaktraśca lajjayā' dhomukhaḥ sthitaḥ

taṃ dṛṣṭvā tādṛśaṃ śakraṃ ditiḥ provāca sādaram //
praṇataṃ saṃsthitaṃ pārśve bhayavyākulacetasam

kiṃ tvaṃ śakra niru tsāhastejodyutivivarjitaḥ //
śarīrāttava durgandhaḥ kasmādīdṛkprajāyate

kiṃ tvayā nihato viprogururvābālako'thavā //
nārī vā yena te naṣṭaṃ tejo gātrasamudbhavam

hato nakhāṃbhasā vā tvaṃ ghṛṣṭaḥ śūrpānilena ca //
ajāmārjanikotthaiścarajobhirvā samāśritaḥ

// śakra uvāca // //
satyametanmahābhāge yattvayokto'smi sāṃpratam //
rātrau praviṣṭaḥ suptāyā jaṭhare tava pāpakṛt

kṛntaścaikonapañcāśatkṛtvo garbho mayā śubhe //
tāvanmātrāstato jātā bālakāḥ sarva eva te

tato bhītyā viniṣkrāntastvayā devi na lakṣitaḥ //
etasmātkāraṇājjātā tejohāniranindite

// ditiruvāca // //
yasmātsatyaṃ tvayā proktaṃ purato mama devapa //
tasmātprārthaya mattastvaṃ varaṃ yanmanasepsi tam

// śakra uvāca // //
ete tava sutā devi cchidyamānā mayāsinā //
rudanto vāritā mandaṃ mā rudantu muhurmuhuḥ

maruto nāmavikhyātāstasmātsaṃtujagatraye //
daityabhāvavinirmuktā madvidheyā mama priyāḥ

yajñabhāgabhujaḥ sarve bhaviṣyaṃti mayā saha //
yasmādetanmayā tīrthaṃ bālakaistava maṃḍitam

bahubhiryāsyati khyātiṃ bālamaṃḍanamityataḥ //
yā ca strī garbhasaṃyuktā snānaṃ bhaktyā kariṣyīta //
na bhaviṣyaṃti chidrāṇi tasyā garbhe kathaṃcana

prāpte prasavakāle tu yā jalaṃ prāśayiṣyati //
tīrthasyāsya sukhenaiva prasaviṣyati sā sutam

//
// ditiruvāca // //
tavocchedāya deveśa yācitaḥ prāṅmayā haraḥ //
ekaṃ deva sutaṃ dehi sarvadevanibarhaṇam

tvayā caikonapaṃcāśatprakāraḥ sa vinirmitaḥ //
yasmādṛtaṃ tvayā proktaṃ tasmādetadbhaviṣyati

// sūta uvāca // //
tataḥ prabhṛti te jātā maruto vibudhaiḥ samam //
yajñabhāgasya bhoktāro diteḥ śakrasya śāsanāt

atha prāha sahasrākṣo devācāryaṃ bṛhaspatim //
māturdrohakṛtaṃ pāpaṃ kathaṃ yāsyati saṃkṣa yam

// bṛhaspatiruvāca // //
atraiva kuru devendra tapaḥ pāpaviśuddhaye //
tīrthe yatra kṛtaṃ pāpaṃ sarvapātakanāśane

/
na yajñairna ca dānena nānyaistīrthasamāśrayaiḥ //
māturdrohakṛtaṃ pāpaṃ nāśaṃ yāti puraṃdara //
evametatparityajya tīrthaṃ mātustavā''śrayam

/
// sūta uvāca // //
tatastūrṇaṃ saha sākṣaḥ sahasrākṣeśasaṃjñitam //
liṃgaṃ saṃsthāpayāmāsa svayameva dvijottamāḥ

trikālaṃ pūjayāmāsapuṣpadhūpānulepanaiḥ //
tathānyairbalisatkā rairgītairnṛtyaiḥpṛthagvidhaiḥ

tato varṣasahasrāṃte tuṣṭastasya maheśvaraḥ //
provāca varado'smīti śakra prārthaya vāṃchitam

// śakra uvāca // ///
māturdrohakṛtaṃ pāpaṃ yātu me tripurāṃtaka //
tathā'nyeṣāṃ manuṣyāṇāṃ ye'tra tvāṃ śraddhayānvitāḥ //
pūjayiṣyaṃti sadbhaktyā snānaṃ kṛtvā samāhitāḥ

//
// sūta uvāca // //
sa tatheti pratijñāya jagāmādarśanaṃ haraḥ //
śakro'pi rahitaḥ pāpairjagāma tridaśālayam

evaṃ tatra samutpannaṃ tīrthaṃ tadbālamaṃḍanam ///
svāmidrohakṛtātpāpānmucyaṃte yatra mānavāḥ

etadvaḥ sarvamākhyātaṃ bālamaṃḍanasaṃbhavam //
māhātmyaṃ tu dvija śreṣṭhāḥ śṛṇudhvamatha sādaram

āśvinasya site pakṣe daśamyādi yathākramam //
yastatra kurute śrāddhaṃ yāvatpaṃcadaśī tithiḥ

tīrthānāṃ sa hi sarveṣāṃ snānajaṃ labhate phalam //
śrāddhasya karaṇādvāpi vājimedhaphalaṃ dvijāḥ

tasminkāle sahasrākṣaḥ samāgacchati bhūtale //
bhāgānāṃ martyajātānāṃ sevanāya sadaiva hi

yāvadbhūmitale śakrastiṣṭhatyevaṃ dvijottamāḥ //
tīrthe tīrthāni sarvāṇi tāvattiṣṭhanti tatra vai

/
tasmātsarvaprayatnena tasminkāle viśeṣataḥ //
snātvā tatra śubhe tīrthai śakreśvaramathā'rcayet

atra ślokau purā gītau nāradaina sura ṣiṃṇā//
śṛṇvaṃtu munayaḥ sarve kīrtyamānau mayā hi tau

bālamaṃḍanake snātvā śakreśvaramathekṣayet //
yaḥ pumānāśvine māsi prāpte śravaṇa pañcake //
sa pāpairmucyate sarvairājanmamaraṇādbhuvi

prabhāvāttasya tīrthasya satyametaddvijottamāḥ

iti śrīskāṃde mahāpurāṇa ekāśīti sāhasryāṃ saṃhitāyāṃ ṣaṣṭhe nāgarakhaṇḍe hāṭakeśvarakṣetramāhātmye bālamaṇḍanatīrthamāhātmyavarṇanaṃnāma dvāviṃśo'dhyāyaḥ