Skanda Purana · Chapter 6.204

// ānarta uvāca // //
proktā'smākaṃ tvayā vipra śuddhirnāgarasaṃbhavā //
vaṃśajā vistareṇaiva yathā pṛṣṭo'si suvrata

sāṃprataṃ śīlajāṃ brūhi naṣṭavaṃśaśca yo bhavet //
pitāmahaṃ na jānāti na ca mātāmahīṃ nijām //
tasya śuddhiḥ kathaṃ kāryā nāgaro'smīti yo vadet

// viśvāmitra uvāca // //
etadarthaṃ purā pṛṣṭo bhartṛyajñaśca nāgaraiḥ //
naṣṭavaṃśakṛte rājanyathā pṛṣṭo'smi vai tva yā

// bhartṛyajña uvāca // //
naṣṭavaṃśastu yo brūyānnāgaro'smīti saṃsadi //
tasya śīlaṃ pravijñeyaṃ tataḥ śuddhiṃ samādiśet

nāgarāṇāṃ tu ye dharmā vyavahārāśca kevalāḥ //
teṣu cedvartate nityaṃ saṃbhāvyo nāgaro hi saḥ

tasya śuddhikṛte deyaṃ dhaṭaṃ brāhmaṇasattamāḥ //
dhaṭe tu śuddhimāpanne tato'sau śuddhatāṃ vrajet

śrāddhārhaḥ kanyakārhaśca somārhaśca viśeṣataḥ //
sāmānyapadayogyaśca samaste sthānakarmaṇi

etatte sarvamākhyātaṃ yatpṛṣṭo'smi narottama //
dvitīyā jāyate śuddhiryathā naṣṭānvaye dvije //
tasmādvada mahārāja yadbhūyaḥ śrotumarhasi

// ānarta uvāca // //
tasmātte nāgarā bhūtvā viprāścāṣṭakulodbhavāḥ //
sarveṣāmuttamā jātāḥ prādhānyena vyavasthitāḥ

tapasaḥ kiṃ prabhāvaḥ sa teṣāṃ vā yajanodbhavaḥ //
vidyodbhavo'thavā vipra kiṃ vā dānasamudbhavaḥ

// viśvāmitra uvāca // //
te sarve guṇasaṃpannā yathānye nāgarāstathā //
viśeṣaścāparasteṣāṃ te śakreṇa pratiṣṭhitāḥ

tena te gauravaṃ prāptāḥ sarveṣāṃ tu dvijanmanām

// ānarta uvāca // //
kasminkāle tu te viprāḥ śakre ṇātra pratiṣṭhitāḥ //
kimarthaṃ ca vadāsmākaṃ vistareṇa mahāmate

// viśvāmitra uvāca // //
hiraṇyākṣa iti khyātaḥ purā''sīddānavo ttamaḥ //
abhavattasya saṃgrāmaḥ śakreṇa saha dāruṇaḥ

tatra devāsure yuddhe mṛtā bhūridivaukasaḥ //
dānavāśca mahārāja parasparajigīṣavaḥ

atha te dānavāḥ saṃkhye śakreṇa vinipātitāḥ //
vidyābalena tāñchukraḥ sajīvānkurute punaḥ

devāśca nidhanaṃ prāptā na jīvaṃti kathaṃcana //
kasyacittvatha kālasya viṣṇuṃ provāca vṛtrahā

dhārātīrthamṛtānāṃ ca prahāraiḥ sanmukhaiḥ prabho //
yā gatiśca samādiṣṭā tāṃ me vada janārdana //

parāṅmukhā mṛtā ye ca palāyanaparāyaṇāḥ //
teṣāmapi gatiṃ brūhi yādṛgjāyetavācyuta

// viṣṇuruvāca // //
dhārātīrthamṛtānāṃ ca sanmukhānāṃ mahāhave //
yathā cocchinnabījānāṃ punarjanma na vidyate

ye punaḥ pṛṣṭhadeśe tu hanyate bhayaviklavāḥ //
bhujyamānāḥ paraiste ca pretāḥ syustridaśādhipa

// indra uvāca // //
keciddevā mṛtā yuddhe yudhyamānāśca sanmukhāḥ //
tathaivānye mayā dṛṣṭā hanyamānāḥ parāṅmukhāḥ //
pretatvaṃ dānavānāṃ ca sarveṣāṃ syānna vā prabho

// viṣṇuruvāca // //
asaṃśayaṃ sahasrākṣa hatā yuddhe parāṅmukhāḥ //
pretatve yāṃti te sarve devā vā mānuṣā yadi

viṣādagneḥ kulaghnānāṃ tayā caivātmaghātinām //
daṃṣṭribhirhatadehānāṃ śṛṃgibhiśca sureśvara //
pretatvaṃ jāyate nūnaṃ satyametadasaṃśayam

// indra uvāca // //
kathaṃ teṣāṃ bhavenmuktiḥ pretatvāddāruṇādvibho //
etanme sarvamācakṣva yena yatnaṃ karomyaham

// śrībhagavānuvāca // //
teṣāṃ saṃyujyate śrāddhaṃ kanyāsaṃsthe divākare //
kṛṣṇapakṣe caturdaśyāṃ nabhasyasya sureśvara

gayāyāṃ bhaktipūrvaṃ tu pitāmahavaco yathā //
tataḥ prayāṃti te mokṣaṃ satyametadasaṃśayam

// indra uvāca // //
kasmāttatra dine śrāddhaṃ kriyate madhusūdana //
śastrairvinihatānāṃ ca sarvaṃ me vistarādvada

// śrībhagavānuvāca // //
bhūtapretapiśācaiśca kūṣmāṃḍai rākṣasairapi //
purā saṃprārthitaḥ śaṃbhurdine tatra samāgate //
adyaikaṃ divasaṃ deva kanyāsaṃsthe divākare

asmākaṃ dehi yena syāttṛptirvarṣasamudbhavā //
pradatte vaṃśajaiḥ śrāddhe dīnānāṃ tvaṃ dayāṃ kuru

//
// śrībhagavānuvāca // //
yaḥ kariṣyati vai śrāddhamasminnahani saṃsthite //
kṛṣṇapakṣe caturdaśyāṃ nabhasyasya ca vaṃśajaḥ //
bhaviṣyati parā prītiryāvatsaṃvatsaraḥ sthitaḥ

yaḥ punastu gayāṃ gatvā yuṣmadvaṃśasamudbhavaḥ //
kariṣyati tathā śrāddhaṃ tena muktimavāpsyatha

śastreṇa nihatānāṃ ca svargasthānāmapi dhruvam //
na kariṣyati yaḥ śrāddhaṃ tasminnahani saṃsthite

kṣutpipāsārtadehāśca pitarastasya duḥkhitāḥ //
sthāsyaṃti vatsaraṃ yāvadetadāha pitāmahaḥ

tasmātsarvaprayatnena tasminnahani kārayet //
anyamuddiśya tatsarvaṃ pretānāmiha jāyate

tato bhagavatā dattā teṣāṃ caiva tu sā tithiḥ // śrā
ddhakarmaṇi saṃjāte vinā śastrahataṃ janam

saṃmukhasyāpi saṃgrāme yudhyamānasya dehinaḥ //
kadāciccalate cittaṃ tīkṣṇaśastrahatasya ca

iti śrīskāṃde mahāpurāṇa ekāśītisāhasryāṃ saṃhitāyāṃ ṣaṣṭhe nāgarakhaṇḍe śrīhāṭakeśvarakṣetra māhātmye śakraviṣṇusaṃvāde pretaśrāddhakathanaṃnāma caturadhikadviśatatamo'dhyāyaḥ