Skanda Purana · Chapter 6.200

// viśvāmitra uvāca // //
tataḥ prabhāte saṃjāte prodgate ravimaṇḍale //
sā cāpi duhitā tasya dīkṣitasya mahātmanaḥ

rorūyamāṇā'bhyagamatpitaraṃ mātaraṃ prati //
provāca gadgadaṃ vākyaṃ bāṣpavyākulalocanā

tātāmba kimidaṃ pāpaṃ yuvābhyāṃ samanuṣṭhitam //
antyajasya pradattā'haṃ yatpāpasya durātmanaḥ

sa naṣṭo rajanīvaktre mamāvedya nijaṃ kulam//
tasmādahaṃ pravekṣyāmi pradīpte havyavāhane

tasyāstadvacanaṃ śrutvā dīkṣitaḥ sa subhadrakaḥ //
niśceṣṭaḥ patito bhūmau vātabhagna iva drumaḥ

tataḥ sa śītatoyena saṃsiktaśca punaḥpunaḥ //
labdhvāśu cetanāṃ kṛcchrātsvajanaiḥ parivāritaḥ //
pralāpānvividhāṃścakre tāḍayansvaśiro muhuḥ

atha te brāhmaṇāḥ sarve tasya saṃparkadūṣitāḥ //
bhartṛyajñaṃ samāsādya tenaiva sahitāstataḥ

procurvinayasaṃyuktāḥ proccaistatsutayā saha //
subhadreṇa nije harmye sutāṃ dattvā niveśitaḥ

caṇḍālo dvijarūpotra caṃdraprabha iti smṛtaḥ

yāvatsaṃvatsaraṃ sārdhaṃ daive pitrye ca yojitaḥ //
pāpakarmā na vijñātaḥ so'dhunā prakaṭo'bhavat

subhadrasyānuṣaṃgeṇa sthānaṃ sarvaṃ pradūṣitam //
antyajena mahābhāga tatkuruṣva vinigraham

kaiścittasya gṛhe bhuktaṃ jalaṃ pītaṃ tathā paraiḥ //
anyaiśca gṛhamānīya pradattaṃ bhojanaṃ tathā

kiṃ vā te bahunoktena na sa ko'sti dvijottama //
saṃkaro yasya no jātastasya pāpasya saṃbhavaḥ

tvayā sthānamidaṃ puṇyaṃ kṛtaṃ pūrvaṃ mahāmate //
sarveṣāṃ ca gurustvaṃ hi tasmācchuddhiṃ vadasva naḥ

tataḥ saṃcintya suciraṃ smṛtiśāstrāṇyanekaśaḥ //
prāyaścittaṃ dadau teṣāṃ sarveṣāṃ sa dvijanmanām

cāṃdrāyaṇaśataṃ prādātsubhadrāyāhitāgnaye //
sarvabhaṃḍaparityāgaṃ punarādhānameva ca

lakṣahomavidhānaṃ ca gṛhamadhyaviśuddhaye //
vahnipraveśanaṃ tasyāstatsutāyāḥ prakīrtitam

yena yāvaṃti bhojyāni tasya bhuktāni maṃdire //
tasya tāvaṃti kṛcchrāṇi tenoktāni mahātmanā

yairjalāni prapītāni yāvanmātrāṇi tadgṛhe //
prājāpatyāni dattāni tebhyastāvaṃti pārthiva

brāhmaṇānāṃ tathānyeṣāṃ tatra sthāne nivāsinām //
tatsparśadūṣitānāṃ ca prājāpatyaṃ pṛthakpṛthak

strīśūdrāṇāṃ tadardhaṃ ca tadardha bālavṛddhayoḥ //
mṛnmayānāṃ ca bhāṃḍānāṃ parityāgo niveditaḥ

sarveṣāmeva lokānāṃ rasatyāgastathaiva ca //
koṭihomastu nirdiṣṭo brahmasthāne yathoditaḥ //
sarvasthānaviśuddhyarthaṃ sthānavittena kevalam //

athovāca punarviprānsa kṛtvā cocchritaṃ bhujama //
tāranādena mahatā sarvāṃstānnāgarodbhavān

subhadreṇa ca sarvasvaṃ deyaṃ viprebhya eva ca //
caturthāṃśaśca yairbhuktaṃ tadgṛhe svadhanasya ca

aṣṭāṃśaṃ yairjalaṃ pītaṃ godānaṃ sparśasaṃbhavam //
śeṣāṇāmapi lokānāṃ yathāśaktyā tu dakṣiṇā

dīkṣitena japaḥ kāryo lakṣagāyatrisaṃbhavaḥ //
śeṣairviprairyathā vittaṃ tathā kāryo japo'khilaḥ

ahaṃ caiva kariṣyāmi prāṇāyāmaśatatrayam //
nityameva dvijaśreṣṭhāḥ ṣaṣṭhakālakṛtāśanaḥ

yāvatsaṃvatsarasyāṃtaṃ tataḥ śuddhirbhaviṣyati //
jana saṃparkasaṃjātā saivaṃ tasya durātmanaḥ

evamuktvā tato bhūyaḥ sa provāca dvijottamān //
athā''dyānmadhyagāsyena brahmasthānasamāśrayān //

adyaprabhṛti yaḥ kanyāmaviditvā tu nāgaram //
nāgaro dāsyati kvāpi patitaḥ sa bhaviṣyati //६.२००. ३० //
aśrāddheyo hyapāṃkteyo nāgarāṇāṃ viśeṣataḥ

yaḥ śrāddhaṃ nāgaraṃ muktvā hyanyasmai saṃpradāsyati //
vimukhāstasya yāsyaṃti pitaro vibudhaiḥ saha

nāgareṇa vinā yastu somapānaṃ kariṣyati //
sa kariṣyatyasaṃdigdhaṃ madyapānaṃ tu nāgaraḥ //
tanmatena vinā yastu śrāddhakarma kariṣyati ३३ //
tataḥ sarvaṃ vṛthā tasya bhaviṣyati na saṃśayaḥ //
viśuddhirahitaṃ yastu nāgaraṃ bhojayiṣyati

śrāddhe tasyāpi tatsarvaṃ vyarthatāṃ saṃprayāsyati //
sarveṣāṃ nāgarāṇāṃ ca maryādeyaṃ kṛtā mayā

tasmātsarvaprayatnena śuddhiḥ kāryā dvijottamaiḥ //
varṣevarṣe tu saṃprāpte svasthānasya viśuddhaye

// viśvāmitra uvāca // //
etatte sarvamākhyātaṃ yatpṛṣṭo'smi nṛpottama //
śrāddhārhā nāgarā yena nāgarāṇāṃ vyavasthitāḥ //
bhartṛyajñena maryādā kṛtā teṣāṃ yathā purā

iti śrīskāṃde mahāpurāṇa ekāśītisāhasryāṃ saṃhitāyāṃ ṣaṣṭhe nāgarakhaṇḍe hāṭakeśvarakṣetramāhātmye bhartṛyajñakṛtanāgarajñātimaryādāvarṇanaṃ nāma dviśatatamo'dhyāyaḥ