Skanda Purana · Chapter 6.180
ṛṣaya ūcuḥ//
atyadbhutamidaṃ sūta yattvayā samudāhṛtam//
brahmaṇā yatkṛto yajñastatra kṣetre mahātmanā
agniṣṭomādayo yajñā ye vartante dharātale //
yaṣṭavyasteṣu yajñeṣu sa eva hi sureśvaraḥ
tenaiva yajatā tatra ko hīṣṭaḥ prabravīhi naḥ //
ṛtvijaḥ ke sthitāstatra yaistatkarma makhodbhavam //
tatpratyakṣe kṛtaṃ sarvametannaḥ kautukaṃ param
kā caiva dakṣiṇā dattā tena teṣāṃ dvijanmanām //
ko'dhvaryurvihitastatra yena tadyajanaṃ kṛtam
ko hotā kaśca vā'gnīdhraḥ ko brahmā tatra saṃsthitaḥ //
udgātā kaḥ sthitastatra hyācāryo yajñakarmaṇi
// sūta uvāca // //
ahaṃ vaḥ kīrtayiṣyāmi sarvaṃ yajñasya saṃbhavam //
vṛttāṃtaṃ yacca tatrastha māścaryaṃ dvijapuṃgavāḥ
ye sadasyāḥ sthitāstatra ṛtvijaśca dvijottamāḥ //
dakṣiṇā yāḥ pradattāśca tebhyastena mahātmanā
yajatā devadevena brahmaṇā'mitatejasā //
yajñakāmaṃ caturvaktraṃ jñātvā devaḥ śatakratuḥ
sarvaiḥ suragaṇaiḥ sārdhaṃ sāhāyyārthamupāgataḥ //
tathā ca bhagavāñchaṃbhuḥ sarvadevagaṇaiḥ saha
tāndṛṣṭvā'bhyāgatānbrahmā martyadharmasamāśritān //
provāca vinayopetaḥ kṛtāṃjalipuṭaḥ sthitaḥ
svāgataṃ vaḥ suraśreṣṭhāḥ prasādaḥ kriyatāṃ mama //
niviśyatāṃ yathānyāyaṃ sthāneṣu rucireṣu ca
dhanyo'smyanugṛhīto'smi yadyūyaṃ svayamāgatāḥ //
maṃtrāhūtā yathā kṛcchrātsarvasatreṣu gacchatha
// devā ūcuḥ // //
yena yaccātra kartavyaṃ tacchīghraṃ vada padmaja //
yajñe tava mahābhāga tasya tattvaṃ samādiśa //
// brahmovāca // //
viśvakarmandrutaṃ gaccha yajñamaṇḍapasiddhaye //
patnīśālāṃ tataścaiva yajñavedīstathaiva ca
kuṇḍāni caiva sarvāṇi yathāsthāneṣu kāraya //
yajñapātrāṇi sarvāṇi grahāśca camasāstathā
yūpāśca yatpramāṇena kartavyāḥ sacaṣālakāḥ //
pacanārthaṃ tathā gartāḥ kartavyā yatpramāṇataḥ
iṣṭikānāṃ sahasrāṇi daśa cāṣṭaśatāni ca //
kartavyāni tvayā śīghraṃ cayanānīti satvaram
tathā hiraṇmayaścāpi puruṣaḥ kārya eva hi //
tathetyuktā tatastvaṣṭā śīghrācchīghrataraṃ yayau
tatastu padmajaḥ prāha devācāryaṃ bṛha spatim //
bṛhaspate tvamānīhi yajñārhānṛtvijo'khilān
yāvatṣoḍaśasaṃkhyāśca nānyasyaitaddhi yujyate //
tvayā śakra sadā kāryā śuśrūṣā ca dvijanmanām
hastapādāvamarddaśca śrāṃtānāṃ pṛṣṭhamarddanam //
dhanādhyakṣa tvayā deyā dakṣiṇā kālasaṃbhavā
suvastrāṇi hiraṇyaṃ ca tathānyadvāpi vāṃchitam //
tvayā viṣṇo sadā kāryaṃ kṛtyākṛtyaparīkṣaṇam
yuktaṃ kṛtamatho naiva sāvadhānena sarvadā //
lokapālāśca ye sarve rakṣaṃtu sakalā diśaḥ //
bhūtapretapiśācānāṃ praveśaṃ rākṣasodbhavam
yo yaṃ kāmayate kāmaṃ kiṃcidvastraṃ dhanaṃ ca vā //
vicārya tasya taddeyaṃ sarvayajñādhipena tu
ādityā vasavo rudrā viśvedevā marudgaṇāḥ //
bhavaṃtu pariveṣṭāro bhoktukāmajanasya ca
etasminnaṃtare prāpto viśvakarmā tvarānvitaḥ //
abravītpaṃkajabhavaṃ saṃsiddho yajñamaṇḍapaḥ
sarvamanyatsamādiṣṭaṃ yattvayoktaṃ caturmukha
tato bṛhaspatiḥ prāha samabhyetya pitāmaham//
samānītā mayā deva brāhmaṇā yajñakarmaṇi
viprāḥ ṣoḍaśasaṃkhyāśca ṛtvikkarmaṇi yojaya //
svayaṃ parīkṣya deveśa yajñakarmaprasiddhaye
tato brahmā svayaṃ dṛṣṭvā tānparīkṣya prayatnataḥ //
ṛtviktve ca niyojyātha tataścakre tadarhaṇam
// ṛṣaya ūcuḥ // //
ṛtvijāṃ caiva sarveṣāṃ sūta nāmāni kīrtaya //
yena yo vihitastatra padārthaḥ sūta taṃ vada
// sūta uvāca // //
bhṛgurhautre tatastena vṛto brāhmaṇasattamāḥ //
maitrāvaruṇasaṃjñastu tathaiva cyavano muniḥ
acchāvāko marīciśca grāvastudgālavo muniḥ //
pulastyaśca tathā 'dhvaryuḥ prasthātātriśca saṃsthitaḥ
tatra raibhyo munirneṣṭā tatronnetā sanātanaḥ //
brahmā ca nārado gargo brāhmaṇācchaṃsireva ca
āgnīdhraśca bharadvājo hotā pārāśarastathā //
tathaiva tatra kṣetre ca udgātā gobhilo muniḥ
tathaiva kauthumo jajñe prastautā yajñakarmaṇi //
śāṃḍilyaḥ pratiharttā ca subrahmaṇyastathāṃgirāḥ
tasya yajñasya siddhyarthamityete ṣoḍaśartvijaḥ //
vastrābharaṇaśobhāḍhyā vinayena kṛtāśca te
tataḥ kṛtvā svayaṃ brahmā sarveṣāmarhaṇakriyām //
gṛhyoktena vidhānena tataḥ provāca sādaram
eṣo'ha śaraṇaṃ prāpto yuṣmākaṃ dvijasattamāḥ //
anugṛhṇīta māṃ sarve dīkṣāyai yajñakarmaṇaḥ
iti śrīskāṃde mahāpurāṇa ekāśītisāhasryāṃ saṃhitāyāṃ ṣaṣṭhe nāgarakhaṇḍe brahmayajñopākhyāne yajñamaṇḍa paprāptabrāhmaṇasatkārapūrvakartvigādisthānayojanāpūrvakādhvarakarmāraṃbhonāmāśītyuttaraśatatamo'dhyāyaḥ
Original text: skandapurāṇam · Sanskrit Wikisource contributors · Sanskrit Wikisource · CC BY-SA 4.0