Skanda Purana · Chapter 6.163

// sūta uvāca // //
atha te nāgarāḥ sarve dṛṣṭvā tadvittabhājanam //
na kenāpi grahītavyaṃ sarvānkāmānnirasya ca

tataste samayaṃ kṛtvā samānīya ca madhyagam //
tasyāsyena tataḥ procurbrahmasthāne vyavasthi tāḥ

anena lobhayuktena tiraskṛtya dvijottamān //
puṣpavittamupādāya prāyaścittaṃ prakīrtitam

tathā caiva tu ṣaḍbhāgo gṛhīto vibhavasya ca //
tasmādeṣa samastānāṃ bāhyabhūto bhaviṣyati

nāgarāṇāṃ dvijedrāṇāṃ yathānyaḥ prākṛtastathā

adyaprabhṛti cānena yaḥ saṃbaṃdhaṃ kariṣyati //
so'pi bāhyastu sarveṣāṃ nāgarāṇāṃ bhaviṣyati

bhojanaṃ vātha pānīyaṃ yo'sya sadmani karhicit //
kariṣyati sa cā'pyevaṃ patitaḥ saṃbhaviṣyati

evamuktvā tatastena dattaṃ tālatrayaṃ dvijāḥ //
brahmasthāne dvijaśreṣṭhāḥ kṛtvā puṣpasamaṃ ca tam

atha te brāhmaṇāḥ sarve jagmuḥ svaṃsvaṃ niveśanam //
caṃḍaśarmā sa codvignaḥ puṣpapārśvaṃ tadā gataḥ

eteṣāmeva sarveṣāṃ saṃmatena mayā tava //
prāyaścittaṃ tadā dattaṃ tathā pi patitaḥ kṛtaḥ

tasmādahaṃ patiṣyāmi susamiddhe hutāśane //
naiva jīvitumicchāmi svajanaiḥ parivarjitaḥ

// puṣpa uvāca // //
na viṣādastvayā kāryaḥ kārye'smidvijasattama //
vittārthaṃ dūṣitastvaṃhi yato brāhmaṇasattamaiḥ

nāgarāṃstoṣayiṣyāmi tānahaṃ vividhairdhanaiḥ //
yācayiṣyaṃti yanmātraṃ tava gātraviśuddhaye

tāvanmātraṃ pradāsyāmi tebhyo hi tava kāraṇāt //
evamuktvā samāgatya brahmasthānaṃ tvarānvitaḥ //

cātuścaraṇamānīya madhyagāsyena so'bravīt //
caṃḍaśarmā dvijo yaśca madarthe patitaḥ kṛtaḥ //_ १५ //
yuṣmābhirvittalobhena tadvittaṃ vo dadāmyaham//
samastaṃ madgṛhe yacca kriyatāṃ vacanaṃ dvijaiḥ

atha te kupitāḥ procuḥ sarva eva dvijottamāḥ //
sītkārānvividhānkṛtvā krodha saṃraktalocanāḥ

dhigdhikpāpasamācāra jihvā te śatadhā tataḥ //
kiṃ na yāti yadevaṃ tvaṃ prajalpasi vigarhitam

patito'yaṃ kṛto 'smābhirnaiva vittasya kāraṇāt //
prāyaścittaṃ yato dattamekenāpi durātmanā // १९
smṛtayo dūṣitāstena purāṇāni viśeṣataḥ //
sthānaṃ caivāsma dīyaṃ ca karma caitatprakurvatā

prāyaścittaṃ pradātavyaṃ caturbhiraparaiḥ saha //
saṃmantrya manunā proktametadeva dvijottamāḥ

tvadīyaṃ pātakaṃ cāsya śarīre'dya vyavasthitam //
ekākinā yato dattaṃ tenāyaṃ patitaḥ sthitaḥ

// sūta uvāca // //
evamuktvā dvijāḥ sarve jagmuḥ svaṃsvaṃ niketanam//
puṣpopi ca samudvigno vailakṣyaṃ paramaṃ gataḥ

jagāmātha nijāvāsaṃ niḥśvasannurago yathā

tataḥ sa cintayāmāsa yāvanno sāhasaṃ kṛtam //
tāvatsiddhirmanuṣyāṇāṃ na kathaṃcitprajāyate

tasmādahaṃ kariṣyāmi caṇḍaśarmakṛte mahat //
kṛtaghnatā yathā na syātproktaṃ caiva yato budhaiḥ

brahmaghne ca surāpe ca caure bhagnavrate tathā //
niṣkṛtirvihitā sadbhiḥ kṛtaghne nāsti niṣkṛtiḥ

evaṃ niścitya manasā sūryavāreṇa saptamī //
yadā''yātā dvijaśreṣṭhāstadā cāṣṭottaraṃ śatam

pradakṣiṇāḥ kṛtāstena puṣpādityasya dhīmatā //
tīkṣṇaṃ śastraṃ samādāya pūrvoktavidhinā tataḥ //
chittvāchittvā nijāṃgāni juhuyājjātavedasi

tataḥ pūrṇāhutiṃ yāvatkāyaśeṣeṇa yacchati //
tāvatpratyakṣatāṃ gatvā sa prokto bhāsvatā svayam

puṣpa mā sāhasaṃ kārṣīḥ parituṣṭo'smi te'nagha //
bhūya eva mahābhāga brūhi kiṃ te dadāmyaham

// puṣpa uvāca // //
caṇḍaśarmā dvijendro'yaṃ madarthe patitaḥ kṛtaḥ //
samastairnāgarairdeva taṃ tairnaya samānatām

śāstraṃ dṛṣṭvā pradattaṃ me prāyaścittaṃ mahātmanā //
tathāpi dūṣitaḥ kṣudraiḥ samastairasahiṣṇubhiḥ

// bhagavānuvāca // //
ekasyāpi vaco naiva śakyate kartumanyathā //
nāgarasya dvijaśreṣṭha samastānāṃ ca kiṃ punaḥ

parameṣa dvijaḥ pūtaścaṃḍaśarmā bhaviṣyati //
brāhmo'yaṃ nāgaraḥ khyātaḥ samaste dharaṇītale

etasya ye sutāścaiva bhaviṣyaṃti dharātale //
vikhyātiṃ te'pi yāsyaṃti mānyāḥ pūjyā mahībhṛtām

ye cāpi bāṃdhavā ścāsya suhṛdaśca samāgamam//
kariṣyaṃti samaṃ te'pi bhaviṣyaṃti suśobhanāḥ

tvaṃ cāpi matprasādena saṃpūrṇāṃgo bhaviṣyasi

evamuktvā sahasrāṃśustataścādarśanaṃ gataḥ //
puṣpo'pi cākṣatāṃgatvaṃ tatkṣaṇātsamapadyata

iti śrīskāṃde mahāpurāṇa ekāśītisāhasryāṃ saṃhitāyāṃ ṣaṣṭhe nāgararakhaṇḍe hāṭakeśvarakṣetramāhātmye brāhmanāgarotpattivṛttāṃtavarṇanaṃnāma triṣaṣṭyuttaraśatatamo'dhyāyaḥ