Skanda Purana · Chapter 6.162

// sūta uvāca // //
evaṃ nāmni kṛte tasya bhāskarasyāṃśumālinaḥ //
dvijānāṃ purataḥ puṣpaḥ kathayāmāsa ceṣṭitam

ātmīyaṃ kutsitaṃ teṣāṃ maṇibhadravadho yathā //
vihito vihitā patnī tasya vyājena kṛtsnaśaḥ

tataste brāhmaṇāḥ procustacchrutvā kopasaṃyutāḥ //
sītkārānpracurānkṛtvā dhiktvāṃ pāpa pragamyatām

ātmīyaṃ hema cādāya na te śuddhirbhaviṣyati

brahmaghnastvaṃ yataḥ proktāstrayo varṇā dvijottamāḥ //
brāhmaṇaḥ kṣatriyo vaiśyaḥ smṛtiśāstraprapāṭhakaiḥ

//
// sūta uvāca // //
tatastu duḥkhitaḥ puṣpo bāṣpasaṃpūritekṣaṇaḥ //
brahmasthānādvinirgatya praruroda suduḥkhitaḥ

rorūyamāṇamālokya tataste nāgarā dvijāḥ //
dayāṃ ca mahatīṃ kṛtvā tataḥ procuḥ parasparam

nānāvidhāni śāstrāṇi smṛtayaśca pṛthagvidhāḥ //
purāṇāni samastāni vīkṣadhvaṃ susamāhitāḥ

kutracitkvacidevāsya kathaṃcicchuddhirasti cet //
na tacca vidyate śāstramasminsthāne na cāsti yat

na smṛtirna purāṇaṃ ca vedāṃtaṃ vā dvijottamāḥ // na cāsti brāhmaṇaḥ so'tra sarvajñapratimo na yaḥ

tasmāccintayata kṣipramasya śuddhipradaṃ hi yat //
tacca pramāṇatāṃ nītvā śuddhirasya pradīyate

athaiko brāhmaṇaḥ prāha caṃḍaśarmeti viśrutaḥ //
mayā skāṃdapurāṇe'sminpuraścaraṇasaṃśritā

paṭhitā saptamī yā ca puraścaraṇasaṃjñitā //
puraścaraṇataḥ pāpaṃ vihitaṃ tu yathā vrajet

samyaktathāpi vipreṃdrāstato yāti na saṃśayaḥ //
tasmātkarotu tāmeṣa puraścaraṇasaptamīm

aparaṃ bhūbhujādeśānmaṇibhadro nipātitaḥ //
vadhakaistasya tatpāpaṃ yadi pāpaṃ prajāyate

rājā bhūtvā na yaḥ samyagvicārayati vādinam //
tasya tatpātakaṃ ghoraṃ rājñaścaiva prajāyate

tathāsya patnyāstatpāpaṃ jānaṃtyā yattayoditam //
matpitrā brāhmaṇairdatto'yaṃ purā vahnisaṃnidhau

viḍaṃbitena cānena kṛtapratikṛtaṃ kṛtam //
tasmānna cāsya doṣaḥ syādyataḥ proktaṃ munīśvaraiḥ //

kṛte pratikṛtaṃ kuryāddhiṃsane pratihiṃsanam //
na tatra jāyate doṣo yo duṣṭe duṣṭamācaret

// brāhmaṇā ūcuḥ // //
yadyevaṃ vada viprāsya puraścaraṇasaṃjñitām //
saptamīmadya vipreṃdra varākasya viśuddhaye

// sūta uvāca // //
athāsya kathayāmāsa saptamīṃ tāṃ dvijottamāḥ //
caṃḍaśarmābhidhānastu kṛtvā tasyopari kṛpām

tenāpi vihitā samyagyathā tasya mukhācchrutā //
tataḥ saṃvatsarasyāṃte vipāpmā samapadyata

// // ṛṣaya ūcuḥ // //
puraścaraṇasaṃjñāṃ tu saptamīṃ vada sūtaja //
vidhinā kena kartavyā kasminkāla upasthite

// sūta uvāca // //
ahaṃ vaḥ kīrtayiṣyāmi rohitāśvasya bhūpateḥ //
mārkaṃḍena purā proktā pṛcchayamānena bhaktitaḥ

saptakalpasmaro viprā mārkaṃḍākhyo mahāmuniḥ //
rohitāśvena pṛṣṭaḥ sa hariścaṃdrātmajena ca

// rohitāśva uvāca // //
ajñānājjñānato vāpi yatpāpaṃ kurute naraḥ //
upāyaṃ tasya nāśāya kiṃcinme vada sanmune

// mārkaṃḍeya uvāca // //
mānasaṃ vācikaṃ caiva kāyikaṃ ca tṛtīyakam //
trividhaṃ pātakaṃ loke narāṇāmiha jāyate

tatropāyā vināśāya tasya saṃparikīrtitāḥ //
tānahaṃ te pravakṣyāmi śṛṇuṣva nṛpasattama

mānasaṃ caiva yatpāpaṃ narāṇāmiha jāyate //
paścāttāpe kṛte tasya tatkṣaṇādeva naśyati

vācikaṃ caiva yatpāpaṃ nābhuktvā tatpraṇaśyati //
puraścaraṇabāhyaṃ tu satyametanmayoditam //

nivedya brāhmaṇeṃdrāṇāṃ taduktaṃ ca samācaret //
prāyaścittaṃ yathoktaṃ tu tataḥ śuddhimavāpnuyāt

athavā pārthivo jñātvā kurute tasya nigra ham //
tena śuddhimavāproti yadyapi syātsa kilviṣī

lajjayā brāhmaṇeṃdrāṇāṃ yo na brūte kathaṃcana //
na ca rājā vijānāti śarīrasthena yo mriyet //
tasya nigrahakartā ca svayaṃ vaivasvato yamaḥ

tasmātsarvaprayatnena kṛtvā pāpaṃ vijānatā //
prāyaścittaṃ tu kartavyaṃ yathoktaṃ brāhmaṇo ditam

// rohitāśva uvāca // //
sarveṣāmeva pāpānāṃ vihitānāṃ munīśvara //
kiṃcidvrataṃ samācakṣva dānaṃ vā homameva vā //
vipāpmā jāyate yena puraścaraṇavarjitam

nityaṃ pāpāni kurute naraḥ sūkṣmāṇi sarvataḥ //
prāyaścittāni sarveṣāṃ kartuṃ śaktiḥ kathaṃ bhavet

//
// mārkaṃḍeya uvāca // //
asti rājanvrataṃ puṇyaṃ puraścaraṇasaṃjñitam //
puraścaraṇasaṃjñā tu saptamī sūryavallabhā

yayā saṃcīrṇayā rāja nkāyastho yamasaṃbhavaḥ //
vicitro mārjayetpāpaṃ kṛtaṃ janmani saṃcitam

tasmātkuru mahārāja tathāśu vacanaṃ mama //
yena vā mucyate pāpā tsarvasmātkāyasaṃbhavāt

// rohitāśva uvāca // //
puraścaraṇasaṃjñā tu saptamī munisattama //
vidhinā kena kartavyā kasminkāle vada sva me

// mārkaṃḍeya uvāca // //
māghamāse site pakṣe makarasthe divākare //
sūryavāreṇa saptamyāṃ vratametatsamācaret

pākhaṃḍaiḥ patitaiḥ sārdhaṃ tasminnahani nālapet //
bhakṣayitvā nṛpaśreṣṭha prabhāte dantadhāvanam //
maṃtreṇānena paścācca kartavyo niyamo nṛpa

puraścaraṇakṛtyāyāṃ saptamyāṃ divasādhipa //
upavāsaṃ kariṣyāmi adya tvaṃ śaraṇaṃ mama

tato'parāhṇasamaye snātvā dhautāṃbaraḥ śuciḥ //
pratimāṃ pūjayedbhaktyā dinādhipasamudbhavām

raktaiḥ puṣpairmahāvīra pādādyaṃ pūjayettataḥ //
pataṃgāya namaḥ pādau mārtaṃḍāyeti jānunī

guhyaṃ divasanāthāya nābhiṃ dvādaśa mūrtaye //
bāhū ca padmahastāya hṛdayaṃ tīkṣṇadīdhite

kaṃṭhaṃ padmadalābhāya śirastejomayāya ca //
evaṃ saṃpūjya vidhivaddhūpaṃ karpūramādadet //

guḍaudanaṃ ca naivedyaṃ raktavastrābhiveṣṭitam //
raktasūtreṇa dīpaṃ ca tathaivārārtikaṃ nṛpa

śaṃkhe toyaṃ samādāya raktacandanamiśritam //
saphalaṃ ca tataḥ kṛtvā arghyaṃ dadyāttataḥ param

kukṛtaṃ yatkṛtaṃ kiṃcidajñānājjñānato'pi vā //
prāyaścittaṃ kṛtaṃ deva mamārghyaśca pragṛhyatām

tataḥ saṃpūjayadvipraṃ gandhapuṣpānulepanaiḥ //
dattvā tu bhojanaṃ tasmai dakṣiṇāṃ ca svaśaktitaḥ //
prāśanaṃ kāyaśuddhyarthaṃ pañcagavyasya cācaret / ५१ //
kṛtāṃjalipuṭo bhūtvā samudvīkṣya divākaram//
divākaraṃ gataścaiva mantrametaṃ samuccaret

idaṃ vrataṃ mayā deva gṛhītaṃ puratastava //
avighnaṃ siddhimāyātu prasādāttava bhāskara

tataśca phālgune māsi saṃprāpte munisattama //
kundena pūjayeddevaṃ tenaiva vidhinā tataḥ

dhūpaṃ ca gugguluṃ dadyānnaivedyaṃ bhaktameva ca //
prāśanaṃ gomayaṃ proktaṃ sarvapāpaviśuddhaye

caitre māsi tu saṃprāpte surabhyā pūjyeddharim //
naivedyaṃ guṇikāḥ proktā dhūpaṃ sarjarasodbhavam

kuśodakaṃ ca saṃprāśya kāyaśuddhimavāpnuyāt //
vaiśākhe kiṃśukaiḥ pūjāṃ yathāvacca ghṛtāśanaiḥ

naivedyaṃ ca surāmāṃsaṃ dhūpaṃ ca vinivedayet //
dadhiprāśanamevātra kartavyaṃ kāyaśuddhaye

puṣpapāṭalayā pūjā vidhātavyā ravernṛpa //
naivedye saktavaḥ proktāḥ prāśanaṃ ca ghṛtaṃ smṛtam

kapilāyā mahāvīra sarvapāpaviśuddhaye //
āṣāḍhe munipuṣpaiśca pūjayedbhāskaraṃ nṛpa

naivedye ghārikā proktā prāśanaṃ madhusarpiṣoḥ //
dhūpaṃ caivāgaruṃ dadyātparayā śraddhayā yutaḥ

śrāvaṇe tu kadaṃbena pūjanaṃ tīkṣṇadīdhiteḥ //
naivedye modakāścaiva tagaraṃ dhūpa mādadet

gośṛṃgodakamādāya sadyaḥ pāpātpramucyate //
jātyā bhādrapade pūjā kṣīranaivedyamādadet

dhūpaṃ nakhasamudbhūtaṃ prāśanaṃ kṣīrameva ca //
āśvine kamalaiḥ pūjā naivedye ghṛtapūrikā

dhūpaṃ kuṃkumajaṃ proktaṃ karpūraprāśanaṃ smṛtam

tulasyā kārtike pūjā bhāskarasya prakīrtitā //
naivedye caiva khaṃḍākhyaṃ dhūpaṃ kausuṃbhikaṃ nṛpa

prāśanaṃ ca lavaṃgākhyaṃ sarvapāpaviśodhanam //
bhṛṃgarājena pūjā ca saumye māsi samācaret

naivedye pheṇikā deyā dhūpaṃ guḍasamudbhavam //
kaṃkolaprāśanaṃ caiva bhāskarasya pratuṣṭaye

śatapatrikayā pūjā pauṣe māsi raveḥ smṛtā //
sahajaṃ dhūpamādiṣṭaṃ naivedye śuṣkalī tathā

prāśane pūrvamuktāni sarvāṇyeva samācaret //
samāptau ca tato dadyātṣaḍbhāgaṃ gṛhasaṃbhavam

brāhmaṇāya nṛpaśreṣṭha sarvapāpaviśuddhaye //
iṣṭabhojyaṃ tataḥ kāryaṃ svaśaktyā pārthivottama

evaṃ tu kurute yo'tra saptamīṃ bhāskarodbhavām //
sarvapāpavinirmukto nirmalatvaṃ sa gacchati

// brāhmaṇā ūcuḥ // //
evaṃ purā vai kathitā rohitāśvāya dhīmate //
mārkaṃḍena mahābhāga tasmāttvamapi tāṃ kuru

yena saṃjāyate samyakpuraścaraṇameva te

// sūta uvāca // //
tasya tadvacanaṃ śrutvā puṣpo'pi dvijasattamāḥ //
tāṃ cakre saptamīṃ hṛṣṭo yathā tena niveditā

ṣaḍbhāgaṃ pradadau tasmai brāhmaṇāya mahātmane //
svavittasya gṛhasthasya kupyākupyasya kṛtsnaśaḥ

so'pi jagrāha tadvittaṃ prahṛṣṭenāṃtarātmanā //
suvarṇamaṇi ratnāni saṃkhyayā parivarjitam

iti śrīskānde mahāpurāṇa ekāśītisāhasryāṃ saṃhitāyāṃ ṣaṣṭhe nāgarakhaṇḍe hāṭakeśvarakṣetramāhātmye puraścaraṇasaptamīvratavidhānavarṇanaṃnāma dviṣaṣṭyuttaraśatatamo'dhyāyaḥ