Skanda Purana · Chapter 6.144

// sūta uvāca // //
sā gatvā tridivaṃ paścātsahasrākṣaṃ surairyutam //
provāca bhagavandiṣṭyā kṣobhito'sau mahāmuniḥ

tapastasya hataṃ kṛtsnaṃ yatkṛcchreṇa samācitam //
tathā nistejasatvaṃ ca nītastvaṃ sukhabhāgbhava

evamuktvā'tha sā raṃbhā śaṃsitā nikhilaiḥ suraiḥ //
amogharetasastasya dadhre garbhaṃ nijodare / ३ /
jābālirapi kṛtvā ca paścāttāpamanekadhā //
bhūyastu tapasi sthitvā sthitastatraiva cāśrame

tatastu daśame māsi saṃprāpte suṣuve śubhām //
kanyāṃ sarojapatrākṣīṃ divyalakṣaṇalakṣitām

atha tāṃ mānuṣodbhūtāṃ matvā tasyaiva cāśramam //
gatvā mumoca pratyakṣaṃ tasyarṣeścedamabravīt

tava vīryasamudbhūtāmenāṃ majjaṭharoṣitām //
kanyakāṃ muniśārdūla tasmātpālaya sāṃpratam

na svarge vidyate vāso mānuṣāṇāṃ kathaṃcana //
etasmātkāraṇāttubhyaṃ mayā brahmansamarpitā

evamuktvā yayau raṃbhā satvaraṃ tridaśālayam //
jābālirapi tāṃ dṛṣṭvā kanyakāṃ snehamāviśat

tatastāṃ kanyakāṃ kṛtvā suṣṭhu gupte latāgṛhe //
rasairmiṣṭaphalodbhūtaiḥ pupoṣa ca divāniśam

sāpi kanyā parāṃ vṛddhiṃ śanairyāti dinedine /
śuklapakṣaṃ samāsādya yathā candrakalā divi

yathāyathātha sā yāti vṛddhiṃ kamalalocanā //
tathātathāsya susneho jābālerapyavardhata / १२ /
sā śiśutve mṛgaiḥ sārddhaṃ pakṣibhiśca suśobhanā //
krīḍāṃ cakre suviśrabdhairvardhayaṃtī munermudam

tato bālyaṃ parityaktvā valkalāvṛtagātrikā //
tasyarṣeḥ sarvakṛtyeṣu sāhāyyaṃ prakaroti ca

samitkuśādi yatkiṃcitphalapuṣpasamanvitam //
vanāttadānayāmāsa tasya prītimavardhayat //

tataḥ katipayāhasya phalārthaṃ sā mṛgekṣaṇā //
nidāghasamaye dūraṃ svāśramātprajagāma ha

etasminnaṃtare tatra vimānavaramāśritaḥ //
prāptaścitrāṃgadonāma gandharvastridivaukasām

tena sā vijane bālā pūrṇacandranibhānanā //
dṛṣṭā cāṃdramasī lekhā patiteva dharātale

tataḥ kāmaparītāṃgaḥ sovatīrya dharātalam//
vimānānmadhurairvākyaistāmuvāca kṛtāṃjaliḥ

kā tvaṃ kamalagarbhābhā nirjane'tha mahāvane //
bhramasyekākinī bāle vanamadhye sulocane

// kanyovāca // //
ahaṃ phalavatīnāma jābālerduhitā mune //
phalapuṣpārthamāyātā tadarthamiha kānane

// citrāṃgada uvāca // //
kumārabrahmacārī sa śrūyate munisattamaḥ //
tatkathaṃ tasya vāmoru tvaṃ jātā bhāryayā vinā

// kanyovāca // //
satyametanmahābhāga nāsti dāraparigrahaḥ //
tasyarṣeḥ kiṃ tu saṃjātā yathā tanme'vadhāraya

raṃbhā nāmāpsarāstena purā dṛṣṭā surāṃganā //
tataḥ kāmaparītena sevitā ca yathāsukham

tatastadudarājjātā devaloke mahattare //
tayāpi ceha tasyarṣerbhūya eva niyojitā

evaṃ sa me pitā jāto jābālirmunisattamaḥ //
poṣitā'haṃ tatastena nānāphalasamudravaiḥ

tataḥ phalavatī nāma kṛtaṃ tena mahātmanā //
mamānurūpametaddhi yanmāṃ tvaṃ paripṛcchasi

// citrāṃgada uvāca // //
tava rūpaṃ samālokya kāmasyāhaṃ vaśaṃ gataḥ //
tasmādbhajasva māṃ bhīru no cedyāsyāmi saṃkṣayam

ahaṃ citrāṃgadonāma gandharvastridivaukasām //
tīrthayātrākṛte prāptaḥ kṣetre'smiñchraddhayā'nvitaḥ

// kanyovāca // //
kumāradharmiṇī cāhamadyāpi vaśagā pituḥ //
kāmadharmaṃ na jānāmi citrāṃgada kathaṃcana //

tasmātprārthaya me tātaṃ sa māṃ tubhyaṃ pradāsyati //
anurūpāya yogyāya taruṇāya manasvinīm

mamāpi rucitaṃ citte tava vākyamidaṃ śubham //
dhanyāhaṃ yadi te kaṇṭhamāliṃgāmi yathecchayā

// citrāṃgada uvāca // //
na śaknomi mahābhāge tāvatkālaṃ pratīkṣitum //
māṃ dahatyeṣa gātrotthaḥ sumahānkāmapāvakaḥ

tasmātkuru prasādaṃ me ratidānena śobhane //
ko jānāti hi taccittaṃ kīdṛgrūpaṃ bhaviṣyati

//
// kanyovāca // //
evaṃ te vartamānasya mama tātaḥ prakopataḥ //
dahiṣyati na saṃdehaḥ śāpaṃ dattvā sudāruṇam

// citrāṃgada uvāca // //
tava tātaḥ sa kālena māṃ dahiṣyati mānade //
kāmānalaḥ punaḥ sadya eṣa bhasma kariṣyati

evamuktvā'tha tāṃ bālāṃ vepamānāṃ trapāvatīm //
gṛhītvā dakṣiṇe pāṇau praviveśa surālayam

tatra tāṃ ramayāmāsa tadā kāmaprapīḍitaḥ //
tatkālajātarāgāṃdhāṃ nirlajjatvamupāgatām //

evaṃ tasyāḥ samaṃ tena sthitāyā divaso gataḥ //
nimeṣavanmuniśreṣṭhāstataścāstaṃ gato raviḥ

etasminnaṃtare vipro jābālirduḥkha saṃyutaḥ //
anāyātāṃ sutāṃ jñātvā paribabhrāma sarvataḥ

aho sā duhitā mahyaṃ kimu vyālaiḥ prabhakṣitā //
vṛkṣaṃ kaṃcitsamārūḍhā patitā dharaṇī tale

kiṃ vā jalāśayaṃ kaṃcitprāpya gādhamajānatī //
nimagnā tatra sā bālā saṃpraviṣṭā jalārthinī

evaṃ sa pralapanvipro babhrāma gahane vane //
kuśakaṇṭakaviddhāṃgaḥ kṣutpipāsāsamākulaḥ

yaṃyaṃ śṛṇoti śabdaṃ sa mṛgapakṣisamudbhavam //
rajanyāṃ tatra niryāti matvā phalavatīṃ ca tām

atha kramātsamāyāto haraharmyaṃ sa sanmuniḥ //
yatra citrāṃgadopetā sā saṃtiṣṭhati kanyakā

niḥśaṃkā jalpamānā ca rāgavākyānyanekaśaḥ //
anarhāṇi kumārīṇāṃ brahmajānāṃ viśeṣataḥ

tataḥ sa suciraṃ śrutvā dūrastho vismayānvitaḥ //
kumāryāśceṣṭitaṃ dṛṣṭvā kopasaṃraktalocanaḥ

atha dudrāva vegena gṛhya kāṣṭhasamuccayam //
dvābhyāmeva vināśāya bhartsamāno muhurmuhuḥ

dhigdhikpāpasamācāre kaumāryaṃ dūṣitaṃ tvayā //
lāṃchanaṃ ca samānītaṃ mama lokatraye'pi ca

nitarāṃ patimāsādya karmaṇānena cādhame //
tasmādanena pāpena yuktāṃ tvāṃ nāśayāmyaham

evamuktvā prahāraṃ sa yāvatkṣipati sanmuniḥ //
tāvaccitrāṃgado naṣṭo vyomamārgeṇa satvaram

vivastrā sāpi tatraiva khinnāṃgī kāmasevayā //
na śaśāka kvacidgaṃtuṃ samutthāya tataḥ kṣitau

tataḥ kāṣṭhaprahāroghairhatvā tāṃ patitāṃ kṣitau//
mṛtāmiti parijñāya sa krodhaparivāritaḥ

tataścitrāṃgadasyāpi dadau śāpaṃ sudāruṇam //
sa dṛṣṭvā''kāśamārgeṇa gacchamānaṃ bhayāturam

ya eṣa kanyakāṃ mahyaṃ dharṣayitvā samutpatet //
sa patatvacirātpāpaśchinnapakṣa ivāṃḍajaḥ

kuṣṭhavyādhisamāyuktaścalituṃ naiva ca kṣamaḥ //
etasminnantare bhūmau sa papāta nabhastalāt

kuṣṭhavyādhisamāyuktaḥ sa ca citrāṃgado yuvā //
tatastaṃ sa muniḥ prāha kāṣṭhodyatakaraḥ krudhā

kastvaṃ pāpasamācāra yena me dharṣitā balāt //
kumārī tannayāmyeṣa tvāmadya yama śāsanam

// citrāṃgada uvāca // //
ahaṃ citrāṃgadonāma gandharvastridivaukasām //
tīrthayātrāprasaṃgena kṣetre'sminsamupāgataḥ

tatastu kanyakāṃ dṛṣṭvā kāmadevavaśaṃ gataḥ

tataḥ sevitavānatra latāharmye janacyute //
tasmātkuru kṣamāṃ mahyaṃ dīnasya praṇatasya ca

yathā vyādherbhavennāśo yathā syādgagane gatiḥ //
bhūyo'pi tvatprasādena svalpaḥ kopo hi sādhuṣu

// jābāliruvāca // //
īdṛgrūpadharastvaṃ hi mama vākyādbhaviṣyasi //
eṣāpi matsutā pāpā vastrahīnā sadedṛśī

bhaviṣyati na saṃdeho jīvayiṣyati cetkvacit //
yadyeṣā dhāsyati kvāpi vastraṃ gātre nije kvacit

tannūnaṃ ca śiro'pyasyāḥ phaliṣyati na saṃśayaḥ //
evamuktvā vikopaśca sa jagāma nijāśramam

citrāṃgado'pi tatraiva tayā sārdhaṃ tathā sthitaḥ //
kasyacittvatha kālasya tatra kṣetre samāyayau

caitraśuklacaturdaśyāṃ bhagavāñchaśiśekharaḥ //
gantuṃ citreśvare pīṭhe gaṇai raudraiḥ samāvṛtaḥ //
yoginībhiḥ pracaṇḍābhiḥ sārdhaṃ prāpte niśāmukhe

atha prāpte niśārdhe tu yoginyastāḥ sudāruṇāḥ //
mahāmāṃsaṃ mahāmāṃsamityūcurbhakṣaṇāya vai

nṛtyamānāḥ purastasya devadevasya śūlinaḥ //
saspardhā gaṇamukhyaistairnartamānaiḥ samaṃtataḥ

yastatra samaye tāsāṃ mahāmāṃsaṃ prayacchati //
maṃtrapūtaṃ sa saṃsiddhiṃ samavāpnoti vāṃchitām

madyaṃ māṃsaṃ tathā cānyannaivedyaṃ vā phalādikam //
tasya siddhiḥ samādiṣṭā yathā svahṛdaye sthitā

etasminnaṃtare kanyā sā jābālisamudbhavā //
sa ca citrāṃgadastatra gatvā provāca sādaram

asmadīyamidaṃ māṃsaṃ yoginyo harṣasaṃyutāḥ //
bhakṣayantu yathāsaukhyaṃ svayameva prakalpitam

atha taṃ puruṣaṃ dṛṣṭvā kuṣṭhavyādhisamāvṛtam //
vivastrāṃ kanyakāṃ tāṃ ca sarvāstā vismayānvitāḥ

te ca sarve gaṇā raudrāḥ sa ca devastrilocanaḥ //
papraccha kautukāviṣṭastatra citrāṃgadaṃ prabhuḥ

kastvaṃ dhairyasamāyukto mahatsattve vyavasthitaḥ //
yaḥ prayacchasi jīvaṃ tvaṃ kīṭasyāpi suvallabham

keyaṃ ca vasanaiṃrhīnā tvayā sārdhaṃ gatavyathā //
prayacchati nijaṃ dehaṃ yaddeyaṃ naiva kasyacit

// sūta uvāca // //
tataḥ sa kathayāmāsa sarvamātmaviceṣṭitam //
yathā kanyāsamaṃ saṃgaḥ kṛtaḥ śāpaśca sanmuneḥ

tataścitrāṃgadaṃ dṛṣṭvā sa gandharvaṃ divaukasām //
tathārūpaṃ kṛpāviṣṭastataḥ provāca śaṃkaraḥ

mama saṃdarśanaṃ prāpya na mṛtyurjāyate kvacit //
na vṛthā darśanaṃ caitattasmātprārthaya sādaram

// citrāṃgada uvāca //. //
vyādhinā'haṃ sunirviṇṇastena devātra cāgataḥ //
yena vyādhikṣayo bhāvī dehanāśena śaṃkara

tasmātkuru kṣayaṃ vyādheryadi yacchasi me varam //
khecaratvaṃ punardehi yena svargaṃ vrajāmyaham

// śrīśaṃkara uvāca // //
tvaṃ sthāpayātra malliṃgaṃ pīṭhe gandharvasattama //
tataścārādhaya prītyā yāvadvarṣamupasthitam

yathāyathā supūjāṃ tvaṃ malliṃgasya kariṣyasi //
dinedine tathā vyādhestava nāśo bhaviṣyati

tatastu khe gatiṃ prāpya punaḥ svargaṃ prayāsyasi //
matprasādānna sandehaḥ satyametanmayoditam

eṣāpi kanyakā yasmātpraviṣṭā pīṭhamadhyataḥ //
tasmātphalavatīnāma yoginī sambhaviṣyati

anenaiva tu rūpeṇa nagnatvena vyavasthitā //
mukhyāmavāpsyate pūjāṃ vāṃchitaṃ ca pradāsyati //
pūjakānāṃ sthitaṃ citte śatasaṃkhyaguṇaṃ tadā

etāṃ saṃpūjayenmartyaḥ pīṭhametattataḥ param//
pūjayiṣyati tasyeṣṭā siddhirevaṃ bhaviṣyati

evamuktvā tataḥ sā'tha harṣeṇa mahatā'nvitā //
yoginīvṛṃdamadhyasthā nṛtyaṃ cakre tataḥ param // ८९
evaṃ babhūva sā tatra yoginī ca varāṃganā //
tathā cakre paraṃ nṛtyaṃ yathā tuṣṭo maheśvaraḥ

tataḥ provāca tāṃ hṛṣṭaḥ sarvayoginisaṃnidhau //
anena tava nṛtyena gītena ca viśeṣataḥ

parituṣṭosmi te vatse tasmācchṛṇu vaco mama //
niśīthe'dya dine prāpte yaste pūjāṃ kariṣyati

surā māṃsānnasatkārairmaṃtrairāgamasaṃbhavaiḥ //
sa bhaviṣyati tatkālaṃ śāpānugrahaśaktimān

baṃdhanaṃ mohanaṃ cāpi śatroruccāṭanaṃ tathā //
kariṣyati na sandeho vaśīkaraṇameva ca

trikoṇaṃ kuṇḍamāsthāya diśāṃ pālānprapūjayet /
kṣetrapālaṃ ca sarvāstā devatā gamanodbhavāḥ

tathā catvarapūjāṃ ca prakṛtvā vidhipūrvakam //
paścāttvāṃ pūjayitvā ca homaṃ yaśca kariṣyati

śatruvāmapadotthena spṛṣṭena rajasā'thavā //
guggulena sahasrāṃtaṃ staṃbhanaṃ ca kariṣyati

yaśca śatruṃ hṛdi sthāpya śatrūdvartanasaṃbhavam //
malaṃ dhātrīphalaiḥ sārdhaṃ mohanaṃ sa kariṣyati

yaḥ śatroḥ snānajaṃ toyaṃ gṛhītvā cātha kardamam //
śivanirmālyasaṃyuktaṃ juhvayiṣyati pāvake

tavāgre sa naro nūnaṃ śatrumuccāṭayiṣyati //
eṣopi tava saṃgena tava citrāṃgadaḥ priyaḥ //
saṃprāpsyati ca satpūjāmanuṣaṃgāttvadudbhavāt

// phalavatyuvāca // //
yadi deva prasanno me tathānyamapi sadvaram

hṛdisthaṃ dehi me saukhyaṃ yena saṃjāyate'khilam //
pitā mamaiṣa jābālirnirmukto vasanaiḥ sadā

ahaṃ yathā tathātraiva saṃtiṣṭhatu divāniśam /
yena saṃtāpamāyāti paśyanmama virodhinīm

krīḍāṃ brāhmaṇavaṃśasya madyamāṃsasamudbhavām //
madyagandhaṃ samāghrāti māṃsaṃ paśyati saṃskṛtam //
māṃ svacchaṃdaratāṃ nityaṃ duḥkhaṃ yāti dinedine

// śrībhagavānuvāca // //
evaṃ bhaviṣyati proktaṃ saṃjātaṃ cādhunā śubhe //
ahaṃ yāsyāmi kailāsaṃ tvaṃ tiṣṭhātra yathoditā

// sūta uvāca // //
evaṃ sa bhagavānproktvā gataścādarśanaṃ haraḥ //
yoginyaścaiva tāḥ sarvāḥ svesve sthāne vyavasthitāḥ

citrāṃgadopi tatraiva kṛtvā prāsādamuttamam //
liṃgaṃ saṃsthāpayāmāsa devadevasya śūlinaḥ

tataścārādhayāmāsa divārātramataṃdritaḥ

tataḥ saṃvatsarasyāṃte vyādhimuktaḥ surūpadhṛk //
vimānavaramārūḍho jagāma tridaśālayam //
so'pi jābālināmātha vivastra samapadyata

janahāsyakaro loke sthitastatraiva sarvadā //
paśyamāno vikārāṃstānduḥkhitaḥ svasutodbhavān

tataśca garhayāmāsa strīṇāṃ janma mahāmuniḥ //
tasminpīṭhe samāsādya duḥkhena mahatā'nvitaḥ

aho pāpātmanāṃ puṃsāṃ saṃbhaviṣyaṃti yoṣitaḥ //
yāsāmīdṛksamācāro dvijavaṃśodbhavāsvapi

sakṛdeva mayā saṃgaḥ kṛto nāryā samanvitaḥ //
ājanmamaraṇaṃ yāvatpāpaṃ prāptaṃ yathedṛśam

ye punastāsu saṃsaktāḥ sadaiva puruṣādhamāḥ //
kā teṣāṃ jāyate loke gatirvedmi na ciṃtayan

evaṃ tasya bruvāṇasya yoginyastāḥ krudhānvitāḥ //
tamūcurbrāhmaṇaṃ tatra ghṛṇayā parivāritam

// yoginya ūcuḥ //
mā niṃdāṃ kuru mūḍhātmaṃstvaṃ strīṇāṃ yogamāśritaḥ //
etaccarācaraṃ viśvaṃ strībhiḥ saṃdhāryate yataḥ

yābhiḥ saṃjanitaḥ śeṣaḥ kūrmaśca tadanaṃtaram //
yābhyāṃ saṃdhāryate pṛthvī yasyāṃ viśvaṃ pratiṣṭhitam

dhanyeyaṃ te sutā mūḍha yā prāptā yogamuttamam //
prāptā ca paramaṃ sthānaṃ stokairevātra vāsaraiḥ

/
tvaṃ punarmūrkhatāṃ prāptaśchāṃdasaṃ mārgamāsthitaḥ //
avidyayā samāyuktaḥ saṃsāre'tra bhramiṣyasi

// muniruvāca //
striyo niṃdyatamāḥ sarvāḥ sarvāvasthāsu duḥkhadāḥ //
ihaloke pare caiva tābhyaḥ saukhyaṃ na labhyate

yadarthaṃ nihataḥ śumbho niśumbhaśca mahāsuraḥ //
rāvaṇo daṇḍabhūpaśca tathānye'pi sahasraśaḥ

prāpya tādṛgdvijaṃ kāṃtaṃ gautamaṃ strīsvabhāvataḥ //
ahilyā śakramāsādya cakame śīlavarjitā

//
// kanyovāca // //
yacca niṃdasi mūḍhātmansaṃti niṃdyāśca yoṣitaḥ //
tadvadasva mayā sārdhaṃ yena tvāṃ bodhayāmyaham

na te'sti hṛdaye buddhirna lajjā na dayā mune //
kimaṃtyajo'pi tatkarma kurute yattvayā kṛtam

ahaṃ tāvatprahāreṇa tvayā vyāpāditā'dhama //
strīhatyodbhavapāpasya na cintā vidhṛtā hṛdi

viśeṣeṇa sutāyāśca kopāviṣṭena cetasā //
gacchaṃti pātakānyatra prāyaścittaiḥ pṛthagvidhaiḥ //

strīvadhotthaṃ punaryāti yadi tattvaṃ prakīrtaya //
etanme na ca duḥkhaṃ syādyaddhatāsmi dvijādhama

yacchaptā nagnasadbhāvaṃ nītā tatpātakaṃ ca te //
kalpāṃte'pi sudurbuddhe na saṃyāsyati kutracit

tasmādbhuṃkṣva suduḥkhārtaḥ sthito'traiva mayā saha //
na bhūyo niṃdasi prāyo na ca vyāpādayiṣyasi

aniṃdyā yoṣitaḥ sarvā naitā duṣyaṃti karhicit //
māsimāsi rajo hyāsāṃ duṣkṛtānyapakarṣati

// muni ruvāca // //
striyaḥ pāpasamācārā naitāḥ śudhyaṃti karhicit //
parakāṃte ratiryāsāmaṃtyajatvaṃ prayacchati

// kanyovāca // //
mā maivaṃ vada mūḍhātmannamedhyā iti yoṣitaḥ //
atra ślokaḥ purā gīto manunā taṃ nibodha me

brāhmaṇāḥ pādato medhyā gāvo medhyāstu pṛṣṭhataḥ //
ajāśvā mukhato medhyā striyo medhyāśca sarvataḥ

// muniruvāca // //
brāhmaṇāḥ sarvato medhyā gāvo medhyāśca sarvataḥ //
ajāśvā mukhato medhyā na medhyāśca striyaḥ kvacit

// kanyovāca // //
tasya ciṃtāmaṇirhaste tasya kalpadrumo gṛhe //
kuberaḥ kiṃkarastasya yasya syātkāminī gṛhe

// muniruvāca // //
tasyāpado'khilā duḥkhaṃ duḥkhaṃ tasyākhilaṃ gṛhe //
narakaḥ sarvatastasya yasya syātkāminīgṛhe

// kanyovāca // //
yāni kānyatra saukhyāni bhogasthānāni yāni ca //
dharmārthakāmajātāni tāni strībhyo bhavaṃti hi

// muniruvāca // //
yāni kāni suduḥkhāni kleśāni yāni dehinām //
yāni kaṣṭānyaniṣṭāni strībhyastāni bhavaṃti ca

// kanyovāca // //
dharmārthakāmamokṣānstrī caturo'pi catasṛbhiḥ //
vahnipradakṣiṇābhistānvivāhe'pi pradarśayet

// muniruvāca // //
saṃsārabhramaṇaṃ nārī prathame'pi samāgame //
vahnipradakṣiṇānyāyavyājenaiva pradarśayet

//
// kanyovāca // //
ke nāma na virajyaṃti jñānāḍhyā api mānavāḥ //
karṇāṃtalagnanetrāṃtāṃ dṛṣṭvā pīna payodharām

// muniruvāca // //
ke nāma na vinaśyaṃti mūḍhajñānā nitaṃbinīm //
ramyabuddhyopasarpaṃti ye jvālāḥ śalabhā iva

// kanyovāca // //
nirmukhau ca kaṭhorau ca proddhatau ca manoramau //
strīstanau sevate dhanyo madhumāṃse viśeṣataḥ

// muniruvāca // //
ābhoginau maṃḍalinau tatkṣaṇānmuktakaṃcukau//
varamāśīviṣau spṛṣṭau na tu patnyāḥ payodharau

// kanyovāca // //
na cāsāṃ racanāmātraṃ kevalaṃ ramyamaṃgibhiḥ /
pariṣvaṃgo'pi rāmāṇāṃ saukhyāya pulakāya ca

// muniruvāca // //
na cāsāṃ racanāmātraṃ ramyaṃ syātpāpadaṃ dṛśaḥ //
vapuḥ spṛṣṭaṃ vināśāya strīṇāṃ pretya narakāya ca

// kanyovāca // //
ko nāma na sukhī loke ko nāma sukṛtī na ca //
spṛhaṇīyatamaḥ ko na strījano yasya rajyate

//
// muniruvāca // //
ko na muktiṃ vrajettatra ko na śasyataro bhavet //
ko na syātkṣemasaṃyuktaḥ strījane yo na rajyate

// kanyovāca // //
saṃsārāṃtaḥ prasuptasya kīṭasyāpi prarocate //
strīśarīraṃ narasyātra kiṃ punarna vivekinaḥ

// muniruvāca // //
amedhyajā tasya yathā tathā tadrocanaṃ kṛmeḥ //
tathā saṃsārasūtasya strīśarīraṃ ca kāminaḥ

// kanyovāca // //
saukhyasthānaṃ nṛṇāṃ kiṃcidvedhasā 'nyadapaśyatā //
śāśvataṃ ciṃtayitvātha strīratnamidamāhṛtam

// muniruvāca // //
baṃdhanaṃ jagataḥ kiṃcidvedhasā'nyadapaśyatā //
strīrūpeṇa tataḥ kopi pāśo'yaṃ strīmayaḥ kṛtaḥ // १५२ /
// sūta uvāca // //
evaṃ sa muniśārdūlastayātīva samāgame //
niruttarīkṛto yāvattataḥ prāha nijāṃ sutām

// muniruvāca // //
tvayā saha na saṃvādo mayā kāryo'dhunā kvacit //
yā tvaṃ bālāpi māmevaṃ niṣedhayasi sarvataḥ

tasmāddhanyataraṃ manye ahamātmānamadya vai //
yasya me tvaṃ sutā īdṛgīdṛkchāstravicakṣaṇā

tasmānna me mahābhāge kopaḥ svalpo'pi vidyate //
tasmādyathecchayā krīḍāṃ kuru yoginimadhyagā

tataḥ sā lajjitā dṛṣṭvā pitaraṃ snehavatsalam /
praṇipatya punaḥprāha yoginīmadhyasaṃsthitā

ajñānādyadi vā jñānāttvaṃ niṣiddho mayā prabho //
kṣaṃtavyaṃ sakalaṃ me'dya vālikāyā viśeṣataḥ

atra pīṭhe samāgatya prathamaṃ te dvijottamāḥ //
pūjāṃ sarve kariṣyaṃti mānavā bhaktitatparāḥ //
paścācca sarvapīṭhasya yāsyaṃti ca parāṃ gatim

evaṃ sā tatra saṃjātā jābālimunisaṃbhavā //
jābāliśca muniśreṣṭhastathā citrāṃgadeśvaraḥ

trayāṇāmapi yasteṣāṃ pūjāṃ martyaḥ samācaret//
divasedivase tatra sa siddhiṃ samavāpnuyāt

nāsādhyaṃ vidyate kiṃcittāvadatra dharātale //
pūjyate bhūmipālādyairbhogāndivyāṃstathā labhet

tasmātsarvaprayatnena sa muniḥ sā ca kanyakā //
pūjanīyā viśeṣeṇa sa devo'tha maheśvaraḥ

etadvaḥ sarvamākhyātamākhyānaṃ sarvakāmadam //
paṭhatāṃ śṛṇvatāṃ caiva ihaloke paratra ca // १६४
iti śrīskāṃde mahāpurāṇa ekāśītisāhasryāṃ saṃhitāyāṃ ṣaṣṭhe nāgarakhaṇḍe hāṭakeśvarakṣetramāhātmye citrāṃgadeśvaraphalavatījābālyākhyānavarṇanaṃnāma catuścatvāriṃśadadhikaśatatamo'dhyāyaḥ