Skanda Purana · Chapter 6.139

// sūta uvāca // //
dharmarājeśvarotthaṃ ca māhātmyaṃ dvijasattamāḥ //
yanmayā praśrutaṃ puṇyaṃ sakāśātsvapituḥ purā

tadahaṃ kīrtayiṣyāmi śṛṇudhvaṃ susamāhitāḥ //
trailokye'pi suvikhyātaṃ sarva pātakanāśanam

tatra kṣetre purā vipraḥ kaśyapānvayasaṃbhavaḥ //
upādhyāya iti khyāto vedavidyāparāyaṇaḥ

paścime vayasi prāpte tasya putro babhūva ha //
svādhyāyaniyamasthasya prabhūtavibhavasya ca

pañcavarṣakamātrastu yadā jajñe ca tatsutaḥ //
tadā mṛtyuvaśaṃ prāptaḥ pitṛmātṛsuduḥkhakṛt

tataḥ sa brāhmaṇaḥ kopaṃ cakre vaivasvatopari //
dharmarājagṛhaṃ prāptaṃ dṛṣṭvā nijakumārakam

ādāya salilaṃ haste śucirbhūtvāsamāhitaḥ //
pradadau dāruṇaṃ śāpaṃ dharmarājāya duḥkhitaḥ

aputro'dya kṛto yasmādahaṃ tena durātmanā //
ataḥ so'pi ca duṣṭātmā yamo'putro bhaviṣyati

tathāsya bhūtale loko naiva pūjāṃ vidhāsyati //
kīrtayiṣyati no nāma yathānyeṣāṃ divaukasām

yaḥ kaścitprātarutthāya nāma cāsya grahī ṣyati //
maṃgalyakaraṇe cātha vighnaṃ tasya bhaviṣyati

taṃ śrutvā tasya viprasya yamaḥ śāpaṃ sudāruṇam //
svadharme vartamānastu tato duḥkhā nvito'bhavat

etasminnaṃtare gatvā brahmaṇaḥ sadanaṃ prati //
kṛtāṃjalipuṭo bhūtvā yamaḥ prāha pitāmaham

paśya deveśa śapto'haṃ nirdoṣopi dvijanmanā //
svadharme vartamānastu yathānyaḥ prākṛto janaḥ

tasmādahaṃ tyajiṣyāmi niyogaṃ te pitāmaha //
brahmaśāpabhayā dbhītaḥ satyametanmayoditam

purā māṃḍavyaśāpena śūdrayonyavatāritaḥ //
sāṃprataṃ putrarahitaḥ kṛto'pūjyaśca sattama

// sūta uvāca // //
tasya tadvacanaṃ śrutvā dīnaṃ vaivasvatasya ca //
tatkālocitamāhedaṃ svayameva śatakratuḥ

yuktamuktamanenaitaddharmarājena padmaja //
niyoge vartamānena tāvakīye sureśvara

avaśyameva martye ca manuṣyāḥ samaye sthitāḥ//
bālye vā yauvane vātha vārdhakye vā pitāmaha //
saṃhartavyā na saṃdeho nākāle ca kathaṃcana

etadeva kṛtaṃ nāma dharmarājākhyamuttamam //
tvayā ca samamitrasya samaśastrormahātmanaḥ

tasmādadya samālokya kaścideva viciṃtyatām //
upāyo yena nirdoṣo niyogaṃ kurute tava

// brahmovāca // //
brahmaśāpaṃ na śakto'ha manyathākartumevaca //
upāyaṃ ca kariṣyāmi sāṃprataṃ tridaśādhipa

tato dhyānaṃ pracakre sa brahmā lokapitāmahaḥ //
tadarthaṃ sarvadevānāṃ purataḥ susa māhitaḥ

tasyaivaṃ dhyānasaktasya prādurbhūtāḥ samaṃtataḥ //
mūrtā rogāḥ suraudrāste vātagulmakaphātmakāḥ //
aṣṭottaraśataprāyāḥ procustaṃ ca kṛtādarāḥ

// rogā ūcuḥ // //
kimarthaṃ devadeveśa tvayā sṛṣṭā vayaṃ vibho //
ādeśo dīyatāṃ śīghraṃ prasādaḥ kriyatāmiti

//
// vrahmovāca // //
vrajadhvaṃ bhūtale śīghraṃ mamādeśādasaṃśayam //
yamādeśānmanuṣyeṣu gantavyamavikalpitam

evamukttvā tu tānrogāṃstataḥ prāha pitāmahaḥ //
dharmarājaṃ samīpasthaṃ bhṛśaṃ dīnamadhomukham // २६
ete te vyādhayaḥ sarve mayā yama niyojitāḥ //
sāhāyyaṃ ca kariṣyaṃti sarvakṛ tyeṣu sarvadā

yaḥ kaścidadhunā martyo gatāyuḥ saṃprapadyate //
vadhāya tasya yatnena tvayā preṣyāḥ sadaiva tu

eteṣāṃ jāyate tena jananāśasamudbhavaḥ //
apavādo dharāpṛṣṭhe na ca saṃjāyate tava

tasmādgatvā nijaṃ sthānaṃ svādhikāraparo bhava //
mamādeśādasaṃdigdhaṃ naivaṃ doṣamavāpsyasi

/
tatastānsakalānvyādhīngṛhītvā ravinaṃdanaḥ//
yamalokaṃ samāsādya tataḥ provāca sādaram

pṛṣṭvāpṛṣṭvā ca gaṃtavyaṃ citraguptaṃ dharātale //
gaṃtavyaṃ jananāśāya samaye samupasthite

paramasti mayā tatra sthāpitaṃ liṃgamuttamam /
hāṭakeśvarajekṣetre sarvapātakanāśanam

yastaṃ paśyati sadbhaktyā prātarutthāya mānavaḥ //
sa yuṣmābhiḥ sadā tyājyo dūrato vacanānmama

evamuktvā sa tānvyādhīṃstato vaivasvataḥ svayam //
tasya viprasya taṃ putraṃ gṛhītvā satvaraṃ yayau //
tasyaiva maṃdire ramye kṛtvā rūpaṃ dvijanmanaḥ

athāsau brāhmaṇo dṛṣṭvā svaṃ putraṃ gṛhamāgatam //
sahitaṃ viprarūpeṇa dharmarājena dhīmatā

tataḥ prahṛṣṭacittena satvaraṃ sammukho yayau //
putraputreti jalpansa nijabhāryāsamanvitaḥ

pariṣvajya tato bhūyo vāṣpaparyākulekṣaṇaḥ //
āghrāya ca tato mūrdhni vākyametaduvāca ha

// brāhmaṇa uvāca // //
kathaṃ putra samāyātastvaṃ tasmā dyamamaṃdirāt //
na kaścitpunarāyāti yatra gatvā'pi vīryavān

kiṃ vā caitatsamutpannamindrajālaṃ mamāṃtikam //
kiṃ vā svapnamidaṃ kiṃ vā mamāyaṃ dṛṣṭivibhramaḥ

/
kaścāyaṃ brāhmaṇaḥ pārśve tava saṃtiṣṭhate suta //
divyena tejasā yuktastaṃ namāmyahamātmaja

// putra uvāca // //
eṣa brāhmaṇarūpeṇa samāyāto yamaḥ svayam //
māmādāya kṛpāviṣṭo jñātvā tvāṃ duḥkhasaṃyutam

tasmāttvaṃ kuru tātāsya śāpānugrahamadya vai//
gṛhaprāptasya susnehādyadyahaṃ tava vallabhaḥ

tatastasya praṇāmaṃ sa kṛtvā brāhmaṇasattamaḥ //
vrīḍayā'dhomukho bhūtvā tataḥ provāca sādaram

//
// brāhmaṇa uvāca // //
adya me saphalaṃ janma jīvitaṃ ca sujīvitam //
yatputrasya mama prāptirgatasya yamasādanam / ४५ //
tvaṃ ca putrakṛte tāta santoṣaṃ paramaṃ gataḥ //
tasmātputreṇa saṃyukto yathāyaṃ syāttathā kuru

// brāhmaṇa uvāca // //
na me syādanṛtaṃ vākyaṃ kadā cidapi putraka //
api svaireṇa yatproktaṃ kiṃ punarduḥkhitena ca

tasmāttasya bhavetputro daivayonisamudbhavaḥ //
na kathaṃcidapi prājña mama śāpavaśāddhruvam

bhaviṣyati sutaścānyo mānuṣīyonisaṃbhavaḥ //
rājasūyāśvamedhābhyāṃ yaścainaṃ tārayiṣyati

ko'rthaḥ putreṇa jātena yo na saṃtāraṇakṣamaḥ //
pitṛpakṣaṃ śubhaṃ karma kṛtvā sarvottamaṃ bhuvi

tathā pūjākṛte yo'sya śāpo dattaśca vai purā //
tatrāpi śṛṇu me vākyaṃ tasya putraka jalpataḥ

vedoktairvividhairmantrairyā pūjā cāsya saṃsthitā //
na bhaviṣyati sā loke kathaṃcidapi putraka

asya mānuṣasaṃbhūtairmantraiḥ pūjā bhaviṣyati //
viśiṣṭā sarvadevebhyaḥ satyametanmayoditam

// putra uvāca // //
ahamenaṃ pratiṣṭhāpya drijaśreṣṭha mahītale //
samyagārādhayiṣyāmi kimanyairvibudhairmama

tasmātsaṃkīrtayiṣyāmi maṃtrānmānuṣasaṃbhavān //
tathā pūjāvidhānaṃ ca tvatprasādena pūrvaja

tataḥ sugaṃ naḥ pantheti tasya maṃtraṃ vidhāya saḥ //
samācaratprahṛṣṭātmā dharmarājasya śṛṇvataḥ

tacchrutvātha yamaḥ proccaiḥ suprasannena cetasā //
taṃ brāhmaṇa muvācedaṃ harṣagadgadayāgirā

// yama uvāca // //
kathaṃcidapi vipredra na me syāddarśanaṃ vṛthā //
anyeṣāmapi devānāṃ tasmātprārthaya vāṃchi tam

// brāhmaṇa uvāca // //
tavārcāṃ mama putro'yaṃ sthāpayiṣyati yāmiha //
tāmanenaiva maṃtreṇa yaḥ kaścitpūjayeddvijaḥ

bhavetsaṃvatsaraṃ yāvatsaṃprāpte paṃcamīdine //
mā tasya putraśoko hi iha loke kathañcana

// sūta uvāca // //
sa tatheti pratijñāya saṃprahṛṣṭamanā yamaḥ //
yamalokaṃ jagāmātha svādhikāraparo'bhavat

so'pi brāhmaṇadāyādaḥ kṛtvā prāsādamuttamam //
yamamārādhayāmāsa madhye saṃsthāpya bhaktitaḥ //
pitrā coktena mantreṇa tenaiva vidhipūrvakam

tataśca kramaśaḥ prāpya putrapautrānanekaśaḥ //
kāladharmamanuprāptaściraṃ sthitvā mahītale

etadvaḥ sarvamākhyātaṃ purāṇeyatpurā śrutam//
yaścaitatkīrtayedbhaktyā saṃprāpte paṃcamīdine //
nāpamṛtyurbhavettasya na ca śokaḥ sutodbhavaḥ

iti śrīskāṃde mahapurāṇa ekāśītisāhasryāṃ saṃhitāyāṃ ṣaṣṭhe nāgarakhaṇḍe hāṭakeśvarakṣetramāhātmye dharmarājeśvaramāhātmyavarṇanaṃnāmaikonacatvāriṃśaduttara śatatamo'dhyāyaḥ