Skanda Purana · Chapter 6.132

// ṛṣaya ūcuḥ / //
tvayā sūtaja tatrasthaṃ yājñavalkyasya kīrtitam //
tīrthaṃ vararuceścaiva vaināyakyaṃ pravidyate

kātyāyanasya na proktaṃ kiñcittatra mahāmate //
kiṃ vā tena kṛtaṃ naiva kiṃ vā te vismṛtiṃ gatam

tasmādācakṣva naḥ śīghraṃ yadi kiṃcinmahātmanā //
kṣetretra nirmitaṃ tīrthaṃ sarvasiddhipradāyakam / ३ //
// sūta uvāca // //
tena vāstupadaṃnāma tatra tīrthavinirmitam //
kātyāyanena vipreṇa sarvakāmapradaṃ nṛṇām

catvāriṃśattribhiryuktā devatā yatra paṃca ca //
pūjyaṃte pūjitāścāpi siddhiṃ yacchaṃti tatkṣaṇāt

// ṛṣaya ūcuḥ // //
kasmāttā devatāḥ sūta pūjyaṃte tatra saṃsthitāḥ //
nāmataśca vibhāgena kīrtayasva pṛthakpṛthak

// sūta uvāca // //
pūrvaṃ kiṃcinmahadbhūtaṃ nirgataṃ dharaṇītalāt //
apūrvaṃ raudramatyugraṃ kṛṣṇa daṃtaṃ bhayānakam

śaṃkukarṇaṃ kṛśāsyaṃ ca ūrdhvakeśaṃ bhayānakam //
devānāṃ nāśanārthāya mānuṣāṇāṃ viśeṣataḥ // //
ākṛṣṭaṃ dānaveṃdreṇa maṃtraiḥ śukrapradarśitaiḥ //
avadhyaṃ sarvaśastrāṇāmastrāṇāṃ ca viśeṣataḥ

atha devāḥ samālokya tattādṛksubhayāvaham //
jaghnuḥ śastraiḥ śitaiścitraiḥ kopena mahatānvitāḥ

naiva śekustadaṃgeṣu prahartuṃ yatnamāsthitāḥ //
bhakṣyaṃte kevalaṃ tena śataśo'tha sahasraśaḥ

atha te yatnamāsthāya sarve devāḥ savāsavāḥ //
brahmāṇamagrataḥ kṛtvā tadbhūtamabhidudruvuḥ

tataḥ saṃgṛhya yatnena sarvagātreṣu sarvataḥ //
tacca paṃcaguṇairdevaiḥ pātitaṃ dharaṇītale//

upaviṣṭāstatastasya sarve bhūtvā samaṃtataḥ //
prahārānsaṃprayacchaṃti na lagaṃti ca tasya te

ātharvaṇena sūktena jātaṃ cāmṛtabiṃdunā //
tadbhūtaṃ preṣitaṃ daityairmuṃḍena ca tadaṃtikam

evaṃ varṣasahasrāṃtaṃ tattathaiva vyavasthitam /
na muṃcaṃti bhayātte tu na haṃtuṃ śaknuvaṃti ca

tasyodare sthito brahmā śakrādyā amarāśca ye //
caturdikṣu sthitāḥ kruddhā mahadyatnena saṃsthitāḥ //
tataste dānavāḥ sarve maṃtraṃ cakruḥ parasparam

asya bhūtasya raudrasya śukrasṛṣṭasya tatkṣaṇāt //
eka evātra nirdiṣṭa upāyo devasaṃkṣayaḥ / १८ //
tataḥ śastrāṇi tīkṣṇāni dānavāste mahābalāḥ //
muṃcaṃto vividhānnādānsamājagmuḥ sahasraśaḥ

etasminnaṃtare viṣṇurāgatastatra tatkṣaṇāt //
āha bhūtaṃ tadā viṣṇurvacasā hlādayanniva

yo yasminsaṃsthito gātre devastava samudbhave //
tatra pūjāṃ samādāya tasmāttvāṃ tarpayiṣyati

naivaṃvidhā tu loke'sminpūjā devasya saṃsthitā //
kasyacidyādṛśī te'dya mayā saṃpratipāditā

tatastena pratijñātamavikalpena? cetasā//
evaṃ te'haṃ kariṣyāmi paraṃ me vacanaṃ śṛṇu

yadi kaścinna me pūjāṃ kariṣyati kadācana //
kathaṃcinmānavaḥ kaścitsa me bhakṣyo bhaviṣyati

// sūta uvāca // //
bāḍhamityeva ca prokte tato devena cakriṇā //
tadbhūtaṃ niścalaṃ jātaṃ harṣeṇa mahatānvitam

tato devāḥ samutthāya tattyaktvā śastrapāṇayaḥ //
jaghnuśca niśitaiḥ śastraiḥ palāyanasamutsukān //
lajjāhīnāngatāmarṣāndīnavākyaprajalpakān

tataḥ svasthaḥ sa bhūtvā tu harirdaityairnipātitaiḥ //
provāca padmajaṃ nāma bhūtasyāsya kuruṣva bhoḥ

// brahmovāca //. //
anena tava vākyasya proktaṃ vākyaṃ hare yataḥ //
vāstvetaditi yasmācca tasmādvāstu bhaviṣyati

evamuktvā hṛṣīkeśa āhūya viśvakarmaṇe //
vidhānaṃ kathayāmāsa pūjārthaṃ vistarānvitam

etasminnaṃtare prāha yājñavalkyasutaḥ sudhīḥ //
viśvakarmāṇamāhūya prathamaṃ dvijasattamāḥ

hāṭakeśvaraje kṣetre mamāśramapadaṃ kuru //
anenaiva vidhānena proktena tu mahāmate

tatohaṃ sakalaṃ buddhvā vṛddhiṃ neṣyāmi bhūtale //
bālāvabodhanārthāya tasmādāgaccha satvaram

tataḥ saṃpreṣayāmāsa taṃ brahmāpi tadaṃtikam //
viśvakarmāṇamāhūya svasutasya hite sthitaḥ

viśvakarmāpi tatraitya vāstupūjāṃ yathoditām //
cakāra brahmaṇā proktāṃ yādṛśīṃ sakalāṃ tataḥ

kātyāyano'pi tāṃ sarvāṃ dṛṣṭvā cakre sahasraśaḥ //
tadā viśvahitārthāya śālākarmādi pūrvikām // / ३५ //
evaṃ vāstupadaṃ jātaṃ tasminkṣetre dvijottamāḥ //
asminkṣetre naraḥ pāpātspṛṣṭo mucyeta karmaṇā

tathā na prāpnuyāddoṣaṃ gṛhajātaṃ kathaṃcana //
śilpotthaṃ kupadotthaṃ ca kuvāstujamathāpi ca

vaiśākhasya tṛtīyāyāṃ śuklāyāṃ rohiṇīṣu ca //
tatpadaṃ nihitaṃ tatra vāstostena mahātmanā

tasminnapi ca yaḥ pūjāṃ tenaiva vidhinā naraḥ //
tasya yaḥ kurute samyaksa bhūpatvamavāpnuyāt

gṛhaṃ doṣānvitaṃ prāpya śilpādibhirupadrutam //
tasyopasaṃgamaṃ prāpya samṛddhiṃ yāti taddine

iti śrīskāṃde mahāpurāṇa ekāśītisāhasryāṃ saṃhitāyāṃ ṣaṣṭhe nāgara khaṇḍe hāṭakeśvarakṣetramāhātmye vāstupadotpattimāhātmyavarṇanaṃnāma dvātriṃśaduttaraśatatamo'dhyāyaḥ