Skanda Purana · Chapter 6.123

// sūta uvāca // //
tathānyadapi tatrāsti śuklatīrthamanuttamam//
darbhaiḥ saṃsūcitaṃ śvetairyadadyāpi dvijottamāḥ

camatkārapure pūrvamāsītkaścitsuśalyavit //
rajakaḥ śuddhakonāma putrapautrasamanvitaḥ //

sa sarvarajakānāṃ ca prādhānyena vyavasthitaḥ //
pradhānabrāhmaṇānāṃ ca karotyaṃbaraśodhanam

kasyacittvatha kālasya nīlīkuṇḍyāṃ samāhitaḥ //
prākṣipadbrāhmaṇeṃdrāṇāṃ vāso vijñātavāṃścirāt

athāsau mandacittaśca svāmāhūyakuṭumbinīm //
putrāṃśca vacanaṃ prāha rahasye bhayavihvalaḥ

nirmūlyāni suvastrāṇi brāhmaṇānāṃ mahātmanām //
nīlīmadhye vimohena prakṣiptāni bahūni ca

vadhabandhādikaṃ karma te kariṣyaṃtyasaṃśayam //
tasmādanyatra gacchāmo gṛhītvā rajanīmimām

evaṃ sa niścayaṃ kṛtvā sāramādāya maṃdirāt //
prasthito bhāryayā sārddhaṃ kāṃdiśīko dvijottamāḥ

tāvattasya sutā gatvā svāṃ sakhīṃ dāśasaṃbhavām //
uvāca kṣamyatāṃ bhadre yanmayā kukṛtaṃ kṛtam

ajñānājjñānato vāpi prakrīḍaṃtyā tvayā saha //
praṇayādbālyabhāvācca krodhādvātha maherṣyayā

atha sā sahasā śrutvā bāṣpaparyākulekṣaṇā //
uvāca kimidaṃ bhadre yanmāmitthaṃ prabhāṣase

// sakhyuvāca // //
mama tātena nīlāyāṃ prakṣiptānyaṃbarāṇi ca //
brāhmaṇānāṃ mahārhāṇi vibhrameṇa sulocane

tatprabhāte parijñāya daṃḍaṃ dhāsyaṃti dāruṇam //
evaṃ citte samāsthāya tātaḥ saṃprasthito'dhunā

ahaṃ tavātikaṃ prāptā darśanārthamanindite //
anujñātā prayāsyāmi tvayā tasmātpramucyatām

atha sā tadvacaḥ śrutvā prasannavadanā'bravīt //
yadyevaṃ mā sarojākṣi kutracitsaṃprayāsyasi

nivāraya drutaṃ gatvā tātaṃ no gamyatāmiti //
asti pūrvottare bhāge sthānādasmājjalāśayaḥ

tatraikadā vinikṣiptaṃ mama tātena jālakam //
atīvakṛṣṇakeśotthaṃ tāvacchuklatvamāgatam///७//
tataḥ sa vismayāviṣṭaḥ svayaṃ sasnau kutūhalāt /
yāvacchuklatvamāpannastādṛkkṛṣṇavapurdharaḥ

suśvetamūrdhajaḥ sadyaḥ strīṇāṃ vairāgyakārakaḥ //
tataḥprabhṛti no jñātvā kaścittatra pragacchati

tasmāttatraiva vastrāṇi prakṣālayatu satvaram //
tātaḥ sa tava yāsyaṃti viśuddhiṃ paramāṃ śubhe

atha sā satvaraṃ gatvā nijatātasya tadvacaḥ //
satvaraṃ kathayāmāsa prahṛṣṭavadanā satī // २१
mama sakhyā samādiṣṭaṃ nātidūre jalāśayaḥ //
tatra śvetatvamāyāti sarvaṃ kṣiptaṃ sitetaram

tasmātprakṣālaya prātastatra gatvā jalāśaye //
vastrāṇyamūni śuklatvaṃ saṃprayāsyaṃtyasaṃśayam

// rajaka uvāca //
naitatsaṃpatsyate putri yannīlasya parikṣayaḥ //
vastralagnasya jāyeta yataḥ proktaṃ purātanaiḥ

vajralepasya mūrkhasya nārīṇāṃ karkaṭasya ca //
eko grahastu mīnānāṃ nīlīmadyapayostathā

// kanyovāca // //
tatra hyāgamyatāṃ tāvadvastraṇayādāya yatnataḥ //
toyācchuddhiṃ prayāsyaṃti tadā''gaṃtavyameva hi //

bhūyo'pi maṃdire vā'tha tasmātsthānāddigaṃtaram //
gaṃtavyaṃ sakalaireva mamaitaddhṛdi saṃsthitam

tasyāstadvacanaṃ śrutvā sādhusādhviti te'sakṛt //
procya bāṃdhavabhṛtyāśca rātrāveva prajagmire

dāśakanyāṃ puraḥ kṛtvā saṃśayaṃ paramaṃ gatāḥ //
vibhavena samāyuktā nijena dvijasattamāḥ

tataḥ sā darśayāmāsa dāśakanyā jalāśayam //
bahuvīrudhasaṃchannaṃ duṣpraveśaṃ ca dehinām

tataḥ sa rajakastatra vastrāṇyādāya sarvaśaḥ //
praviṣṭaḥ salile tasminkṣālayāmāsa vai dvijāḥ

atha tāni suvastrāṇi mecakābhāni tatkṣaṇāt //
jātāni sphaṭikābhāni tatkṣaṇādeva kṛtsnaśaḥ //

tatastuṣṭisamāyuktaḥ sādhusādhviti cā'bravīt //
samāliṃgya sutāṃ prāha dāśakanyāṃ ca sādaram

suvastrāṇi dvijeṃdrāṇāmarpayāmo yathākramam

tataḥ sa svagṛhaṃ gatvā tāni vastrāṇi kṛtsnaśaḥ //
yathākrameṇa saṃhṛṣṭaḥ pradadau dvijasattamāḥ

atha te brāhmaṇā dṛṣṭvā tāṃ śuddhiṃ vastrasaṃbhavām //
taṃ ca śvetīkṛtaṃ cedṛgrajakaṃ vismayānvitāḥ

papracchuḥ kimidaṃ citraṃ vastramūrdhajasaṃbhavam //
anaupamyaṃ ca saṃjātaṃ vadasva yadi manyase

// rajaka uvāca // //
etāni viprā vastrāṇi mayā kṣiptāni mohataḥ //
nīlīmadhye suvastrāṇi vinaṣṭāni ca kṛtsnaśaḥ //

tato bhayaṃ mahadbhūtaṃ kuṭumbena samanvitaḥ //
calito rajanīvaktre digaṃte brāhmaṇottamāḥ

athaiṣā tanayā'smākaṃ gatā nijasakhīṃ prati //
dāśātmajāṃ suduḥkhārtā punardarśanalālasā

tayā sarvamabhiprāyaṃ jñātvā me duḥkhahetukam //
tataḥ saṃdarśayāmāsa sthitāgre svajalāśayam

tasminprakṣiptamātrāṇi vastrāṇīmāni tatkṣaṇāt //
īdṛgvarṇāni jātāni vismayasya hi kāraṇam

tathā me mūrdhajāḥ kṛṣṇāstatra snātasya tatkṣaṇāt //
paraṃ śuklatvamāpannā etatproktaṃ mayā sphuṭam

evaṃ te brāhmaṇāḥ śrutvā kautūhalasamanvitāḥ //
tatra jagmuḥ parīkṣārthaṃ vikṣipya tadanaṃtaram

kṛṣṇadravyāṇi bhūrīṇi keśādīni sahasraśaḥ //
sarvaṃ tacchuklatāṃ yāti tyaktvā varṇaṃ malīmasam

tato vṛddhatayā ye ca viśeṣācchvetamūrdhajāḥ //
te sasnuḥ śraddhayā yuktāstaruṇāścāpi dharmiṇaḥ

tataḥ śuklatvamāpannāstejovīryasamanvitāḥ //
bhavaṃti tatprabhāvena prayāṃti ca parāṃ gatim / ४७ //
atha tadvāsavo dṛṣṭvā śuklatīrthaṃ pramuktidam //
pūrayāmāsa rajasā mānuṣotthabhayena ca

adyāpi tatra yatkiṃcijjāyate'tha tṛṇādikam //
tatsarvaṃ śuklatāmeti tattoyasya prabhāvataḥ

tatrotthairyaḥ kuśaiḥ śrāddhaṃ kurute śraddhayānvitaḥ /३
śvaitaistaistārayetsarvānpitṝnnarakagānapi / ६.१२३.५० //
tattīrthotthāṃ mṛdaṃ gātre yojayitvā narottamaḥ //
snānaṃ karoti tīrthānāṃ sarveṣāṃ labhate phalam

yastairdarbhairnaro bhaktyā tilaiścāraṇyasaṃbhavaiḥ //
karoti tarpaṇaṃ viprāḥ sa prīṇāti pitāmahān

athāśvamedhātsaṃprāpyaṃ gayāśrāddhena yatphalam //
nīlasaṃjñagavotsarge tathātrāpi dvijottamāḥ

// ṛṣaya ūcuḥ // /
śuklatīrthaṃ kathaṃ jātaṃ tatra tvaṃ sūtanaṃdana //
vistareṇa samācakṣva paraṃ kautūhalaṃ hi naḥ

// sūta uvāca // //
śvetadvīpaḥ samānīto viṣṇunā prabhaviṣṇunā //
tatkṣetre kalibhītena yathā śauklyaṃ na saṃtyajet

kalikālena saṃspṛṣṭaḥ śvetadvīpo'pi śyāmatām //
na prayāti dvijaśreṣṭhāstatastatra niveśitaḥ

itiśrīskāṃdemahāpurāṇa ekāśītisāhasryāṃ saṃhitāyāṃ ṣaṣṭhe nāgarakhaṇḍe śrīhāṭakeśvarakṣetramāhātmye śuklatīrthamāhātmyavarṇanaṃnāma trayoviṃśatyuttara śatatamodhyāyaḥ