Skanda Purana · Chapter 6.116

// // sūtauvāca // //
tathānyāpi ca tatrāsti suvikhyātāmbarevatī //
devī kāmapradā puṃsāṃ bālakānāṃ sukhapradā

yāṃ dṛṣṭvā pūjayitvā'tha caitrāṣṭamyāṃ viśeṣataḥ //
śuklāyāṃ nāpnuyānmartyaḥ kuṭumbavyasanaṃ kvacit

// // ṛṣaya ūcuḥ // //
kena vā sthāpitā tatra sā devī cāmbarevatī //
kiṃprabhāvā kiṃsvarūpā sūtaputra vadasva naḥ

// sūta uvāca // //
yadā śeṣeṇa saṃdiṣṭā nānānāgā viṣolbaṇāḥ //
purasyāsya vināśāya krodhasaṃraktalocanāḥ //
tadā tasya priyā sā ca putraśokenapīḍitā

svayamevāgrato gatvā bhakṣayāmāsa taṃ dvijam //
kuṭumbena samāyuktaṃ yena putro nipātitaḥ

atha tasya dvijendrasya bālavaidhavyasaṃyutā //
anujā''sīttapoyuktā brahmacaryakṛtakṣaṇā

sā dṛṣṭvā bhakṣitaṃ sarvaṃ bhaṭṭikākhyā kuṭumbakam //
nāga patnyā tataḥ prāha jalamādāya pāṇinā

yasmāttvayā kuṭumbaṃ me nāśaṃ nītaṃ dvijihvake //
darśitaṃ ca mahadduḥkhaṃ mama bandhujanodbhavam

tathā tvamapi saṃprāpya mānuṣatvaṃ sugarhitam //
mānuṣaṃ patimāsādya putrapautrānavāpya ca

teṣāṃ vināśajaṃ duḥkhaṃ mā nuṣe tvamavāpsyasi //
nāgatve vartamānāyāḥ śāpaṃ te'muṃ dadāmyaham

sā'pi śrutvā'tha taṃ śāpaṃ revatī bhaṭṭikodbhavam //
krodhena mahatāviṣṭā hyadaśattāṃ drutaṃ tataḥ

atha tasyāstanuṃ prāpya nāgīdaṃṣṭrā viṣolbaṇā //
jagāma śatadhā nāśaṃ bibhide na tvacaṃ kvacit

tataḥ sā lajjayāviṣṭā svaraktaplāvitānanā //
viṣaṇṇā niṣasādātha saṃniviṣṭā dharātale

etasminnaṃtare nāgāstathānye ye samāgatāḥ //
revatīṃ te samālokya tathārūpāṃ bhayānvitām //
procuśca kimidaṃ devi tava vaktre rujāspadam

athavā kiṃ prabhāvo'yaṃ kasyacidraktasaṃpadaḥ

// // revatyuvāca // //
yeyaṃ duṣṭatamā kāciddṛśyate duṣṭatāpasī //
asyā jāto vikāro'yaṃ mamāsye nāgasattamāḥ

tasmādenāṃ mahā duṣṭāṃ bhaginīṃ tasya durmateḥ //
yena me nihataḥ putro dvijaputreṇa sāṃpratam

bhakṣyatāṃ bhakṣyatāṃ śīghraṃ mama nāśāya saṃsthitām //
sāṃprataṃ manmukhe tenaṃ rudhiraṃ pannagottamāḥ

atha te pannagāḥ kruddhā dadaṃśustāṃ tapasvinīm //
samaṃ sarveṣu gātreṣu yathānyā prākṛtā striyam

tatasteṣāmapi tathā mukhāddaṃṣṭrā vinirgatāḥ //
rudhiraṃ ca tato jajñe śeṣapatnyā yathā tathā

atha tasyāḥ prabhāvaṃ taṃ dṛṣṭvā te nāgasattamāḥ //
śeṣā bhaya paritrastāḥ prajagmuśca diśo daśa

bhaṭṭikāpi jagāmāśu svāśramaṃ prati duḥkhitā //
bhayatrastaiḥ samaṃtācca vīkṣyamāṇā mahoragaiḥ

tataḥ sarvaṃ samālokya tāpyamānaṃ mahoragaiḥ//
tatsthānaṃ svajanairmuktaṃ duḥkhena mahatānvitaiḥ // २३ /
jagāmānyatra sā sādhvī samyagvrataparāyaṇā //
tīrtha yātrāṃ prakurvāṇā paribabhrāma medinīm

evamudvāsite sthāne tasminsā revatī tadā //
smṛtvā taṃ bhaṭṭikāśāpaṃ duḥkhena mahatā'nvitā

kathaṃ me mānuṣīgarbhe śāpādvāso bhaviṣyati //
mānuṣyeṇa ca kāṃtena prabhaviṣyati saṃgamaḥ

naitatputrodbhavaṃ duḥkhaṃ tathā māṃ bādhate hradi //
yathedaṃ mānuṣe garbhe saṃvāso mānuṣaṃ prati

tathā daśanasaṃtyaktā kathaṃ bhartuḥ svamānanam //
darśayiṣyāmi bhūyo'pi kṣate kṣāro'tra me sthitaḥ

tasmātparicariṣyāmi kṣetre'traiva vyavasthitā /
kiṃ kariṣyāmi saṃprāpya gṛhaṃ putraṃ vinākṛtā

tataścārādhayāmāsa samyakchraddhāsamanvitā //
aṃbikāṃ sā tadā devīṃ sthāpayitvā sureśvarīm

gandhapuṣpopahāreṇa naivedyairvividhairapi //
gītanṛtyaistathā vādyairmanohāribhireva ca

tataḥ katipayāhasya tastāstuṣṭā sureśvarī //
provāca varadā'smīti prārthayasva hṛdi sthitam

// revatyuvāca // //
ahaṃ śaptā purā devi brāhmaṇyā kāraṇāṃtare //
yattvaṃ mānuṣamāsādya svayaṃ bhūtvā ca mānuṣī

tataḥ saṃprāpsyasi phalaṃ teṣāṃ nāśasamudravam //
mahadduḥkhaṃ svaputrotthaṃ mama śāpena pīḍitā

tathā mama mukhāddaṃṣṭrā saṃnītāśca sureśvari //
teṣāṃ ca saṃbhavastāvatkathaṃ syāttvatprabhāvataḥ

bhavaṃtu tanayā naśca tathā vaṃśavivardhanāḥ //
etanme vāṃchitaṃ devi nānyatsaṃprārthayāmyaham

// devyuvāca// /
nātra vāsastvayā kāryaḥ kathaṃcidapi śobhane //
manuṣyagarbhasaṃvāso bharttā ca bhavitā naraḥ / ३७ /
tasmācchṛṇuṣva me vākyaṃ yattvāṃ vakṣyāmi sāṃpratam //
duḥkhanāśakaraṃ tubhyaṃ satyaṃ ca varavarṇini //

utpatsyati na saṃdeho devakāryaprasiddhaye //
tava bharttā triloke'sminkṛtvā mānuṣavigraham

takṣakākhyastathā nāgo dvijaśāpa vaśācchubhe //
saurāṣṭraviṣaye rājā raivatākhyo bhaviṣyati

/
tasya kṣemakarī bhāryā nāmavaṃśasamudbhavā //
bhaviṣyati na saṃdeho viśiṣṭā vipraśāpataḥ //

/
tasyā garbhaṃ samāsādya tvaṃ janma samavāpsyasi //
rāmarūpasya śeṣasya punarbhāryā bhaviṣyasi

tasmāttvaṃ devi mā śokaṃ kārye'sminkuru śobhane //
tena mānuṣaje garbhe saṃbhūtiḥ saṃbhaviṣyati

tatra paśyasi yannāśaṃ svakuṭumbasamudbhavam //
hitāya tadavasthāyāstadbhaviṣyatyasaṃśayam

tataḥ paraṃ yugaṃ pāpaṃ yato bhīru bhaviṣyati //
tadūrdhvaṃ martyadharmāṇo mlecchāḥ sthāsyaṃti sarvataḥ

tataḥ svarganivāsārthaṃ bhagavāndevakīsutaḥ //
saṃhartā svakulaṃ sarvaṃ svayameva na saṃśayaḥ

bhaviṣyaṃti punardaṃṣṭrāstava vaktre manoramāḥ //
tasmāttvaṃ gaccha pātālaṃ svabharttā yatra tiṣṭhati

anyaccāpi yadiṣṭaṃ te kiṃciccitte vyavasthitam //
tatkīrtayasva kalyāṇi mahāṃstoṣo mama sthitaḥ // ४८ /
// revatyu vāca // //
sthāne stheyaṃ sadā'traiva mama nāmnā sureśvari //
yena me jāyate kīrtistrailokye sacarācare

tathā'haṃ nāgalokācca caturdaśyaṣṭamīṣu ca //
sadā tvāṃ pūjayiṣyāmi viśeṣānnavamīdine

/
āśvinasya site pakṣe sarvairnāgaiḥ samanvitā //
prapūjāṃ te vidhāsyāmi śraddhayā parayā yutā

tasminnahani ye'nye'pi pūjāṃ dāsyaṃti te narāḥ //
mā paśyaṃtu prasādātte narāste vallabhakṣayam / ५२ /
// devyuvāca // //
evaṃ bhadre kariṣyāmi vāso me'tra bhaviṣyati//
tvannāmnā pūjakānāṃ ca śreyo dāsyāmi te sadā //
mahānavamije cāhni viśeṣeṇa śucismite

// sūta uvāca // //
evamuktā tayā sā'tha revatī śeṣavallabhā //
jagāma svagṛhaṃ paścāddharṣeṇa mahatānvitā ५४ //
tataḥprabhṛti sā devī tasminkṣetre vyavasthitā //
tannāmnā kāmadā nṛṇāṃ sarvavyasananāśinī

aṃbā sā kīrtyate durgā revatī soragapriyā //
tataḥ saṃkīrtyate loke bhūtale cāṃbarevatī

yastāṃ śraddhāsamopetaḥ śucirbhūtvā prapūjayet //
navamyāmāśvine māsi śuklapakṣe samāhitaḥ //
na sa saṃvatsaraṃ yāvadvyasanaṃ svakulo dbhavam

dṛṣṭvāgre chidrakaṃ vyālayuktaṃ doṣairvimucyate //
grahabhūtapiśācotthaistathānyairapi cāpadaiḥ

iti śrīskāṃde mahāpurāṇa ekāśītisāhahasryāṃ saṃhitāyāṃ ṣaṣṭhe nāgarakhaṇḍe hāṭakeśvarakṣetramāhātmyeṃ'bārevatītīrthamāhātmyavarṇanaṃnāma ṣoḍaśottaraśatatamo'dhyāyaḥ //