Skanda Purana · Chapter 6.101

// sūta uvāca // //
evaṃ tāṃ rajanīṃ tatra sa uṣitvā raghūttamaḥ //
upāsyamānaḥ sarvaistaiḥ sadbhaktyā vānarottamaiḥ

tataḥ prabhāte vimale prodgate ravimaṇḍale //
kṛtvā prābhātikaṃ karma samāhūyātha puṣpakam

sugrīveṇa suṣeṇena tāreṇa kumudena ca //
aṃgadenātha kuṇḍena vāyuputreṇa dhīmatā

gavākṣeṇa naleneva tathā jāṃbavatāpi ca //
daśabhirvānaraiḥ sārdhaṃ samārūḍhaḥ sa puṣpake

tataḥ saṃprasthitaḥ kāle laṃkāmuddiśya rāghavaḥ //
manojavena tenaiva vimānena suvarcasā

saṃprāptastatkṣaṇādeva laṃkākhyāṃ ca mahāpurīm //
vīkṣayaṃstānpradeśāṃśca yatra yuddhaṃ purā'bhavat

tato vibhīṣaṇo dṛṣṭvā proddyotaṃ puṣpakodbhavam //
rāmaṃ vijñāya saṃprāptaṃ prahṛṣṭaḥ sammukho yayau //
maṃtribhiḥ sakalaiḥ sārdhaṃ tathā bhṛtyaiḥ sutairapi

atha dṛṣṭvā sudūrāttaṃ rāmadevaṃ vibhīṣaṇaḥ //
papāta daṇḍavadbhūmau jayaśabdamudīrayan

tathāgataṃ pariṣvajya sādaraṃ sa vibhīṣaṇam //
tenaiva sahitaḥ paścāllaṃkāṃ tāṃ praviveśa ha

vibhīṣaṇagṛhaṃ prāpya tatra siṃhāsane śubhe //
niviṣṭo vānaraistaiśca samantātparivāritaḥ

tato nivedayāmāsa tasmai sarvaṃ vibhīṣaṇaḥ //
rājyaṃ putrakalatrādi yaccānyadapi kiṃcana

tataḥ provāca vinayātkṛtāṃjalipuṭaḥ sthitaḥ //
ādeśo dīyatāṃ deva brūhi kṛtyaṃ karomi kim

akasmādeva saṃprāptaḥ kimarthaṃ vada me prabho //
kiṃ nāyātaḥ sa saumitristvayā sārdha ca jānakī ///३//
// sūta uvāca // //
nivedya rāghavastasmai sarvaṃ gadgadayā girā //
vāṣpapūrapraticchannavaktro bhūyo viniḥśvasan

tataḥ provāca satyārthaṃ vibhīṣaṇakṛte hitam //
taṃ cāpi śokasaṃtaptaṃ saṃbodhya raghunaṃdanaḥ

ahaṃ rājyaṃ parityajya sāṃprataṃ rākṣasottama //
yāsyāmi tridivaṃ tūrṇaṃ lakṣmaṇo yatra saṃsthitaḥ //

na tena rahito martye muhūrtamapi cotsahe //
sthātuṃ rākṣasaśārdūla bāṃdhavena mahātmanā

ahaṃ śikṣāpaṇārthāya tava prāpto vibhīṣaṇa //
tasmādavyagracittena saṃśṛṇuṣva kuruṣva ca

eṣā rājyodbhavā lakṣmīrmadaṃ saṃjanayennṛṇām //
madyavatsvalpabuddhīnāṃ tasmātkāryo na sa tvayā

śakrādyā amarāḥ sarve tvayā pūjyāḥ sadaiva hi //
mānyāśca yena te rājyaṃ jāyate śāśvataṃ sadā / ६.१०१.२० //
mama satyaṃ bhavedvākya metasmādahamāgataḥ //
prāptarājyapratiṣṭho'pi tava bhrātā mahābalaḥ

vināśaṃ sahasā prāptastasmānmānyāḥ surāḥ sadā //
yadi kaścitsamāyāti mānuṣo'tra kathaṃcana //
matkāya eva draṣṭavyaḥ sarvaireva niśācaraiḥ

tathā niśācarāḥ sarve tvayā vāryā vibhīṣaṇa //
mama setuṃ samullaṃghya na gaṃtavyaṃ dharātale

// vibhīṣaṇa uvāca // //
evaṃ vibho kariṣyāmi tavādeśamasaṃśayam //
paraṃ tvayā parityakte martye me jīvitaṃ vrajet

tasmānmāmapi tatraiva tvaṃ vibho netumarhasi //
ātmanā saha yatrāste prāggato lakṣmaṇastava

// śrīrāma uvāca // //
mayā te'kṣayamādiṣṭaṃ rājyaṃ rākṣasasattama //
tasmānnārhasi māṃ kartuṃ mithyācāraṃ kathaṃcana

ahamasminsvake setau śaṃkaratritayaṃ śubham //
sthāpayiṣyāmi kīrtyarthaṃ tatpūjyaṃ bhavatā sadā //
bhaktimānpratisaṃdhāya yāvaccaṃdrārkatārakam

evamuktvā raghuśreṣṭho rākṣasendraṃ vibhīṣaṇam //
daśarātraṃ tatra tasthau laṃkāyāṃ vānaraiḥ saha

kurvanyuddhakathāścitrā yāḥ kṛtāḥ pūrvameva hi //
paśyanyuddhasya sarvāṇi sthānāni vividhāni ca

śaṃsamānaḥ pravīrāṃstānrākṣasānbalavattarān //
kumbhakarṇendrajitpūrvānsaṃkhye cābhimukhāgatān

tataścaikādaśe prāpte divase raghunaṃdanaḥ //
puṣpakaṃ tatsamāruhya prasthitaḥ svapurīṃ prati

vānaraistaiḥ samopeto vibhīṣaṇapuraḥsaraḥ //
tataḥ saṃsthāpayāmāsa setuprāṃte maheśvaram // ३२
madhye caiva tathādau ca śraddhāpūtena cetasā //
rāmeśvaratrayaṃ rāma evaṃ tatra vidhāya saḥ

setubaṃdhaṃ tathāsādya prasthitaḥ svagṛhaṃ prati //
tāvadvibhīṣaṇenoktaḥ praṇipatya muhurmuhuḥ

// vibhīṣaṇa uvāca // //
anena setumārgeṇa rāmeśvaradidṛkṣayā //
mānavā āgamiṣyaṃti kautukācchraddhayāvitāḥ

rākṣasānāṃ mahārāja jātiḥ krūratamā matā //
dṛṣṭvā mānuṣamāyāṃtaṃ māṃsasyecchā prajāyate

yadā kaścijjanaṃ kaścidrākṣaso bhakṣayiṣyati /
ājñābhaṃgo dhruvaṃ bhāvī mama bhaktiratasya ca

bhaviṣyaṃti kalau kāle daridrā nṛpamānavāḥ //
te'tra svarṇasya lobhena devatādarśanāya ca

nityaṃ caivāgamiṣyanti tyaktvā rakṣaḥkṛtaṃ bhayam /
teṣāṃ yadi vadhaṃ kaścidrākṣasātprāpayiṣyati

bhaviṣyati ca me doṣaḥ prabhudrohodbhavaḥ prabho //
tasmātkaṃcidupāyaṃ tvaṃ cintayasva yathā mama /
ājñābhaṃgakṛtaṃ pāpaṃ jāyate na guro kvacit

tasya tadvacanaṃ śrutvā tataḥ sa raghusattamaḥ //
bāḍhamityeva coktvātha cāpaṃ sajjīcakāra saḥ ///

tatastaṃ kīrtirūpaṃ ca madhyadeśe raghūttamaḥ//
acchinanniśitairbāṇairdaśayojanavistṛtam

tena saṃsthāpito yatra śikhare śaṃkaraḥ svayam///
śikharaṃ tatsaliṃgaṃ ca patitaṃ vāridherjale

evaṃ mārgamagamyaṃ taṃ kṛtvā setusamudbhavam //
vānarai rākṣasaiḥ sārdhaṃ tataḥ saṃprasthito gṛham

/
iti śrīskāṃde mahāpurāṇaekāśītisāhasryāṃ saṃhitāyāṃ ṣaṣṭhe nāgarakhaṇḍe hāṭakeśvarakṣetramāhātmye setumadhye śrīrāmakṛtarāmeśvarapratiṣṭhāvarṇanaṃnāmaiko ttaraśatatamo'dhyāyaḥ