Language

ENहिગુ
Scripture Library

Skanda Purana · Chapter 6.1

6.1.6.1.1

ॐnamaḥ puruṣottamāya//
//atha skānde mahāpurāṇe ṣaṣṭhanāgarakhaṇḍaprārambhaḥ//
//vyāsa uvāca//
sa dhūrjaṭi jaṭājūṭo jāyatāṃ vijayāya vaḥ/
yatraikapalitabhrāṃtiṃ karotyadyāpi jāhnavī

6.1.6.1.2

ṛṣaya ūcuḥ/
harasya pūjyate liṃgaṃ kasmādatanmahāmate
viśeṣātsaṃparityajya śeṣāṃgāni surāsuraiḥ

6.1.6.1.3

tasmādetanmahābāho yathāvadvaktumarhasi/
sāṃprataṃ sūta kārtsnyena paraṃ kautūhalaṃ hi naḥ

6.1.6.1.4

sūta uvāca/
praśnabhāro mahāneṣa yo bhavadbhirudāhṛtaḥ/
kīrtayiṣye tathāpyenaṃ namaskṛtya svayaṃbhuve

6.1.6.1.5

ānartaviṣaye cāsti vanaṃ munijanāśrayam/
manojñaṃ sarvasattvānāṃ sarvartuphalitadrumam

6.1.6.1.6

tatrāśramapadaṃ ramyaṃ saumyasattvaniṣevitam//
asti tāpasasaṃkīrṇaṃ vedadhvanivirājitam

6.1.6.1.7

abbhakṣairvāyubhakṣaiśca śīrṇaparṇāśibhistathā/
dantolūkhalibhirvipraiḥ sevitaṃ cāśmakuṭṭakaiḥ

6.1.6.1.8

snānahomaparaiścaiva japasvādhyāyatatparaiḥ/
vānaprasthaistridaṇḍaiśca haṃsaiścāpi kuṭīcaraiḥ

6.1.6.1.9

snātakairyatibhirdāntaistathā paṃcāgnisādhakaiḥ/
kasyacittvatha kālasya bhagavāṃstripurāṃtakaḥ

6.1.6.1.10

satīviyogasaṃtapto bhramamāṇa itastataḥ/
tasminvane samāyātaḥ saumyasattvaniṣevite

6.1.6.1.11

krīḍaṃti nakulā yatra sārdhaṃ sarpaiḥpraharṣitāḥ/
pañcānanāśca mātaṃgairvṛṣadaṃśāstathākhubhiḥ/
kākāḥ kauśikasaṃghaiśca vairabhāvavivarjitāḥ

6.1.6.1.12

tataśca bhagavānrudro dṛṣṭvāśramapadaṃ tadā/
nagnaḥ kapālamādāya bhikṣārthaṃ praviveśa saḥ

6.1.6.1.13

atha tasya samālokya rūpaṃ gātrasamudbhavam/
adṛṣṭapūrvaṃ tāpasyaḥ sarvāḥ kāmavaśaṃ gatāḥ

6.1.6.1.14

gṛhakarma parityajya guruśuśrūṣaṇāni ca/
mithaḥ saṃbhāṣaṇaṃ cakruḥ sthānesthāne ca tāḥ sthitāḥ

6.1.6.1.15

ekā sā kāpi dhanyā yā cakre tasyāvagūhanam/
viśrabdhā sarvagātreṣu tāpasasya mahātmanaḥ

6.1.6.1.16

tathānyāḥ kautukāviṣṭā dhāvaṃtyaḥ sarvatodiśam/
dṛśyaṃte taṃ samuddiśya vistāritavilocanāḥ

6.1.6.1.17

kāścidarddhānuliptāṃgyaḥ kāścidekāṃjitekṣaṇāḥ/
ardhasaṃyamitaiḥ kaiśaistathānyāstyaktabālakāḥ

6.1.6.1.18

evamālokyamānaḥ sa kāminībhirmaheśvaraḥ/
babhrāma rājamārgeṇa bhikṣāṃ dehīti kīrtayan

6.1.6.1.19

atha te munayo dṛṣṭvā taṃ tathā vigatāṃbaram/
kāmodbhavakaraṃstrīṇāṃ procuḥ kopāruṇekṣaṇāḥ

6.1.6.1.20

yasmātpāpa tvayāsmākamāśramo'yaṃ viḍaṃbitaḥ/
tasmālliṃgaṃ patatvāśu tavaiva vasudhātale

6.1.6.1.21

etasminnaṃtare bhūmau liṃgaṃ tasya papāta tat/
bhittvātha dharaṇīpṛṣṭhaṃ pātālaṃ praviveśa ha

6.1.6.1.22

so'pi liṃgaparityakto lajjāyukto maheśvaraḥ/
gartāṃ gurvīṃ samāśritya bhrūṇarūpaḥ samāviśat

6.1.6.1.23

atha liṃgasya pātena trailokyabhayaśaṃsinaḥ/
utpātā dāruṇāstasthuḥ sarvatra dvijasattamāḥ

6.1.6.1.24

śīryate giriśṛṅgāṇi pataṃtyulkā divāpi ca/
tyajaṃti sāgarāḥ sarve maryādāṃ ca śanaiḥ śanaiḥ

6.1.6.1.25

atha devagaṇāḥ sarve bhayasaṃtrastamānasāḥ/
śakraviṣṇumukhā jagmuryatra devaḥ pitāmahaḥ

6.1.6.1.26

procuśca praṇatāḥ stutvā stotraiḥ suśrutisaṃbhavaiḥ/
trailokye sṛṣṭirūpaṃ yatkamalāsanasaṃsthitam

6.1.6.1.27

kimidaṃ kimidaṃ deva vartate hyadharottaram/
trailokyaṃ sakalaṃ yena vyākulatvamupāgatam

6.1.6.1.28

pralayasyeva cihnāni dṛśyaṃte padmasaṃbhava/
kiṃ sāṃpratamakāle'pi bhaviṣyati parikṣayaḥ

6.1.6.1.29

sarveṣāṃ suramartyānāṃ daityānāṃ mantrakovidaḥ/
gatirbhayārtadehānāṃ sarvalokapitāmahaḥ

6.1.6.1.30

teṣāṃ tadvacanaṃ śrutvā devānāṃ caturānanaḥ/
uvāca suciraṃ dhyātvā jñātvā divyena cakṣuṣā

6.1.6.1.31

pralayasya na kālo'yaṃ sāṃprataṃ surasattamāḥ/
śṛṇudhvaṃ yannimittotthā mahotpātā bhavantyamī

6.1.6.1.32

ṛṣibhiḥ pātitaṃ liṃgaṃ devadevasya śūlinaḥ/
śāpenānartake deśe kalatrārthe mahātmabhiḥ

6.1.6.1.33

tenaitadvyākulībhūtaṃ trailokyaṃ sacarācaram/
tasmādgacchāmahe tatra yatra devo maheśvaraḥ

6.1.6.1.34

yenāsmadvacanācchīghraṃ talliṃgaṃ nidadhāti saḥ/
no cedbhaviṣyati vyaktamakāle cāpi saṃkṣayaḥ/
trailokyasyāpi kṛtsnasya satyametanmayoditam

6.1.6.1.35

atha devagaṇāḥ sarve brahmaviṣṇupuraḥsarāḥ/
ādityā vasavo rudrā viśvedevāstathāśvinau

6.1.6.1.36

prajagmustvaritāstatra yatra devo maheśvaraḥ/
gartāmadhyagataḥ supto lajjayā parayā vṛtaḥ

6.1.6.1.37

devā ūcuḥ/
namaste devadeveśa bhaktānāmabhayaprada/
namaste jagadādhāra śaśirājitaśekhara

6.1.6.1.38

tvaṃ yajñastvaṃ vaṣaṭkārastvamāpastvaṃ mahī vibho/
tvayā sṛṣṭamidaṃ sarvaṃ trailokyaṃ sacarācaram

6.1.6.1.39

tvaṃ pāsi ca suraśreṣṭha tathā nāśaṃ nayiṣyasi/
tvaṃ viṣṇustvaṃ caturvaktrastvaṃ caṃdrastvaṃ divākaraḥ

6.1.6.1.40

tvayā vinā mahādeva na kiṃcidiha vidyate/
api kṛtvā mahatpāpaṃ naro deva dharātale

6.1.6.1.41

tava nāmāpi saṃkīrtya prayāti tridivālayam/
mahādeva mahādeva mahādeveti kīrtanāt

6.1.6.1.42

koṭayo brahmahatyānāmagamyāgamakoṭayaḥ/
sadyaḥ pralayamāyāṃti mahādeveti kīrtanāt

6.1.6.1.43

vipro yathā manuṣyāṇāṃ nadīnāṃ vā mahārṇavaḥ/
tathā tvaṃ sarvadevānāmādhipatye vyavasthitaḥ

6.1.6.1.44

nakṣatrāṇāṃ yathā caṃdraḥ pradīptānāṃ divākaraḥ/
tathā tvaṃ sarvadevānāmādhipatye vyavasthitaḥ

6.1.6.1.45

dhātūnāṃ kāṃcanaṃ yadvadgaṃdharvāṇāṃ ca nāradaḥ/
tathā tvaṃ sarvadevānāmādhipatye vyavasthitaḥ

6.1.6.1.46

oṣadhīnāṃ yathā sasyaṃ nagānāṃ hemaparvataḥ/
tathā tvaṃ sarvadevānāmādhipatye vyavasthitaḥ

6.1.6.1.47

tasmātkuru prasādaṃ naḥ sarveṣāṃ ca nṛṇāṃ vibho/
saṃdhāraya punarliṃgaṃ svakīyaṃ surasattama

6.1.6.1.48

nocejjagattrayaṃ deva nūnaṃ nāśamamupeṣyati/
yadyetadbhūtale liṅgaṃ patati sthāsyati prabho

6.1.6.1.49

sūta uvāca/
teṣāṃ tadvacanaṃ śrutvā bhagavānbṛṣabhadhvajaḥ/
provāca praṇatānsarvāṃstāndevānvrīḍayānvitaḥ

6.1.6.1.50

mayā satīviyogārtiyuktena surasattama/
liṃgametatparityaktaṃ śāpavyājāddvijanmanām

6.1.6.1.51

ko'laṃ pātayituṃ liṃgaṃ mamaitadbhuvanatraye/
devo vā brāhmaṇo vāpi vettha yūyamapi sphuṭam

6.1.6.1.52

tasmānnaiva dhariṣyāmi liṃgametaddharātalāt/
kimanena kariṣyāmi bhāryayā parivarjitaḥ

6.1.6.1.53

devā ūcuḥ/
tava kāṃtā satī nāma yā mṛtā prāksurottama/
sā jātā menakāgarbhe gaurī nāma himācalāt

6.1.6.1.54

bhaviṣyati punarbhāryā tavaiva tripurāṃtaka/
tasmālliṃgaṃ samādāya kuru kṣemaṃ divaukasām

6.1.6.1.55

devadeva uvāca/
adyaprabhṛti me liṃgaṃ yadi devā dvijātayaḥ/
pūjayaṃti prayatnena tarhīdaṃ dhārayāmyaham

6.1.6.1.56

brahmovāca/
ahaṃ tava svayaṃ liṃgaṃ pūjayiṣyāmi śaṃkara/
tathānye vibudhāḥ sarve kiṃ punarbhuvi mānavāḥ

6.1.6.1.57

tataḥ praviśya pātālaṃ devaiḥ sārdhaṃ pitāmahaḥ/
svayamevākarotpūjāṃ tasya liṃgasya bhaktitaḥ

6.1.6.1.58

tasmādanaṃtaraṃ viṣṇuḥ śraddhāpūtena cetasā/
tathānye vibudhāḥ sarve śakrādyāḥ śraddhayānvitāḥ

6.1.6.1.59

tatastuṣṭo mahādevaḥ pitāmahamidaṃ vacaḥ/
provāca vāsudevaṃ ca vinayāvanataṃ sthitam

6.1.6.1.60

bhavadbhyāṃ parituṣṭo'smi tasmānmattaḥ pragṛhyatām/
varamiṣṭaṃ mahābhāgau yadyapi syātsudurlabham

6.1.6.1.61

tāvūcatuḥ/
yadi tuṣṭosi deveśa tribhāgena samāśrayam/
āvābhyāṃ dehi liṃgena yenaikatrāśrayo bhavet

6.1.6.1.62

sūta uvāca/
sa tatheti pratijñāya liṃgamādāya ca prabhuḥ/
sthāne niyojayāmāsa sarvadevādhipūjitam

6.1.6.1.63

tato hāṭakamādāya tadākāraṃ pitāmahaḥ/
kṛtvā liṃgaṃ svayaṃ tatra sthāpayāmāsa harṣitaḥ

6.1.6.1.64

provāca cātha bho viprāḥ sādhunādena nādayan/
lokatrayaṃ samastānāṃ śṛṇvatāṃ tridivaukasām

6.1.6.1.65

mayā hyādyaṃ tvidaṃ liṃgaṃ hāṭakena vinirmitam/
khyātiṃ yāsyati sarvatra pātāle hāṭakeśvaram

6.1.6.1.66

tathānye manujā ye ca hāṭakādīni bhaktitaḥ/
maṇimuktāsuratnaiśca kṛtvā liṃgāni kṛtsnaśaḥ

6.1.6.1.67

trikālaṃ pūjayiṣyaṃti te yāsyaṃti parāṃ gatim/
mṛnmayaṃ saṃparityajya nīcadhātumayaṃ tathā

6.1.6.1.68

evamuktvā caturvaktraḥ saha sarvairdivālayaiḥ/
jagāma tridivaṃ so'pi kailāsaṃ śaśiśekharaḥ

6.1.6.1.69

etasmātkāraṇālliṃgaṃ pūjyate'tra surāsuraiḥ/
harasya cottamāṃgāni parityajya viśeṣataḥ

6.1.6.1.70

tataḥ prabhṛti talliṃgaṃ svayaṃ brahmā vyavasthitaḥ/
bhagavānvāsudevaśca tena pūjyaṃ śivaṃ hi tat

6.1.6.1.71

yastu pūjayate nityaṃ śraddhāyuktena cetasā/
tryaṃbakācyutabrahmādyāstena syuḥ pūjitāstrayaḥ

6.1.6.1.72

tasmātsarvaprayatnena śivaliṃgaṃ prapūjayet/
sparśayedīkṣayennityaṃ kīrtayecca dvijottamāḥ

6.1.1

iti śrīskānde mahāpurāṇa ekāśītisāhasryāṃ saṃhitāyāṃ ṣaṣṭhe nāgarakhaṇḍe hāṭakeśvarakṣetramāhātmye liṃgotpattivarṇanaṃ nāma prathamo'dhyāyaḥ

Original text: skandapurāṇam · Sanskrit Wikisource contributors · Sanskrit Wikisource · CC BY-SA 4.0

Esc