Language

ENहिગુ
Scripture Library

Skanda Purana · Verses 6-2

6-2.1

viṣayānukramaṇikā
१ maṃgalācaraṇam, sūtaśaunakasaṃvādārambhaḥ, tatra śaunakapraśnaṃ śrutvā tasyottaraṃ dātuṃ sūtena liṃgotpattivarṇanaprasaṃgena strīviyoginaḥ śivasya ṛṣyāśrame gamanavarṇanam, tatrarṣibhirdigaṃbaraṃ śivaṃ dṛṣṭvā tasmai śāpapradānam, tena śāpena śivasya tatrava liṃga-patanam, brahmaviṣṇvādibhiḥ śivastavanakaraṇam , tena tuṣṭena śaṃkareṇa liṃgapūjana- vidhikathanam, tato devairhāṭakeśvarakṣetre gatvā tatraiva tasya śivaliṃgasya sthāpanam, liṃgapūjanamāhātmyavarṇanam ९..... ..

6-2.3

२ liṃgotpāṭanena pātālato gaṃgāyā āgamanam, triśakoścaṇḍālatvaṃ kathaṃ prāptamiti praśne tatkathopākhyāne saśarīreṇasvargagamanāya triśaṃkunā vasiṣṭhasya prārthanākaraṇam, vasiṣṭhenedamaśakyamiti kathite'nyaṃ guruṃ praṣṭuṃ manasi durāgraheṇa nirdhāraṇam-

6-2.4

३ vasiṣṭhavākyamanādṛtya durāgraheṇa svecchayā vartitumudyuktaṃ triśaṃkuṃ prati vasiṣṭhaputraiḥ 'caṇḍālo bhava iti śāpadānam, tena śāpena sadyaścaṇḍālatvaṃ prāpya paścāttāpena duḥkhitasya triśaṃkorājñayā tasya mantribhistriśaṃkujyeṣṭhaputraṃ hariścaṃdraṃ rājyebhiṣe- canam, tasya triśaṃkośca mahāraṇye padbhyāṃ gamanam... ...

6-2.5

४ araṇye gacchataścaṇḍālasya triśaṅkorviśvāmitrāśrame gamanam, tato viśvāmitreṇa sarva- vṛttāntaṃ śrutvā spardhayā 'tvāmanenaiva dehena svarga neṣyāmi 'ḥ iti pratijñāṃ kṛtvā tena caṇḍālena sākaṃ tasya pāpanirasanāyānekatīrthakṣetreṣu bhramaṇam, bhramatostayormā- rkaṇḍayena samaṃ saṃvādaḥ, mārkaṇḍeyavacanāddhāṭakeśvare gamanam, hāṭakeśvaraliṃgapū janena triśaṃkoścaṇḍālatvanivṛttiḥ, tataḥ svargaprāptikaraṃ yajñaṃ kartuṃ tayorbrahmānujñā- grahaṇam...... ..... ...

6-2.6

५ brahmaṇā tathā karaṇe'nujñāyāmadattāyāmapi viśvāmitreṇa triśaṃkoḥ saśarīreṇa svarga- prāptaye svatapaḥprabhāvāddvādaśavārṣikaṃ satraṃ brāhmaṇadvārā samāpya tato'nte'vabhṛtha- snānādikaṃ kṛtvā yajñasamāptikaraṇam. ..

6-2.7

६ svargaprāptyabhāvādviśvāmitraṃ prati praśnaṃ kurvatastriśaṃkorviṣṇuṃ stutvā tato varaṃ gṛhītvā viśvāmitradattaṃ nūtanasvargaṃ racayitvā saśarīreṇa svargaṃ prati gamanam.... ..

6-2.7

७ viśvāmitrakṛtasṛṣṭyā brahmasṛṣṭyā sākaṃ parasparavivādaṃ dṛṣṭvā devānāṃ brahmābhyāśe gamanam, tato brahmādīnāṃ jagatsthityarthaṃ viśvāmitrasamīpe gamanam, viśvāmitra-vacanādananyagatikatvāttriśaṃkoḥ svarge gamanam, viśvāmitrasya nūtanasṛṣṭeḥ sveccha-yā nivatarnam, triśaṃkūpākhyānopasaṃhāraśca......

6-2.8

८ hāṭakeśvaraprabhāvaṃ śrutvā sarvajanānāṃ tatra gamanam, viśvāmitrasyāpi kurukṣetraṃ tyaktvā tatraiva vāsaḥ, yajñādīnakṛtvāpi mokṣaprāptidamidaṃ kṣetramiti matvā devājñayā hāṭa-keśvarasya pātāle sthāpanam, tena nāgānāmapi tadbilena sarvatra gamanam, hāṭake-śvaramāhātmyavarṇane hiraṇyakaśipoḥ sutayā ramānāmnyā putraprāptyartha viṣṇumuddiśya tapaścaraṇam, viṣṇukṛpayā tato vṛtrāsurotpattiḥ, indrādibhirvṛtravadhārthaṃ kṛtayā viṣṇaprārthanayā tadvacanādvajrotpādanārthaṃ dadhīcyagre gamanam, dadhīcyasthinirmitava-jreṇa vṛtrasya parājayaḥ, tajjanyabrahmahatyādoṣanirāsārthaṃ śakrasya hāṭakeśvare gamanam, hāṭakeśvarapūjanena doṣanivṛttiḥ, svasthāne gamanam, hāṭakeśvaramāhātmyavarṇanam

6-2.1

९ śakreṇa nāgabilapūrtaye saṃvartānilasya preṣaṇam, śakrājñayā saṃvartānilasya nāgabile gamanam , liṃgodbhavaśāpena bhītasya saṃvartānilasya śakrapuraṃ pratyāgamanam, tato bṛha-spaterājñayā śakrasya himālayaputrānbilapūrtikaraṇārtha preṣituṃ himālayasannidhau gama-nam, śakrakāryaṃ kartuṃ himālayenājñāpitānāmapyasvīkṛtājñānāṃ mainākanaṃdivardhana-raktaśṛṃgākhyānāṃ trayāṇāṃ putrāṇāmananumodanaṃ dṛṣṭvā tebhyaḥ śakreṇa śāpapradānam, śāpabhītyā raktaśṛṃgākhyaparvatasya nāgabilapūrtikaraṇārthaṃ tatra gamanam, tato devendreṇa raktaśṛṃgākhyaparvatasya sukhajanakānāmanekatīrthānāṃ saṃsthāpanam, śakrakṛtaraktaśṛṃga-śikharotsāhavarṇanam... ..-. ........ ११

6-2.12

१० śaṃkhatīrthamāhātmyavarṇane camatkāranṛpasya mṛgayākaraṇam, tatra bubhukṣitasya bālasyastanaṃ dadatyā mṛgyāścamatkāreṇa vadhakaraṇam, mṛgīdattaśāpena camatkāranṛpateḥ kuṣṭharogaprāptiḥ, tatkuṣṭhasya śāpasya ca nibarhaṇārthaṃ bhramataścamatkāranṛpaterhāṭakeśvarakṣetre śaṃkhatīrthe gamanam, śaṃkhartārthasnānena camatkāranṛpateḥ kuṣṭhanirāsavarṇanam, śaṃkha-tīrthamāhātmyavarṇanam... .

6-2.12

११ camatkāranṛpaṛṣisaṃvāde śaṃkhatīrthotpattivṛttānte śaṃkhakṛtena likhitāśramavṛkṣodbhūtapha-lagrahaṇena cauryamidamiti matvā likhitena śaṃkhahastacchedanakaraṇam , tataḥ śaṃkhasya hāṭakeśvare tapaścaraṇam, tattapastuṣṭena śivena śaṃkhāya varapradānam, pūrvavattatpuṇyena hastaprāptikathanam, tatra tena svanāmnā liṃgasthāpanam, śaṃkhatīrthotpattivarṇanapūrvakaṃ śaṃkhatīrthamāhātmyavarṇanam, camatkārabhūpatinā brāhmaṇebhyo nagaraṃ nirmāpayitvā dānakaraṇama..........

6-2.14

१२ camatkāreṇa bhūpena brāhmaṇājñayā nagarasthityarthaṃ putropadeśakaraṇam, brahmadattāśīrvāda- grahaṇam-........

6-2.14

१३ svarājyaṃ putreṣu nikṣipya tapaḥkaraṇārthaṃ camatkāranṛpaterhāṭakeśvare gamanam, tatra śiva-mārādhya śivaprasādena acaleśvaretināmnā liṃgasthāpanam; acaleśvaramāhātmya-varṇanam......... .. ....

6-2.16

१४ camatkārapure kasyacidgorakṣakasya goyūthādekasyā goraraṇye tṛṇalobhena gamanam, tasyāḥ śodhanārthaṃ gorakṣakasyāpyaraṇye gamanam, tataḥ kālāntareṇa dvayoḥ pañcatvaprāptivarṇa- nam, tato gorakṣakasya daśārṇādhipateḥ kule janmavarṇanam, tathā gostanmaṃtrekule jananam, tatastābhyāṃ pūrvajanmavṛttāntasmaraṇaṃ kṛtvā camatkārapurapradakṣiṇākaraṇena vaimānikapathā mokṣaprāpaṇam, camatkārapurapradakṣiṇāmāhātmyavarṇanam १५ १५ raktaśṛṃgaparvataprabhāvavarṇanapūrvakaṃ camatkārapurapradakṣiṇāmāhātmyātiśayavarṇanam.

6-2.2

१६ raktaśṛṃgasānnidhye sthitvā raktaśṛṃgasya sevanaphalaśraiṣṭhyavarṇanam १६

6-2.16

१७ camatkārapurasya caturdikṣu sthitānāṃ tīrthānāṃ varṇanam , tatrādau gayāśiromāhātmya-varṇanaprasaṃge vidūrathasya mṛgayāyāmaraṇye gamanam, tatra mṛgānanudhāvato vidūrathasya vanādvanaṃ prayāṇena śrāntasyāśvasya bhūmyāṃ patanam, tato vidūrathasya tatraivāśvamu-tsṛjya padbhyāṃ mṛgānucaṃkramaṇam ...........................

6-2.1

१८ tato dūragamanottaraṃ pathi māṃsādādipiśācatrayadarśanam, māṃsādādivacanādṛṣyā-śramapadaṃ prāptasya vidūrathasya nṛpasya munibhiḥ saha saṃvādapūrvakaṃ sāyantanakarmādi-vidhānavarṇanam... ... ......... १७

6-2.2

१९ pare'hani vidūrathasya svanagare gamanam, gayāśirasi pitṛtīrthakūpikāyāṃ vidūrathena māṃsādādibhyaḥ śrāddhadānam, tato māṃsādādibhirvidūrathasya svapre svasvamuktikatha- nam, pitṛkūpikātīrthamāhātmyavarṇanam ........ १९

6-2.2

२० pitṛkūpikātīrthe rāmalakṣmaṇasītānāṃ gamanam ,tatra śrāddhakaraṇena rāmādīnāṃ pratyakṣapi-tṛdarśanam, tato manasi rāmaṃ sītāṃ ca hantuṃ viśvāsaghātaṃ kartuṃ ca pravartamānasya lakṣmaṇasya viśvāsaghātadoṣanirāsārthaṃ bālamaṇḍanatīrthe gamanam , tattīrthasnānena tasya doṣanivṛttiḥ, tato rāmakṛtaṃ yāmyadiśi prayāṇam, bālamaṇḍanatīrthamāhātmya-varṇanam......... . २०

6-2.1

२१ bālasakhyatīrthotpattivarṇane mṛkaṇḍato mārkaṇḍasutotpattivarṇanapūrvakaṃ mārkaṇḍeyena dīrghāyuṣṭvaṃ prāpya tapastaptvā hāṭakeśvare liṃgasthāpanam, bālasakhyatīrthamāhātmya-varṇanam. .... .... २२

6-2.1

२२ bālamaṇḍanatīrthamāhātmye kaśyapādditerekonapañcāśanmarutāmutpattivarṇane śakreṇa diti-jaṭharaṃ praviśya śastreṇa putracchedanādivarṇanam, tena mātṛdroheṇa taddoṣaparihārārthaṃ śakreṇa bālamaṇḍanatīrthe snānakaraṇam, śakrasya tīrthasnānena doṣanivṛttiḥ, bālamaṇḍanatīrthamāhātmyavarṇanam... .... २४

6-2.1

२३ mṛgatīrthavarṇane kasyacidvṛkṣasyacchāyāyāṃ saṃsthitānmṛgāndṛṣṭvā luvdhakānāṃ tatrāgamanam, lubdhakadarśanena bhītānāṃ mṛgānāṃ tataḥ palāyanam, lubdhakānāṃ mṛgānudhāvanam, mṛgānāṃ sarovarapraveśanena sadya eva mānuṣatva prāptiḥ, tatsaraḥprabhāvaṃ mṛgamukhā-cchrutvā lubdhakairapi tasminsarasi snānakaraṇam, tena lubdhakānāmapi saundarya-prāptiḥ, sarveṣāṃ mokṣaprāptivarṇanam, mṛgatīrthamāhātmyavarṇanam . २५

6-2.2

२४ balinigrahasamaye vāmanena padadvayena lokānvyāpya tṛtīyapadena. brahmāṇḍordhvabhāge bhinne sati tato gaṅgājalasya nirgamanam, viṣṇupadatīrthotpattipūrvakamāhātmya- varṇanam... .... २५ २ २५ viṣṇupadīgaṃgāmāhātmyavarṇane madyaprāśanaṃ kurvataḥ kasyacidbrāhmaṇasya tatra snānena madya- prāśanadoṣanivṛttivarṇanam, viṣṇupadīgaṃgāmāhātmyavarṇanam .. २६

6-2.2

२६ kasyacidgokarṇabrāhmaṇasya yamānuśāsanādāgatairyamadūtaiḥ saha yamaloke gamanam, tatra gokarṇapṛcchayā yamena dvāviṃśatinarakavarṇanam, kena pātakena kasya narakasya prāpti-riti varṇanam, gokarṇasya yamānujñayā camatkārapure gamanam, tatra tīrthasnānena muktivarṇanam, gokarṇatīrthamāhātmyavarṇanam... ... २७

6-2.2

२७ aṇvādicaturyugāntakālaparigaṇanam, caturyugasvarūpamāhātmyapramāṇanidarśanam, cāturvarṇyakarmanirūpaṇam, rajakādicaṇḍālānāmutpattivarṇanam, viśeṣataḥ kalikāla- māhātmyavarṇanam २९

6-2.2

२८ bṛhaspatīndrasaṃvāde sarvatīrthasamāśrayavarṇanam.. ३१

6-2.1

२९ siddheśvaramāhātmyavarṇane sūtasya piturājñayā vatsamaharṣiśuśrūṣākaraṇam, tatra vatsa- maharṣiṇā svasya prāgjanmacaritrakathanam, devarātasya muneragre snātuṃ vivastrāṃ kāñcitstriyaṃ vilokya jale retaḥskhalanam, tadretaso mṛgyā prāśanam, daśamāsānte mṛgītaḥ kanyājananam, devarātena vatsarṣaye kanyādānam, bahukāle gate sarpadaṃśanena strīmaraṇaṃ dṛṣṭvā bahuśokavyākulitacetaso vatsasya vane prayāṇam, tasya bahudhā ṛṣibhiḥ sāntvane kṛte'pi krudhā sarpanāśanāraṃbhakaraṇam, tasminsarpahananaṃ kurvati sati tatraikasya sarpasya mānuṣarūpaṃ dhṛtvā saṃvādavarṇanam, tena mānuṣarūpa- -dhāriṇā sarpeṇa vatsāya pūrvaśāpakāraṇe kathyamāne prāgjanmani mayā hāṭakeśvara- kṣetrayātrāgatānāṃ janasamūhānāṃ madhye sarpaprakṣepe kṛte satyṛṣiṇā dattena śāpena sarpajanmaprāptiḥ iti kathanam tena mānuṣarūpiṇā sarpeṇa vatsāyopadeśakaraṇam, tatpra saṃgena hiṃsā'hiṃsādharmanirūpaṇam, tato vatsarṣiṇā sarpavadhapaścāttāpena maheśvara- pūjāṃ vidhātuṃ svamanasi nirdhāraṇam, vatsasya siddheśvarapūjanena siddhiprāpti-varṇanam........... ३२

6-2.2

३० siddheśvarotpattivarṇane siddhādhipanāmakahaṃsena bṛhaspatyājñayā putraprāptyartha liṃgaṃ saṃsthāpya pūjane kṛte tasya putraprāptiḥ, siddheśvaramāhātmyavarṇanam.... ३७

6-2.1

३१ nāgahradamāhātmyavarṇanaprasaṃgena navanāgānāṃ brahmājñayā hāṭakeśvarakṣetre gamanam, tatra svanāmnā liṃgasthāpanam, indrasenarājñaḥ sarpadaṃśanena mṛtyuprāptivarṇanam, tataḥ svaputrasya svapna āgatyendrasenena svapretatvaprāptikathanam, pitrājñayā putrasya nāgatīrthe gamanam, tatra pitṛśrāddhakaraṇena liṃgapūjanena ca piturmokṣavarṇanam, nāgatīrtha- māhātmyavarṇanam... . ३८

6-2.2

३२ saptarṣitīrthavarṇane saptarṣipūjanaprakārakathanam, saptarṣitīrthotpattivarṇane dvādaśavārṣikyā-manāvṛṣṭyāṃ bubhukṣitānāṃ saptarṣīṇāṃ sarvatra bhramaṇam, teṣāṃ vṛṣādarbhe rājño deśe gamanam, tatra mṛtakumārakaṃ dṛṣṭvā tadbhakṣaṇārthaṃ saptarṣibhirudyogakaraṇam, tāva- dvṛṣādarbherbhūpasya tatrāgatya taiḥ saha saṃvādakaraṇam, tato mṛtakumāramabhakṣayitvaivarṣīṇāṃ camatkārapure gamanam, tatra taistapaḥkaraṇam , ligasthāpanaṃ ca..... ४०

6-2.2

३३ agastyāśramavarṇane vindhyamervormithaḥ kalahe saṃpadyamāne sūryamārganirodhātsūryasyāgastyā- śrame gamanam, sūryavacanādviṃdhyam̐ nimnamukhīkṛtya dakṣiṇadiśi hāṭakeśvare'gastyasya gamanam, tatra lopāmudrayā patnyā saha gatvā liṃgasthāpanam, agastyāśramamāhā- tamyavarṇanam.. .. ४२

6-2.1

३४ agastyakṛtasamudraprāśanakāraṇavarṇane prathamaṃ devadaityayoryuddhe brahmaviṣṇvindrādīnāṃ parā- jayaṃ dṛṣṭvā śaṃkareṇa śūlena daityaparājayakaraṇavarṇanam ..... ४४

6-2.2

३५ dharmavināśenaiva devaparājayaḥ syāditi niścayaṃ kṛtvā snānasaṃdhyāyajñayāgādijapakartṛṇāṃ brāhmaṇānāṃ daityairvadhakaraṇam, jalāvāsināṃ daityānāṃ vadhārthaṃ brahmaṇa ājñayā jala- prāśanārthaṃ devairagastyasya prārthanākaraṇam, devakāryārthamagastyena samudraprāśanama, devai-rdaityavadhakaraṇam, agastyasthāpitapīṭhasya devaiḥ svakāryakaraṇāccitreśvarapīṭhetināma-karaṇam ४४

6-2.1

३६ citreśvarapīṭhamāhātmyavarṇanam.......... ४६

6-2.1

३७ duḥśīlākhyaprāsādotpattivarṇanam. ......... .. .... ४७

6-2.1

३८ dhundhumāreśvaraliṃgamāhātmyavarṇanam...... .... . ४८

6-2.2

३९ yayātīśvaraliṃgamāhātmyavarṇanam .... .- ४८

6-2.1

४० brahmaṇā pṛthvyāṃ śilāsthāpanam, tatastatra brahmājñayā sarasvatyā pātālato hadaṃ nirmā-yāgamanam, tato maṃkaṇakamaharṣiṇā tatra tapastaptvā liṃgasthāpanam, citraśilā-maṃkaṇakeśvaraliṃgamāhātmyavarṇanam. ... .... .... ४९

6-2.2

४१ bāṣkalidaityapīḍitairindrādibhirdevairviṣṇorājñayā hāṭakeśvare tapakaraṇam, tato bṛha-spativacanādaśūnyaśayanatithau bhagavatpūjanena santuṣṭasya bhagavata ājñayā bāṣka-linā samaṃ yuddhakaraṇam, bhagavatā bāṣkalidaityaparājayaṃ kṛtvā śakrasya svasthāne gamanam, bhagavatastatra vāsakaraṇaṃ liṃgasthāpanaṃ ca, jalaśāyyutpattivarṇanam ... ५०

6-2.2

४२ viśvāmitrakuṇḍotpattivṛttāntavarṇanam , tatra viśvāmitramenakāsamāgamavarṇane viśvā-mitreṇa menakāyai strīdharmakathanam...... . - - ५१

6-2.2

४३ viśvāmitrakathitapātivratyadharmāṃstiraskatya kuta āgamanaṃ kva gamanamityādipṛṣṭāyāṃ viśvāmitradarśanena menakāyāṃ lolupāyāṃ satyāṃ viśvāmitreṇa strīsaṃgamasya dhikkṛ tikaraṇam . ५२

6-2.1

४४ viśvāmitreṇa svasaṃgame tiraskārite bahuśo duḥkhasaṃtaptayā menakayā viśvāmitrāya viśvāmitreṇa menakāyai ca mitho jarāprāptirūpaśāpapradānam, tatastayoḥ kuṇḍasnānena śāpamuktiḥ, viśvāmitreṇa tatra liṃgasthāpanam, viśvāmitrakuṇḍaviśvāmitre-śvaraliṃgamāhātmyavarṇanam- .. ५३

6-2.2

४५ tripuṣkaratīrthamāhātmyavarṇanam . ५३

6-2.1

४६ sarasvatītīrthamāhātmyavarṇane balabhadranṛpato jātasya aṃbuvīcināmakasya mūkaputrasya mūkatvanāśanārthaṃ sarasvatītīrthe saputrakasya nṛpasya gamanam, tatra snānena liṃgapūjanena ca putrasya mūkatvanirasanam, aṃbuvīcikṛtaṃ sarasvatīstavanam, sarasvatī-tīrthamāhātmyavarṇanam.... ५५

6-2.1

४७ mahākālamāhātmyavarṇane sapatnīkasya rudrasenasya rājño hāṭakeśvare gamanam, tatra devaṃ saṃpūjya bahuśo viprebhyo dānāni dattvā viprasaṃsadi rājñā viprebhyaḥ svapūrva janmavṛttāntakathanam, tatra vaṇigjātyudbhavasya tasyānnaprāptyabhāvādupoṣitasya sapannīkasya mahākālavane gamanam , tatra devaṃ dṛṣṭvā kamalairdevasya pūjākaraṇam, tena puṇyaprabhāvena rājakule jananam, mahākāleśvaratīrthaliṃgamāhātmyavarṇanam ५६

6-2.2

४८ umāmaheśvaraliṃgamāhātmye hariścandreṇa putraprāptyarthamumāmaheśvarārādhanam, tena tapasā saṃtuṣṭābhyāmumāmaheśvarābhyāṃ putrapradavarapradānam, taṃ varaṃ gṛhītvā hariścandrasya svabhavane gamanam, tato hāṭakeśvarakṣetra umāmaheśvaraprītaye liṃgasthāpanam, umā-maheśvaraliṃgamāhātmyavarṇanam... ... ...... ५७

6-2.2

४९ kalaśeśvaramāhātmyavarṇane kalaśanṛpasya gṛhe durvāsasa āgamanam, cāturmāsyavra-tasya pāraṇaṃ kartumāgatāya durvāsase nṛpeṇātithyasatkārapūrvakaṃ bhojanādisamarpaṇam, tatra bhojanapātre lavaṇādibhiḥ susaṃtkṛtaṃ māṃsaṃ dṛṣṭvā vyāghro bhava iti nṛpāya śāpapradānam, kalaśanṛpaterdurvāsasaḥ śāpena vyāghratvaprāptivarṇanam.. ५८

6-2.1

५० nandinīvyāghrasaṃvāde nandinyā vyāghrasamīpe śapathakaraṇam. ..... ५९

6-2.59

५१ vyāghravacanānnandinyā svasthānaṃ gatvā vatsasya tṛptikaraṇama, sarvānpṛṣṭvā nandinyā vyāghrāgre gamanam, tena tasyāḥ satyatvaṃ dṛṣṭvā paścāttāpena muktiprāptyarthaṃ tasyai praśna karaṇam, śāpādvyāghratvaṃ prāptasya nṛpasya naṃdinīdarśitabāṇasthāpitaliṃgasya pūjanena vyāghratvaprāpakācchāpānmuktvā pūrvavadrājatvaprāptiḥ, tato harārādhanāṃ vidhāya svanāmnā liṃgasthāpanam, śivaloke gamanaṃ ca, kalaśeśvaraliṃgamāhātmyavarṇanam..

6-2.2

५२ rudrakoṭimāhātmyavarṇanam ...... . ६१

6-2.62

५३ bhūṇagartāmāhātmya varṇane mitrasahasya rājño vasiṣṭhaśāpādrākṣasatvaprāptivṛttāntavarṇanam, rākṣasadharmeṇānuvartamānena tena rājñā viprādīnāmapi hananam, tena nṛpeṇa brahmahatyā-doṣanivṛttaye śāpamuktyuttaraṃ vasiṣṭhājñayā tīrthayātrākaraṇam, bhrūṇagartātīrthasnā-nena brahmahatyādoṣādunmucya pūrvavadrājyakaraṇam, rājyottaramante śivalokegamanaṃ ca, bhrūṇagartāmāhātmyavarṇanam .. ....

6-2.2

५४ nalakathāvarṇanapūrvakaṃ nalasthāpitacarmamuṇḍāmāhātmyavarṇanam.. .... .. ६४

6-2.1

५५ nalena svanāmnā sthāpitasya rogādyaniṣṭadoṣaparihārakasya naleśvarasya māhātmyavarṇanam ६५

6-2.2

५६ sāṃbādityamāhātmye gālavenādityaprasādena varaṃ labdhvā putrābhāvātsāṃbādityapūjanena putraprāptikaraṇam, sāṃbādityamāhātmyavarṇanam... ६५

6-2.2

५७ gāṅgeyayātrākhyānavarṇanam .. ... ... ..... ६६

6-2.2

५८ gāṅgeyakṛtaliṃgacatuṣṭayasthāpanavarṇanam , śivagaṃgāmāhātmyavarṇanam.. ६७

6-2.2

५९ vidureṇa putraprāptyarthaṃ tapastaptvā svanāmnā liṃgasthāpanam, vidureśvaramāhātmya-varṇanam, vidurakṛtadevaprāsādavṛttāntavarṇanam ..- ... .. ६७

6-2.2

६० mitrāvaruṇaputreṇa māhityānāmadevatāsthāpanam, narādityeśvaramāhātmyavarṇanam. ६८

6-2.1

६१ śarmiṣṭhātīrthamāhātmye viṣakanyotpattivarṇanam. ६९

6-2.2

६२ viṣakanyātyāgamakurvato nṛpasya maraṇaprāptiryuddhavarṇanaṃ ca, sarvalokāpavādāñchrutvā viṣakanyāyāstapo'rthe vanaṃ prati prayāṇam, mārge svapūrvajanmasmaraṇena duḥkhitāyā viṣakanyāyāḥ pañcāgnisādhanādikaṃ ghoraṃ tapo vilokya pārvatyendrāṇīrūpeṇā- gamanam, indrāṇīto varamagṛhītvā tayā punastapasi kriyamāṇe pārvatyā tāṃ prati svarūpadarśanam, viṣakanyayā pārvatīstavanam, pārvatyā saha viṣakanyāyāḥ kailāse gamanam , śarmiṣṭhātīrthamāhātmyavarṇanam......... ..० ६९

6-2.1

६३ someśvaramāhātmye dakṣaśāpayuktena somena romakamaharṣervacanāddhāṭakeśvare liṃga-pūjanam, tatprabhāveṇa somasya śāpanivṛttiḥ, svanāmnā liṃgasthāpanam, somanāthe-śvaramāhātmyavarṇanam ....... .. .... ७२

6-2.1

६४ camatkāranṛpasthāpitacamatkārīdurgādevīmāhātmyavarṇanam. ७३

6-2.1

६५ ānartakeśvaraśūdreśvarayormāhātmyavarṇanamutpattikathanaṃ ca.......... ७४

6-2.2

६६ rāmahradavarṇanaprasaṃge jamadagnivadhavarṇane sasainyasya sahasrārjunahaihayanṛpaterjamadaganyāśrame gamanam, tatra kāmadhenuprabhāvaṃ dṛṣṭvā tena sahasrārjunena lobhena tāṃ yācyamānena jamadagninā tasyā adāne krudhāviṣṭena haihayena jamadagnivadhakaraṇam ..... ७५

6-2.76

६७ pitṛvadhaṃ śrutvā paraśurāmeṇa pituruttarakriyāṃ vidhāya niḥkṣatriyāṃ pṛthvīṃ kartuṃ pratijñā- karaṇam, tato rāmeṇa yuddhe sahasrārjunasya vadhakaraṇam... ...

6-2.2

६८ sahasrārjunavadhottaraṃ hāṭakeśvare gatvā sahasrārjunaśarīrānnirgatena raktena pitṛśrāddhaṃ vidhāya sarvāṃ saṃpāditāṃ mahīṃ brāhmaṇebhyo dattvā svanivāsārthaṃ paraśurāmeṇa samudrāpasaraṇakaraṇam ............... ७७

6-2.1

६९ punarbrāhmaṇebhyo dattāṃ mahīṃ balātkāreṇa grahītṛṇāṃ kṣatriyāṇāṃ rāmeṇa vadhakaraṇam, evamekaviṃśativārānniḥkṣatriyāṃ pṛthvīṃ kṛtvā brāhmaṇebhyastasyāḥ samarpaṇam , brāhmaṇavacanādāśīrvādena ca rāmahradeti nāmnā gartātīrthasthāpanam, rāmahrade śastra- hatānāṃ śrāddhena viśeṣaphalakathanam, sāmānyato rāmahradamāhātmyavarṇanam. ७८

6-2.2

७० tārakāsuravadhaprakaraṇe kārtikeyasya sādyantotpattivṛttāntavarṇanam..... ७०

6-2.1

७१ kārtikeya (skanda) sthāpitaśaktimāhātmyavarṇanam... ... ८०

6-2.1

७२ pāṇḍavadhṛtarāṣṭrādikṛtahāṭakeśvarakṣetradarśanavarṇanam...... ८१

6-2.2

७३ tataḥ kauravāṇāṃ dvāravatyāṃ gamanam, duryodhanasya bhānumatyā saha vivāhavarṇanam, tataḥ punaryādavena samaṃ kauravapāṇḍavānāṃ hāṭakeśvare gamanam, dhṛtarāṣṭrakṛtaprāsādasthāpa- nādivṛttāntavarṇanam.. .. ......... ८१

6-2.2

७४ tatra hāṭakeśvare dhṛtarāṣṭrādibhirekottaraśataliṃgasthāpanam, sarvairdroṇādibhiḥ pāṇḍavai-ryādavādibhiśca sahasraśaḥ pṛthakpṛthaksvanāmnā liṃgasthāpanam, kauravapāṇḍavayādava-kṛtaliṃgapratiṣṭhāvarṇanam............. ८२

6-2.1

७५ yajñabhūmimāhātmyavarṇanam....... ........ ८३

6-2.1

७६ muṇḍīrakālapriyamūlasthānetibhāskaratīrthatrayavarṇane kasyacitkuṣṭharogiṇaḥ puruṣasya brāhmaṇavacanāttattīrthatraye snānena kuṣṭhanirasanavṛttāntavarṇanam , muṇḍīrakālapriyamūla sthānamāhātmyavarṇanam ८३

6-2.1

७७ śaṃkarapārvatīvivāhasamaye brahmaṇaḥ pārvatīdarśanena retaḥskhalanam, tena pāpena liptāṃ-gena brahmaṇā rudraśirasamārādhya doṣanivṛttikaraṇam, harāśrayavedikāmāhātmya-varṇanam...... ................ ९५

6-2.2

७८ rudraśīrṣamāhātmyavarṇane vyabhicāriṇyā syāścidbrāhmaṇyārudraśīrṣadarśanenatatpātakā-nnivṛttivarṇanam, tathaiva vidūrathanṛpapatnyā api rudraśīrṣadarśanānmuktivarṇanam, rudraśīrṣa ( jāgeśvara) māhātmyavarṇanam......... ८६

6-2.1

७९ vālakhilyāśramamāhātmyavarṇane śakropari vālakhilyaiḥ kopakaraṇavṛttāntavarṇanam, vālakhilyāśramamāhātmyam........... ८८

6-2.1

८० suparṇākhyamāhātmyavarṇane vālakhilyairātharvaṇikairmaṃtrairabhimaṃtritamamṛtakalaśaṃ gṛhītvā putraprāptyarthaṃ kaśyapena svapatnyai dānam, amṛtakalaśaprāśanena kaśyapādgaruḍotpattiḥ, mitrabrāhmaṇakanyāyā varaśodhārthaṃ garuḍasya brāhmaṇakanyābhyāṃ saha gamanam, pathi nāradasya darśanam, nāradena samaṃ viṣṇudarśanārtha teṣāṃ sarveṣāṃ hāṭakeśvare gamanam, tatra gatvā nāradagaruḍābhyāṃ viṣṇusaṃdarśanagrahaṇam...... ८९

6-2.2

८१ viṣṇudarśanaṃ gṛhītvā garuḍena viṣṇuṃ prati viprakanyāvaraṇārthamāgrahakaraṇam , viṣṣvanujñayayā garuḍena viṣṇvagre sakanyakasya viprasyānayanam, viprakanyāyāḥ viṣṇoḥ strītvaṃ prāptaṃ dṛṣṭvā krudhā lakṣmyā 'aśvamukhī bhava iti tasyai kanyāyai śāpapradānam, tathaiva vipreṇāpi gajavakrā bhava iti lakṣmyai śāpadānam , tato viṣṇunā vipra- kanyāyāḥ sāṃtvanakaraṇamucchāpadānaṃ ca, viṣṇvājñayā sasutasya viprasya svagṛhe gama- nam, viṣṇupuraḥsthitāṃ śāṇḍilīnāmnīṃ vṛddhastrīṃ dṛṣṭvā garuḍena hāsye kṛte satyantaḥ krudhā śāṃḍilyā manasā śāpadānena garuḍapakṣabhasmīkaraṇam ९०

6-2.1

८२ nijapakṣadāhaṃ dṛṣṭvā garuḍena viṣṇunā ca śāṃḍilīstavanam, tataḥ śāṃḍilīvacanā- dgaruḍenahāṭakeśvaraṃ gatvā rudraśīrṣakālarudranīlarudrādīnnatvā śivārādhanakaraṇam, tena garuḍasya punaḥ suvarṇamayapakṣaprāptivarṇanam, suparṇeśvarākhyamāhātmyavarṇanam ९१

6-2.1

८३ suparṇeśvaramāhātmyavarṇane veṇunāmakanṛpaterdurvāsanatvāddurācaritaparipākātkuṣṭhaprāpti-varṇanam, tatkuṣṭhanirāsārthaṃ bhramatā veṇunṛpeṇa suparṇeśvaraṃ prati gamanam, tadārādhanena tasya kuṣṭhanirāsavarṇanam.. ..... .. ९२

6-2.92

८४ lakṣmīśāpitāyā viprakanyāyā viṣṇorucchāpena kṛṣṇāvatāre subhadreti nāmnā padmā-dattaśāpavimuktipūrvakaṃ viṣṇubhaginītvaprāptivarṇanam. .....

6-2.1

८५ vipradattaśāpanivṛttyarthaṃ lakṣmyā brahmāṇamuddiśya tapaścaraṇam , brahmaṇā śāpanivṛttipūrvakaṃ -lakṣmyai varapradānam, gajavaktrāmahālakṣmīti brahmaṇā tatsthalasya nāmakaraṇam, mahālakṣmīmāhātmyavarṇanam... ......... ९३

6-2.2

८६ dakṣasya saptaviṃśatikanyābhiścandraprītivivardhanārthaṃ hāṭakeśvare caṃḍyārādhanena candrasya prītyāspadīkaraṇam , saptaviṃśatiketi nāmnā liṃgasthāpanam, saptaviṃśatikāliṃga- māhātmyavarṇanam................ ९३

6-2.1

८७ somaprāsādamāhātmyavarṇanam. .... . ९४

6-2.1

८८ aṃbāvṛddhetyabhidhābhyāṃ kāśīrājabhāryāyāṃ patināśottaraṃ tatraiva purarakṣārthaṃ vāsaka-raṇam, tata ekasmātkuṇḍādgajavaktrāśvamukhyādidevatānāṃ samutpattiṃ dṛṣṭvā tatkṛtaja-natrāsanivāraṇārthaṃ tāsāṃ tadbhakṣaṇīyapadārthasya tābhyāmaṃbāvṛddhābhyāṃ vyavasthākaraṇam, tataḥ svanāmnā hāṭakeśvare liṃgasthāpanam, aṃbāvṛddhāmāhātmyavarṇanam...... ९५

6-2.1

८९ aṃbāvṛddhājñayā sarvabālakakṣayakāriṇīnāṃ devatānāṃ vyavacchedārthaṃ camatkārarājaprārtha-nayā'mbāvṛddhādevyā svapādukāsthāpanakaraṇam, pādukādarśanena janānāṃ duḥkhani-vṛttibhavanam, pādukādarśanamakurvatāṃ śṛgālatvaprāptivarṇanam, dhyānaṃ kurvataḥ śaṃka-rasya tṛtīyanayanātkanyakotpattiḥ, śaṃkaravacanātpādukāpūjanena tasyāḥ sarvasiddhi- prāptikathanam , pādukāmāhātmyavarṇanam....... ९६

6-2.1

९० vahnitīrthotpattimāhātmyavarṇane jyeṣṭhaṃ bhrātaramutsṛjya kaniṣṭhena śaṃtanunā rājyakaraṇā-dayamadharma iti matvā śakreṇānāvṛṣṭikaraṇavarṇanam, tena kāraṇena vane bhramatā viśvā-mitreṇa caṇḍālagṛhe gatvā tatra labdhena śvamāṃsena vahnau pañcamahāyajñakaraṇam, tena kāraṇena ruṣṭenāgninā kṛtaṃ sarvataḥ svātmano gopanam , agnimanveṣṭukāmānāṃ devānāṃ gajādibhiḥ svanāmni kathite sati tadupari ruṣṭena vahninā gajādīnāṃ śāpapra-dānam, tato hradānnirgatamagniṃ dṛṣṭvā brahmaṇā svātmagopanakāraṇe pṛṣṭe vahninā śakra-vṛṣṭyakaraṇādviśvāmitrakṛtaśvajāghanīhavanānmayā svātmagopanaṃ kṛtam iti kathite śakreṇa svājñayā vṛṣṭikaraṇam, tato brahmaṇāgnaye varapradānam, tasya hradasyāgnitīrtheti nāmakaraṇam, tatra agnau ghṛtasya vasordhārāyā māhātmyam, agnitīrthamāhātmya-varṇanam ...................... ९७

6-2.1

९१ vahniśāpitānāṃ gajādīnāṃ brahmādidevairucchāpadānapūrvakaṃ sāṃtvanakaraṇam, tato devānāṃ svasvasthāne gamanam, agnitīrthotpattivarṇanam... ....... ९९

6-2.2

९२ mārkaṇḍeyasthāpitabrahmakuṇḍamāhātmyavarṇanam, tatra snānaṃ kurvataḥ kasyacicchūdrasya devaṃ prasādya mokṣaprāptivṛttāntavarṇanam...... ....... ... ९९

6-2.1

९३ gomukhatīrthotpattivarṇanapūrvakaṃ gomukhatīrthamāhātmyavarṇanam, tatra kuṣṭhaṃ prāptasyasvaputrasya kuṣṭhanirāsārthamambarīṣeṇa bhūpatinā tapaḥkaraṇam, tena tuṣṭena bhagavatā tatputrasyapūrvajanmakṛtadoṣakathanam , bhagavadājñayā gomukhatīrthasnānena tatputrasya kuṣṭhanirāsa- varṇanam, gomukhatīrthamāhātmyavarṇanam.... ... १००

6-2.1

९४ brāhmaṇavacanātparaśurāmeṇa kuṭhāraṃ bhaṃktvā lohayaṣṭivimocanena lohayaṣṭitīrthasthāpa-nam, lohayaṣṭimāhātmyavarṇanam..... ..... १०१

6-2.2

९५ ajāpālanṛpanirmitakāmapradādevyutpattivarṇane vasiṣṭhavacanādajāpālasya hāṭakeśvara-kṣetre gamanam, tatra devīmārādhya taṃ prati prasannayā devyā varapradānam, varagrahaṇenā-jāpālarājye sthitānpuṇyavato janāndṛṣṭvā narakasya pāpināmabhāvācchūnyatāṃ dṛṣṭvā yamasya brahmaloke gamanam, tatra sthitena śivena tacchrutvā śivasya vyāghrarūpeṇa rājasamīpe gamanam-, vyāghrakṛtājābhakṣaṇena ruṣṭena rājñā preritānāṃ caṃḍīdattā-strāṇāṃ vyāghrarūpiṇā śaṃkareṇa bhakṣaṇam , paścādastrābhāvādvyāghreṇa samaṃ rājño dvaṃdvayuddhavarṇanam, tato vyāghrarūpaṃ tyaktvā tasmai śivena pratyakṣadarśanadānam, ajā-pālena śivavarṇanam, śivavacanādrājñaḥ pātāle gamanam, svanāmnā liṃgasthāpanaṃ ca , tatrājāpāleśvarītināmnā caṇḍīsthāpanam , ajāpāleśvarīmāhātmyavarṇanam- १०१

6-2.2

९६ rājñā daśarathena jyotirvinmukhādrohiṇīśakaṭabhedādibhaviṣyaṃ śrutvā tannivāraṇāya śanai-ścarasamīpe yuddhārthaṃ gamanam, tasya tacchaurya dṛṣṭvā saṃtuṣṭena śanaiścareṇa nāhaṃ rohi-ṇībhedaṃ kariṣyāmīti pratijñāṃ kṛtvā'bhayadānakaraṇam, śanaiścaradaśarathasaṃvādaphalaśru-tivarṇanam.. ... १०३

6-2.2

९७ śanaiścareṇa rohiṇīśakaṭamahaṃ na bhetsyāmi iti tijñāpūrvakamāśīḥpradānottaramindreṇa daśarathasya śauryavarṇanapūrvakapraśaṃsākaraṇam, tato'putrasya naiva sadgatiriti daśarathena śakramukhājjñātvā putraprāptyarthaṃ tapaḥkaraṇārthaṃ samudyogakaraṇam... १०४

6-2.2

९८ daśarathasya hāṭakeśvarakṣetre gatvā tapakaraṇam , tattapastuṣṭena viṣṇunā catuḥputratvenā-hamavatariṣyāmīti daśarathāya varapradānam, daśarathakṛtatapaḥsthalasya tatpūjitena viṣṇunā rājasvāmīti svanāmasvīkaraṇapūrvakaṃ tatkṛtavāpyā rājavāpīti nāmakaraṇam, rājasvāmirājavāpīmāhātmyavarṇanam.... ..... .. १०५

6-2.1

९९ rāmeśvarasthāpanaprastāve rāmeṇa sītātyāgaṃ kṛtvā svarṇamayīṃ sītāṃ nirmāya yajña āra-bhyamāṇe tatra durvāsasa āgamanam, durvāsorāmasaṃvādavarṇanam ... १०६

6-2.1

१०० lakṣmaṇena rāmājñābhaṃgakaraṇādrāmājñayā nagarato gamanakaraṇam, sarayūsnānena lakṣma-ṇasya doṣanivṛttivarṇanam, tato lakṣmaṇasya yogasādhanena prāṇaniṣkramaṇam, viyadgataṃ lakṣmaṇaṃ dṛṣṭvā rāmeṇa śokakaraṇam, maṃtribhī rāmasya sāntvanam , lakṣmaṇa-śavasyāgniṃ dātuṃ pravṛttaṃ rāmaṃ dṛṣṭvā saṃnyaste nāgnisaṃskāraḥ iti nabhovāṇyā niṣedhakaraṇam, tato lakṣmaṇasyaurdhvadehikakarmakaraṇānantaraṃ rāmasya puṣpakavimānena kiṣkindhāgamanam, tatra sugrīvakṛtasatkārādivarṇanam......... १०७

6-2.2

१०१ tataḥ puṣpakamāruhya vānaraiḥ samaṃ rāmasya laṃkāyāṃ gamanam, tatra vibhīṣaṇena rāma-candrasya satkārakaraṇam, tataḥ śrīrāmeṇa taiḥ sarvaiḥ saha hāṭakeśvarakṣetramāgatya tatra rāmeśvaraliṃgapratiṣṭhākaraṇam, rāmeśvaramāhātmyavarṇanam......... १०८

6-2.2

१०२ lakṣmaṇaprāsādapañcakapratiṣṭhāpanavarṇanam.. ...... १०९

6-2.1

१०३ ānartataḍāge rākṣasaiḥ saha rāmasyāgamanam , tatra rāmaviprasaṃvāde'psaroveṣṭite vimāne sthitvā svargaṃ prati gacchato'ndhaviprasya pūrvajanmakathāvṛttānte taḍāgamāhātmya-varṇanam , ānartatīrthakūpikāmāhātmyavarṇanam ... ..... ११०

6-2.1

१०४ atha śrīrāmacandrasya svalokaṃ prati gamanānantaraṃ hāṭakeśvarakṣetre śivapūjārthaṃ samā-gatairākṣasaistatra militānāṃ brāhmaṇānāṃ bhakṣaṇena trāsitānbrāhmaṇāndṛṣṭvā śrīrāmapu-treṇa kuśena rākṣasānāṃ parājayakaraṇam, rākṣasaistatrānartataḍāge bahuśo liṃgasthā-panakaraṇam, kuśena vibhīṣaṇāya saṃdeśaṃ preṣayitvā taddvārā rākṣasānāṃ jaṃbūdvīpāgamane nirodhakaraṇam, 'kuśeśvaralaveśvarapratiṣṭhāvarṇanam -... .. .... ११२

6-2.1

१०५ tulāgate marīcimālini vibhīṣaṇaśāpena vyaṃtaratvaṃ prāptai rākṣasairhāṭakeśvarakṣetre rākṣasasthāpitānāṃ caturmukhaliṃgānāṃ bhūmyāṃ pūraṇam , tatra kṣetre prāsādarahitepradeśe bṛhadaśvarājasya .gamanam, tatra prāsādanirmāṇe rājñā prayatnakaraṇam, tato bhūmikhananasamaye caturvaktraliṃgadarśanam, liṃgairāvṛtāṃ bhūmiṃ dṛṣṭvā rājño mṛtyuprāpti-varṇanam, rākṣasairliṃgācchādanavṛttāntavarṇanam ११५

6-2.1

१०६ luptatīrthānāṃ māhātmyavarṇanam-............ ११५

6-2.1

१०७ aṣṭaṣaṣṭitīrthotpattimāhātmye vatsānvayasaṃbhūtacitraśarmanāmanṛpeṇa pātālasthaṃ hāṭake-śvaramagrasthala ānetumudyuktena śivārādhanākaraṇam , śivakṛpayā liṃgasthānam, tato'ṣṭaṣaṣṭigotrodbhavairbrāhmaṇairnṛpājñayā śivamārādhya tatkṛpayā aṣṭaṣaṣṭītināmnāṃ liṃgānāṃ navaprāsādaṃ racayitvā sthāpanākaraṇam, brāhmaṇaiścitraśarmaṇā ca kṛtasya liṃgasthāpanasya vṛttāntavarṇanam....... ११६

6-2.2

१०८ aṣṭaṣaṣṭitīrthavarṇane śivapārvatīsaṃvāde nāradaśakrādibhiścamatkārakṣetre snānādi kṛtvā śivaliṃgaṃ saṃpūvajya tīrthaliṃgastutikaraṇam, vārāṇasyādyaṣṭaṣaṣṭitīrthavarṇanama. .. ११७

6-2.2

१०९ aṣṭaṣaṣṭitīrthānāṃ pratitīrtheṣu bhinnabhinnaliṃgānāṃ nāmanirdeśapūrvakaprabhāvavarṇanam . ११८

6-2.1

११० aṣṭaṣaṣṭitīrthamāhatmyavarṇanam .. ११९

6-2.2

१११ kasmiṃścitsamaya ānartabhūpasya palyā damayantyā hāṭakeśvarakṣetre gamanam, tatra tīrthe haribodhavāsare snātvā bhagavantaṃ dhyāyamānāṃ damayantīṃ dṛṣṭvā'nyābhirbrāhmaṇastrībhi- rdamayantīvarṇanakaraṇam, damayantyā dhyānottaraṃ brāhmaṇastrībhyaḥ svakīyasarvālaṅkāra- dānakaraṇam, catasṛbhistāpasībhirvināanyābhiḥ sarvābhirbrāhmaṇastrībhirbhūṣaṇagrahaṇe- nāhlādakaraṇam, tathaiva pratidine rājapalyā tābhyo bhūṣaṇapradānakaraṇam, pañcamī dine catasṛbhirviprapatnībhirbhūṣaṇānāmagrahaṇe tatsamīpe bhūṣaṇāni gṛhītvā dama-yantyā gamanam, tābhirbhūṣaṇagrahaṇatiraskārakaraṇam, yābhirdamayantīdattānāṃ bhūṣa-ṇānāṃ tiraskṛtirakāri tāsāṃ patibhirākāśamārgeṇa svāśrame svapuṇyaprabhāveṇā-gamanakaraṇam, yābhirlobhāddamayantīdattānāṃ bhūṣaṇānāṃ grahaṇaṃ kṛtaṃ tāsāṃ patīnāṃ tatstrīgṛhītaduṣparigrahavaśātpāpenākāśagatikṣayeṇa tatraiva patanam, taiścaturbhirākāśa-mārgeṇāgatairṛṣibhistatkāraṇaṃ dṛṣṭvā damayantyai śilā bhava iti śāpapradānam,tatastasyā damayantyāstatra śilābhāvaṃ prāpya patanam, tadvṛttāntaṃ śrutvā dvijaprasāda-nāya damayantīpaterānartadeśarājasya tatrāgamanam, śilābhūtāṃ patnīṃ dṛṣṭvā rājñāśokakaraṇam .. ...... ११९

6-2.2

११२ rājñe śāpaṃ dātuṃ gṛhītajalānāṃ viprāṇāmanyadvijaprārthanayā śāṃtiṃ gatvā bhūmyāmevo-dakaprakṣepaṇāttasyā bhūmerūṣaratvaprāptivarṇanam, ūṣarasthānasyotpattipūrvakamāhātmya varṇanam...... १२१

6-2.1

११३ tata ānartādhipateḥ pratimāsaṃ hāṭakeśvare gamanam , brāhmaṇānsantoṣya śāntikarmā-dikaṃ vidhāya svapuraṃ pratyāgamanaṃ ca, vahnivacanānmāsimāsi bhaviṣyaddhomakārye kenāpi brāhmaṇādhamena grahādyuddeśena kṛtasya dravyadidānasyāgrahaṇādgrahāṇāmadhikā pīḍeti jñātvā sarvaiḥ prārthanāyāṃ kṛtāyāṃ tatra tīrthe snānakaraṇenaikaṃ brāhmaṇaṃ vinā sarveṣāṃ śuddhivarṇanam, aśuddhena kuṣṭhitena brāhmaṇena sarvabrāhmaṇānāṃ prārthanākaraṇam, tatra tīrthe agneḥ sthāpanākaraṇam , trijātakaviśuddhaye'gnikuṇḍa- māhātmyavarṇanam ............ १२२

6-2.1

११४ kuṣṭhitvaṃ prāptena dvijenāraṇyaṃ gatvā tapaḥkaraṇam, tena tapasā tuṣṭena śivena varapradā-nam, camatkārapure vasato devarātaviprasya krathanāmakaputrasya nāgatīrthe gamanam, tatra tena krathena rudramālasaṃjñakaṃ nāgendratanayaṃ dṛṣṭvā laguḍena hananam, putrahananaṃ dṛṣṭvā tatpitṛmātṛbhiranyaiśca śokakaraṇam, tato ruṣṭaiḥ pannagaistatpurasyajanānāṃ bhakṣaṇe samārabdha ādau sakuṭumbadevarātasutakrathabhakṣaṇakaraṇam, tato bhayabhītairgrāmasthaiḥ sarvairjanairvanaṃ pratiprayāṇam , nirjanaṃ puraṃ dṛṣṭvā putraduḥkhanirasanam, sarveṣāṃ sarpatra-stānāṃ janānāṃ trijātabrāhmaṇasamīpegamanam, tadduḥkhaṃ śrutvā trijātena śiva-prārthanāṃ kṛttvā sarpabhītiṃnirāsāya śivato varagrahaṇam, tatrasthānāṃ sarpāṇāṃ nirvi- ṣatvakaraṇāya śivena tebhyaḥ sarpanirviṣatvakāraka 'na garaṃ na garam iti mahāmantra-dānam, tanmahāmantrajapena sarpāṇāṃ nagaratvakaraṇena nagareti tasya purasya nāmābhi-dhānakaraṇam tatrasthānāṃ viprāṇāṃ nāgareti nāmakaraṇam , nirviṣāṇāṃ sarpāṇāṃ tataḥ palāyanam, narotpattivṛttāntavarṇanam ... ..... १२४

6-2.1

११५ trijātabrāhmaṇasya janmakarmādivarṇane gotrādīnāṃ varṇanama, trijātena brāhmaṇebhyaḥ svasādyantavṛttāntakathanam , bhartṛyajñakṛtayajñavidhānamunigotravyavasthāvarṇanam . १२६

6-2.1

११६ kuṭuṃbabhakṣaṇenaśāpitayā revatīsarpiṇyā bhaṭṭikākhyāyāḥ krathadvijabhaginyā daṃśakara-ṇam, bhaṭṭikāśāpa smṛtvā revatīsarpiṇyā mānuṣatve jananam, revatīkṛtaṃ devyārā-dhanam, devīvacanātsvanāmnātīrthasthāpanam, devyā tasyā aṃbā durgetyādibahunā-makaraṇam, aṃbārevatītīrthotpattipūrvakamāhātmyavarṇanam... ... १२७

6-2.2

११७ bhaṭṭikopākhyāne takṣakeṇa bhāryātvāya bhaṭṭikāyāḥ pātāle nayanam, tadā bhaṭṭikayā martyo bhaveti takṣakāya śāpadānam, tatya praṇatipūrvakaprārthanayocchāpadānaṃ ca, tato bhaṭṭikāyā dāruparvate prayāṇam, bhaṭṭikayā tatra nijaśuddhatāpratyayapradānā- yāgniṃ prajjvālya tasminprajvalite'gnau praveśakaraṇenāgneḥ śītalatve khātpuṣpavarṣaṇam, devadūtaiḥ bhaṭṭikāyāḥ stavanakaraṇam, devadūtavacanānmṛtyumaprāpya bhaṭṭikāyāḥ svagṛhe gamanam, tayā svanāmnā tatraiva tīrthasthāpanam, bhaṭṭikātīrthotpattimāhātmyakathanam १२८

6-2.1

११८ bhaṭṭikāśāpāttakṣakasya manuṣyatvaprāptau raivatanṛparūpeṇa bhūmau janmavṛttāntavarṇanam, raivataprabhaṃjanayo rājñoryuddhavarṇanam, putraṃ rājye nikṣipya kṣemaṃkaryā bhāryayā saha raivatasya rājño vane prayāṇam, tatastayorhāṭakeśvarakṣeje gamanaṃ śivaliṃgasthāpanaṃ ca, kṣemaṃka-rīraivateśvarotpattimāhatmyavarṇanam . १३०

6-2.1

११९ dīrghabāhurājāya mahiṣo bhaveti durvāsasā śāpadānam, tato mahiṣatvaṃ prāpya śukrā-jñayā hāṭakeśvare śivārādhanam, tadā śivena strīṃ vinā te maraṇaṃ na syādi-tyuktvā'nyebhyo'vadhyatvarūpavarapradānam, mahiṣatīrthamāhātmyavarṇanam, mahiṣapuraḥ-sarairdaityaiḥ saha devānāṃ yuddhavarṇanam, daityairdevasenāparābhavakaraṇam, sarvadevairbṛhaspatinā sahaikībhūya maṃtrakaraṇam......... .... १३१

6-2.2

१२० mahiṣāsurādidaityavadhārthāya kātyāyanyutpattivarṇanam........ १३२

6-2.1

१२१ svatejovṛddhyarthaṃ kātyāyanyā siṃhamāruhya vindhyaṃ gatvā tapaḥkaraṇam , tejorūpāṃ tāṃ dṛṣṭvā kāmavaśagasya mahiṣāsurasya sainyena saha tatrāgatya bhāryātvāya tasyāḥ prārthanākaraṇam, devyā mahiṣavacane tiraskṛte sati kruddhasya mahiṣāsurasya devyā saha mahāyuddhavarṇanam, tataḥ kātyāyanyā mahiṣadaityasya keśāndhṛtvā yāvadgātravināśaṃ kartuṃ prayatna ārabhyata tāvaddānavena devyāḥ stavanam, tato devyā dayayā mahiṣā-surāya jīvadānam, itthaṃ mahiṣaparājayapūrvakaṃ kātyāyanyā mahiṣāsuramākramyāva-sthitikaraṇam, kātyāyanīmāhātmyavarṇanam. .. ... ....... १३३

6-2.2

१२२ hiraṇyākṣapīḍitairdaivaiḥ stutyā satoṣiteneśvareṇa māhiṣaṃ rūpamāsthāya ke dārayāmi iti praśnakāraṇāttatsthalasya kedāreti nāmakaraṇam, kedāramāhātmyavarṇanam. १३४

6-2.1

१२३ śuklatīrthamāhātmyavarṇane śuddhakanāmakarajakenājñānādbrāhmaṇānāṃ suvastrāṇāṃ nīlīmadhye prakṣepakaraṇam, tacchrutvā rajakakanyayā svasakhyai dāśakanyāyai pitṛkṛtyanivedana-karaṇam , tajjñātvā dāśakanyayā kṛṣṇavastrāṇāṃ śuklatvāpādakaṃ jalāśayaṃ smṛtvā rajakakanyāyai tannivedanakaraṇam, tato rajakakanyayā'pi svasakhīkathitopāyasya svapitre śuddhakāya nivedanam, tatra vastrakṣālanena teṣāṃ vastrāṇāṃ pūrvāpekṣayāpyati-śuklatvaprāptiḥ, rajakena brāhmaṇebhyo vastrādivṛttāntanivedanakaraṇam, tatastasya jalā- śayasya śuklatīrtheti prasiddhibhavanam, śuklatīrthamāhātmyavarṇanam. . १३६

6-2.2

१२४ mukhāratīrthotpattivarṇane lohajaṃghāparanāmakavālmīkijanmakathānirūpaṇam, mukhāra-tīrthamāhātmyavarṇanam...... ..... ..... १३७

6-2.1

१२५ karṇotpalatīrthavarṇane satyasaṃdharājñaḥ karṇotpaletināmnyāḥ kanyāyā utpattivarṇanam, karṇotpaleyaṃ kasmai deyeti praṣṭuṃ sakanyakasya satyasaṃdhasya brahmaloke gamanam, brahmavacanāttatra brahmaloke sthātuṃ pravṛttaṃ svapitaraṃ dṛṣṭvā kanyayā prārthanākaraṇam, kanyāvacanādrājñaḥ svadeśe gamanam, deśe vaiparītyaṃ dṛṣṭvā''ścaryakaraṇam, tatrasthaiḥ saha mitho bhāṣaṇe svasvavṛttāntakathanam, sakanyakasya satyasaṃdhasya tatraiva gartā- samīpe tapaḥkaraṇavarṇanam.............. १३९

6-2.1

१२६ satyasaṃdhena rājñā tapastaptvā liṃgasthāpanākaraṇam, satyasaṃdheśvaramāhātmyavarṇanam १४१

6-2.1

१२७ satyasaṃdhakanyayā karṇotpalayā patiprāptyarthaṃ devīmuddiśya tapaḥkaraṇam, tattapaḥprasa-nnāyā devyā ājñayā tayā karṇotpalayā gartātīrthe snāne kṛte sati tasyā yauvana- prāptivarṇanam, tasyāḥ saundaryaṃ dṛṣṭvā kāmadevena tallipsayā prārthanāyāṃ kṛtāyāṃ satyasaṃdhena svakanyāyā abhiprāyaṃ jñātvā tasmai kāmāya svakanyāyā vaivāhikena vidhinā dānakaraṇam, karṇotpalādevyagre karṇotpalayā svanāmnā tīrthasthāpanam ,
karṇotpalātīrthamāhātmyavarṇanam ............ १४२

6-2.2

१२८ arājakamānartadeśaṃ dṛṣṭvā satyasaṃdhavacanātsuputradakuṇḍe snānena ānartādhipate rājñīṣvaṭādisaṃjñakānāṃ putrāṇāṃ janmakathanam, aṭeśvaramāhātmyavarṇanam.... १४२

6-2.1

१२९ nijājñābhaṃgakruddhasya śākalyagurornirbandhātkruddhena yājñavalkyena tasmādguroḥ paṭhitā vidyāṃ tasmai gurave nivedya tadvidyāsaṃpādanārtha sūryopāstikaraṇam, tataḥ sūryeṇa yājñavalkyāya laghimāvidyāpradānam, tayā laghubhūtvā sūryāśvakarṇaṃ samāśritya sūryamukhanirgatānāṃ vedānāṃ yājñavalkyena paṭhanakaraṇam, sarvavidyāsaṃpādanottaraṃ yājñavalkyena vedārthadarśakopaniṣannirmāṇakaraṇam, svanāmnā hāṭakeśvare tīrthasthā-panam, yājñavalkyāśramatīrthamāhātmyavarṇanam......... १४४

6-2.2

१३० yājñavalkyasya maitreyīpatnyupari viśeṣā prītiṃ dṛṣṭvā tādṛśīmātmopari tasya prītiṃ saṃpādayituṃ kātyāyanīnāmaka dvitīyapatnyā śāṇḍilīsamīpe gamanam, śāṇḍi-lyā kātyāyanyai svasthitivṛttāntakathanam, śāṇḍilīvacanātkātyāyanyā varṣapa-ryantaṃ gaurīpūjanakaraṇam, paṃcapiṃḍāgauryutpattivarṇanam.. .... १४५

6-2.1

१३१ īśānotpattipañcapiṃḍāgaurīmāhātmyavararucisthāpitagaṇapatimāhātmyavarṇanam... १४७

6-2.1

१३२ kātyāyananirmitavāstupadatīrthotpattimāhātmyavarṇanam.. .. १४८

6-2.1

१३३ ajāpālanirmitājāgṛhotpattimāhātmyavarṇanam . १४९

6-2.1

१३४ hārītapatnyāḥ snānārtha jalāśaye gamanam, tatraiva rativāsanayā kāmadevasyāgamanam, tatsarvaṃ jñātvā hārītena kāmaṃ svapatnīṃ ca prati śāpapradānam, tatraiva hārītapatnyāḥ patiśāpena śilātvaprāptivarṇanam, kuṣṭhitvaṃ gatasya kāmasya vipravacanātkhaṇḍaśi-lārādhanena kuṣṭhanivṛttivarṇanam, khaṇḍaśilā saubhāgyakūpikotpatti māhātmyavarṇanam १५०

6-2.1

१३५ dīrghikotpattivarṇane vīraśarmabrāhmaṇena svakanyāyā durdoṣanivāraṇārthaṃ cāndrāyaṇā-divratakaraṇam , kanyayāpi vratakaraṇam , śakravacanāttayā kuṣṭhibrāhmaṇasya pāṇigra-hakaraṇam, pativākyamanusṛtya tasyā aṣṭaṣaṣṭiṣu tīrtheṣu gamanam, mārge śūlasthi-
tena māṇḍavyena tābhyāṃ śāpapradānam, tayā sūryanirodhakaraṇam ,vayaṃ te patiṃ jīvā-payiṣyāmaḥ iti devavacanātsūryodayakaraṇam , kuṣṭhibrāhmaṇasya maraṇam, devaistasya saṃjīvyotthāpanam, devaistasyai dīrghāyai patibratāyai varapradānam . ... १५२

6-2.1

१३६ māṇḍavyena yamāya śūdrayoniprāpakaśāpapradānam, dīrghikāgartotpattimāhātmyavarṇanam १५४

6-2.2

१३७ māṇḍavyaśūlaprāptikāraṇakathanam ..... ....... १५४

6-2.1

१३८ dharmarājena māṇḍavyadattaśāpavināśāya tapaḥkaraṇam, dharmarājeśvarotpattivarṇanam. .. १५५

6-2.1

१३९ kaśyapavaṃśodbhūtopādhyāyasaṃjñaka dvijasya pañcavarṣātmakaputrasya maraṇena śokavarṇanam, tataḥ krudhā brāhmaṇena yamāya śāpapradānam, śāpitasya yamasya brahmāgre gamanam, yamasya brahmavacanācchāpanivṛttyarthaṃ hāṭakeśvare gamanam, tato yamena dvijarūpaṃ dhṛtvā brāhmaṇagṛhametya brāhmaṇāya tatputrasya pradānam, dharmarājena śivaliṃgasthāpanam, dharma-rājeśvaramāhātmyākhyānavarṇanam... ....... . १५५

6-2.2

१४० dharmarājaputrākhyānavarṇanam १५६

6-2.2

१४१ miṣṭānnadāyakaliṃgamāhātmyavarṇane vasusenanāmakasya bhūpasyā'nnaṃ vinā bahudānakaraṇena svargaṃ gatvā bubhukṣitatvaprāptivarṇanam, tena pīḍitena vasusenenendraṃ prati pṛṣṭe sati tasminneva samaye tatra nāradasyāgamanaṃ dṛṣṭvā tasmai sarvavṛttāntakathanam, vasusenasya prārthanayā nāradena pitṛśrāddhādau nityamannadānādikaṃ kurviti vasusenaputrāya satyase-nāya piturājñāsandeśanivedanakaraṇam, nāradadvārā svapituḥ saṃdeśaṃ śrutvā satyasenena svapitre'nnapradānam, avarṣaṇādannābhāvena satyasenena śivārādhanākaraṇam , tadārādhanāsantuṣṭena śivena yatheṣṭamiṣṭānnādidānam, tataḥ satyasenena miṣṭānnadeśvaranāmnā liṃgasthāpanam, miṣṭānnadeśvaramāhātmyakathanam.... .... १५६

6-2.1

१४२ gaṇapatitrayamāhātmyavarṇanam... ...... .... १५८

6-2.1

१४३ jābālitapovighnakaraṇārthaṃ tatrendravākyādraṃbhāyā āgamanam, tatra raṃbhayā jābāli
cittaṃ kṣobhayitvā kṛtrimabhāvaistena saha ramaṇam-.. .... १५९

6-2.1

१४४ raṃbhodbhūtāṃ svakanyāṃ dṛṣṭvā jābālinā tasyāḥ poṣaṇakaraṇam, yauvanaṃ prāptāyāḥ kaumā-ravatyā jāvālikanyāyā agre citrasenagandharvasya gamanam, tāṃ jābālikanyāṃ gṛhītvā gandharvasya devamandire gamanam, tato duhitaramanveṣayamāṇena jābālinā devamandire svakanyāṃ palāyamānaṃ taṃ gandharvaṃ ca dṛṣṭvā laguḍena svakanyāyāstāḍanam, gandharvāya ca śāpapradānam ,gandharveṇa śāpanivṛttyarthaṃ tapastaptvā śāpānnivṛttya liṃga-sthāpanam, phalavatīnāmakayā jābālikanyayā'pi śāpanibarhaṇārthaṃ tapakaraṇam, tattapaḥprāptadivyabhāvayā tayā kanyayā saha jābālimaharṣeḥ praśnottararūpeṇa saṃvāde jāyamāne tayā kanyayā svapiturjābālerniruttarīkaraṇam, jābālīśvaracitrāṃgade-śvaraphalavatīyoginītrayamāhātmyavaṇarnam... .... .. १६०

6-2.2

१४५ amareśvaramāhātmyavarṇane daityakṛtaṃ devaparājayaṃ śrutvā ādityeśvarārādhanākaraṇam, īśvarakṛpayā devadaityayuddhe devakṛtadaityaparājayavarṇanam, amaratvaprāptikaratvāttasya liṃgasyāmareśvareti nāmakaraṇam, amareśvaraliṃgamāhātmyavarṇanam.. १६३

6-2.2

१४६ amareśvaraprabhāvavarṇanaṃ ādityavasurudrādīnāṃ nāmavarṇanam, amareśvarakuṇḍamāhātmya-varṇanam... ....... ..... १६४

6-2.1

१४७ śukajanmavarṇanam, tato vyāsaśukasaṃvādavarṇanam...... .. १६५

6-2.2

१४८ śukrācāryaputravirahādduḥkhena tanmātrā pigañletyaparanāmnyā vaṭikayā dvitīyaputra-prāptyarthaṃ śivamārādhya varagrahaṇam, vaṭikayā svanāmnā liṃgasthāpanam, vaṭikeśvara-māhātmyavarṇanam ............. १६६

6-2.2

१४९ kelīśvaryutpattivarṇane hiraṇyakaśipoḥ sakāśādandhakāsurasya janma, tasya rājyaprāpti-varṇanam, tataḥ sahasravarṣaparyantaṃ tapastāvāndhakena brahmaṇo varagrahaṇakaraṇam, tena brahmadattavareṇonmattenāndhakena sendrāndevāñjitvā śaṃbhumapi jitvā śaṃbhunirmitāgni-kuṇḍajākelīśvaryā devyā samaṃ yuddhakaraṇam........... १६६

6-2.1

१५० svadaityasainyaparājayaṃ dṛṣṭvā'ndhakena prārthitena śukreṇa śaṃbhuneva vahnāvātharvaṇikamantrairā-vāhane kṛte sati kelīśvaryā utpattivarṇanam, tato'ndhakena tasyā devyāḥ sakāśato varaṃ labdhvā kelīśvarīstavanakaraṇam, kelīśvarīmāhātmyavarṇanam.... १६९

6-2.2

१५१ andhakaśivayoryuddhe vartamāne śivenāndhakasya parājayakaraṇam, andhakakṛtayā stutyā prasannena bhagavatāṃ'dhakasya bhṛṃgiriṭīti nāmnā svakīyaśaivagaṇatvapradānavarṇanam, atha rājyādbhraṣṭasya surathasya vasiṣṭhavacanāddhāṭakeśvare gatvā bhairavaṃ sthāpayitvā tasya pūjanena rājyaprāptivarṇanam, bhairavakṣetramāhātmyavarṇanam .... ... १६९

6-2.1

१५२ cakrapāṇimāhātmyavarṇane'rjunasya yudhiṣṭhirānujñayā brāhmaṇānāṃ gavāṃ saṃrakṣaṇārthamaraṇye gamanam, tato gomocanaṃ kṛtvā tīrthayātrāṃ kartumudyuktasya phālgunasya hāṭakeśvare gamanaṃ cakrapāṇisthāpanaṃ ca, cakrapāṇimāhātmyavarṇanam... .. १७१

6-2.1

१५३ rūpatīrthamāhātmyavarṇane tilottamotpattivarṇanam, brahmājñayā tilottamāyāḥ kailāse gamanam, śivaṃ natvā pradakṣiṇāṃ kurvatyā tilottamāyāṃ śivamanasaḥ kṣubdhatāṃ samālokya pārvatyā 'kurūpā bhava iti tilottamā prati śāpadānam, tilottamā-prārthanayā tilottamāṃ gṛhītvā pārvatyā hāṭakeśvare rūpatīrthe gamanam, tena pūrvava-tsthitāṃ tilottamāṃ prati pārvatyā varapradānam, apsaraḥkuṇḍotpattimāhātmya-varṇanam... ... ... १७२

6-2.1

१५४ citreśvarīpīṭhamāhātmyavarṇanam ....... १७३

6-2.1

१५५ hāṭakeśvarakṣetre dvādaśādityāṣṭavasvekādaśarudrāṇāṃ pūjanamāhātmyavarṇanam, puṣpādi-tyamāhātmyavarṇanam, tatra maṇibhadrakṣatriyavṛttāntavarṇanam, vṛddhamaṇibhadrāya kanyāṃ pradātuṃ tasyāḥ kanyāyāḥ pitrā kṣatriyeṇa nijabhāryāyai bodhopadeśakaraṇam.. १७४

6-2.1

१५६ maṇibhadravivāhottaraṃ maṇibhadrena puṣpanāmakabrāhmaṇasya viḍaṃbanakaraṇam, tasmai brāhma- ṇāya nagaravāsibhiḥ sāntvanapūrvakaṃ bhojanāyābhyarthanākaraṇam .. ... १७५

6-2.1

१५७ tato bhojanamakṛtvaiva sūryamārādhayituṃ puṣpakasya camatkārapure gamanam, tataḥ sama-ntrakaḥ sāṃgaṃ homaṃ kṛtvā svamāṃsena sviṣṭakṛdādikamavekṣya sūryasya tatsamīpaṃ pratyā-gamanam, sūryeṇa puṣpākhyāya maṇibhadrarūpakaraṇa-svarūpakaraṇaprabhāvaśāliguṭikādvaya-pradānam, puṣpabrāhmaṇena svanāmnā puṣpādityasthāpanam, puṣpādityamāhātmyavarṇanam १७६

6-2.1

१५८ sūryadattaguṭikāprabhāvātpuṣpakeṇa maṇibhadrasadṛśaṃ rūpaṃ dhṛtvā maṇibhadragṛhe gamanam, tasya satyamaṇibhadrasya gṛhaṃ gatvā dvārasthaṃ ṣaṇḍhaṃ vastrādinā santoṣya tasya patnīṃ vastrālaṃkārādinā santoṣya tayā saha sukhena bhuktvā saṃbhogakaraṇam, tatastasya kṛtrimamaṇibhadrasya vacanātsatyamaṇibhadrasya dvārasthaṣaṇḍhena dhikkārakaraṇam, kṛtri-mākṛtrimamaṇibhadrayo rājamadire vivādavarṇanam, tato rājavacanādakṛtrimamaṇi-
bhadrasya tatpatnyā svapatitvenāsvīkāre rājājñayā tasyākṛtrimamaṇibhadrasya rāja-dūtadvārā śākhāvalaṃbena nidhanavarṇanam..... ... १७७

6-2.1

१५९ tata āptavargānsamāhūya tena kṛtrimeṇa puṣparūpamaṇibhadreṇa bhojanavastrādidānavarṇanam, puṣpavibhavavarṇanam. ........ ... १७९

6-2.1

१६० māhikāprārthanayā pūrvavatpuṣpaśarīraṃ dhṛtvā tena puṣpabrāhmaṇena māhikāyāḥ saukhyakara-ṇam , tatastena puṣpeṇa svaputrebhyo dhanaṃ dattvā kṛtasya pāpasya kṣālanārthaṃ hāṭakeśvara-kṣetre gamanam, puraścaraṇādīnkartuṃ brāhmaṇanimaṃtraṇakaraṇam, puṣpādityasya maṃdira-nirmāṇakaraṇam ... ....... . १७९

6-2.1

१६१ puṣpādityamāhikādurgotpattimāhātmyavarṇanam......... १८०

6-2.2

१६२ puraścaraṇasaptamīvratakathane mārkaṇḍeyarohitāśvasaṃvāde nyāsapūrvakaṃ ṣoḍaśopacārapūjana-vidhivarṇanam, pratimāsapūjāviśeṣabhedavarṇanam, kenaciccaṃḍaśarmaṇā brāhmaṇena puṣpaṃ prati puraścaraṇasaptamīvratavidhivarṇanam . १८०

6-2.1

१६३ caṃḍaśarmaṇā śāstrāṇyāloḍya kathitena prāyaścittavidhinā puṣpasya pāpaśuddhau jātāyāṃ lokaiścaṇḍaśarmaṇastiraskaraṇam, tatastena caṇḍaśarmaṇā brāhmaṇena tapaḥkaraṇam, caṃḍa-śarmaṇā puṣpādityaṃ pradakṣiṇīkṛtya svamāṃsenāgnau home kriyamāṇe pratyakṣeśvarasūrya-nārāyaṇena nijadarśanadānam, sūryadarśanena puṣpacaṇḍaśarmaṇoḥ pāpanivṛttipūrvakasurū-paprāptivarṇanam, brahmanāgarotpattivṛttāntavarṇanam... १८२

6-2.1

१६४ tataḥ punaḥ puṣpacaṃḍaśarmaṇoḥ sarasvatītīre gamanam, tatra kardamena liṃgakaraṇapūrvakaṃ pūjanaṃ kṛtavatā caṇḍaśarmaṇā nāgareśvareti nāmnā liṃgasthāpanam, caṇḍaśarmapatnyā śākaṃ-bharyā'pi śākambharīdurgāsthāpanam,caṇḍaśarmaṇā sarasvatītīre āgarādityasthāpanam, āgareśvaranāgarādityaśākaṃbharyutpattimāhātmyavarṇanam.... १८३

6-2.1

१६५ viśvāmitrotpattikathana ṛcīkasya gādhikanyā yācanārthaṃ gādhigṛhe gamanam, tato yācanottaraṃ sahasraśyāmakarṇapradānena kanyāṃ dāsyāmīti rājapratijñāṃ śrutvā tacchyā-makarṇalabdhaye sarasvatītīre ṛcīkena tapaḥkaraṇam, tato mantrasāmarthyena śyāma-karṇām̐llabdhvā gādhisamīpe ṛcīkasya gamanam, aśvatīrthotpattivarṇanam... १८४

6-2.2

१६६ varapradānotsukasyarcīkasya vacaḥ śrutvā māturājñayā ṛcīkapatnyā māturātmanaśca putraprāptyarthamṛcīkaṃ prati prārthanākaraṇam, ṛcīkena patnīvākyaṃ śrutvā kṣātratejaḥ-prapūrakapuroḍāśaṃ gādhipatnyarthaṃ brāhmatejaḥsaṃyuktapuroḍāśaṃ svapatnyarthamiti puroḍāśa- dvayaṃ nirmāya ṛcīkena bhinnatvena dvābhyāṃ tatpuroḍāśadvayasya saṃpradānakaraṇam , tattadgṛhītvā tābhyāṃ rājapatnīdvijapatnībhyāṃ viparyāsakaraṇādṛcīkena garbhadohada-lakṣaṇaparīkṣayā puroḍāśavyatyayaṃ viditvā svapatnyai śāpapradānam , tatastatprārthanayā tasyai 'tava pautraḥ kṣātratejoyukto bhavet ityādyucchāpapradānam , paraśurāmotpatti-varṇanam. .......... १८४

6-2.2

१६७ viśvāmitrotpattivarṇanam, viśvāmitrasya sasainyasya vasiṣṭhāśrame gamanam, vasiṣṭhakāma-dhenuprabhāvaṃ jñāpvā tatprāptyarthaṃ vasiṣṭhaṃ prati yācanākaraṇam , vasiṣṭhaviśvāmitra-yoryuddhavarṇanam, tatra vasiṣṭhena viśvāmitrasya doḥstaṃbhanakaraṇam, brāhmaṃ tejaḥ kṣātra-tejopekṣayā variṣṭhamiti matvā brāhmatejaḥsaṃpādanārtha rājyaṃ tyaktvā viśvāmi-trasya vane prayāṇam.............. ... १८५

6-2.2

१६८ viśvāmitrakṛtā ghoratapaścaryā vilokyendrabrahmaṇorvarapradānārthaṃ viśvāmitrāgre gamanam, brāhmaṃ tejo durlabhamiti matvāpi ṛcīkavacanātkevalaṃ vasiṣṭhaṃ vinā sarvairayaṃ brahmarṣiriti bhāṣitakaraṇam , vasiṣṭhavināśārthaṃ viśvāmitreṇātharvaṇikamaṃtrairagnau homa ārabdhe sati tasmādagneḥ kṛtyāyā udbhavaḥ, viśvāmitreṇa tasyāḥ kṛtyāyā vasiṣṭhaṃ prati preṣaṇam, tasyā vasiṣṭhahṛdayaṃspṛṣṭvā tatraiva patanam, dhāreti tasyā nāmakaraṇam, dhārotpattimāhātmyavarṇanam.............. १८७

6-2.2

१६९ vasiṣṭhapatnyā'rundhatyā dhārātīrtha āgatya tattīrthasya devyāśca stavakaraṇam, dhārānā-motpattivṛttāntadhārādevīmāhātmyavarṇanam....... .... १८८

6-2.2

१७० dhārātīrthotpattimāhātmyavarṇanam....... ...... १८९

6-2.2

१७१ viśvāmitreṇa vasiṣṭhopari preṣitāyāḥ svaśaktyā niṣphalatvaṃ vīkṣya brāhmāstrādyastrairyuddha-karaṇam, vasiṣṭhapreritatatpratidvandvayastrairbhūtale pralayamiva dṛṣṭvā tatra brahmaṇo gamanam, vasiṣṭhaviśvāmitrayoḥ sāmakaraṇam, viśvāmitravasiṣṭhayoryuddhe divyāstranivartanava-rṇanam................... १८९

6-2.1

१७२ vasiṣṭhadrohakaraṇārthaṃ sarasvatyā viśvāmitreṇājñākaraṇam, tayā sarasvatyā kṛtaṃ svājñā-bhaṃgaṃ vijñāya viśvāmitreṇa sarasvatyai śāpapradānam......... १९०

6-2.2

१७३ sarasvatīśāpamocanapūrvakasābhramapyutpattivṛttāntavarṇanam........ १९०

6-2.1

१७४ atha pippalādotpattivṛttāntavarṇanam , tatra janmakāle'tikaṣṭatarāṃ daśāmāpannaṃ pippa-lādaṃ prati samāgatena nāradena pippalādakṛtaṃ nijadurdaśākāraṇajijñāsayā praśnaṃ śrutvā śanaiścarasya janmarāśisthatvādidaṃ te garhitaṃ janmeti pippalādaṃ prati kathite sati pippalādena svadṛṣṭipātena śanaiścarasya svasthānātpāte kṛte sati nāradena śanaiścarasya gagane staṃbhanam, tataḥ pippalādena nāradopadeśātpīḍāparihārārthaṃ śanai-ścarastutikaraṇam, śanaiścareṇa tasmai varapradānam, pippalādasya - yājñavalkayāya samarpaṇakaraṇam... ........... १९१

6-2.1

१७५ yājñavalkyena svakṛtājñānajanyapātakadoṣanibarhaṇārthaṃ brahmājñayā hāṭakeśvare gamanaṃ liṃga-sthāpanaṃ ca, yājñavalkyeśvaramāhātmyavarṇanam ....... १९३

6-2.2

१७६ kaṃsāreśvarotpattimāhātmyavarṇanam.... ......... १९३

6-2.1

१७७ kāśirājapatnyā padmāvatyā saubhāgyavardhanārthaṃ vālukayā pañcaliṃgānnirmāya tatpūjanam, tatprabhāveṇa tasyā rājyādisaubhāgyaprāptivarṇanam, pañcapiṃḍikotpattimāhātmya-varṇanam ....... .............. .. १९४

6-2.2

१७८ pañcapiṃḍikāgaurīmāhātmyavarṇane lakṣmīviṣṇusaṃvāde viṣṇupṛcchayā lakṣmyā viṣṇu prāptyarthaṃ durvāsaso vacanātpaṃcagaurīpūjanam, atha lakṣmyā tadvisarjanasamaye gaurīvacanātpaṃcapiṃḍāgaurītināmnā hāṭakeśvare sthāpanam, pañcapiṃḍāgaurīmāhā-tmyavarṇanam ........ .. १९५

6-2.2

१७९ puṣkaratrayavarṇane brahmanāradasaṃvāde nāradamukhādanekaduḥkhāvṛtāñjanānavekṣya brahmaṇā lokarakṣārthaṃ bhūtale kamalaprakṣepaṇam, tatra hāṭakeśvare tatkamalapatanena gartātraya-nirmāṇakaraṇam, tatastatra brahmādibhiryajñasamāraṃbhārthamupakaraṇānayanabrāhmaṇāmantraṇā-diprakārakathanam... .... .... १९७

6-2.2

१८० yajñamaṇḍapaprāptabrāhmaṇasatkārapūrvaka liṃgādisthānayojanāpūrvakādhvarakarmāraṃbhavarṇanam.... १९८

6-2.2

१८१ nāgarairbāhyaṃ śrāddhaṃ yajño vā vṛtheti nāgarabrāhmaṇānbrahmaṇā varapradānam, brahmaṇo vacanāpsāvitrīmānetuṃ nāradasya brahmaloke gamanam, 'nāhamekākinyāgamiṣyāmi iti tasyā vacanaṃ śrutvā brahmaṇā punaḥ pulastyasya saṃpreṣaṇam, sāvitryā durāgrahaṃ samālokya kāmapyanyākanyāmānayeti śakraṃ prati brahmaṇāsaṃpreṣaṇam , śakreṇa kāṃci-dgopakanyāṃ dṛṣṭvā gṛhītvā ca gorvaktreṇa praveśya guhyena niṣkāsya tasyāḥ pavitrīkara-ṇam, tāṃ pūtāṃ dṛṣṭvā viṣṇurudrādidevavacanādbrahmaṇā tasyā gopakanyāyāḥ pāṇigrahaṇakaraṇam, gāyatrīvivāhottaraṃ gāyatrītīrthasthāpanam, gāyatrītīrthamāhātmya-varṇanam. . .. ...... .. १९९

6-2.1

१८२ tato gāyatryā nakhanikṛṃtanaṃ brahmaṇaḥ keśanirvapaṇaṃ ca kārayitvā daṇḍādikaṃ haste dattvā carmādibhiḥ sahobhayoryajñaśālāgamanam, tatastatra kasyacijjālmasyāgama-nam , paitāmaho'yaṃ yajño'nindya iti teṣāmṛtvijāṃ vacanamākarṇya yajñe jālmena kapālaprakṣepaṇam, ṛṣibhiḥ padā''hatya tasminkapāle bahirnikṣipte tatsthale punarana-ntakapālotpattiṃ dṛṣṭvā brahmaṇā haraprārthanākaraṇam, harakṛpayā'riṣṭanirasanam,rūpatī-
rthotpattivarṇanapūrvakaṃ tasya yakṣasya prathamadivasavṛttāntavarṇanam .... २०१

6-2.2

१८३ yajñasya dvitīyadivase yajñamadhye kenāpi baṭunā sarpanikṣepaṇam, tena sarpeṇa hotuḥ śarīraṃ veṣṭitamiti maitrāvaruṇakarmaṇi sthitena hotuḥ putreṇa dṛṣṭvā sarpanikṣepakāriṇaṃ baṭuṃ prati śāpadānam, tatastatprārthanayocchāpasyāpi pradānam, tatraiva nāgatīrtha-sthāpanam, nāgatīrthamāhātmyavarṇanam . २०२

6-2.1

१८४ tṛtīye divase tatra yajñe bhojanādisamāraṃbhe kasyacidatitherāgamanam, tena saha saṃvāda ṛtvigbhistasya puṣṭatvakāraṇe pṛṣṭe tenātithinā 'piṃgalādiṣaḍagurubhyo mayā jñānaṃ labdham iti kathanam, tacchutvā kathaṃ jñānaṃ labdham ityṛtvigbhiḥ praśne kṛte'tithinā tānprati piṃgalākhyānakathanam, tatra prathamataḥ svasya gotrakulajanmādivṛttānta-kathanam, tasyātitherbālye vayasi pitaryuparate satyānartādhipatergṛhe sevākaraṇārtha gamanam, tatra ānartādhipateḥ piṃgalāyā veśyāyāḥ suratasukhopabhoge gatatṛṣṇatvena sukhena svapanam, tathā'nyāsāṃ strīṇāṃ kāmapīḍitatvena śāntisamādhānasukhābhāvaṃ dṛṣṭvā piṃgalāto vigatatṛṣṇatvarūpaguṇagrahaṇavarṇanam, piṃgalopākhyānavarṇanam .. २०४

6-2.2

१८५ kurarato guṇagrahaṇādivarṇane yathā kuraro nirāmiṣaḥ sukhī babhūva tathā manuṣyairbhāvyami-tyādi manasi vicārya sarvaṃ vittaṃ dāyādahaste dattvātitheḥ sukhībhavanam, sarpā-dgurutvabuddhyā guṇagrahaṇavarṇane paragṛhavāsināṃ sarpāṇāṃ svabhāvavarṇanapūrvakayati-dharmanirūpaṇam, evaṃ bhramarādibhyo'pi guṇagrahaṇavarṇanam, evamatithisaṃbhāṣaṇe pravṛtte sati tatra viṣṇvindrādīnāṃ devānāmāgamanam, paitāmahayajñaśobhāvarṇanam, atithitīrthotpattimāhātmyavarṇanam २०४

6-2.1

१८६ gṛhāgatasyātitheḥ satkārapūjanādimāhātmyavarṇanam... .... २०७

6-2.2

१८७ caturthe'hani kasyacidviśvāvasunāmnaḥ pulastyaputrasya jihvālaulyādyajñiyapaśugudamāṃsa-bhakṣaṇena brāhmaṇaistasya rākṣasatvaprāpakaśāpapradānam, tena śāpena tasya viśvāvasu-nāmnaḥ pulastyaputrasya sadyo rākṣasatvaprāptivarṇanam, tato brahmaṇā tasya svapautrasya tṛptyarthaṃ vyavasthākaraṇaprasaṅgena rākṣasaprāpyaśrāddhavarṇanam. .. ... २०७

6-2.1

१८८ pañcame'hani udgātṛnirmite gīte gītaśravaṇārthamauduṃbaryā āgamanam, auduṃbaryudgātroḥ saṃvādavarṇanam, tatrauduṃbaryā svajanmavṛttāntakathanam, auduṃbarīṃ pratyudgātrā vara-pradānam, śaṃkupracārapūjanamāhātmyavarṇanam, auduṃbarīśāpanivṛttivarṇanam, tatre-śvareṇa saha sarvadevatānāmāgamanam, mātṛgaṇasya svasvasthānaṃ prati gantuṃ tasyāḥ sakāśato gamane sati sāvitryā mātṛgaṇāya śāpadānavṛttāntavarṇanam ... २०९

6-2.1

१८९ auduṃbaryutpattipūrvakatatprāgjanmavṛttāntavarṇanam... ...... २११

6-2.2

१९० brahmaṇā yajñānte sarvānnāgarānāhūya tebhyaḥ sarve yajñagatavṛttāntaṃ tīrthotpattyādikaṃ ca kathayitvā avabhṛthasnānārthaṃ sartvijo brahmaṇo jyeṣṭhapuṣkare gamanam, brahmaṇe-ndrādibhyo varapradānam, brahmaṇā tasminsamaye tatrāgatāya yakṣmaṇe varapradānam, yakṣmatīrthotpattivarṇanam ... . २११

6-2.2

१९१ sāvitryā yajñamaṇḍapaṃ pratyāgamanakāle saṃjāyamānotpātādyapaśakunodbhavavarṇanam, ghṛtācyādyapsarasāṃ tatrāgamanam , tatkṛtagāyanavādanahāsyādīnāṃ varṇanam . २०३

6-2.1

१९२ sāvitrīṃ prati nāradena gāyatrīvivāhādivṛttakathanam, sāvitryā tannāradakathitaṃ vṛttāntaṃ śrutvā duḥkhakaraṇam, gaurīvacanānnāradavākyamaviśvāsya brahmaṇogre yajña-maṇḍape sāvitryā gamanam, sāvitryā brahmaṇo niṃdākaraṇam , brahmaṇe sāvitryā śāpapradānam, sāvitryā śakravahnināgarabrāhmaṇartvigādibhyaḥ śāpadānam, tataḥ sāvitryā tato nirgatyaikapadā parvatamadhiruhya gamanam, sāvitrīmāhātmyavarṇanam २१३ २ १९३ gatāyāṃ sāvitryāṃ tatra sthitayā gāyatryā sarvebhyaḥ sāvitryā dattānāṃ śāpānāṃ nivṛttikaraṇapūrvakaṃ varapradānam.. ...... .... २१६

6-2.2

१९४ sarvadevairgāyatrīstavanakaraṇam, brahmaviṣṇvīśānāṃ samāyuṣṭvaprāptivarṇanam, nimeṣādi-kalpāntaparyaṃtakālapramāṇavarṇanam, brahmajñānaprāptyarthaṃ kumārikātīrthadvayagartakṣetrastha pādukāmāhātmyavarṇanam......... २१६

6-2.2

१९५ kumārikātīrthadvayavarṇane brāhmaṇīnāmnyāśchāndogyabrāhmaṇakanyāyā ānartādhipate ratnāvatīnāmnyāḥ kanyāyāśca mithotisakhyavarṇanam, vivāhānta āvayorviyogaḥ syāditi tābhyāṃ manasi nidhāyopāyayojanam, nṛpabrāhmaṇakanyāvṛttāntavarṇanam २१७

6-2.2

१९६ daśārṇādhipaterbṛhadbalasyānartādhipateḥ puraṃ pratyāgamanam. ..... ..... २१८

6-2.1

१९७ tasminnavasare veśyāgṛhaṃ gatasya kasyacidviśvāvasuputrasya parāvasunāmno vipravidyā-rthino rātrau nidrāvaśena tṛṣṇayā pīḍitatayā'jñānena madyaprāśanam, tataḥ paścāttā-pena tena prātaḥ śaṃkhatīrthe gatvā vapanādikaṃ kṛtvā'ntyajavadgurugṛhe dūrato'vasthāne tatsatīrthyaistaṃ prati praśnakaraṇam, tatsatīrthyaistasmai parihāsoktyā 'ratnāvatī-stanagrahaṇādharāsvādanataste pāpanirmuktiḥ syāt iti prāyaścittakathanam, tato viśvāvasunā gurorājñayā sarvavṛttāntakathanam , atha dharmaśāstrajñabrāhmaṇoktāgnitulya- ghṛtaprāśanarūpaprāyaścittaṃ grahītumudyuktaṃ viśvāvasuṃ dṛṣṭvā tanmātāpitrorākrośakaraṇam, tato bhartṛyajñena ratnāvatīstanagrahaṇādharāsvādanena madyapānaśuddhiḥ syāditi pratha-mato vipravidyārthibhiḥ proktaṃ prāyaścittaṃ śrutvā taiḥ sarvairbrāhmaṇaiḥ saha rājānaṃ pratyā-
gatya brāhmaṇajīvadānārtha prārthanāyāṃ kṛtāyāṃ rājñā nijakanyāyai brāhāṇasya prāyaści-ttārthaṃ tathānugṛhyatāmityukte tayā putradṛṣṭyā tasmai brāhmaṇāya prāyaścittārthaṃ nijasta-nadhāraṇanijādharāsvādanārthamājñāyāṃ dattāyāṃ tena brāhmaṇena mātṛbhāvena tathā kṛte sati brāhmaṇasya mukhādratnāvatyāḥ stanābhyāṃ ca kṣīranirgalanam, parāvasuprāyaści- ttavṛttāntavarṇanam.. .......... .... .. २१९

6-2.2

१९८ daśārṇādhipatereva pāṇigrahaṇe ratnāvatyā durāgrahakaraṇam, ratnāvatyā vivāhā-bhāve tatsakhyā brāhmaṇyā api vivāhākaraṇe durāgrahakaraṇam, tatastayorbrāhmaṇī-ratnāvatyostapaścikīrṣayā bhartṛyajñāśrame gamanam, bhartṛyajñājñayā tābhyāṃ jalā-śaye tapaḥkaraṇam, tata īśvarasya prasāde jāte sati tābhyāṃ liṃgasthāpanam, śūdrī-brāhmaṇītīrthadvayamāhātmyavarṇanam........... ... २२१

6-2.1

१९९ kṣetratrayāraṇyatrayapurītrayavanatrayagrāmatrayatīrthatrayaparvatatrayamahānadītrayādīnāmutpattivṛ-ttāntapūrvakaṃ teṣāṃ teṣāṃ māhātmyavarṇanam....... .... २२४

6-2.2

२०० bhartṛyajñakṛtanāgarajñātivyavasthāvṛttāntavarṇanam... .. .... २२७

6-2.2

२०१ viśvāmitrabhartṛyajñasaṃvāde viśvāmitreṇa bhartṛyajñāya nāgaraśodhanaviṣayakapraśne kṛte sati bhartṛyajñenottaradānam, bhartṛyajñena gartāditīrthasnānena tatra pīṭhikādidānena śrīsūkta-pāvamānyādisūktapaṭhanena chāṃdogyādyapuniṣadvācanena śuddhiḥ syādityādināgara-praśnanirṇayakaraṇam................ २२८

6-2.1

२०२ tālatrayaṃ kena deyamiti nāgaraiḥ praśne kṛte sati bhartṛyajñena nāgarapraśnānāmuttaradānam , nāgarāṇāṃ vāci satyatvamatastaireva nāgaraistālatrayaṃ deyamityādikathanam, bhartṛyajña nirṇayavākyavarṇanam................ २२९

6-2.2

२०३ deśadeśāntarasthitanāgaraviśuddhiprakāravarṇanam.......... .. २२९

6-2.1

२०४ ānartaviśvāmitrasaṃvāde hiraṇyākṣendrayuddhavarṇanam, tatra svaparājayaṃ dṛṣṭvā śakreṇa viṣṇunā saha saṃgamaḥ, tataḥ śakraviṣṇusaṃvāde yuddhahatānāṃ pretatvānmuktiḥ kathaṃ bhave-diti pṛṣṭena vipṇunā śakrāya pretaśrāddhakathanam......... २३०

6-2.1

२०५ śakraviṣṇusaṃvāde gayāśrāddhaphalamāhātmyakathanam........ २३१

6-2.1

२०६ viṣṇuvākyopari viśvastena śakreṇairāvatamāruhya himavantaṃ gatvā tatra camatkārapurasthā-nviprāndṛṣṭvā tadāśramasthairvipraiḥ pūjitena śakreṇa tānprati kuśalapraśnādikaṃ mithaḥ kṛtvā gayākūpe śrāddhādikaraṇam, tatra brahmadevasyāgamanam, 'ekoddiṣṭaṃ vinā sarvatra viśvedevapūjanaṃ kāryaṃ na tvekoddiṣṭe ityādi brahmaṇā viśvedevānāṃ śakradattaśāpasya vyavasthākaraṇam, kūṣmāṃḍādīnāmutpattināmakathanam, bālamaṃḍanakatīrthamāhātmya- varṇanam- ................. ... २३१

6-2.1

२०७ pañcarātrendramahotsavavarṇane'hilyayā saha surataprasaṃgādindrāya gautamena śāpapradānam, tato bṛhaspatinā prārthitena gautamena indragātre sahasrabhagasthāne netrajāśobhāpradānaṃ pañcarātre bhūmyāṃ pūjālābhapradānaṃ ca, pañcarātrendramahotsavamāhātmyavarṇanam.. २३५

6-2.2

२०८ ahilyāyā mātuḥ svapitrā kṛtaṃ śilājanakatvaśāpapradānaṃ śrutvā maraṇe kṛtaniścayena śatānandena tacchuddhyartha bahuduḥkhakaraṇam, tato gautamena śatānanandasya sāntvanakara-ṇam, śrīrāmeṇāhilyāyāḥ śilārūpāyāḥ pādarajasaḥ sparśanena śāpato muktatākara-ṇam, rāmavacanāddhāṭakeśvare'bhyetya ahilyāśatānandagautamaiḥsvasvanāmabhirliṃgasthā-panam, gautameśvarāhilyeśvaraśatānandeśvaramāhātmyavarṇanam........ २३६

6-2.1

२०९ śaṃkhatīrthamāhātmyavarṇane kuṣṭhitvaṃ gatenānartādhipena nāradadarśanam, nāradenānartādhipateḥ pūrvajanmacaritravarṇanam, nāradena kuṣṭhādipāpaśuddhyarthaṃ śaṃkhatīrthasnānādyupāyaka-thanam, tatra śaṃkhatīrthotpattivarṇanam, śaṃkhādityasthāpanavṛttāntavarṇanam, śaṃkha-tīrthaśaṃkhādityamāhātmyavarṇanam........ २३९

6-2.1

२१० nāgavallīdoṣakāraṇakathanaprasaṃge nāradena siddhasenanāmna ānartāya samudramanthanāda-mṛtādicaturdaśaratnotpattivarṇanam, tatra amṛtaprāśanasamaye kuhakena yuktasya rāhoḥ śrīviṣṇunā sudarśanena śiraśchedādivarṇanam , airāvataprabhinnapīyūṣakamaṇḍaluto vallī-nirgamanam, tasyā nāgālānatvānnāgavallīti nāmakaraṇam, vāṇīvatsarakākhyasya nṛpasya śakrārādhanayā śakradattaṃ vimānamāruhya śakraloke nityaṃ gamanam, tatra śakradattaṃ tāṃbūlaṃ bhakṣayitvā punaḥ svasthāne gamanam, tena vāṇīvatsarakeṇa svodyāne kṣitau nāgavallīprasiddhikaraṇārthaṃ śakralokato nāgavallyā ānayanam, tāṃbūlotpatti-
tāṃbūlabhakṣaṇamāhātmyavarṇanam...... ...... २४१

6-2.1

२११ ānartādhipateḥ śaṃkhatīrthe snānena kuṣṭhamocanakathanam, śatruhṛtarājyaprāptipūrvakaṃ śaṃkha-tīrthamāhātmyakathanam........ ...... .. २४३

6-2.1

२१२ viśvāmitrīyatīrthamāhātmyavarṇane viśvāmitrapraśaṃsāvarṇanam, bhāskaratīrthadhanvantari-vāpīmāhātmyavarṇanam, ratnākṣanāmrno'yodhyādhipateḥ kuṣṭhavināśārtha kārpaṭikavaca-nāddhāṭakeśvarametya saptamyāṃ bhāskarartārthe snānena bhāskarapūjanena ca doṣanivṛttika-
thanam, ratnādityetināmnā tīrthasthāpanam, ratnādityatīrthamāhātmyavarṇanam... २४३

6-2.1

२१३ kuharavāsākhyasaṃjñakabhagavatsthāpanavarṇanam, rājamārgeṇa gacchantaṃ kṛṣṇaputraṃ sāṃbaṃ draṣṭuṃ sarvāsāṃ nāgarikastrīṇāṃ svasvakāryāṇi saṃtyajya gavākṣadvāra āgamanam, sāṃba-darśanena tāsāṃ madhye kāsāṃcinniśceṣṭitatvena patanādivarṇanam, tataḥ svapatnīsvarūpeṇāgatayā naṃdinīnāmnyā kṛṣṇapatnyā samaṃ sāṃbenājñānādratikrīḍādikaraṇam, tatasarvaṃ tasyāḥ kuhakaṃ jñātvā paścāttāpena śrīkṛṣṇaṃ prati sarvavṛttāntakathanam, dharmaśāstrajñabrāhmaṇoktapaddhatyā tiṃginyādinā śuddhikaraṇopāyanivedanaṃ ca tataḥkṛtapāpena kuṣṭhitasya sāṃbasya śrīkṛṣṇājñayā hāṭakeśvare gamanam, tatra bhāskarārādhanayā tasya sāṃbasya kuṣṭhanivṛttikathanam, svanāmnā tīrthasthāpanākaraṇam, kuharavāsisāṃbādityamahātmyavarṇanam ----- २४४

6-2.1

२१४ gaṇanāthotpattivarṇanam, gaṇanāthasāhāyyena dānavānvijityasantuṣṭenendreṇagaṇanāthāya varapradānam, rohitāśvamārkaṇḍeyasaṃvādenaviśvāmitrasya vasiṣṭhāśrame gamanam, vasiṣṭhakāmadhenuprabhāvaṃ jñātvā kāmadhenuṃ grahītuṃ samutsukasya viśvāmitrāya vasiṣṭhena parājayakaraṇam, tatobrāhmaṃ teja- saṃpādayituṃ viśvāmitreṇa tapaḥkaraṇam,santuṣṭena śivena brāhmaṇyaprāptyarthaṃ gaṇapatipūjāvidhimāhātmyakramasya viśvāmitrāyakathanam,viśvāmitreṇa gaṇapatipūjanena brāhmaṇyasaṃpādanam ---- २४७

6-2.1

२१५ atha sūtaśaunakasaṃvādaprasaṅgena viśvāmitreṇa rohitāśvāya bhartṛyajñānartādhipatisaṃvādena śrāddhakalpakathanam, tatra keṣāṃkeṣāṃ śrāddhaṃ kāryamityādi śrāddhāvaśyakatākāraṇavarṇa- nam, śrāddhakālanirṇayakaraṇam
२१६ vyatīpātādikāle śrāddhakaraṇe phalakathanam, agniṣvāttādinavapitṛgaṇavarṇanam , kasmiṃścitsamaye śrāddhābhāvātkṣutpipāsārditānāṃ pitṝṇāṃ brahmaloke gamanam, brahmaṇe svavṛttāntakathanam, brahmaṇā pitṝṇāṃ sāṃtvanakaraṇam, amāśrāddhagayāśrāddhādividhā-nena sarveṣāṃ tṛptikaraṇam, śrāddhotpattivṛttāntavarṇanam......... २५०

6-2.1

२१७ śrāddhe kutapādikālamāhātmyavarṇanam, śrāddhe'pāṃkteyavrāhmaṇalakṣaṇavarṇanam, śrāddhe pūjārhavrāhmaṇalakṣaṇāni, śrāddhavidhivarṇanam, śrāddhe tyājyaduṣṭakarmāṇi, śvarajasvalā-strīpatitādidarśane gharaṭṭolūkhalādiśabdaśravaṇe ca doṣakathanam , śrāddhānarha-vastuvarṇanam, pratimāse śrāddhārhatithivarṇanam, śrāddhārhapadārthabrāhmaṇakālanirṇayavarṇanam ----- २५३

6-2.2

२१८ śrāddhaniyamavarṇanam - - - - २५४

6-2.2

२१९ kāmyaśrāddhavidhikramavarṇanam २५४

6-2.2

२२० gajacchāyāyāṃ śrāddhakaraṇena phalaprāptikathanam,śrāddhe kaḍgamāṃsādinā brāhmaṇebhyobhojanadānena phalavarṇanam, pramādena śrāddhākaraṇe doṣakathanam, २५५

6-2.2

२२१ kasyakasyamāṃsena katimāsāvadhipitṛtṛptiḥ syādityādivarṇanam, śrāddhakalpe sṛṣṭyutpattikālikabrahmotsṛṣṭaśrāddhārhavastuparigaṇanavarṇanam --- २५७

6-2.1

२२२ śastramṛtānāmapamṛtyumṛtānāmupasargairmṛtānāṃ viṣaṃ bhakṣayitvā mṛtānāṃ vahnidagdhānāṃ jalamṛtasarpavyāghrahatānāṃ śṛṃgairudbandhanādibhirmṛtānāṃ ca kā gatiḥkadā vā śrāddhaṃ kartavyaṃ ko vidhirityādivarṇanam, caturdaśīśastrahataśrāddhanirṇayavarṇanam - - - -२५९

6-2.2

२२३ śrāddhārhānarhabrāhmaṇavarṇanam - - - २५९

6-2.1

२२४ mantrapūrvakasādyantaśrāddhavidhikathanam.... .......... २६०

6-2.1

२२५ ekoddiṣṭavidhikathanam, pārvaṇaśrāddhavidhikathanam, navaśrāddhavidhivarṇanam, sapiṃḍī-karaṇaśrāddhanirṇayavidhivarṇanam २६१

6-2.1

२२६ pretajanakatvakāraṇakathanam, tato yudhiṣṭhirabhīṣmasaṃvāṃdaprasaṃgena ekaviṃśatinarakavarṇa-nam , yamaloke puṇyapāpadharmādivyavasthāvarṇanam , kena pātakena kasya narakasya prāptirityādivarṇanam, tattadduritaprāpyaikaviṃśatinarakayātanānirasanopāyavarṇanam. २६२

6-2.1

२२७ gaṃgādipuṇyasalilepu dehāsthipātane narakayātanāvimokṣavarṇanam , prāyaścittairdhārātīrthe dehapātanena tathā'nyairapyupāyairnarakayātanānirasanopāyakathanam...... २६३

6-2.1

२२८ cāturmāsye jalaśāyipūjanena pāpanivṛttikathanam, biladvāre jalaśāyiśayanavarṇane hiraṇyakaśipuputraprahlādena rājyāsvīkārāttatkaniṣṭhabhrātrā'ndhakena rājyasvīkaraṇam, andhakena brahmāṇamārādhya varaṃ labdhvā devaparājayakaraṇam, tatparājitena śakreṇa śaṃkarārādhanakaraṇam, tenārādhanena tuṣṭena śaṃkareṇa andhakabodhanārthaṃ gaṇeśavīrabhadrādīnāṃ preṣaṇam , gaṇeśavīrabhadrādīnāṃ vākyaṃ niśamya brahmadattavarapradānoddhatenāndhakāsureṇa śaṃkarājñāvamānanavarṇanam.......... २६४

6-2.1

२२९ tataḥ kruddhena śaṃkareṇa vṛṣamāruhyāndhakāsureṇa saha yuddhaṃ kartumamarāvatyāmāgamanam, tatrāṃdhakāsureṇa yuddhaṃ kṛtvā tenāndhakāsureṇa kṛtayā prārthanayā bhṛṃgiriṭītināmnā śaivagaṇagaṇanāyāṃ niveśanakaraṇam, bhṛṃgiriṭyutpattivarṇanam.... २६५

6-2.1

२३० svapituraṃdhakasya sthitiṃ jñātvā tatputreṇa vṛkeṇa hāṭakeśvare tapaścaryākaraṇam, tattapasā tuṣṭena brahmaṇā tasmai jarāmaraṇavarjitattvarūpavarapradānam, tataḥ śukravacanātsendrā-ndevānvijitya teṣuteṣu devādhikārasthāneṣu daityānsaṃsthāpya svayaṃ vṛkeṇa śakrādhi-kārasthāne svātmānaṃ saṃsthāpya trailokyasya rājyakaraṇam.. . २६६

6-2.2

२३१ vṛkasya sāṃkṛtimaharṣidattaśāpātpaṃgutvaprāptivarṇanam, tato vṛkeṇa brahmadattavareṇa sāṃkṛti-maharṣidvārā cāturmāsye naiva paṃgutvamityādivarapradānam, kasmiṃścitprāvṛṣi labdha-pādo vṛkāsura āyāsyatīti bhiyā śakreṇa bṛhaspataye sarvavṛttāntakathanam, bṛhaspati-vacanāddevānāṃ cāturmāsye prāpte kṣīrābdhau gamanam, śakreṇa tatra kṣīrābdhau tapastaptvā viṣṇoḥ prabodhanakaraṇam , śakrādidevānāṃ duḥkhanivāraṇāya śeṣaśāyino hāṭakeśvare gamanam, tatra gatvā tena jalaśāyinā vṛkopari śayanakaraṇena vṛkasyācalanācchakrasyākhaṇḍarājyasukhaprāptivarṇanam, kārtikaśuklaikādaśīvrata māhātmyavarṇanam २६६

6-2.1

२३२ cāturmāsyakartavyaniyamavratahomajapadānādiphalakathanam.........२६८

6-2.2

२३३ brahmanāradasaṃvāde cāturmāsyamāhātmye prātaḥsnānamāhātmyavarṇanam / tato'pi gaṃgodaka-snānaphalamāhātmyavarṇanam............. २६९

6-2.1

२३४ snānottaraṃ pitṛtṛptaye pitṛtarpaṇaphalakathanam, tato japahomādikarmottaraṃ govinda-nāmasmaraṇaphalam, cāturmāsyāvaśyakaniyamavidhivarṇanam...... २७०

6-2.2

२३५ annodakamaṇiratnapravālarūpyasuvarṇavatsagodānānāṃ phalakathanam, vedapaṭhanaphalakathanam, cāturmāsyādihomaphalam, ājyadānavamradānaghṛtadānānāṃ māhātmyakathanam , dugdha-takradānaphalakathanam, vastradānādinā somalokādilokaprāptikathanam, cāturmāsya-dānamahimavarṇanam... ............. २७०

6-2.1

२३६ cāturmāsye tyājyagrāhyabhojanapātranirṇayakaraṇam, tyājyātyājyavastradhānyavastuvi-cāraphalavarṇanam, asatyabhāṣaṇādityāgaphalam, iṣṭavastuparityāgaphalakathanam .. २७१

6-2.2

२३७ viṣṇusaṃnidhau vidhiniṣedhakartavyakālanirṇayakaraṇam, arghyamaṃtrakathanapūrvakārghyadānaphala-kathanam, viṣṇuvratānāṃ madhye brahmacaryavratasya śreṣṭhatvavarṇanam, cāturmāsye viśeṣeṇa pālanīyadharmādharmaniyamavivecanam........ २७१

6-2.2

२३८ cāturmāsye viṣṇupūjanāditapaḥphalavarṇanam, trikālaviṣṇupūjākaraṇaphalavarṇanam, indriyanigrahādiniyamavarṇanam, kevalaṃ dugdhāhārakāriṇaḥ phalakathanam , tapo-mahimavarṇanam... .......... .... २७२

6-2.2

२३९ viṣṇupūjāyāṃ ṣoḍaśopacāravivecanakaraṇe sṛṣṭyutpattyādikathanam, cāturvedyeṣu ṣoḍaśarcātmakapuruṣasūktapaṭhanaphalakathanam, viṣṇudhyānapaddhativarṇanam, ॐkārapūrvaka pratyekapuruṣasūktasthamantreṇāvāhanādiṣoḍaśopacārapūjākramavarṇanam , tapo'dhikāra-varṇanapūrvakaṃ ṣoḍaśopacārapūjāmāhātmyavarṇanam, dīpadānamahimavarṇanam . २७३

6-2.2

२४० dīpadānādisāyujyacintanāntabhaktinirūpaṇam......... २७४

6-2.1

२४१ cāturmāsye bhagavatṣoḍaśopacārapūjanāditapaḥkarmaṇi sacchūdrādyadhikāravicāraprasaṃge sacchūdraśabdavyākhyāvivecanakaraṇam, tapo'dhikāre sacchūdrakathanam... re७५

6-2.1

२४२ aṣṭādaśaprakṛtīnāṃ nāmavarṇanapuraḥsaraṃ tāsāṃ dharmakathanam, tatra brahmaṇa utpattikathanam, viṣṇunā brahmaṇe sṛṣṭivṛddhikaraṇārthamādeśakaraṇam, nabhovāṇīśravaṇādbrahmaṇā tapaḥ-karaṇam, cāturvarṇyotpattivarṇanam, teṣāṃ karmādhikāritvavarṇanam, śūdrāntargata-bahuvidhabhedavivaraṇam, teṣāṃ dharmādharmavivecanam, viṣṇubhaktimāhātmyavarṇanam... २७६

6-2.1

२४३ śūdrajātivarṇane paijavanaśūdropākhyāne paijavanasya gṛhe gālavarṣerāgamanam, gālavasya paijavanakṛtabahvātithyasatkāravarṇanam, gālavena tulasīmaṃjaryādimāhātmyakathanam, śāligrāmaśilāpūjanamāhātmyavarṇanam............ २७७

6-2.2

२४४ gālavapaijavanasaṃvāde bhagavataḥ keśavādicaturviṃśatināmabhedapūrvakapūjanakramavidhi-varṇanam, śāligrāmamūrtibhedavarṇanam, śāligrāmaśilāsu mūrtyutpattivarṇanam... २७८ २ २४५ gaṇḍakyāṃ śāligrāmaśilotpattivṛttāntavarṇane dākṣāyaṇyā himālayasutātvaprāpti-varṇanam, śivapārvatīvivāhavarṇanam, kāmakṛtaśivastutivarṇanam, tārakāsura-prabhṛtidaityaiḥ pīḍitānāṃ sendrādidevānāṃ brahmājñayā śivadarśanārthaṃ mandarācale gamanam.. ................ २७८

6-2.1

२४६ śivapārvatyo rahasi ratikrīḍāsamaye devapreṣitavahnestatrāgamanam, śivadattaṃ vīryaṃ prāśya vahnau gate pārvatyā svasyā ratiśramavaiphalyaṃ dṛṣṭvā 'śilā bhavata iti sarveṣāṃ divaukasāṃ śāpapradānam.......... ...... २८०

6-2.2

२४७ kasmiṃścitsamaye daityaparājitānāṃ devānāṃ brahmaloke gamanam, tato brahmendrasaṃvāde rudreṇa viṣṇugaṇaiḥ saha svakīyānāmaikyaṃ kartuṃ hariharārdharūpadhāraṇam, tatraikasmindehe viṣṇorvainateyādīnāṃ śivasya vṛṣabhādīnāṃ cihnānāmapi daśarnakaraṇam, viṣṇuśiva-svarūpasyaikatradarśanena pākhaṃḍibhirvismayakaraṇam, mandare devairmaheśaviṣṇusaṃyuktāyāḥ pāpanāśinyā mūrteḥ sthāpanam, vahnipramukhadevānāṃ mandare vilvavṛkṣasthāṃ pārvatīṃ tulasīmañjarīsthāṃ lakṣmīṃ ca dṛṣṭvā sarveṣāṃ 'śāpamuktivarṇanam, akasmādākāśa-vāṇyā devānuddiśyāśvatthotpattipūrvakāśvatthamahimavarṇanam... २८०

6-2.2

२४८ nabhovāṇyā palāśamāhātmyavarṇanam, tatra pratidaleṣu brahmādidevatānāṃ sthāpanā-varṇanam ......... ... २८१

6-2.1

२४९ tulasīropaṇaphalakathanam, tulasīdarśanatulasīpatrabhakṣaṇaphalakathanam, tulasyāḥ prati-parṇeṣu devatānāṃ sthāpanavarṇanam, ulasīśuṣkakāṣṭhadhāraṇamāhātmyama, sarvendriyeṣu tulasīvāsakaraṇena phalaprāptikathanam, tulasīmāhātmyavarṇanam...... २८२

6-2.1

२५० jayāpārvatīsaṃvāde bilvotpattivarṇane vilvavṛkṣasya darśanasparśanasevanādiphalakathanam , bilvavṛkṣasya pratyavayaveṣu bhinnabhinnadevatānāṃ sthāpanādivarṇanam, vilvavṛkṣasya kaṃṭakasthadevatānāṃ varṇanam, bilvotpattivarṇanam... ....... २८२

6-2.2

२५१ nabhovāṇyāṃ viratāyāṃ bilvāśvatthapalāśatulasyākhyacaturvṛkṣāṇāṃ cāturmāsye sendrai-deṃvaiḥ pūjanakaraṇam, tuṣṭena hariharātmakeneśvareṇa daityāñjitvā devānprati svasvasthāne gantumājñākaraṇam, tato devairdevīdattaśāpaṃ smṛtvā tacchāpanivṛttyarthaṃ māheśvarī-pūjanena māheśvarīstavanena ca devānāṃ gaṃḍakīnadyāmeva śāligrāmeti nāmnā śilā-tvaprāptivarṇanam, śāligrāmaśilāmāhātmyavarṇanam.... ... २८२

6-2.2

२५२ cāturmāsye tiladānamāhātmyavarṇanam, caturṣu vṛkṣeṣu devatānāṃ sthāpanam, anyeṣu pratyekaikavṛkṣaviśeṣeṣu śakravaruṇayamakuberādīnāṃ devānāṃ yathānukrameṇa sthāpanam, vṛkṣa-māhātmyavarṇanam................... २८३

6-2.2

२५३ śaṃkarakṛtapārvatyanunayavarṇanam............... २८४

6-2.1

२५४ cāturmāsye devānāṃ mandarācale brahmacaryavrataparasya harasyāgre gamanam, tato hareṇa pārvatīsaṃtoṣaṇārthaṃ mama sāhāyyārthamāgantavyam ityukte taduktaṃ svīkṛtya devānāṃ svaṃsvaṃ niketanaṃ prati gamanam, tata āṣāḍhaśuklacaturdaśyāṃ bhavānītoṣaṇāya hareṇa nṛtyakaraṇam, tatra nṛtyaprasaṃge mandare brahmādīnāṃ devānāṃ nāradadevalavyāsādīnāṃ maharṣīṇāṃ cāgamanam, tasminsamaye hareṇa cintitānāṃ śrīrāgādirāgāṇāṃ ca tatrāgamanam, tatra haranṛtye pravartamāne nāradādibhirbrahmādibhiśca sāhāyyakaraṇam, haranṛtyena tuṣṭayā pārvatyā harastotrakaraṇam, haratāṇḍavanartanavarṇanam... २८५

6-2.1

२५५ lakṣmīnārāyaṇamahimavarṇanam .... २८७

6-2.1

२५६ śivapārvatīsaṃvāde cāturmāsye viṣṇordvādaśākṣaramaṃtrajapasya rāmeti dvyakṣaramaṃtrajapasya ca māhātmyavarṇanam. ............. २८८

6-2.1

२५७ īśvarapārvatīsaṃvāde śaṃkareṇa dvādaśākṣaramāhātmyavarṇanam, śivavacanātpārvatyā tapa-ścaraṇavarṇanam.......... .. २८९

6-2.2

२५८ tapaḥ kartuṃ gatāyāṃ pārvatyāṃ kāmākulitasya śivasya snānārthaṃ yamunāyāṃ gamanam, tatra śivakṛtasnānena tannīrasya harakāyātkṛṣṇatvaprāptiṃ dṛṣṭvā duḥkhitayā yamunayā śivastavanakaraṇam , yamunāprārthanayā hareṇa haratīrthasthāpanam, kenacitkāraṇāntareṇa viprastrītaḥ śāpaṃ prāptena śivena kailāsaṃ gatvā devīstotrakaraṇam... . २८९

6-2.2

२५९ viprastrībhirdattena harasya śāpena duḥkhitānāṃ devānāṃ harasamīpe gamanam , tato'mara-kaṇṭakatīrthasthāpanaṃ tanmāhātmyavarṇanaṃ ca tatra devairnīlavṛṣasthāpanam, nīlavṛṣa-stutikaraṇam......... .... २९०

6-2.1

२६० cāturmāsyakathāsaṃkṣepasārāṃśakathanam... ......... .. २९२

6-2.1

२६१ kārtikasvāmijanmakathanam, ṣaḍānanasya śaṃkarapārvatyau natvā nadanadīpatīstīrtvā vimā-namāruhya gamanam, tataḥ śivasya viṣṇudarśanārthaṃ plakṣādisaptadvīpasamudrānatītya viṣṇuṃ dṛṣṭvā viṣṇustavanam , tatprasaṃgena dhyānayogavarṇanam......... २९२

6-2.2

२६२ pārvatyā dhyānayogaṃ prāpya jñānayogaṃ prāptuṃ śivasya prārthanāyāṃ kṛtāyāṃ tena śivena dvādaśākṣaramaṃtreṇa jñānayogaprāptikathanam, dvādaśākṣaramaṃtrasya pratyakṣarabījavarṇanam, viṣṇusvarūpavarṇanam, bhagavadvirāṭsvarūpavarṇanam , jñānayogakathanam...... २९३

6-2.1

२६३ śivena pārvatyai mantropadeśakaraṇam, yogiṣuruṣāṇāṃ mukhyasāratattvavarṇanam, pārvatyu-tsaṃgasthitasya matsyajātasya sutasya matsyendranātheti śivena nāmābhidhānakaraṇam, matsyendranāthotpattivarṇanam .............. २९५

6-2.2

२६४ tārakāsurapīḍitadevānāṃ prārthanayā kārtikeyasya devasenādhipatye'bhiṣekapūrvakaṃ tārakā-sureṇa saha yuddhavarṇanam, tatra tārakāsuravadhavarṇanam, devaiḥ kārtikeyastavakaraṇam २९६

6-2.1

२६५ bhīṣmapañcakamāhātmyavarṇanam, bhīṣmaṃpañcakapūjanapaddhativarṇanam , tatra bhagavatprārthanāva-rṇanam, aśūnyaśayanavratamāhātmyavarṇanam .......... २९७

6-2.1

२६६ maṃkaṇeśvarartārthamāhātmyavarṇanam, śivarātryāṃ kasyaciccaurasya devālaye jāgarārthaṃ prāptānāṃ strīpuruṣāṇāṃ dhanaharaṇārthaṃ gatvā tatsamīpasthitakarṇikāradrumamāruhyāvasthitikara-ṇam, tasya karṇikāravṛkṣasyādhastātsthitasya dharodbhūtasya śivaliṃgasyopari tena
caureṇājñānātkarṇikāravṛkṣapatrāṇāṃ hastena vicchidya prakṣepaṇam, tasyāṃ rātrau para-dhanajihīrṣayāpyanāyāsena tasya jāgaraṇam, tena jñānaṃ vināpi jāyamānena śiva-pūjanena tasya caurasya caurabhāvādvimuktiḥ śuddhasāttvikasvabhāvatāprāptiśca, tata-stena śuddhamanasā śivapūjākaraṇam, tatprasaṃgena śivapūjāvidhikathanam, śivarātri-pūjanajāgarādimāhātmyavarṇanam, tataḥ pañcatvaṃ gatasya caurasya daśārṇādhipateḥ kule tatpuṇyaprabhāveṇa jananam, tasya rājyaprāptivarṇanam, daśārṇādhipatergṛhe śāṃḍilyapu-lastyādimaharṣīṇāmāgamanam, ṛṣibhī rājñe maṅgalāśīrvādādidānam, śivarā-trimāhātmyavarṇanaṃ ca................... २९८

6-2.1

२६७ siddheśvaramāhātmyavarṇanam, tulāpuruṣadānakālanirṇayaḥ, tulāpuruṣadānavidhivarṇanam , tulāpuruṣadānamāhātmyavarṇanam.......... ... ३००

6-2.1

२६८ cakravartitvaprāpakopāyakathanam, tatra hiraṇmayībhūmidānasya samantrakasāgravidhikatha-nam, bhūdānaphalamāhātmyakathanam, gautameśvaramāhātmyakathanam.... ३०१

6-2.2

२६९ indrasthāpitakapāleśvaramāhātmyavarṇanam, tatra vṛtrāsurajanma, rājyaprāptyādyanantaraṃ vṛtrā-surahananena brahmahatyāvyākulitasya śakrasya brahmahatyādoṣadūrīkaraṇārthaṃ brahmavākyo-pari viśvasyāṣṭaṣaṣṭiṣu tīrtheṣu gamanam, indrasya hastādviśvāmitrahrade kapālapatanā-dbrahmahatyānivāraṇam, tatraiva liṃgasthāpanam, tasya māhātmyavarṇanam, tatraiva vāta-kabrāhmaṇasthāpitavātakeśvarotpattipūrvakamāhātmyavarṇanaṃ ca...... ३०१

6-2.1

२७० prāyaścittamakurvatāṃ janānāṃ katha pāpanuktirityādyānartarājapraśne bhartṛyajñena svarṇanirmita- pāpapiṃḍapradānaphalakathanam, tatra maṇḍapādikaṃ vidhāya pṛthvyādidevānāmāsamantā- tsthāpanavarṇanam , samantrakapūjāvidhikathanam, pāpapiṃḍadānodarkakathanam... ३०५

6-2.2

२७१ indradyumneśvaramāhātmyavarṇanaprasaṅgenendradyumnasya viṣṇuprasādena sadehasvargagamanavṛttānta- varṇanam , brahmalokaṃ gatasyendradyumnasya bahukālaṃ tatra nivāsānantaraṃ brahmaṇā cirakā- lādbhūmau kīrteḥ punarvyaktīkaraṇārthamindradyumnasya bhūlokaṃ prati preṣaṇam, bhūlokaṃ pratyāgatenendradyumnena bhūlokasthitasya dīrghajīvino mārkaṇḍeyasya praśnakaraṇam, indradyumnena svakīrtiṃparijñānārthaṃ rocakapurasaṃbaṃdhivārtā kathayitumasamarthāñjanāndṛṣṭvā kāṃpilyapuravāsivacanādindradyumnasya mārkaṇḍeyena sākaṃ nāḍījaṃghabakasamīpe gama- nam , nāḍījaṃghadarśanena samutsukābhyāmindradyumnamārkaṇḍeyābhyāṃ svāgamanakāraṇa- kathanena nāḍījaṃghena svakīyavṛttāntakathanam, tatra prāgjanmani śāpādbakatvaprāptyādi- kathanam , pratimakarasaṃkramaṇe liṃgopari ghṛtācchādanena tuṣṭena śivena bakāya vara- pradānavarṇanam, tato nirāśasyendradyumnasya vārtāvijñānārthaṃ nāḍījaṃghenātmano'pyape- kṣayā dīrghāyuṣaḥ prākārakarṇanāmakasyolūkasya samīpe mārkaṇḍeyendradyumnayornayanam, tena prākārakarṇolūkenāpīndradyumnavārtānabhijñānakathanottaramindradyumnapraśne. nijadīrghā- yuṣṭvakāraṇakathanam, nijavārtānabhijñānādudāsīnasyendradyumnasya kṛte nāḍījaṃghenendra- dyumnavārtāvijñānasyāvaśyakatāpradarśane prākārakarṇolūkenātmano'pi dīrghāyuṣo gandha- mādanasthasya gṛdhrasya samīpaṃ pratīndradyumnamārkaṇḍeyanāḍījaṃghabakānāṃ nayanam, tena yudhreṇāpīndradyumnavārtānabhijñānavarṇanapūrvakaṃ nijadīrghāyuṣṭvakāraṇavṛttāntakathanam, ni- javārtānabhijñānādudāsīnasyendradyumnasyāgnipraveśodyogaṃ dṛṣṭvā prākārakarṇaprārtha- nayā gṛdhreṇātmano'pi dīrghāyuṣo mānasasaronivāsinaḥ kūrmasya samīpaṃ pratīndradyumnamārkaṇḍeyanāḍījaṃghaprākārakarṇānāṃ nayanam, tatra sarastīre samā- gatānāṃ teṣāṃ madhya indradyumnaṃ nṛpaṃ dṛṣṭvā kūrmasya tānasatkṛtyaiva jalamadhye praveśa-karaṇam, tato gṛdhreṇa tasmai jalapraveśakāraṇapṛcchāyāṃ tena kūrmeṇendradyumnasya pūrva-
samastavṛttāntakathanādindradyumnasya kīrtyuddhāre jāte satīndradyumnopari devaiḥ puṣpa-vṛṣṭikaraṇam, tatastasminneva samaye devadūtena vimānamānīyendradyumnaṃ prati brahma-lokaṃ prati gamanāya prārthanākaraṇam, indradyumnena brahmalokaṃ prati gantuṃ svasyā-nicchāṃ pradarśya kūrmaṃ prati tasyaiva dīrghāyuṣṭvakāraṇajijñāsayā praśnakaraṇam; kūrmeṇa nijapūrvavṛttāntakathanapūrvakamindradyumnādīnāmātithyakaraṇam, tataḥ ṣaḍbhistairlomaśa-maharṣiṇā saha samāgamaṃ kṛtvā lomaśasya dīrghāyuṣṭvakāraṇaṃ jñātvā taiḥ sarvaiḥ saptabhiḥ svasvanāmnā liṃgasthāpanam, tataḥ saptaliṃgotpattivarṇanam....... ३०५

6-2.1

२७२ āyuḥpramāṇavarṇane nimeṣādārabhya kṛtādicaturyugakālapramāṇavarṇanam, agniṣṭomādi-karmabhirdevalokabrahmalokādiprāptivarṇanam, caturyugepu lokānāṃ paristhitidharmādi-vartanavarṇanam, tatprasaṃgena viśeṣataḥ kalikālanirṇayakaraṇam ...३१५

6-2.2

२७३ brahmaviṣṇvādīnāmāyuḥpramāṇavarṇanam, cāndrasauramāsapramāṇavarṇanam, nākṣatramāsa-pramāṇakathanam ,yugapramāṇavarṇanam.... .... ३१५

6-2.1

२७४ durvāsasaḥ kathāprasaṃge niṃbaśucanāmakasya kasyacinmaṭhapateragrataḥ sthitāṃ dravyapūritāṃ maṃjūṣāṃ grahītuṃ kenacillubdhakena - tadviśvāsārthaṃ niṃbaśucaśiṣyatvaṃ svīkṛtya kapaṭana vartanam, ta bahukāle gate kasmiṃścitsamaye śiṣyeṇa saha niṃbaśucasya muralānadyāmāgamanam, tatra svakaṃthāṃ śiṣyahaste nidhāya tato'tidūraṃ mūtrapurīṣotsargādikaṃ vidhātuṃ niṃbaśucasya gamane tāṃ kanthāṃ gṛhītvā luvdhakaśiṣyasya palāya-nam, niṃbaśucākhyena maṭhapatinā tajjñātvā śokakaraṇam, tato duḥśīlaluvdhakena taddravyasāhāyyena vyāpāraṃ kṛtvā dāraparigrahottaraṃ svasyāputratvaṃ dṛṣṭvā putraprāptyarthaṃ bhāryayā samaṃ camatkārapure gamanam, tatra durvāsasā samāgamaṃ kṛtvā durvāsasaṃ prati prākkṛtasarvakapaṭādisvakīyagarhitakarma vinivedya durvāsovacasā duḥśīlena dānādikaraṇaṃ svanāmnā liṃgasthāpanaṃ ca, 'evaṃ tasya liṃgasya ḍuḥśīleśvara-saṃjñāprāptikāraṇavṛttāntavarṇanam , duḥśīleśvaradurvāsaseśvarayormāhātmyavarṇanam.. ३१७

6-2.2

२७५ duḥśīlena svagurorniṃbaśucasyoddeśena niṃbeśvaretināmnā liṃgasthāpanam, tato duḥśīlasya bhāryayā śākaṃbharīnāmnyā śākaṃbharīdurgāsthāpanam, tato duḥśīle pañcatvaṃ gate
duḥśīlabhāryayā śākaṃbharyā tena duḥśīlena sahāgnau praveśakaraṇam, duḥśīleśvaraniṃbe-śvaraśākaṃbharyutpattivarṇanam... . ३१९

6-2.2

२७६ ekādaśarudravarṇane hāṭakeśvarakṣetraṃ draṣṭumahamahamikayaikādaśamaharṣīṇāmāgamanam, tadā śivena sarveṣāṃ yugapaddarśanalābhārthamekādaśarūpadhāraṇam, tadekādaśavidhaṃ śivarūpaṃ dṛṣṭvā munibhiḥ stutikaraṇam, tatraivaikādaśarudrāṇāṃ sthāpanam, ekādaśarudrotpatti-māhātmyavarṇanam .............. ३१९

6-2.2

२७७ ekādaśarudrāṇāṃ nāmakīrtanam , ekādaśarudrasamīpe dānamāhātmyavarṇanama.... ३२०

6-2.1

२७८ dvādaśādityavarṇanaprasaṃgena brahmakṛtayajñaprastāve śakreṇa brahmapatnītvena kartuṃ gopakanyāyā govaktreṇa niṣkāsyānayanam , gāyatrībrahmaṇorvivāhottaraṃ sāvitryā āgamanam, tataḥ pitāmahasyasāvitrīdattaśāpena śunaḥśepaprapautrasya cārāyaṇasya gṛhe yājñavalkyetinā-mnājanmagrahaṇam ,parastrīlampaṭatvarūpadurvyasanārtaṃ taṃ dṛṣṭvā tasya yājñavalkyasya pitā-mahena cārāyaṇena yājñavalkyasya svāśramānniḥsāraṇam, tataḥ śākalyasya śiṣyatvaṃ prāpya tasya gṛhe nivāsakaraṇam, tataḥ kadācicchiṣyānukrameṇaikadā tasya yājña-valkyasya rājagṛhe śāṃtipūrvakamāśīḥpradānārtha gamane rājñā'pamānakaraṇam , tataḥ paścāttāpavatā rājñā punaraparedyustasya yājñavalkyasyaiva rājamaṃdirepreṣaṇārthaṃ prārthanāyāṃ kṛtāyāṃ rājagṛhe gantuṃ tasya yājñavalkyasya guruṇājñākaraṇam, tāṃ gurvājñāmullaṃghya yājñavalkyasya tasya rājño gṛhe gamananiṣedhanam , tato yājñavalkyena kruddhasya tasya guroratinirbaṃdhāttasmādadhītāṃ vidyāṃ vamanena nirudgīrya gurave tadvidyāyā nivedanam,
tato vidyāprāptyarthaṃ sūryārādhanākaraṇam, tataḥ sūryato vidyāṃ labdhvā sūryaṃ saṃmānya sūryājñāpālanaṃ pratijñāya śākalyagurusamīpegurudakṣiṇāṃ dātuṃ yājñavalkyasyāgamanam, tataḥ sūryaprāptāṃ vidyāṃ gurudakṣiṇātvena śākalyāya kathayitvā saśiṣyeṇa śākalyena samaṃ yājñavalkyasya dvādaśādityasaṃnidhau gamanam, dvādaśādityotpattiratnādityotpa-ttimāhātmyavarṇanapūrvakaṃ yājñavalkyavṛttāntavarṇanam......... ३२१

6-2.1

२७९ skāndamahāpurāṇāgamaparaṃparākathanam, tatra nāgarakhaṇḍopasaṃhāravarṇanam, nāgarakhaṇḍa-vaibhavavarṇanam, nāgarakhaṇḍaphalaśrutikathanam, guruśiṣyādhikāravarṇanam, paurā-ṇikavyāsādhikāravarṇanam. .. ...... -... ३२४

6-2.6

iti śrīskānde mahāpurāṇe ṣaṣṭhaṃ nāgarakhaṇḍam

Original text: skandapurāṇam · Sanskrit Wikisource contributors · Sanskrit Wikisource · CC BY-SA 4.0

Esc