Skanda Purana · Chapter 5.78

// īśvara uvāca // //
aṣṭasaptatikaṃ viddhi avimukteśvaraṃ priye //
yasya darśanamātreṇa tīrthayātrāphalaṃ labhet

śākale nagare devi citraseno mahīpatiḥ //
babhūva bhuvi vikhyāto rūpavānmanmathādhikaḥ

tasya candraprabhā bhāryā prāṇe bhyo'pi garīgasī //
pativratā dharmaśīlā rūpayauvanaśālinī

aputrasyāpi nṛpateḥ putrī jātā manoramā //
tasyā nāma tadā cakre pitā pārthivasattamaḥ

sarvalakṣaṇasaṃpannā kanyā lāvaṇyavatyapi //
sāpi jātismarā devī sasmāra ca purātanam

vairāgyādbrahmacaryaṃ ca cacāra tanumadhyamā //
kadācidyauvanaṃ prāptā sā ca pṛṣṭā nṛpeṇa vai

utsaṃge ca nije kṛtvā mūrdhni cāghrāya harṣitaḥ //
putri pradānakālaste kasmai deyā varāya ca

nṛpāya nṛpaputrāya saṃmatāya dvijāya vā //
vṛddhāya bahubhāryāya grāmīṇāya ca putriṇe //
harṣeṇa cāvṛto rājā punaḥ papraccha tāṃ sutām

pṛṣṭā ca sā yadā devī na covāca nṛpaṃ prati //
adhomukhī ca saṃjātā punaḥ proktā nṛpeṇa tu

yadi madvacanaṃ putri pratibhāti na sāṃpratam //
varaṇaṃ svecchayā putri kuru tarhi svayaṃvaram

ityuktā sā nṛpatinā pitrā proktā punaḥpunaḥ //
ruroda sā vai karuṇaṃ śrutvā tāṃ kutsitāṃ gatim

jahāsa cātihāsena punaḥ śvāsāṃśca muṃcati //
praharṣaṃ ca punaḥ kṣipraṃ prāpya vāṣpaṃ ca muṃcati

tāmavasthāṃ gatāṃ dṛṣṭvā putrī munmattatāṃ gatām//
kimetaditi bhūpālo grasitā kiṃ graheṇa vai

bhūtena vā piśācena matsutā lakṣaṇairyutā //
iti cintāparo rājā yadā jāto yaśasvini

tadā proktastayā putryā mā tāta vimanā bhava //
nāhaṃ grastā graheṇeha na bhūtena na rakṣasā

na piśācena yakṣeṇa tava kanyā mahīpate //
jātismarāhamutpannā śrūyatāṃ mama janma ca

prāgjyotiṣe pure vipro harasvāmī babhūva ha //
bhāryāhaṃ durbhagā jātā tasya viprasya pārthiva

rūpayauvanasaṃpannā tasya nāhaṃ priyā vibho //
sadā vidveṣasaṃyukto mayi niṣṭhurajalpakaḥ

nānyasya kasyaciddveṣṭā muktvā māṃ pṛthivīpate //
pāṇigrahaṇakāle tu grahaiḥ pāpairvilokitā

ahamūḍhāṃ kulīnena dvijenātiguṇena ca //
sa cāvalokito vipro grahaiḥ puṇyairnarādhipa

tena me vallabho rājanna cāhaṃ tasya vallabhā //
sa sadācārasaṃyukto vedādhyayanatatparaḥ

nānyatra kurute bhāvaṃ brahmacaryavrate sthitaḥ //
tato'haṃ krodhasaṃyuktā vaśīkaraṇalaṃpaṭā //
apṛcchaṃ pramadāstāta yāstyaktāḥ patibhiḥ kila

tābhiruktā hyahaṃ bhūpa vaśyo bharttā bhaviṣyati //
asmākaṃ pratyayo jātastasmāttvaṃ kartumarhasi

bheṣajairvividhaiścūrṇairmaṃtrairmohakaraiḥ paraiḥ //
taistaistu kṛtalepo'pi bhavitā dāsavatpatiḥ

tato'haṃ tvaritā gatvā tāsāṃ vākyena bhūpate //
cūrṇaṃ mantraṃ gṛhītvā ca prāptā bhartṛgṛhaṃ punaḥ

pradoṣe payasā yuktaścūrṇo bharttari yojitaḥ //
grīvāyāṃ ca mayā mantro nyastaḥ sarvāṃgasaṃdhiṣu

yadā pītaśca cūrṇastu mantreṇātīva guṃṭhitaḥ //
vaśagastatkṣaṇājjāto maṃtracūrṇaprabhāvataḥ

dvāradeśe sthitaḥ kraṃdandāso'smi tava śobhane //
trāhi māṃ śaraṇaṃ prāptaṃ tvadvaśohaṃ ca śobhane

tattasya ruditaṃ jñātvā maṃtramāhātmyato nṛpa //
svasthīkaraṇayogena tadā svasthaḥ kṛtaḥ patiḥ

tataḥ prabhṛti kāṃto me vaśyo'bhūdbhavane sthitaḥ //
paṃcatvaṃ ca gatā kāle tathā nārakayātanām

tāmrabhrāṣṭre ca dagdhāhaṃ yugāni daśa paṃca ca//
sūkṣmāṇi tilamātrāṇi kṛtvā khaṃḍānyanekaśaḥ//
cheditā kālasūtreṇa pīḍitā ghrāṇayaṃtrake

kvāthībhūtā taptatailairghaṭe darvyātha loḍitā//
piṣṭā caiva śilāpṛṣṭhe kuṭṭitā lohamudgaraiḥ

dalitā daṃtadalane dagdhāhaṃ raurave bhṛśam//
adhomukhī vinikṣiptā tvamedhye pūyaśoṇite

yānyāpi yuvatī tāta bharturvaśyaṃ samācaret //
vṛthā dharmādurācārā pacyate narake bhṛśam

bharttā nātho gururbhartā bharttā vai daivataṃ param //
bharttā svamī suhṛdbharttā bhartā ca paramaṃ padam

tuṣṭe bharttari nārīṇāṃ tuṣṭāḥ syuḥ sarvadevatāḥ //
vimukhe vimukhāḥ sarve tasmātsevyaḥ sadā patiḥ //
bhasmībhavati sā nārī yayā bharttā na toṣitaḥ

yasya prasādātprāpyaṃte bhogāśca vividhāḥ sadā //
taṃ vaśyaṃ kurute yā ca sā kathaṃ sukhamāpnuyāt

tiryagyoniśataṃ yāti kṛmipakṣiśatāni ca //
tasmāttattatsadā kāryaṃ strībhirbhartṛvacaḥ kila

evaṃ punarmayā bhuktā narakā bhṛśadāruṇāḥ //
tiryagyonisahasraṃ tu karmaṇā kutsitena ca //

kiṃcitpātakaśuddhyarthaṃ caṃḍālasya ca veśmani //
jātāhamatirūpeṇa pīḍitā vividhairvraṇaiḥ

sārameyairvṛtā dīnā bhakṣyamāṇā punaḥpunaḥ //
duṣṭāhaṃ bhakṣyamāṇāpi mārge ruddhā vṛkairaham //
tairahaṃ tudyamānāpi mahākālavanaṃ gatā

dṛṣṭo mayā mahādevo daivato mṛgamāṇayā //
samīpe devadevasya pippalādeśvarasya ca

tasya darśanamātreṇa gatā śakrapuraṃ prati //
vimānena sudīptena kiṃkiṇījālamālinā //
divyāṃbaradharā divyā divyamālāvibhūṣaṇā

tatrāhaṃ pūjitā devaiḥ stutāhaṃ cāraṇaistathā //
darśanāttasya liṃgasya jātāhaṃ tava veśmani

vallabhā rūpasaṃpannā śākale nagare śubhe //
smṛtvā tu kutsitāṃ yoniṃ vilāpaśca kṛto mayā

smṛtvā liṃgasya māhātmyaṃ harṣo jātastu tatkṣaṇāt //
tanme naiva ca vātūlyaṃ gṛhītā na graheṇa ca

jātā jātismarā tāta brahmacaryavrate sthitā //
ato yāsyāmi taṃ devaṃ darśanārthaṃ punaḥ prabho //
yathā na bhūyo me janma syācca saṃsārasāgare

iti putrīvacaḥ śrutvā citraseno mahīpatiḥ //
sabhṛtyamaṃtrisahito mahākālavanaṃ gataḥ

dadarśa tatra talliṃgaṃ pūjayāmāsa bhaktitaḥ //
sāpi dṛṣṭvaiva talliṃgaṃ tasmiṃlliṃge layaṃ gatā

rājā ca putravāñjāto liṃgadarśanataḥ priye //
babhūva cakravartī sa yathā svāyaṃbhuvo manuḥ

etasminnaṃtare devi dṛṣṭvā deve layaṃ gatām //
rājaputrīṃ mahādevi kṛtaṃ nāma mudānvitaiḥ

avimuktasya liṃgasya darśanādeva tatkṣaṇāt //
avimukteśvaro deva iti khyāto bhavatviti

yo'sau kāśyāṃ prasiddho'sti devo viśveśvaraḥ śivaḥ //
sa caivātra suvikhyāto'vimukteśvarasaṃjñayā

vārāṇasī yathā puṇyā tathāvaṃtī ca muktidā //
tasyā daśaguṇaṃ puṇyaṃ śrūyate'tra viśeṣataḥ

tasmādviśveśvaro devaḥ samāyātaḥ kuśasthalīm//
yatrāgatya suvidvāṃso mānavāḥ śaṃsitavratāḥ

paśyaṃti parayā bhaktyā hyavimukteśvaraṃ śivam //
teṣāṃ muktirna saṃdeho bhaviṣyati suniścalā

amuktā naiva paśyaṃti muktāḥ paśyaṃti sarvadā //
brahmacaryavrataiḥ samyagiṣṭaiḥ sarvamakhairbhavet

tatphalaṃ prāpyate samyagavimukteśadarśanāt //
naiḥśreyasī gatiḥ puṇyā darśanādeva jāyate

yā gatiḥ prāpyate sāṃkhyaiyogairvā yā gatirbhavet //
sā gatiḥ nāpyate samyagavimukteśadarśanāt

janmamṛtyubhayaṃ hitvā sa yāti paramāṃ gatim //
yaḥ pūjayati bhāvena hyavimukteśvaraṃ śivam //

brahmahāpi ca yo gacchedavimukteśvaraṃ yajet //
tasya liṃgasya māhātmyātsarvvapāpānnivarttate

śāṭhyenāpi ca yaḥ paśyedavimukte śvaraṃ śivam//
sa muṃcati jarāṃ mṛtyuṃ janma caitadaśāśvatam

smṛtaḥ saṃpūjito bhaktyā stuto vā vividhaiḥ stavaiḥ //
muktiṃ dadāti deveśo hyavi mukteśvaraḥ śivaḥ

eṣa te kathito devi prabhāvaḥ pāpanāśanaḥ //
avimukteśvareśasya hanumatkeśvaraṃ śṛṇu