Skanda Purana · Verses 5.62-2

// īśvara uvāca // //
dviṣaṣṭikaṃ vijānīhi devaṃ rūpeśvaraṃ priye//
yasya darśanamātreṇa rūpavāñjāyate naraḥ

pādmakalpe mahādevi padmonāma mahīpatiḥ //
padmagarbhasamudbhūto babhūvātiparākramī //
pṛthivyāścaturaṃtāyā jāto dharmarato balī

sa kadācinmahābāhuḥ prabhūtabalavāhanaḥ//
vanaṃ jagāma gahanaṃ hayanāgaśatairvṛtaḥ

bilvārkakhadirākīrṇaṃ kapitthadhavasaṃkulam //
mṛgasiṃhairvṛtaṃ ghorairanyaiścāpi vanecaraiḥ

tatra vanyasahasrāṇi hatvā sabalavāhanaḥ //
rājā mṛgaprasaṃgena vanamanyadviveśa saḥ

eka evottamabalaḥ kṣutpipāsāsamanvitaḥ/
sa vanasyāṃtamāsādya mahadāraṇyamāsadat

taccāpyatītya nṛpatirdadarśāśramamuttamam //
manaḥprahlādajananaṃ dṛṣṭikāṃtamatīva ca

puṣpitaiḥ pādapaiḥ kīrṇamatīva sukhaśādvalam //
tato'gacchanmahābāhureko'mātyānvisṛjya tān

nāpaśyadāśrame tasmiṃstamṛṣiṃ saṃśitavratam//
uvāca ka ihetyuccairvanaṃ saṃnādyanniva

śrutvātha taṃ tathā śabdaṃ kanyā śrīriva rūpiṇī //
niścakrāmāśramāttasmāttāpasākāradhāriṇī

sā taṃ dṛṣṭvaiva rājānaṃ padmagarbhasamudbhavam//
āsanenārcayitvā ca papraccha nāma taṃ tadā

uvāca smayamānātha kiṃ kāryaṃ kriyatāmiti//
tāmabravīttato rājā kanyāṃ madhurabhāṣiṇīm

dṛṣṭvā caivānavadyāṃgīṃ yathāvatpratipūjitaḥ //
āgato'haṃ mahābhāge muniśreṣṭhamupāsitum

kva gato bhagavānbhadre tanmamācakṣva śobhane //
evamuktā tu sā kanyā tena rājñā tadāśrame //
hasaṃtī pratyuvācedaṃ vākyaṃ samadhurākṣaram

kanyāhaṃ pṛthivīpāla kaumārabrahmacāriṇaḥ //
tapasvino dhṛtimato dharmajñasya manasvinaḥ

sutā kaṇvasya māmevaṃ viddhi tvaṃ manujādhipa //
kaṇvaṃ hi pitaramanye pitaraṃ svamajānatī

tasyāstadvacanaṃ śrutvā nṛpeṇoktaṃ varānane //
suvyaktaṃ rājaputrī tvaṃ yathā kalyāṇi bhāṣase

bhāryā me bhava suśroṇi brūhi kiṃ karavāṇi te //
suvarṇaratnavāsāṃsi kuṃḍale parihārake

āharāmi tavādyāhaṃ bhāryā me bhava śobhane //
gāṃdharveṇa ca māṃ bhīru vivāhenaiva suṃdari //
vivāhānāṃ ca raṃbhoru gāṃdharvaḥ śreṣṭha ucyate

nṛpasya vacanaṃ śrutvā kanyā vacanamabravīt //
muhūrttaṃ saṃpratīkṣasva sa māṃ tubhyaṃ pradāsyati

//rājovāca // //
icchāmi tvāṃ varārohe bhajamānamaniṃdite //
tadarthaṃ māṃ sthitaṃ viddhi tvayā me'pahṛtaṃ manaḥ

ātmano baṃdhurātmaiva gatirātmaiva cātmanaḥ //
ātmanaivātmano dānaṃ kartumarhasi dharmataḥ //

// kanyovāca // //
yadi dharmapathastveṣa yadi cātmā prabhurmama //
satyaṃ me pratijānīhi dattamātmānamadya me

iti tasyā vacaḥ śrutvā pariṇītā nṛpeṇa hi //
gāṃdharveṇa vivāhena kāmāsaktena pārvati

kāmitā sā nṛpeṇeva tato gaṃtuṃ samudyataḥ //
etasminnaṃtare devi kaṇvaścāśramamabhyagāt

sā kanyā pitaraṃ dṛṣṭvā hriyā nopajagāma tam //
vijñāyātha ca tāṃ vipro divyajñāno mahātapāḥ

uvāca paramaṃ kuddhastāṃ kanyāṃ kāmamohitām //
tvayāpi duṣṭe rahasi māmavajñāya yatkṛtaḥ

svayaṃ svayaṃvaro mohāttasmātkṛṣṇā bhaviṣyasi //
kutsitā nirghṛṇā dīnā nirlajjā rūpavarjitā

ayaṃ te nṛpatirbharttā duṣṭarūpo bhaviṣyati

ityuktā tatkṣaṇājjātā sā kanyā rūpavarjitā //
kurūpo nṛpatirjātaḥ śāpāttasya mahātmanaḥ

atha prasādayāmāsa sā kanyā pitaraṃ tadā //
bālānabhijñā mūḍhāhaṃ manmathena prapīḍitā

ajñānācca kṛtaṃ pāpaṃ tāta tvaṃ kṣaṃtumarhasi //
ayaṃ mahīpatistāta pratyaglīno mahāvrataḥ

na cāhaṃ prārthitā tena mayāsau prārthito nṛpaḥ //
tasmādanugrahaṃ tāta karttumarhasi cāvayoḥ

iti tasyā vacaḥ śrutvā sa vipro'tikṛpānvitaḥ //
uvāca svāṃ duhitaramāśvāsyaivaṃ punaḥpunaḥ

naiva vāganṛtaṃ putri yāvadadya smarāmyaham //
daivamatra paraṃ manye dhigbuddhiṃ dhikparākramam

akāryaṃ kārito yena balādahamaniṃdite //
upadeśaṃ pradāsyāmi tattvaṃ kartumihārhasi

mahākālavane puṇye liṃgaṃ rūpapradāyakam //
paśupeśvarapūrve tu vidyate'bhīṣṭadāyakam

tattvaṃ gaccha tvarā yuktā saha bhartrā nṛpeṇa hi //
rūpaṃ prāpsyasi duṣprāpyaṃ liṃgadarśanamātrataḥ

ityuktā sā tadā kanyā saha bhartrā gatā priye //
mahākālavane ramye yatra liṃgamanuttamam

dadarśa parayā bhaktyā sa ca rājā narottamaḥ //
tatkṣaṇāddivyadehā sā rūpeṇātimanoharā //
divyavastraparīdhānā divyālaṃkārabhūṣitā

sa ca rājā tathā jātaḥ kaṃdarpasadṛśākṛtiḥ //
rūpeṇāpratimo loke tasya liṃgasya darśanāt

ato lokeṣu vikhyāto devo rūpeśvaraḥ priye //
rūpado dhanado'tyarthaṃ putradaḥ svargadastathā

sa ca rājā svakaṃ prāpto rāṣṭraṃ sasyādisaṃyutam //
priyayā parayā sārdhaṃ cakre rājyamakaṃṭakam

rājyaṃ kṛtvā gataḥ svargaṃ bhāryayā saha pārvati //
dedīpyamāno vapuṣā dvitīya iva bhāskaraḥ

vimānena sudīptena vaṃdyamāno divālaye //
darśanāttasya liṃgasya prāptaḥ padamanāmayam

ye paśyaṃti viśālākṣi devaṃ rūpeśvaraṃ śivam //
na te rūpeṇa hīyaṃte yaśasā ca kulena ca

sadā rūpakaraṃ liṃgaṃ bhuktimuktiphalapradam //
ye paśyaṃti varārohe teṣāṃ lokāḥ sadā'kṣayāḥ

ye'rcayaṃti narā nityaṃ devaṃ rūpeśvaraṃ param //
te'rcitā yāṃti yānena mama lokaṃ sanātanam

sa eva sukṛtī loke kulaṃ tenāpyalaṃkṛtam//
yaḥ pūjayati rūpeśaṃ rūpasaubhāgyadāyakam

yaḥ pūjayati deveśaṃ prasaṃgādapi pārvati //
dhanavānrūpavānso'pi rājā bhavati bhūtale

eṣa te kathito devi prabhāvaḥ pāpanāśanaḥ //
rūpeśvarasya devasya dhanuḥsāhasrakaṃ ७b

iti śrīskāṃde mahāpurāṇa ekāśīti sāhasryāṃ saṃhitāyāṃ paṃcama āvantyakhaṇḍe caturaśītiliṃgamāhātmye rūpeśvaramāhātmyavarṇanaṃnāma dviṣaṣṭitamo'dhyāyaḥ