Skanda Purana · Chapter 5.62

// vyāsa uvāca //
gomatīkuṇḍaṃ tvayā proktaṃ purā brahmansanātanam //
kasminkāle kadā jātaṃ tanno vada suvistarāt

// sanatkumāra uvāca //
śṛṇuṣva bho mahāprājña kathāṃ pāpaharāṃ parām //
gomatīkuṇḍodbhavāṃ puṇyāṃ purā rudreṇa bhāṣitām

naimiṣe ca samāsīnā ṛṣayaḥ śaunakādayaḥ //
kathayaṃti kathāṃ puṇyāṃ sarvatīrthodbhavāṃ śubhām

tasminnavasare puṇye kāśīmāhātmyamuttamam //
kathitaṃ nāradenaiva pavitraṃ pāpahārakam

ūṣaraḥ puṇya pāpānāṃ dhanyā vārāṇasī purī //
dhruvaṃ labhaṃte mokṣaṃ ca samaṃ caṃḍālapaṃḍitāḥ

asīvaruṇayormadhye paṃcakrośī mahāphalam //
amarā maraṇamicchanti kā kathā itare janāḥ

iti smṛtvā tadā vyāsa svayaṃbhūḥ pratyabhāṣata //
śṛṇvatāṃ sarvadevānāmṛṣīṇāṃ ca paraṃtapa

nadī na gomatītulyā kṛṣṇatulyā na devatā //
sarvapātālabhūmadhye na dvārakāsamā purī

iti te niścayaṃ jñātvā ṛṣayaḥ śaunakādayaḥ //
yatra tatra sthitāḥ sarve prātaḥsaṃdhyāmupāsitum

tatraiva gomatītīre cakruste lā dhṛtavratāḥ //
sāṃdīpano'pi tatraiva prātaḥsaṃdhyāṃ samācarat

evaṃ bahutithe kāle caratastasya vai vratam//
sāṃdīpanasya vai vyāsa hyavaṃtīpuravāsinaḥ

tasyaiva kāmapūrtyarthaṃ vidyārthinau rāmajanārdanau //
samāyātau sukumārāṃgau satataṃ brahmacāriṇau

nivāsaṃ cakratustasya gurorgehe paraṃtapa //
tasya pāṭhayataḥ samyagvidyāṃ sarvaśrutīḥ param

uṣasyuṣasi tatraiva dṛśyate na tadā guruḥ //
vidyopadeśakālo'yaṃ kva gato nau gururvaraḥ

iti pṛṣṭe tayorevaṃ gurupatnī hyuvāca ha //
sadaiva kurute vatsa prātaḥsaṃdhyādyupāsa nam

tatraiva yāti vai nityaṃ guruste snānakāraṇāt //
gomatī vai saricchreṣṭhā dvārakāyāṃ ca pāvanī

iti śrutvā tadā kṛṣṇo rāmeṇa saha saṃyutaḥ //
kiṃ kartavyamihāsmābhirātmano hitamuttamam

gurorāgamanaṃ kāṃkṣe atraiva sthitikāṃkṣayā //
etasminneva kāle tu sāṃdīpaniragā dgṛham

tata utthāya tau vīrau gurorāvaṃdanaṃ tataḥ //
praśrayāvanatau kṛtvā hyabrūtāṃ vacanaṃ gurum

śrūyatāṃ bho mahāyoginnasmākaṃ vāsakāra ṇam//
vidyārthināviha prāptau yuṣmākaṃ ca gṛhottame

prātaḥkāle ca te brahmansamayo nāsti nau prabho //
etacchutvā vacastasya kṛṣṇasya ca balasya ca

uvāca bhagavānvyāsa ātmano vratakāraṇam //
asmākaṃ paramaṃ vatsa vrataṃ vai śāśvataṃ matam

gomatīsnānaṃ kartavyaṃ prātaḥkāle sadā budhaiḥ //
tatraivopāsanaṃ puṇyaṃ saṃdhyāyā iti niścitam

iti niścitya yuṣmābhiryadyogyaṃ kriyatāṃ tathā //
tacchrutvā bhagavānviṣṇurmāyāmānuṣarūpavān

gomatyārādhanaṃ cakre kuśasthalyāṃ dvijottama //
yatra śiveśvaro devo yajñakuṇḍamanuttamam

kaṃthaḍeśvarasyottare bhāge gomatī sā samāgatā //
pātālatalamābhedya sarasvatyā sahāgatā

prātarutthāya te sarve gomatīṃ saritāṃ varām //
dadṛśuḥ sucirāpāṃgīṃ vyāsa svāśramagāminīm

// śrīkṛṣṇa uvāca // //
atraiva cāgatā brahmangomatī saritāṃvarā //
snānadānādikaṃ sarvamatraiva samupāsaya

gomatyatra samālīnā yajñakuṇḍe sarasvatī //
tadāprabhṛti loke'smingomatīkuṇḍamucyate

sarveṣāmapi lokānāṃ mārgo' traiva ca vidyate //
tasmādvyāsa mahāpuṇyaṃ bhuvi tīrthamanuttamam

gomatīkuṇḍamākhyātaṃ sarvapāpapraṇānaśanam //
bhādre māsyasitā'ṣṭamyāṃ kṛṣṇa janmasamudbhavam

tatra snātvā naro nityaṃ rātrau jāgaraṇaṃ caret //
upoṣya vidhivadvyāsa saśiṣyaṃ vyāsamarcayet

vaiṣṇavāṃśca narāṃścaiva kṛṣṇajanmotsukānvarān//
nānāsugaṃdhapuṣpādyairvastrālaṃkārasaṃyutaiḥ

gobrāhmaṇānāṃ pūjāśca kriyate yaiḥ samāhitaiḥ //
na teṣāṃ durlabhaṃ kiṃcitsarvalokeṣu vidyate

gomatīsnānajātpuṇyādvāsudevasamāgamāt //
manorathaphalaprāptirjāyate nā'tra saṃśayaḥ

tathā caitrasite pakṣe yāvaccaikādaśī bhavet //
taddine ca naraḥ snātvā gomatyāṃ ca viśeṣataḥ

rātrau jāgaraṇaṃ kṛtvā viṣṇupūjāṃ tathaiva ca //
āmalakīṃ tato gatvā pradakṣiṇātpadepade

gosahasraphalaṃ teṣāṃ prāpyate nā'tra saṃśayaḥ //
ye śṛṇvaṃti kathāṃ puṇyāṃ pavitrāṃ pāpahāriṇīm

sarvapāpavinirmuktā viṣṇulokaṃ prayāṃti te

iti śrīskāṃde mahāpurāṇa ekāśītisāhasryāṃ saṃhitāyāṃ pañcama āvaṃtyakhaṇḍe'vantīkṣetramāhātmye gomatītīrthakuṇḍamāhātmyavarṇanaṃnāma dviṣaṣṭitamo'dhyāyaḥ