Skanda Purana · Verses 5.54-2

// śrīmahādeva uvāca // //
catuḥpaṃcāśataṃ viddhi devaṃ kaṃṭeśvaraṃ priye //
yasya darśanamātreṇa kṛtakṛtyo naro bhaveta

ādyakalpe purā devi rājābhūtsatyavikramaḥ //
sa śatrubhirjitaḥ saṃkhye hṛtakośo'tiduḥkhitaḥ

vanaṃ jagāma gahanamekākī śramakarśitaḥ //
tatrāśramaṃ dadarśātha vasiṣṭhasya mahātmanaḥ

tenarṣiṇā vasiṣṭhena dṛṣṭamātraḥ sa bhūpatiḥ //
pūjito viṣṭarādyena rājārheṇa ca sādaram

jñātvā tapaḥprabhāvena sūryavaṃśodbhavaṃ nṛpam //
papracchāgamanaṃ devi kuśalaṃ ca punaḥ punaḥ

sa nṛpaḥ kathayāmāsa vasiṣṭhāya suduḥkhitaḥ //
rājyaṃ ca sakalaṃ brahmanhṛtaṃ vidveṣibhirmama

tvāmahaṃ śaraṇaṃ prāpto duḥkhaikāyatano yataḥ //
niṣkaṇṭakaṃ kathaṃ rājyaṃ bhaviṣyati punaḥ prabho //
upadeśapradānena prasādaṃ kartumarhasi

tasya tadvacanaṃ śrutvā vasiṣṭho bhagavānṛṣiḥ //
dhyātvā ca kathayāmāsa bahukautū halānvitaḥ

mahākālavanaṃ bhūpa vraja tvaṃ kāryasiddhaye //
divyā nadī vane tatra viśrutā bhuvanatraye

tasyāstīre śubhaṃ liṃgaṃ pṛthukeśvara dakṣiṇe //
drakṣyase nṛpaśārdūla tapasyaṃtaṃ ca tāpasam //
asthicarmāvaśeṣaṃ tu cīravalkaladhāriṇam

vacanāttasya viprasya vasiṣṭhasya mahātmanaḥ //
jagāma sahasā rājā mahākālavanaṃ śubham

dadarśa tāpasaṃ tatra ciraṃjīvinamavyayam //
upavāsakṛtakṣāmaṃ dvādaśādityavarcasam //

tāpasena nṛpo dṛṣṭo mitro'yaṃ mama vallabhaḥ //
prāpto rājyaparibhraṣṭo jñātvā vacanamabravīt

ehyehi nṛpaśārdūla diṣṭyā prāpto'si meṃ'tike //
ityuktvā tāpasenaiva huṃkāraśca kṛtastadā

taddhuṃkārāttu pātālaṃ bhittvā paṃca ca kanyakāḥ //
niryayuḥ kāṃcanaṃ pīṭhamekā tāsāṃ pragṛhya vai

bhṛṃgāraṃ tu gṛhītvānyā niḥsṛtā jalasaṃbhṛtam //
pādaprakṣālanārthāya tṛtīyā samupasthitā

anye dve vyajane gṛhya pārśvābhyāṃ ca vyavasthite //
tato huṃkāramakarotpunareva mahātapāḥ

tena huṃkāraśabdena devalokātsamāgatam //
dṛṣṭvā cāpsarasāṃ saṃghaṃ nṛtyagītamano haram

anaṃtaraṃ dadarśātha liṃgaṃ jyotiṣkaraṃ param //
utpannaṃ ca jagadyasmim̐llīyate sacarācaram

taddṛṣṭvā vismayāviṣṭo babhūva nṛpasattamaḥ //
praṇamya śirasā vipraṃ kimidaṃ dvijasattama

evaṃ pṛṣṭo nṛpeṇātha sa vipro vākyamabravīt //
saptajanmāni rājeṃdra tvayāhaṃ paritoṣitaḥ

ataste darśitā māyā tapasā duṣkareṇa tu //
liṃgasyāsya prabhāveṇa paśya me tapaso balam

huṃkāreṇa kṛtā pṛthvī jalapūrṇā tu tatkṣaṇāt //
huṃkārācca jalaṃ grastaṃ mukhādagnirajāyata

huṃkārātpṛthivī sarvā jātā vahnimayī tadā //
saṃhṛtya tatkṣaṇādvahniṃ mukhādvāyurviniryayau

huṃkāreṇa kṛtaṃ sarvaṃ tatkṣaṇādeva pārvati //
na diśaḥ pradiśo vāpi na nakṣatragrahāstadā

tato babhrāma tannāsti sa nṛpo vismayānvitaḥ //
ciṃtayāmāsa sahasā kva liṃgaṃ kva ca tāpasaḥ

evaṃ ciṃtayatastasya tataḥ śabdo mahānabhūt //
tasmācchabdācca saṃjātaṃ puraṃ prākārasaṃvṛtam

suharmyakakṣyāracitaṃ viśālaṃ viśuddhajāṃbūnadabhūṣitaṃ ca //
divyairjanaiḥ sevitamātmavidbhirdadarśa rājā sahasā puraṃ tat

bhūyobhavanmahāśabdastasmātstrīyugalaṃ vabhau //
sitavastradharā caikā kṛṣṇavastradharā sitā

punaḥ śabdo babhūvātha tasmātpuruṣasattamaḥ //
dviśirāḥ ṣaṇmukhaścaiva pādairdvādaśabhiryutaḥ

punaḥ śabdācca saṃjajñe puruṣaḥ saptadhā gataḥ //
saṃhṛtaṃ hi punastacca darśayitvā dvijena tu //
proktamitthaṃ viśālākṣi jātakaṃṭakitaṃ nṛpam

paśya lokamimaṃ mahyaṃ tapasā nirmitaṃ nṛpa //
tvatpriyārthamayaṃ loko darśitaste nṛpottama

evamuktastadā tena tāpasena narādhipaḥ //
vismayāpannahṛdayaḥ papraccha prayataḥ sudhīḥ

bhagavansitakṛṣṇe dve ke striyau dvijasa ttama //
ko'sau dvādaśapādvipra dviśirāḥ ṣaṇmukhaḥ punaḥ

kaścāsau puruṣo brahmanya ekaḥ saptadhā'bhavat //
tasya tadvacanaṃ śrutvā kathayāmāsa tāpasaḥ

ete striyau tvayā dṛṣṭe sitakṛṣṇe nṛpottama //
te ca rātryahanī prokte brahmaṇā nirmite purā

śīrṣadvayaṃ ca yaddṛṣṭaṃ te'yane dve prakīrtite //
mukhāni yāni dṛṣṭāni ṣaṭ ca te hyṛtavaḥ smṛtāḥ //
pādā dvādaśa ye dṛṣṭā māsā dvādaśa te smṛtāḥ

yaḥ pumānsaptadhā jāta ekībhūto nareśvara //
sa samudrastu vijñeyaḥ saptadhaiko vyavasthitaḥ

etatsaṃvatsaraṃ cakraṃ tvatpriyārthaṃ nidarśitam //
evaṃ viditvā rājeṃdra na śokaṃ kartumarhasi

sarvo vinaśvaro lokaḥ sadevāsuramānuṣaḥ //
mayā dṛṣṭo hi bahuśo liṃgasyāsya prabhāvataḥ

kuru śatruvināśāya liṃga syāsya ca darśanam //
rājyaṃ niṣkaṇṭakaṃ rājanbhavipyati na saṃśayaḥ

evamuktastadā rājā dṛṣṭavām̐lliṃgamuttamam //
darśanāttasya liṃgasya kaṇṭakā ye mahībhṛtaḥ //
vidveṣiṇo mṛtāste'pi śrutāstena mahībhṛtā

gatastaṃ viṣayaṃ rājā cakravartī babhūva ha //
liṃgasyāsya prabhāvena rājyaṃ kṛtvā mahādhanaiḥ

yajñaiśca vividhairiṣṭvā paraṃ nirvāṇamāptavān //
tāpasena śrutaṃ sarvaṃ dṛṣṭaṃ dhyānena tena vai

labdhaṃ niṣkaṇṭakaṃ rājyaṃ liṃgasyāsya ca darśanāt //
mama mitreṇa sahasā rājyabhraṣṭena tena vai

ato nāma suvikhyātaṃ kaṇṭeśvara iti kṣitau //
bhaviṣyati na saṃdeho darśanādrājyadāyakaḥ

adyaprabhṛti paśyanti devaṃ kaṇṭeśvaraṃ śivam //
teṣāṃ ca kaṇṭakāḥ sadyo vinaśyanti na saṃśayaḥ

naimiṣetha kurukṣetre gaṃgādvāre ca puṣkare //
snānātsaṃsevanādvāpi yatpuṇyaṃ ca bhaviṣyati //
tatpuṇyaṃ bhavitā samyakchrīgaṇeśvaradarśanāt

gṛhiṇo liṃgino vāpi ye paśyaṃti yatavratāḥ //
devaṃ kaṇṭeśvaraṃ bhaktyā teṣāṃ siddhirbhaviṣyati

janmāṃtarasahasreṇa yatpāpaṃ pūrvasaṃcitam //
tatsarvaṃ yāsyati kṣipraṃ śrīkaṇṭeśvaradarśanāt

dattaṃ japtaṃ hutaṃ ceṣṭaṃ tapastaptaṃ kṛtaṃ ca yat //
dhyānamadhyayanaṃ caiva sarvaṃ bhavati cākṣayam

evaṃ bruvāṇaṃ taṃ vipraṃ tāpasaṃ saṃśitavratam //
liṃgenoktaṃ viśālākṣi tuṣṭena varapūrvakam

jarārogavinirmuktaḥ sarvaśokavivarjitaḥ //
bhaviṣyati gaṇādhyakṣo varadaḥ sarvapūjitaḥ //
avadhyaścāpi sarveṣāṃ yogaiśvaryasamanvitaḥ

evamukto'tha liṃgena tāpaso gaṇatāṃ gataḥ //
gaṇaiḥ parivṛto devi mama pārśvamupāgataḥ

andhakena purā yuddhe siṃhanādo yadā kṛtaḥ //
tadā devi madīyaṃ tu jātaṃ kaṇṭakitaṃ vapuḥ

utpannaṃ ca tadā liṃgamaśeṣārivināśanam //
devānāṃ kaṇṭakā ye ca dagdhā liṃgāgninā yataḥ //
ataḥ kaṃṭeśvaro devo vikhyāto bhuvanatraye

eṣa te kathito devi prabhāvaḥ pāpanāśanaḥ //
kaṃṭeśvarasya devasya śṛṇu siṃheśvaraṃ param

iti śrīskāṃde mahāpurāṇa ekaśītisāhasryāṃ saṃhitāyāṃ pañcama āvantyakhaṇḍe caturaśītiliṅgamāhātmye kaṃṭeśvaramāhātmyavarṇanaṃnāma catuḥpañcāśattamo'dhyāyaḥ