Skanda Purana · Verses 5.44-2

// īśvara uvāca // //
catvāriṃśattamaṃ viddhi caturbhiradhikaṃ param//
yasya darśanamātreṇa samīhitaphalaṃ labhet //
uttareśamiti khyātaṃ samīhi taphalapradam

purā niyuktāḥ śakreṇa ye meghā vṛṣṭikārakāḥ //
taiḥ plāvitaṃ jagatsarvaṃ saparvatamahītalam

ekārṇave tato jāte devā bhītā varānane //
niḥsvādhyāyavaṣaṭkārāḥ svadhāsvāhāvivarjitāḥ

naivāpyāyanamasmākaṃ vinā homena jāyate//
vayamāpyāyitā viprairyajñabhāgairyathocitaiḥ

teṣāṃ vayaṃ prayacchāmaḥ kāmānyajñādipūjitāḥ //
nāsti tatsarvamevaitadanyonyamavadansurāḥ

dṛṣṭvā pṛṣvīṃ jale magnāṃ brahmāṇaṃ śaraṇaṃ gatāḥ //
kathayāmāsuratyugraṃ namaskṛtya pitāmaham

ekārṇavā mahī jātā vinaṣṭāḥ kratavaḥ prabho //
niḥsvādhyāyavaṣaṭkāraṃ jagajjātaṃ pitāmaha

devānāṃ vacanaṃ śrutvā brahmā lokapitāmahaḥ //
muhūrtta ciṃtayāmāsa kimetaditi vismitaḥ

akāle pralayaḥ kasmānnimagnā pṛthivī jale //
gatā sṛṣṭirmadīyā tu vyarthaṃ jātaṃ vaco mama

iti saṃciṃtya hṛdaye sasmāra balasūdanam //
smṛtamātrastu balahā hyājagāma pitāmaham

provāca vacanaṃ śrutvā nama skṛtya pitāmaham //
smṛto'haṃ kena kāryeṇa dehyājñāṃ me pitāmaha

brahmaṇoktastadā śakraḥ kimarthaṃ plāvitā mahī //
asaṃbaddhaistvadīyaiśca meghaiḥ kiṃ sahasā kṛtam

tataḥ sarve samāhūtā meghāḥ śakreṇa pārvati //
pitāmahasamakṣaṃ tu samāyātāśca tatkṣaṇāt

pitāmahena śakreṇa maryādā ca kṛtā tadā //
gajonāma mahāmeghaḥ pūrvasyāṃ diśi nirmitaḥ

gajākāraistato meghaiḥ sahasrairdaśabhirvṛtaḥ //
gavayo dakṣiṇāmāśāṃ ṣaṭ sahasrādhipaḥ kṛtaḥ

śarabhaḥ paścimāmāśāṃ sahasrādhipatiḥ kṛtaḥ //
uttaronāma yo megho meghaiḥ koṭibhirāvṛtaḥ

uttarasyāṃ diśi tadā prabhutve saṃpratiṣṭhitaḥ //
maryādā ca kṛtā devi brahmaṇā vāsavena tu

prāvṛṭkāle ca varṣadhvaṃ nakṣatrairjalajaidrutam //
ārdrādisvātiparyaṃtaṃ nakṣatrada śakaṃ smṛtam

brahmaśakravacaḥ śrutvā tatheti kṛtaniścayāḥ //
vavṛṣurniyate kāle tannāmāni bhavaṃti hi

evaṃ vyavasthite loke maryādāyāṃ sthitā ghanāḥ //
brāhmaṇā vijvarā jātāstridaśā muditā bhṛśam

krūragrahairatho ruddhāste meghā vṛṣṭikārakāḥ //
śanaiścareṇa bhaumena bhāskareṇātha ketunā

pīḍitāḥ śaraṇaṃ jagmurvāsavaṃ bhayavihvalāḥ //
niveditaṃ bhayātsarvaṃ namaskṛtya punaḥpunaḥ

meghānāṃ vacanaṃ śrutvā saṃtra sto vāsavastadā //
uvāca vacanaṃ teṣāṃ nāhaṃ śakto nivāraṇe //
grahāṇāmasamartho'haṃ sarvadaiva payodharāḥ

ahaṃ rājyātparibhraṣṭaḥ kṛtaḥ krūragrahaiḥ purā //
sthāpito'haṃ kadācicca suprasannairgrahaiḥ pade

mama mānyāśca pūjyāśca grahā eva yatodhikāḥ //
grahāḥ srarvaharāḥ proktā iti me varttate matiḥ //

etasminnaṃtare bhūmau saṃjātā śatavārṣikī //
anāvṛṣṭirmahāraudrā sarvaprāṇivināśinī

asthikaṃkālaśakalā śvetaparvatasannibhā //
pṛthivī tatkṣaṇājjātā vinā toyena pārvati

devāḥ sarve punarbhītā brahmāṇaṃ śaraṇaṃ gatāḥ //
ūcuśca praṇatāḥ sarve trāhi naḥ śaraṇāgatān //

anāvṛṣṭyā jagatsarvaṃ pīḍitaṃ ca pitāmaha //
akāle pralayo jātaḥ punareva ca tādṛśaḥ

tvayā ca vāsavenaiva niyuktā ye payodharāḥ //
kūragrahairatīvograiḥ pīḍitāste pitāmaha

devānāṃ vacanaṃ śrutvā brahmā lokapitāmahaḥ //
ahaṃ bibhemi bho devā grahaistairbalavattaraiḥ

sarvaṃ jānāmi māhātmyaṃ grahāṇāṃ krūracetasām //
śanaiścareṇa vakreṇa bhavaṃtaḥ pīḍitāḥ sadā

varuṇo yādasāṃ nātho maṃgalena prapīḍitaḥ //
rājyabhraṣṭastu bahudhā ketunā vāsavaḥ kṛtaḥ

śiraśchedo mayā prāpto vakreṇa raviṇā purā //
ekaikaśaḥ samarthāste kiṃ punaḥ saṃghaśastvamī //
tasmātsarve mahādevaṃ gacchāmaḥ śaraṇaṃ vayam

brahmaṇo vacanaṃ śrutvā sarve devāḥ savāsavāḥ/.
brahmāṇaṃ ca puraskṛtya māmava śaraṇaṃ gatāḥ

ukto'haṃ tridaśaiḥ sarvaiḥ pāhi naḥ śaraṇāgatān //
tvaṃ no dhātā vidhātā ca sṛṣṭisaṃhārakārakaḥ

krūragrahairmahādeva ruddhā meghāḥ samaṃtataḥ//
na kurvaṃti prabho vṛṣṭimanāvṛṣṭiḥ sudāruṇā//
sarvaprāṇivināśāya saṃjātā śatavārṣikī//
teṣāṃ tadvacanaṃ śrutvā mayā jñātaṃ varānane//
krūragrahāṇāṃ sāmarthyaṃ yathā ca viditaṃ mama

iti jñātvā mahādevi upāyaściṃtito mayā//
uttaro nāma yo megho meghaiḥ koṭibhirāvṛtaḥ//
āhūtastatkṣaṇātprāptaḥ kiṃ karomītyuvāca ha

mayā prokto mamādeśādgaccha tvaṃ ghanasaṃyutaḥ //
mahākālavanaṃ ramyaṃ vāṃchitārthaphalapradam

gaṃgeśvarasya devasya dakṣiṇe liṃgamuttamam //
tamārādhaya yatnena sa te dāsyati vāṃchitam

evamukto mayā megha uttaro meghasaṃyutaḥ //
jagāma tvarayā yukto mahākālavanottame

dṛṣṭvā vṛṣṭikaraṃ liṃgaṃ pūjayāmāsa bhaktitaḥ //
śiprājalaṃ gṛhītvā tu snātvā snātvā prayatnataḥ //
tāvadyāvajjalaṃ śiprāṃ punarevāgataṃ priye

etasminnaṃtare tasmādudbhūtaṃ dhūmamaṃḍalam //
liṃgamadhyādvarārohe jvālāmālākulaṃ mahat

tato jvālāmayaṃ sarva mabhūdambaragocaram //
tasya jvālāsamūhena dagdhaṃ vai grahamaṃḍalam

sanakṣatrapathaṃ yāvattato bhītā grahāḥ priye //
tameva śaraṇaṃ prāptā dhūmajvālākulānanāḥ

tato brahmā ca viṣṇuśca taddṛṣṭvā mahadadbhutam //
devairvṛtaḥ sahasrākṣo liṃgāṃtikamupāgataḥ

talliṃgaṃ sumahājvālaṃ jvālābhiḥ pūritāṃbaram //
duḥprekṣyaṃ durvidaṃ bhīmaṃ varddhamānaṃ dadarśa saḥ

akṣṇornimeṣamātreṇa vavṛdhe yojanāyutam //
dṛṣṭvā tu varddhamānasya liṃgasyātya dbhutākṛtim //
sureśo mohamāpanno visaṃjñāśca grahāstadā

tatastu tasya liṃgasya vāridhārā viniḥsṛtāḥ //
ekoddeśādvarārohe dharā tvekārṇa vīkṛtā

liṃgasyānyapradeśāttu vāyuḥ samabhavanmahān //
itarasminpradeśe tu samūhastaḍitāmabhūt

sadhūmā samabhūjjvālā liṃgasyānya pradeśataḥ

evamatyadbhutaṃ dṛṣṭvā varddhamānaṃ samaṃtataḥ //
liṅgamavyaktamudbhūtamāpūritanabho'ntaram

grahāśca vihvalā jātā dhūmenākulite ndriyāḥ //
tuṣṭuvuśca tadā ligaṃ dahyamānāḥ samaṃtataḥ

// grahā ūcuḥ // //
namaḥ surūpāya surārcitāya namo virūpaprakṛtikriyāya //
namonamo rūpanirāśrayāya jalasvarūpāya namo namaste

iti stuto yadā devi grahaiḥ krūraistadā priye //
liṃgātprādurabhūtkhasthaḥ svarūpo vigrahākṛtiḥ

bhasmadhūsarasarvāṃgo bhogibhogāṃgadojjvalaḥ //
himarāśinibhākāro rajatācalanirmalaḥ //
uvāca caitānpraṇatāngrahānkaṃpitaka ndharāna

kiṃ vā kāmaṃ mano'bhīṣṭaṃ bhavadbhyo yaddadāmyaham //
mamāmoghamidaṃ sarvaṃ darśanaṃ cātidurlabham

bhavadbhyo lokatuṣṭyarthaṃ darśanaṃ hi dadāmyaham //
evamuktvā grahāḥ sarve procuḥ prāṃjalayastadā

yadi deyo varo deva yadi tuṣṭo'si śaṃkara //
karmāraṃbheṣu sarveṣu pūjā' smākaṃ yathā bhavet //
tathā kuru mahādeva tena tṛptirbhaviṣyati

evaṃ bhaviṣyatītyuktvā meghaṃ cottaramuktavān //
tuṣṭo'smyahaṃ tu te vatsa gṛhāṇa varamīpsitam

tacchrutvā vacanaṃ tatra hyuttaraḥ prāha harṣitaḥ //
yanme tuṣṭo'si bhagavaṃstanmahyaṃ dīyatāṃ varam

yadāsmākaṃ mahābādhāṃ kadā kopi kariṣyati //
tadā vṛṣṭirvidhātabyā tvayā deva sadā bhuvi

rakṣā kāryā ca meghānāṃ rakṣaṇīyāstvayā vayam//
evamastviti tenoktaṃ liṃgena nagagātraje

adyaprabhṛti te nāmnā khyātiṃ yāsyāmi bhūtale.//
uttareśvarasaṃjño'haṃ prabhaviṣyāmi na saṃśayaḥ

ye māṃ saṃpūjayiṣyaṃti bhaktyā paramayā yutāḥ //
teṣāṃ dāsyāmi satataṃ vāṃchitārthaphalaṃ bhuvi

paśyaṃti prayatā ye māṃ kṛtvā niyamapūrvakam //
te yāsyaṃti puraṃ śaivaṃ yāvatkalpāṣṭakāyutam

ārūḍhāḥ sūryasaṃkāśairvimānaiḥ sārvakāmikaiḥ //
rudrakanyāsamākīrṇairhaṃsasārasasaṃyutaiḥ

nṛtya vāditranirghuṣṭairutkaṭadhvanināditaiḥ //
dodhūyamānaiśca naraiḥ stūyamānāḥ surāsuraiḥ

prasaṃgādbhaktihīno'pi yo māṃ paśyatyaśāṭhyataḥ //
aiśvaryaṃ tasya dāsyāmi hyuttareṣu kuruṣvatha

smariṣyati ca yo nityaṃ prabhāte cottareśvaram //
sa yāti paramaṃ sthānaṃ dāhapralayavarjitam

eṣa te kathito devi prabhāvaḥ pāpanāśanaḥ //
uttareśvaradevasya śṛṇu trilocaneśvaram

iti śrīskāṃde mahāpurāṇa ekāśītisāhasryāṃ saṃhitāyāṃ pañcama āvantyakhaṇḍe caturaśītiliṅgamāhātmya uttareśvaramāhātmyavarṇanaṃnāma catuścatvāriṃśo'dhyāyaḥ