Language

ENहिગુ
Scripture Library

Skanda Purana · Verses 5.38-3

5.38-3.38.1

śrīmārkaṇḍeya uvāca -
tato gaccheta rājendra guhāvāsīti cottamam /
yatra siddho mahādevo guhāvāsī samārbudam

5.38-3.38.2

yudhiṣṭhira uvāca -
kena kāryeṇa bho tāta mahādevo jagadguruḥ /
guhāyāmanayatkālaṃ sudīrghaṃ dvijasattama

5.38-3.38.3

etadvistarataḥ sarvaṃ kathayasva mamānagha /
śrotumicchāmyahaṃ sarvaparaṃ kautūhalaṃ hi me

5.38-3.38.4

mārkaṇḍeya uvāca -
sādhu praśno mahārāja pṛṣṭo yo vai tvayottamaḥ /
purāṇe vistaro hyasya na śakyo hi mayādhunā

5.38-3.38.5

kathituṃ vṛddhabhāvatvādatīto bahukālikaḥ /
saṃkṣepāttena te tāta kathayāmi nibodha me

5.38-3.38.6

purā kṛtayuge rājannāsīddāruvanaṃ mahat /
nānādrumalatākīrṇaṃ nānāvallyupaśobhitam

5.38-3.38.7

siṃhavyāghravarāhaiśca gajaiḥ khaḍgairniṣevitam /
bahupakṣiyutaṃ divyaṃ yathā caitrarathaṃ vanam

5.38-3.38.8

tatra kecinmahāprājñā vasanti saṃśitavratāḥ /
vasanti parayā bhaktyā caturāśramabhāvitāḥ

5.38-3.38.9

brahmacārī gṛhasthaśca vānaprastho yatistathā /
svadharmaniratāḥ sarve vāñchantaḥ paramaṃ padam

5.38-3.38.10

tāvadvasantasamaye kasmiṃścitkāraṇāntare /
vimānastho mahādevo gacchanvai hyumayā saha

5.38-3.38.11

dadarśa toya āvāsamṛksāmayajurnāditam /
alakṣyāgatanirgamyaṃ sarvapāpakṣayaṃkaram

5.38-3.38.12

taṃ dṛṣṭvā muditā devī harṣagaṅgadayā girā /
papraccha devadeveśaṃ śaśāṅkakṛtabhūṣaṇam

5.38-3.38.13

devyuvāca -
kasyāyamāśramo deva vedadhvaninināditaḥ /
yaṃ dṛṣṭvā kṣutpipāsādyaiḥ śramaiśca parihīyate

5.38-3.38.14

maheśvara uvāca -
kiṃ tvayā na śrutaṃ devi mahādāruvanaṃ mahat /
bahuviprajano yatra gṛhadharmeṇa vartate

5.38-3.38.15

atra yaḥ strījanaḥ kaścidbhartṛśuśrūṣaṇe rataḥ /
nānyo devo na vai dharmo jñāyate śailanandini

5.38-3.38.16

etacchrutvā paraṃ vākyaṃ devadevena bhāṣitam /
kautūhalasamāviṣṭā śaṅkaraṃ punarabravīt

5.38-3.38.17

yattvayoktaṃ mahādeva patidharmaratāḥ striyaḥ /
tāsāṃ tvaṃ madano bhūtvā cāritraṃ kṣobhaya prabho

5.38-3.38.18

īśvara uvāca -
yattvayoktaṃ ca vacanaṃ na hi me rocate priye /
brāhmaṇā hi mahadbhūtaṃ na caiṣāṃ vipriyaṃ caret

5.38-3.38.19

manyupraharaṇā viprāścakrapraharaṇo hariḥ /
cakrātkrūrataro manyustasmādvipraṃ na kopayet

5.38-3.38.20

na te devā na te lokā na te nagā na cāsurāḥ /
dṛśyante triṣu lokeṣu ye tairdṛṣṭairna nāśitāḥ

5.38-3.38.21

teṣāṃ mokṣastathā svargo bhūmirmartye phalāni ca /
yeṣāṃ tuṣṭā mahābhāgā brāhmaṇāḥ kṣitidevatāḥ

5.38-3.38.22

evaṃ jñātvā mahābhāge asadgrāhaṃ parityaja /
tatra loke viruddhaṃ vai kupyante yena vai dvijāḥ

5.38-3.38.23

devyuvāca -
nāhaṃ te dayitā deva nāhaṃ te vaśavartinī /
akṛtvādhaśva vai tāsāṃ mānaṃ surasupūjitam

5.38-3.38.24

lokaloke mahādeva aśakyaṃ nāsti te prabho /
kriyatāṃ mama caivaikametatkāryaṃ surottama

5.38-3.38.25

evamukto mahādevo devyā vākyahite rataḥ /
kṛtvā kāpālikaṃ rūpaṃ yayau dāruvanaṃ prati

5.38-3.38.26

mahāhitajaṭājūṭaṃ niyamya śaśibhūṣaṇam /
kaṇṭhatrāṇaṃ paraṃ kṛtvā dhārayan karṇakuṇḍale

5.38-3.38.27

vyāghracarmaparīdhāno mekhalāhārabhūṣitaḥ /
nūpuradhvaninighoṣaiḥ kampayan vai vasuṃdharām

5.38-3.38.28

mahānūrddhvajaṭāmālī kṛttibhasmānulepanaḥ /
kṛtvā haste kapālaṃ tu brahmaṇaśca mahātmanaḥ

5.38-3.38.29

mahāḍamarughoṣeṇa kampayan vai vasuṃdharām /
prabhātasamaye prāpto mahādāruvanaṃ prati

5.38-3.38.30

tāvatpuṇyajanaḥ sarvapuṣpapatraphalārthikaḥ /
nirgato bahubhiḥ sārddhaṃ pavamānaḥ samantataḥ

5.38-3.38.31

taddṛṣṭvā mahadāścaryaṃ rūpaṃ devasya bhārata /
yuvatīnāṃ manastāsāṃ kāmena kaluṣīkṛtam

5.38-3.38.32

śobhanaṃ puruṣaṃ dṛṣṭvā sarvā api varāṅganāḥ /
kledabhāvaṃ tato jagmurmudā dāruvanastriyaḥ

5.38-3.38.33

vikārā bahavastāsāṃ devaṃ dṛṣṭvā mahādbhutam /
saṃjātā viprapatnīnāṃ tadā tāsu narottama

5.38-3.38.34

paridhānaṃ na jānanti kāściddṛṣṭvā varāṅganāḥ /
uttarīyaṃ tathā cānyā mahāmohasamanvitāḥ

5.38-3.38.35

keśabhāraparibhraṣṭā kācidevāsanotthitā /
dātukāmā tadā bhaikṣyaṃ ceṣṭituṃ naiva cāśakat

5.38-3.38.36

kāciddṛṣṭvā mahādevaṃ rūpayauvanagarvitā /
utsaṅge saṃsthitaṃ bālaṃ vismṛtā pāyituṃ stanam

5.38-3.38.37

kāmabāṇahatā cānyā bāhubhyāṃ pīḍya sustanau /
niḥśvasantī tadā coṣṇaṃ na kiṃcitpratijalpati

5.38-3.38.38

evaṃ saṃkṣobhya taṃ sarvaṃ strījanaṃ parameśvaraḥ /
jagāma tatra vai tāsāṃ kṣobhaṃ kṛtvā mahādbhutam

5.38-3.38.39

tāvatte brāhmaṇāḥ sarve bhramitvā kānanaṃ mahat /
āgatāḥ svagṛhe dārān dadṛśuśca hataujasaḥ

5.38-3.38.40

yāsāṃ pūrvatarā bhaktiḥ pātivratye patīnprati /
calitāstā viditvāśu nirjagmurdvijasattamāḥ

5.38-3.38.41

saṃvidaṃ paramāṃ kṛtvā jñātvā devaṃ maheśvaram /
kṣobhayitvā manastāsāṃ tataścādarśanaṃ gatam

5.38-3.38.42

krodhāviṣṭo dvijaḥ kaściddaṇḍamudyamya dhāvati /
kalmāṣayaṣṭimanye ca tathānye darbhamuṣṭikām

5.38-3.38.43

itaścetaśca te sarve bhramitvā kānanaṃ nṛpa /
ekībhūtvā mahātmāno vyājahruśca ruṣā giram

5.38-3.38.44

yadidaṃ ca hutaṃ kiṃcidguravastoṣitā yadi /
tena satyena devasya liṅgaṃ patatu cottamam

5.38-3.38.45

āśramādāśramaṃ sarve na tyajāmo vidhikramāt /
tena satyena devasya liṅgaṃ patatu bhūtale

5.38-3.38.46

evaṃ satyaprabhāvena triruktena dvijanmanām /
śivasya paśyato liṅgaṃ patitaṃ dharaṇītale

5.38-3.38.47

hāhākāro mahānāsīllokāloke'pi bhārata /
devasya patite liṅge jagataśca mahākṣaye

5.38-3.38.48

patamānasya liṅgasya śabdo'bhūcca sudāruṇaḥ /
ulkāpātā diśāṃ hāhā bhūmikampāśca dāruṇāḥ

5.38-3.38.49

patanti parvatāgrāṇi śoṣaṃ yānti ca sāgarāḥ /
devasya patite liṅge devā vimanaso'bhavan

5.38-3.38.50

sametya sahitāḥ sarve brahmāṇaṃ parameṣṭhinam /
kṛtāñjalipuṭāḥ sarve stuvanti vividhaiḥ stavaiḥ

5.38-3.38.51

tatastuṣṭo jagannāthaścaturvadanapaṅkajaḥ /
ārtānprāha surānsarvānmā viṣādaṃ gamiṣyatha

5.38-3.38.52

brahmaśāpābhibhūto'sau devadevastrilocanaḥ /
tuṣṭaistaistapasā yuktaiḥ punarmokṣaṃ gamiṣyati

5.38-3.38.53

etacchrutvā yayurdevā yathāgatamarindama /
bhāvayitvā tataḥ sarve munayaścaiva bhārata

5.38-3.38.54

viśvāmitravasiṣṭhādyā jābāliratha kaśyapaḥ /
sametya sahitāḥ sarve tamūcustripurāntakam

5.38-3.38.55

brahmatejo hi balavaddvijānāṃ hi sureśvara /
kṣāntiyuktastapastaptvā bhaviṣyasi gataklamaḥ

5.38-3.38.56

yataḥ kṣobhādṛṣīṇāṃ ca tadevaṃ liṅgamuttamam /
patitaṃ te mahādeva na tatpūjyaṃ bhaviṣyati

5.38-3.38.57

na tacchreyo'gnihotreṇa nāgniṣṭomena labhyate /
prāpnuvanti ca yacchreyo mānavā liṅgapūjane

5.38-3.38.58

devadānavayakṣāṇāṃ gandharvoragarakṣasām /
vacanena tu viprāṇāmetatpūjyaṃ bhaviṣyati

5.38-3.38.59

brahmaviṣṇvindracandrāṇāmetatpūjyaṃ bhaviṣyati /
yatphalaṃ tava liṅgasya iha loke paratra ca

5.38-3.38.60

evamukto jagannāthaḥ praṇipatya dvijottamān /
mudā paramayā yuktaḥ kṛtāñjalirabhāṣata

5.38-3.38.61

brāhmaṇā jaṅgamaṃ tīrthaṃ nirjalaṃ sārvakāmikam /
yeṣāṃ vākyodakenaiva śudhyanti malino janāḥ

5.38-3.38.62

na tatkṣetraṃ na tattīrthamūṣaraṃ puṣkarāṇi ca /
brāhmaṇe manyumutpādya yatra gatvā sa śudhyati

5.38-3.38.63

na tacchāstraṃ yanna viprapraṇītaṃ na taddānaṃ yanna viprapradeyam /
na tatsaukhyaṃ yannavipraprasādānna tadduḥkhaṃ yanna vipraprakopāt

5.38-3.38.64

pṛthivyāṃ yāni tīrthāni gaṅgādyāḥ saritastathā /
ekasya vipravākyasya kalāṃ nārhanti ṣoḍaśīm

5.38-3.38.65

abhinandya dvijānsarvānanujñāto maharṣibhiḥ /
tato'gamattadā devo narmadātaṭamuttamam

5.38-3.38.66

paramaṃ vratamāsthāya guhāvāsī samārbudam /
tapaścacāra bhagavāñjapasnānarataḥ sadā

5.38-3.38.67

samāpte niyame tāta sthāpayitvā maheśvaram /
vandyamānaḥ suraiḥ sārddhaṃ kailāsamagamatprabhuḥ

5.38-3.38.68

narmadāyāstaṭe tena sthāpitaḥ parameśvaraḥ /
tenaiva kāraṇenāsau narmadeśvara ucyate

5.38-3.38.69

yo'rcayennarmadeśānaṃ yatirvai saṃjitendriyaḥ /
snātvā caiva mahādevamaśvamedhaphalaṃ labhet

5.38-3.38.70

dadāti yaḥ pitṛbhyastu tilapuṣpakuśodakam /
triḥsaptapūrvajāstasya svarge modanti pāṇḍava

5.38-3.38.71

yastu bhojayate viprāṃstasmiṃstīrthe narādhipa /
pāyasaṃ ghṛtamiśraṃ tu sa labhetkoṭijaṃ phalam

5.38-3.38.72

suvarṇaṃ rajataṃ vāpi brāhmaṇebhyo yudhiṣṭhira /
dadāti toyamadhyasthaḥ so'gniṣṭomaphalaṃ labhet

5.38-3.38.73

aṣṭamyāṃvā caturdaśyāṃ nirāhāro vasettu yaḥ /
narmadeśvaramāsādya prāpnuyājjanmanaḥ phalam

5.38-3.38.74

agnipraveśaṃ yaḥ kuryāttasmiṃstīrthe narādhipa /
tasya vyādhibhayaṃ na syātsaptajanmasu bhārata

5.38-3.38.75

anāśakaṃ tu yaḥ kuryāttasmiṃstīrthe narādhipa /
anivartikā gatistasya rudraloke bhaviṣyati

5.38-3.38.76

eṣa te vidhiruddiṣṭastasyotpattirnarottama /
purāṇe vihitā tāta saṃjñā tasya tu vistarāt

5.38-3.38.77

etaṃ kīrtayate yastu narmadeśvarasambhavam /
bhaktyā śṛṇoti ca naraḥ so'pi snānaphalaṃ labhet

// iti śrīskānde mahāpurāṇa ekāśītisāhasryāṃ saṃhitāyāṃ pañcama āvantyakhaṇḍe revākhaṇḍe narmadāmāhātmye narmadeśvaratīrthamāhātmyavarṇanaṃ nāmāṣṭatriṃśo'dhyāyaḥ //

Original text: skandapurāṇam · Sanskrit Wikisource contributors · Sanskrit Wikisource · CC BY-SA 4.0

Esc