Language

ENहिગુ
Scripture Library

Skanda Purana · Chapter 5.234

5.234.1

"sūta uvāca//
athānyatsampravakṣyāmi kṛtaṃ yena purā dvija// kaścitkāśīpure ramye hyāsīdvipro'tinirdhana:

5.234.2

kṣutṛḍabhyāṃ vyākulo bhūtvā nityaṃ babhrāma bhūtale// dū:khitaṃ brāhmaṇaṃ dṛṣṭavā bhagavān brāhmaṇapriya:

5.234.3

vṛddhabrāhmaṇarūpastaṃ papraccha dvijamādarāt // kimarthaṃ amase vipra mahīṃ nityaṃ sudu:khita:

5.234.4

tatsarvaṃ śrotumicchāmi kathyatāṃ dvijasattama// "brāhmaṇa uvāca// brāhmaṇo'tidaridro'haṃ bhikṣārthaṃ vai bhrame mahīm

5.234.5

upāyaṃ yadi jānāsi kṛpayā kathaya prabho/
"vṛddhabrāhmaṇa uvāca/ satyanārāyaṇo viṣṇurvāñchitārthaphalaprada:

5.234.6

tasya tvaṃ pūjanaṃ vipra kuruṣva vratamuttamam // yatkṛtvā sarvaduḥkhebhyo mukto bhavati mānava:

5.234.7

vidhānaṃ ca vratasyāpi viprāyābhāṣya yatnata:// satyanārāyaṇo vaddhastatraivāntaradhīyata

5.234.9

tadavrataṃ saṅkariṣyāmi yaduktaṃ brāhmaṇena vai// iti sañcintyavipro'sau rātraunidrāṃlabdhavān/८/
tata prāta: samutthāya satyanārāyaṇavratam // kariṣya iti saṅkalpya bhikṣārthamagamad dvija:

5.234.10

tasminneva dine vipra: pracuraṃ dravyamāptavān/ tenaiva bandhubhi: sārddhaṃ satyasya vratamācarat

5.234.11

sarvadūḥkhavinirmukta: sarvasampatsamanvita:// babhūva sa dvijaśreṣṭho vratasyāsya prabhāvata:

5.234.12

tata:prabhṛti kālaṃ ca māsi māsi vrataṃ kṛtam// evaṃ nārāyaṇasyedaṃ vrataṃ kṛtvā dvijottama:

5.234.13

sarvapāpavinirmukto durlabhaṃ mokṣamāptavān / vratamasya yadā viprā: pṛthivyāṃ saṅkariṣyati

5.234.14

tadaiva sarvaduḥkhaṃ ca manujasya vinaśyati/ evaṃ nārāyaṇenoktaṃ nāradāya mahātmane

5.234.15

mayā tatkathitaṃ viprā: kimanyatkathayāmi va://
"ṛṣaya ūcu:/ tasmādviprācchrutaṃ kena pṛthivyāṃ caritaṃ mune// tatsarvaṃ śrotumicchāma: śraddhāsmākaṃ prajāyate

5.234.16

"sūta uvāca// śrṛṇudhvaṃ munaya: sarve vrataṃ yena kṛtaṃ bhuvi // ekadā sa dvijavaro yathāvibhavavistarai:

5.234.17

bandhubhi:svajanai: sārdhaṃ vrataṃ kartuṃ samudyata:// etasminnantare kāle kāṣṭhakretā samāgamat

5.234.18

bahi:kāṣṭhaṃ ca saṃsthyāpya viprasya gṛhamāyayau// tṛṣṇayā pīḍitātmā ca dṛṣṭvā vipraṃkṛta vratam

5.234.19

praṇipatya dvijaṃ prāha kimidaṃ kriyate tvayā // kṛte kiṃ phalamāpnoti vistarādvāda me prabho

5.234.20

"vipra uvāca// satyanārāyaṇasyedaṃ vrataṃ sarvepsitapradam// tasya prasādānme sarvaṃ dhanadhānyādikaṃ mahat

5.234.21

tasmādetad vrataṃ jñātvā kāṣṭhavikretātiharṣita:// papau jalaṃ prasādaṃ ca bhuktvā sa nagaraṃ yayau

5.234.22

satyanārāyaṇaṃ devaṃ manasā ityacintayat // kāṣṭhaṃ vikrayato grāme prāpyate cādya yad‌dhanam

5.234.23

tenaiva satyadevasya kariṣye vratamuttamam// itisañcintya manasā kāṣṭhaṃ dhṛtvā tu mastake

5.234.24

jagāma nagare ramye dhanināṃ yatra saṃsthiti:// taddine kāṣṭhamūlyaṃ ca dviguṇaṃ prāptavānasau

5.234.25

tata: prasannahṛdaya: supakvaṃ kadalīphalam// śarkarāghṛtadugdhaṃ ca godhūmasya ca cūrṇakam

5.234.26

kṛtvaikatra sapādaṃ ca gṛhītvā svagṛhaṃ yayau// tato bandhūnsamāhūya cakāra vidhinā vratam

5.234.27

tadavratasya prabhāveṇa dhanaputrānvito'bhavat/ ihaloke sukhaṃ bhuṃktvā cānte satyapuraṃ yayau

"anuvāda:-
sūta jī bole – he ṛṣiyoṃ! jisane pahale samaya meṃ isa vrata ko kiyā thā usakā itihāsa kahatā hūm̐, dhyāna se suno! suṃdara kāśīpurī nagarī meṃ eka atyaṃta nirdhana brāhmaṇa rahatā thā/ bhūkha pyāsa se pareśāna vaha dharatī para ghūmatā rahatā thā/ brāhmaṇoṃ se prema karane vāle bhagavāna ne eka dina brāhmaṇa kā veśa dhāraṇa kara usake pāsa jākara pūchā – he vipra! nitya dukhī hokara tuma pṛthvī para kyūm̐ ghūmate ho? dīna brāhmaṇa bolā – maiṃ nirdhana brāhmaṇa hūm̐/ bhikṣā ke lie dharatī para ghūmatā hūm̐/
he bhagavan ! yadi āpa isakā koī upāya jānate ho to kṛpākara batāie/ vṛddha brāhmaṇa kahatā hai ki satyanārāyaṇa bhagavāna manovāṃchita phala dene vāle haiṃ isalie tuma unakā pūjana karo/ ise karane se manuṣya sabhī dukhoṃ se mukta ho jātā hai/ vṛddha brāhmaṇa banakara āe satyanārāyaṇa bhagavāna usa nirdhana brāhmaṇa ko vrata kā sārā vidhāna batākara antardhāna ho gae/ brāhmaṇa mana hī mana socane lagā ki jisa vrata ko vṛddha brāhmaṇa karane ko kaha gayā hai maiṃ use avaśya karūm̐gā/ yaha niścaya karane ke bāda use rāta meṃ nīm̐da nahīṃ āī/
vaha savere uṭhakara satyanārāyaṇa bhagavāna ke vrata kā niścaya kara bhikṣā ke lie calā gayā/ usa dina nirdhana brāhmaṇa ko bhikṣā meṃ bahuta dhana milā/ jisase usane baṃdhu-bām̐dhavoṃ ke sātha milakara śrī satyanārāyaṇa bhagavāna kā vrata saṃpanna kiyā/ bhagavāna satyanārāyaṇa kā vrata saṃpanna karane ke bāda vaha nirdhana brāhmaṇa sabhī dukhoṃ se chūṭa gayā aura aneka prakāra kī saṃpattiyoṃ se yukta ho gayā/ usī samaya se yaha brāhmaṇa hara māha isa vrata ko karane lagā/
isa taraha se satyanārāyaṇa bhagavāna ke vrata ko jo manuṣya karegā vaha sabhī prakāra ke pāpoṃ se chūṭakara mokṣa ko prāpta hogā/ jo manuṣya isa vrata ko karegā vaha bhī sabhī dukhoṃ se mukta ho jāegā/ sūta jī bole ki isa taraha se nārada jī se nārāyaṇa jī kā kahā huā śrīsatyanārāyaṇa vrata ko maine tumase kahā/ he vipro ! maiṃ aba aura kyā kahūm̐? ṛṣi bole – he munivara ! saṃsāra meṃ usa vipra se sunakara aura kisa-kisa ne isa vrata ko kiyā, hama saba isa bāta ko sunanā cāhate haiṃ/ isake lie hamāre mana meṃ śraddhā kā bhāva hai/ sūta jī bole – he muniyoṃ ! jisa-jisa ne isa vrata ko kiyā hai, vaha saba suno /
eka samaya vahī vipra dhana va ऎśvarya ke anusāra apane baṃdhu-bām̐dhavoṃ ke sātha isa vrata ko karane ko taiyāra huā/ usī samaya eka eka lakaḍī becane vālā lakaḍahāḍā āyā aura lakaḍiyām̐ bāhara rakhakara aṃdara brāhmaṇa ke ghara meṃ gayā/ pyāsa se dukhī vaha lakaḍahārā brāhmaṇa ko vrata karate dekha vipra ko namaskāra kara pūchane lagā ki āpa yaha kyā kara rahe haiṃ tathā ise karane se kyā phala milegā? kṛpayā mujhe bhī batāem̐/brāhmaṇa ne kahā ki saba manokāmanāoṃ ko pūrā karane vālā yaha satyanārāyaṇa bhagavāna kā vrata hai/inakī kṛpā se hī mere ghara meṃ dhana dhānya ādi kī vṛddhi huī hai/
vipra se satyanārāyaṇa vrata ke bāre meṃ jānakara lakaḍahārā bahuta prasanna huā / caraṇāmṛta lekara va prasāda khāne ke bāda vaha apane ghara gayā/ lakaḍahāre ne apane mana meṃ saṃkalpa kiyā ki āja lakaḍī becane se jo dhana milegā usī se śrīsatyanārāyaṇa bhagavāna kā uttama vrata karūm̐gā/ mana meṃ isa vicāra ko le lakaḍahārā sira para lakaḍiyām̐ rakha usa nagara meṃ becane gayā jahām̐ dhanī loga jyādā rahate the/ usa nagara meṃ use apanī lakaḍiyoṃ kā dāma pahale se cāra gunā adhika milā /
lakaḍahārā prasannatā ke sātha dāma lekara kele, śakkara, ghī, dūdha, dahī aura gehūm̐ kā āṭā le aura satyanārāyaṇa bhagavāna ke vrata kī anya sāmagriyām̐ lekara apane ghara gayā/ vahām̐ usane apane baṃdhu-bām̐dhavoṃ ko bulākara vidhi vidhāna se satyanārāyaṇa bhagavāna kā pūjana aura vrata kiyā/ isa vrata ke prabhāva se vaha būḍhā lakaḍahārā dhana putra ādi se yukta hokara saṃsāra ke samasta sukha bhoga aṃta kāla meṃ baikuṃṭha dhāma calā gayā/
(iti śrīskandapurāṇe revākhaṇḍe satyanārāyaṇavratakathāyāṃ

Original text: skandapurāṇam · Sanskrit Wikisource contributors · Sanskrit Wikisource · CC BY-SA 4.0

Esc