Skanda Purana · Chapter 5.14

// sanatkumāra uvāca // //
snātvā catuḥsamudre tu paśyedrājasthalaṃ śivam //
yasya darśanamātreṇa putravāñjāyate naraḥ

samudrāḥ saṃti catvāraḥ kṣārakṣīradadhīkṣavaḥ //
samīpe tasya devasya sudyumnena pratiṣṭhitāḥ

// vyāsa uvāca // //
rājasthala samīpe tu samudrāḥ kena hetunā //
kathaya tvaṃ muniśreṣṭha sudyumnena pratiṣṭhitāḥ

lakṣayojanaparyaṃtaṃ jaṃbudvīpaṃ suśobhanam //
maryādāyāṃ sthāpito'yaṃ samudraḥ kṣārasaṃjñitaḥ

śākadvīpe dvilakṣe tu kṣīrābdhiḥ saṃpratiṣṭhitaḥ //
dadhyabdhistu kuśadvīpe caturlakṣaḥ pratiṣṭhitaḥ//
śālmale tvikṣujaladhirhyaṣṭalakṣaḥ pratiṣṭhitaḥ

catvāraste samākhyātāḥ samudrā bhūmimaṃḍale //
rājasthalasamīpe tu kathamekatra saṃgatāḥ

// sanatkumāra uvāca // //
sudyumno nāma rājāsītpurā kalpe sudhārmikaḥ //
tasya patnī varārohā nāmnā khyātā sudarśanā

muniṃ dālbhyaṃ ca sā dṛṣṭvā papraccha sutakāmyayā //
bhagavankena dānena snānena vidhinā'thavā

sarvalakṣaṇasaṃpūrṇaḥ putro labhyo mayā katham //
etadākhyāhi viprarṣe yāthātathyaṃ savistaram //

// dālbhya uvāca // //
vihitāste purā putryabdhayaḥ putrepsayottamāḥ //
svayaṃbhuvena devena brahmaṇā lokakāriṇā

teṣu rājñā kṛte snāne tava putro bhaviṣyati //
śaṃkarārādhane putri tasmātpreraya vallabham

dālbhyasyaiva tu vākyena vicitrākhyānakena ca //
prasthāpayāmāsa patiṃ śaṃkarārādhane drutam

sa gatvā toṣayāmāsa śaṃkaraṃ gaṃdhamādane //
saṃtuṣṭaḥ śaṃkaraḥ prāha śaśisūryāgnilocanaḥ

avaṃtīṃ gaccha rājedra putraṃ prāpsyasi śobhanam//
macchāsanājjaladhayo gamiṣyaṃti kuśasthalīm

merurūpe sthale rājansamīpe śaṃkarasya ca //
drakṣyasi tvaṃ naraśreṣṭha jaladhīṃstatra saṃgatān//
abhyarthitāstvayā tatra sthāsyaṃti kalayā sadā

evamuktvā mahādevo jagāmādarśanaṃ vibhuḥ //
sudyumno bhāryayā sārdhamājagāma kuśasthalīm

āgatastu kuśasthalyāṃ samudrāṃśca dadarśa ha //
tāṃstu dṛṣṭvā namaścakre rājasthalasamīpataḥ

te vai dṛṣṭvā ca sudyumnaṃ praṇataṃ bhaktavatsalam //
procurvāridhayaḥ sarve varaṃ varaya suvrata

sa vavre manasā putraṃ sarvalakṣaṇasaṃyutam //
uvāca ca punā rājā yāvatti ṣṭhati medinī //
tāvadatraiva sthātavyaṃ rājasthalasamīpataḥ

// samudrā ūcuḥ // //
tāvatsthāsyāmahe'traiva yāvatkalpāvasānakam

bhaviṣyati ca te putraḥ sarvalakṣaṇasaṃyutaḥ //
atra te snānamātreṇa tasmātsnānaṃ samācara

sthale cātra śubhe rājansthāsyāmaḥ kalayā saha ///
evaṃ vyāsa samudrāstu sudyumnenāvatāritāḥ

kurute teṣu yo yātrāṃ tasya puṇyaphalaṃ śṛṇu //
snānaṃ kṛtvā mahāpuṇye samudre kṣārasaṃjñake ///

kuryācchāddhaṃ tato vyāsa pitṝṇāṃ bhaktitatparaḥ //
pūjayecca mahādevaṃ sthalasthaṃ pārvatīpatim

maṃḍakāṃśca tato dadyādbrāhmaṇe vedapārage ///
pātraṃ tāmramayaṃ kāryaṃ lavaṇena prapūritam

sahiraṇyaṃ ca dātavyaṃ brāhmaṇe vedapārage //
saptadhānyasamāyuktaṃ veṇujaṃ vastraveṣṭitam

sadakṣiṇaṃ phalairyuktamarghyaṃ dadyātprayatnataḥ //
kṣīrābdhiṃ ca tato gatvā snānaṃ kuryācca pūrvavat

kṣīraṃ tatra pradātavyaṃ tāmrapātreṇa pūritam //
dadhyabdhau ca tathā kṛtvā dadyāddadhyodanaṃ śubham

ikṣvabdhau ca tathā kṛtvā dadyādvipre guḍaṃ śubham //
yātrāṃ kṛtvā tu vai vyāsa gāṃ ca dadyātpayasvinīm

/
evaṃ yaḥ kurute yātrāṃ rājasthalasamīpataḥ //
bhavyāṃ hi labhate lakṣmīṃ putrāṃścāpi manoramān

mṛte svargamavāpnoti yāvadiṃdrāścaturdaśa //
tāvatsvargaphalaṃ bhuktvā paścānmokṣaṃ prayāsyati

iti śrīskāṃde mahāpurāṇa ekāśītisāhasryāṃ saṃhitāyāṃ pañcama āvaṃtyakhaṇḍe'vantīkṣetramāhā tmye rājasthaleśvarasamīpe catuḥsamudramāhātmyavarṇanaṃnāma caturdaśo'dhyāyaḥ