Language

ENहिગુ
Scripture Library

Skanda Purana · Chapter 4.88

4.88.1

agastya uvāca // //
śivalokaṃ samāsādya muninā brahmasūnunā //
kiṃ cakre brūhi ṣaḍvaktra kathāṃ kautukaśālinīm

4.88.2

skaṃda uvāca // //
śṛṇu kuṃbhaja vakṣyāmi nāradena mahātmanā //
yatkṛtaṃ tatra gatvāśu kailāsaṃ śaṃkarālayam

4.88.3

munirgaganamārgeṇa prāpya taddhāma śāṃbhavam//
dṛṣṭvā śivau praṇamyātha śivena vihitādaraḥ

4.88.4

taduddiṣṭāsanaṃ bheje paśyaṃstatkrīḍanaṃ param//
krīḍaṃtau tau tu cākṣābhyāṃ yadā na ca virametuḥ

4.88.5

tadautsukyena sa muniḥ preryamāṇa uvāca ha //
// nārada uvāca // //
devadeva tava krīḍākhilaṃ brahmāṃḍagolakam //
māsā dvādaśa ye nātha te sāriphalake gṛhāḥ

4.88.6

kṛṣṇāḥ kṛṣṇetarā yā vai tithayastāśca sārikāḥ //
dvipaṃcadaśamāse yāstvakṣayugmaṃ tathāyane

4.88.7

sṛṣṭipralaya saṃjñau dvau glahau jayaparājayau //
devījaye bhavetsṛṣṭirasṛṣṭirdhūrjaṭerjaye

4.88.8

bhavatoḥ khelasamayo yaḥ sā sthitirudāhṛtā//
itthaṃ krīḍaiva sakalametadbrahmāṃḍamīśayoḥ

4.88.9

na devī jeṣyati patiṃ neśaḥ śaktiṃ vijeṣyati //
kiṃcidvijñaptukāmosmi tanmātaravadhāryatām

4.88.4.2.88.10

devaḥ sarvajñanāthopi na kiṃcidavabudhyati //
mānāpamānayoryasmādasau dūre vyavasthitaḥ

4.88.11

līlātmā guṇavāneṣa vicārādatinirguṇaḥ //
kurvannapi hi karmāṇi bādhyate naiva karmabhiḥ

4.88.12

madhyasthopi hi sarvasya mādhyasthyamavalaṃbatai //
sarvatrāyaṃ maheśāno mitrā'mitrasamānadṛk

4.88.13

tvaṃ śaktirasya devasya sarveṣāṃ mānyabhūḥ parā //
dakṣasyāpi tvayā māno datto patyanimittakaḥ

4.88.14

paraṃ tvaṃ sarvajagatāṃ janayitryekikā dhruvam //
tvatta āvirbhavaṃtyeva dhātṛkeśavavāsavāḥ//

4.88.15

tvamātmānaṃ na jānāsi tryakṣamāyāvimohitā //
ataeva hi me cittaṃ dunotyatitarāṃ sati

4.88.16

anyā api hi yāḥ satyaḥ pātivratyaparāyaṇāḥ //
tā bhartṛcaraṇau hitvā kiṃcidanyanna manvate

4.88.17

athavāstāmiyaṃ vārtā prastutaṃ prabravīmyaham //
adya nīlagirestasmāddharidvārasamīpataḥ

4.88.18

apūrvamiva saṃvīkṣya pariprāptastavāṃtikam //
atyāścaryaviṣādābhyāṃ kicidvaktumihotsukaḥ

4.88.19

āścaryaheturevāyaṃ yatpuṃjātaṃ trayītale //
taddṛṣṭaṃ sakalatraṃ ca dakṣasyādhvaramaṃḍape

4.88.4.2.88.20

sālaṃkāraṃ samānaṃ ca sānaṃdamukhapaṃkajam //
vismṛtākhilakāryaṃ ca dakṣayajñapravartakam

4.88.21

viṣāde kāraṇaṃ caitadyato jātamidaṃ jagat //
yasminpravartate yatra layameṣyati ca dhruvam

4.88.22

tadeva tatra no dṛṣṭaṃ bhavadvaṃdvaṃ bhavāpaham //
prāyo viṣādajanakaṃ bhavatoryadadarśanam

4.88.23

tadeva nābhavattatra samabhūdanyadeva hi //
tacca vaktuṃ na śakyeta tadvaktā dakṣa eva saḥ

4.88.24

tāni vākyāni cākarṇya druhiṇena yayetataḥ //
maharṣiṇā dadhīcena dhikkṛto nitarāṃ hi saḥ

4.88.25

śaptaśca vīkṣamāṇānāṃ devarṣīṇāṃ prajāpatiḥ //
mayā ca karṇau pihitau śrutvā tadgarhaṇā giraḥ

4.88.26

dadhīcinā samaṃ keciddurvāsaḥ pramukhā dvijāḥ //
bhavaniṃdāṃ samākarṇya kiyatopi viniryayuḥ

4.88.27

prāvartata mahāyāgo hṛṣṭapuṣṭamahājanaḥ //
tathā draṣṭuṃ na śaknomi tata āgatavāniha

4.88.28

bhaginyopi ca yā devi tava tatra sabhartṛkāḥ //
tāsāṃ gauravamālokya na kiṃcidvaktumutsahe

4.88.29

iti devī samākarṇya satī dakṣakumārikā //
karādakṣau samutsṛjya dadhyau kiṃcitkṣaṇaṃ hṛdi

4.88.4.2.88.30

uvāca ca bhavatvevaṃ śaraṇaṃ bhava eva me //
saṃpradhāryeti manasi satī dākṣāyaṇī tataḥ

4.88.31

drutameva samuttasthau praṇanāma ca śaṃkaram //
maulāvaṃjalimādhāya devī devaṃ vyajijñapat

4.88.32

// devyuvāca // //
vijayasvāṃdhakadhvaṃsiṃ tryaṃbaka tripurāṃtaka //
caraṇau śaraṇaṃ te me dehyanujñā sadāśiva

4.88.33

mā niṣedhīḥ prārthayāmi yāsyami pituraṃtikam //
uktveti maulimadadhādaṃdhakāri padāṃbuje

4.88.34

athoktā śaṃbhunā devī mṛḍānyuttiṣṭha bhāmini //
kimapūrṇaṃ tavāstyatra vadasau bhāgyasuṃdari

4.88.35

lakṣmyā api ca saubhāgyaṃ brahmāṇyai kāṃtiruttamā //
śacyai nityanavīnatvaṃ bhavatyā dattamīśvari

4.88.36

tvayā ca śaktimānasmi mahadaiśvaryarakṣaṇe //
tvāṃ ca śaktiṃ samāsādya svalīlārūpadhāriṇīm

4.88.37

etatsṛjāmi pāmyadmi tvallīlāpreritoṃgane //
kuto māṃ hātumicchestvaṃ mama vāmārdhadhāriṇi

4.88.38

śivā śivoditaṃ ceti śrutvāpyāha maheśvaram //
jīviteśa vihāya tvāṃ na kvāpi pariyāmyaham

4.88.39

mano me caraṇadvaṃdve tava sthāsyati niścalam //
kratuṃ draṣṭuṃ pituryāmi naikṣi yajño mayā kvacit

4.88.4.2.88.40

śaṃbhuḥ kātyāyanīvākyāmiti śrutvā tadābravīt //
kratustvayā nekṣitaścedāharāmi tataḥ kratum

4.88.41

macchakti dhāriṇī tvaṃ vā sṛjaivānyāṃ kratukriyām //
anyo yajñapumānastu saṃtvanye lokapālakāḥ

4.88.42

anyānāśu vidhehi tvamṛṣīnārtvijyakarmaṇi //
punarjagāda devīti śrutvā śaṃbhorudīritam

4.88.43

pituryajñotsavo nātha draṣṭavyo'tra mayā dhruvam //
dehyanujñāṃ gamiṣyāmi mā me kārṣīrvaconyathā

4.88.44

kaḥ pratīpayituṃ śaktaśceto vā jalameva vā //
nimnāyābhyudyataṃ nātha mādya māṃ pratiṣedhaya

4.88.45

niśamyeti punaḥ prāha sarvajño bhūtanāyakaḥ //
mā yāhi devi māṃ hitvā gatā ca na miliṣyasi

4.88.46

adya prācīṃ yiyāsuṃ tvāṃ vārayetpaṃguvāsaraḥ //
nakṣatraṃ ca tathā jyeṣṭhā tithiśca navamī priye

4.88.47

adya saptadaśo yogo viyogodya tano'śubhaḥ //
dhaniṣṭhārdha samutpanne tava tārādya paṃcamī //

4.88.48

mā gā devi gatādya tvaṃ nahi drakṣyasi māṃ punaḥ //
punardevī babhāṣe sā yadi nāmnāpyahaṃ satī

4.88.49

tadā tanvaṃtareṇāpi kariṣye tava dāsatām //
tato bhavaḥ punaḥ prāha ko vā vārayituṃ prabhuḥ

4.88.4.2.88.50

parikṣubdhamanovṛttiṃ striyaṃ vā puruṣaṃ tu vā //
punarna darśanaṃ devi mayā satyaṃ bravīmyaham

4.88.51

paraṃ na devi gaṃtavyaṃ mahāmānadhanecchubhiḥ //
anāhūta tayā kāṃte mātāpitṛgṛhānapi

4.88.52

yathā siṃdhugatā siṃdhurna punaḥ parivartate //
tathādya gaṃtryā no jātu tavāgamanamiṣyate

4.88.53

// devyuvāca // //
avaśyaṃ yadyahaṃ raktā tava pādābuṃjadvaye //
tathā tvameva me nātho bhaviṣyasi bhavāṃtare

4.88.54

ityuktvā niryayau devī kopāṃdhīkṛtalocanā //
yiyāsubhiśca kāryārthaṃ yatkartavyaṃ na tatkṛtam

4.88.55

na nanāma mahādevaṃ na ca cakre pradakṣiṇam //
ataeva hi sā devī na gatā punarāgatā

4.88.56

apraṇamya maheśānamakṛtvāpi pradakṣiṇam //
adyāpi na nivartaṃte gatāḥ prāgvāsarā iva

4.88.57

tayā caraṇacāriṇyā rājñyā tribhuvaneśituḥ //
api tatpāvanaṃ vartma meneti kaṭhinaṃ bahu

4.88.58

devopi tāṃ satīṃ yāṃtīṃ dṛṣṭvā caraṇacāriṇīm //
atīva vivyathe citte gaṇāṃścātha samāhvayat

4.88.59

gaṇā vimānaṃ nayata manaḥpavanacakriṇam //
paṃcāsyāyutasaṃyuktaṃ ratnasānudhvajocchritam

4.88.4.2.88.60

mahāvātapatākaṃ ca mahābuddhyakṣalakṣitam //
narmadālakanaṃdā ca yatreṣādaṃḍatāṃgate

4.88.61

[http://vedastudy.tripod.com/pur_index25/ratha.htm rathopari ṭippaṇī]
chatrībhūtau ca yatrastaḥ sūryācaṃdramasāvapi //
yasminmakaratuṃḍaṃ ca vārāhīśaktiruttamā

4.88.62

dhūḥ svayaṃ cāpi gāyatrī rajjavastakṣakādayaḥ //
sārathiḥ praṇavo yatra kreṃkāraḥ praṇavadhvaniḥ

4.88.63

aṃgāni rakṣakā yatra varūthaśchaṃdasāṃ gaṇaḥ //
ityājñaptā gaṇāstūrṇaṃ rathaṃ ninyurharājñayā

4.88.64

devyā sanāthaṃ taṃ kṛtvā vimānaṃ pārṣadā divi //
anujagmurmahādevīṃ divyāṃ tejovijṛṃbhiṇīm

4.88.65

sā kṣaṇaṃ tryakṣaramaṇī vīkṣya dakṣasabhāṃgaṇam//
nabhoṃ'gaṇādvimānasthānato vegādavātarat

4.88.66

aviśad yajñavāṭaṃ ca cakitaṃrakṣi vīkṣitā //
kṛtamaṃgalanepathyāṃ prasūṃ dṛṣṭvā kirīṭinīm

4.88.67

sabhartṛkāśca bhaginīrnavālaṃkṛtiśālinīḥ //
sāścaryāśca sagarvāśca sānaṃdāśca sasādhvasāḥ

4.88.68

aciṃtitā tvanāhūtā vimānāddharavallabhā //
kathameṣā pariprāptā kṣaṇamitthaṃ prapaśyatīḥ//

4.88.69

asaṃbhāṣyā pitāḥ sarvā gatā dakṣāṃtikaṃ satī //
pitrā pṛṣṭā tu mātrāpi bhadraṃ jātaṃ tvadāgame

4.88.4.2.88.70

// satyuvāca // //
yadi bhadraṃ janetarme samāgamanato bhavet //
kathaṃ nāhaṃ samāhūtā yathaitā me sahodarāḥ

4.88.71

// dakṣa uvāca // //
ayi kanye mahādhanye hyananye sarvamaṃgale //
ayaṃ te na manāgdoṣo doṣa eṣa mamaiva hi

4.88.72

tādṛgvidhāya yatpatye mayā dattājñabuddhinā //
yadahaṃ taṃ samājñāsyamīśvarosau nirīśvaraḥ

4.88.73

tadā kathamadāsyaṃ tvāṃ tasmai māyāsvarūpiṇaṃ //
ahaṃ śivākhyayā tuṣṭo na jāne śivarūpiṇam

4.88.74

pitāmahena bahudhā varṇitosau mamāgrataḥ //
śaṃkaroyamayaṃ śabhurasau paśupatiḥ śivaḥ

4.88.75

śrīkaṃṭhosau maheśo'sau sarvajñosau vṛṣadhvajaḥ //
asmai kanyāṃ prayaccha tvaṃ mahādevāya dhanvine

4.88.76

vākyācchatadhṛtestasmāttasmai dattā mayānaghe //
na jāne taṃ virūpākṣamukṣagaṃ viṣabhakṣiṇam

4.88.77

pitṛkānanasaṃvāsaṃ śūlinaṃ ca kapālinam //
dvijihvasaṃgasubhagaṃ jalādhāraṃ kapardinam

4.88.78

kalaṃkikṛtamauliṃ ca dhūlidhūsaracarcitam //
kvacitkaupīnavasanaṃ nagnaṃ vātūlavatkvacit

4.88.79

kvacicca carmavasanaṃ kvacidbhikṣāṭanapriyam //
viṭaṃkabhūtānucaraṃ sthāṇumugraṃ tamoguṇam//

4.88.4.2.88.80

rudraṃ raudraparīvāraṃ mahākālavapurdharam //
nṛkaroṭīparikaraṃ jātigotravivarjitam

4.88.81

na samyagvetti taṃ kaścijjānānopi pratāritaḥ //
kiṃ bahūktena tanaye samasta nayaśālini

4.88.82

kva pāṃsulapaṭacchanno mahāśaṃkhavibhūṣaṇaḥ //
prabaddhasarpakeyūraḥ pralaṃbita jaṭāsaṭaḥ

4.88.83

ḍamaḍḍamarukavyagra hastāgraḥ khaṃḍacaṃdrabhṛt //
tāṃḍavāḍaṃbararuciḥ sarvāmaṃgala ceṣṭitaḥ

4.88.84

mṛḍāni saharaḥ kvā'yamadhvaro maṃgalālayaḥ //
ataeva samāhūtā neha tvaṃ sarvamaṃgale

4.88.85

dukūlānyanukūlāni ratnālaṃkṛtayaḥ śubhāḥ //
prāgeva dhāritāstetra paśyāgatya gṛhāṇa ca

4.88.86

iha maṃgalaveśeṣu deveṃdreṣu sa śūladhṛk //
kathamarho bhavecceti maṃgale viṣamekṣaṇaḥ

4.88.87

ityākarṇya satī sādhvī janeturuditaṃ tadā //
atyaṃtadūnahṛdayā vaktuṃ samupacakrame

4.88.88

satyuvāca // //
nākarṇitaṃ mayā kiṃcittvayi prabruvati prabho //
padadvayīṃ samākarṇya tāṃ ca te kathayāmyaham

4.88.89

na samyagvetti taṃ kaścijjānānopi pratāritaḥ //
etatsamyaktvayākhyāyi kastaṃ vetti sadāśivam

4.88.4.2.88.90

tvaṃ tu pratāritaḥ pūrvamadhunāpi pratāritaḥ //
kṛtvā tena ca saṃbaṃdhamasaṃbaddhapralāpabhāk

4.88.91

yādṛśaṃ vakṣitaṃ śaṃbhuṃ tādṛśaṃ yadyamanyathāḥ //
kuto māmadadāstasmai yaṃ ca kaśca na veda na

4.88.92

athavā tena saṃbaṃdhe na heturbhavato matiḥ //
tatra heturabhūttāta mama puṇyaikagauravam//

4.88.93

athoktvaivaṃ bahutaraṃ tvaṃ janetāsya varṣmaṇaḥ //
śrutānena ca dehena patyuḥ parivigarhaṇā

4.88.94

puraścaraṇamevaitadyadasyaiva visarjanam //
suślāghyajanmayā tāvatprāṇitavyaṃ suyoṣitā //
yāvajjīvitanāthasyāśravaṇīyā vigarhaṇā

4.88.95

ityuktvā krodhadīptāgnau mahādevasvarūpiṇi //
juhāva dehasamidhaṃ prāṇarodhavidhānataḥ

4.88.96

tato vivarṇatāṃ prāptāḥ sarve devāḥ savāsavāḥ //
nāgnirjajvāla ca tathā yathājyāhutibhiḥ purā

4.88.97

maṃtrāḥ kuṃṭhitasāmarthyāstatkṣaṇādeva cābhavan //
aho mahāniṣṭataraṃ kimetatsamupasthitam

4.88.98

kecidūcurdvijavarā mithaḥ pariyiyāsavaḥ //
mahājhaṃjhānilaḥ prāptaḥ parvatāṃdolanakṣamaḥ

4.88.99

makhamaṃḍapa bhūstena kṣaṇataḥ sthapuṭīkṛtā //
akāṃḍaṃ taḍidāpāto jātobhūdbhūprakapanaḥ

4.88.4.2.88.100

divaścolkāḥ prapatitāḥ piśācā nṛtyamādadhuḥ //
ātāpigṛdhrairupari gagane maṃḍalāyitam

4.88.1

raveradhastādaśivaṃ śivāstatrāpyarāriṣuḥ //
meghārudhiravipuḍbhistatra vṛṣṭiṃ vyadhuḥ parām

4.88.2

nirghātaniḥsvano bhūmerutthito hṛtprakaṃpanaḥ //
divyāyudhāni ca mitho yudhyaṃti smātibhīṣaṇam

4.88.3

havanīyaṃ mahadravyaṃ dūṣitaṃ kroṣṭubhiḥ śvabhiḥ //
cakorāḥ karaṭāstatra viceruryajñamaṃḍape

4.88.4

śmaśānavāṭavajjāto yajñavāṭaḥ sa vai kṣaṇāta//
yadyatrāvasthitaṃ sarvaṃ tattatraiva pariṣṭhitam

4.88.5

citranyastamivāsīcca vastujātamaśobhi ca //
sthagitā iva saṃvṛttāstatra cakradharādayaḥ

4.88.106

dakṣopi vadanaglānimavāpya saparicchadaḥ //
punaryathākathaṃcicca yajñaṃ prāvartayandvijāḥ

4.88.88

iti śrīskāṃde mahāpurāṇa ekāśītisāhasryāṃ saṃhitāyāṃ caturthe kāśīkhaṃḍa uttarārdhe satīdehavisarjanaṃ nāmāṣṭāśītitamo'dhyāyaḥ

Original text: skandapurāṇam · Sanskrit Wikisource contributors · Sanskrit Wikisource · CC BY-SA 4.0

Esc