Skanda Purana · Chapter 4.80

// skaṃda uvāca // //
kuṃbhodbhūta tadāścaryaṃ vilokya jagadaṃbikā //
uvāca śaṃbhuṃ praṇatā praṇatārtiharaṃ param

// aṃbikovāca// //
asya pīṭhasya māhātmyaṃ mahādeva maheśvara //
tiraścāmapi yajjātaṃ jñānaṃ saṃsāramocanam

ataḥ prabhāvaṃ vijñāya dharmapīṭhasya dhūrjaṭe //
dharmeśvarasamīpehaṃ sthāsyāmyadya dināvadhi

atra liṃge tu ye bhaktāḥ striyo vā puruṣāstu vā //
teṣāmabhīṣṭāṃ saṃsiddhiṃ sādhayiṣyāmyahaṃ sadā

// īśvara uvāca // //
sādhukṛtaṃ tvayā devi kṛtavatyā parigraham //
asyeha dharmapīṭhasya manorathakṛtaḥ satām

ta eva viśvabhoktāro viśvamānyāsta eva hi //
ye tvāṃ viśvabhujāmatra pūjayiṣyaṃti mānavāḥ

viśve viśvabhuje viśvasthityutpattilayaprade //
narāstvadarcakāścātra bhaviṣyaṃtyamalātmakāḥ

manorathatṛtīyāyāṃ yaste bhaktiṃ vidhāsyati //
tanmanorathasaṃsiddhirbhavitrī madanugrahāt

nārī vā puruṣo vātha tvadvratācaraṇātpriye //
manorathāniha prāpya jñānamaṃte ca lapsyate

// devyuvāca // //
manorathatṛtīyāyāṃ vrataṃ kīdṛkkathā katham //
kiṃ phalaṃ kaiḥ kṛtaṃ nātha kathayaitatkṛpāṃ kuru

// īśvara uvāca // //
śṛṇu devi yathā pṛṣṭaṃ bhavatyā bhavatāriṇi //
manorathavrataṃ caitadguhyādguhyataraṃ param

pulomatanayā pūrvaṃ tatāpa paramaṃ tapaḥ //
kiṃcinmanorathaṃ prāptuṃ na cāpa tapasaḥ phalam

apūpujattato māṃ sā bhaktyā paramayā mudā //
gītena sarahasyena kalakaṃṭhīkalena hi

tadgānenātisaṃtuṣṭo mṛdunā madhureṇa ca //
sutālena suraṃgeṇa dhātumātrākalāvatā

provāca tāṃ varaṃ brūhi prasannosmi pulomaje //
anena ca sugītena tvanayā liṃgapūjayā

//pulomajovāca // //
yadi prasanno deveśa tadā yo me manorathaḥ //
taṃ pūraya mahādeva mahādevī mahāpriya

sarvadeveṣu yo mānyaḥ sarvadeveṣu suṃdaraḥ //
yāyajūkeṣu sarveṣu yaḥ śreṣṭhaḥ sostu me patiḥ

yathābhilaṣitaṃ rūpaṃ yathābhilaṣitaṃ sukham //
yathābhilaṣitaṃ cāyuḥ prasanno dehi me bhava

yadāyadā ca patyā me saṃgaḥ syāddhṛtsukhecchayā //
tadātadā ca taṃ dehaṃ tyaktvānyaṃ dehamāpnuyām//

sadā ca liṃgapūjāyāṃ mama bhaktiranuttamā //
bhava bhūyādbhavahara jarāmaraṇahāriṇī

bharturvyayepi vaidhavyaṃ kṣaṇamātramapīha na //
mama bhāvi mahādeva pātivratyaṃ ca yātu mā

// skaṃda uvāca // //
imaṃ manorathaṃ tasyāḥ paulomyāḥ purasūdanaḥ //
samākarṇya kṣaṇaṃ smitvā prāheśo vismayānvitaḥ

īśvara uvāca // //
pulomakanye yaścaiṣa tvayākāri manorathaḥ //
lapsyase vratacaryātastatkuruṣva jiteṃdriye

manorathatṛtīyāyāścaraṇena bhaviṣyati //
tatprāptaye vrataṃ vakṣye tadvidhehi yathoditam

tena vratena cīrṇena mahāsaubhāgyadena tu //
avaśyaṃ bhavitā bāle tava caivaṃ manorathaḥ

// pulomakanyāvoca // //
kāruṇyavāridhe śaṃbho praṇataprāṇi sarvada //
kimātmikātha kā śaktiḥ kā pūjyā tatra devatā

kadā ca tadvidhātavyamiti kartavyatā ca kā //
ityākarṇya śivo vākyaṃ tāṃ tu praṇijagāda ha

// īśvara uvāca // //
manorathatṛtīyāyāṃ vrataṃ paulomi tacchubham//
pūjyā viśvabhujā gaurī bhujaviṃśatiśālinī

varado'bhayahastaśca sākṣasūtraḥ samodakaḥ //
devyāḥ purastādvratinā pūjya āśāvināyakaḥ

caitraśukla tṛtīyāyāṃ kṛtvā vai daṃtadhāvanam //
sāyaṃtanīṃ ca nirvartya nātitṛptyā bhujikriyām

niyamaṃ ceti gṛhṇīyājjitakrodho jiteṃdriyaḥ //
saṃtyaktāspṛśya saṃsparśaḥ śucistadgatamānasaḥ

prātarvrataṃ cariṣyāmi mātarviśvabhujenaghe //
vidhehi tatra sāṃnidhyaṃ manmanorathasiddhaye

niyamaṃ ceti saṃgṛhya svapedrātrau śubhaṃ smaran//
prātarutthāya medhāvī vidhāyāvaśyakaṃ vidhim

śaucamācamanaṃ kṛtvā daṃtakāṣṭhaṃ samādadet //
aśokavṛkṣasya śubhaṃ sarvaśokaniśātanam

nityaṃtanaṃ ca niṣpādya vidhiṃ vidhividāṃvaraḥ //
snātvā śuddhāṃbaraḥ sāyaṃ gaurīpūjāṃ samācaret

ādau vināyakaṃ pūjya ghṛtapūrānnivedya ca //
tatorcayedviśvabhujāmaśokakusumaiḥ śubhaiḥ

aśokavartinaivedyairdhūpaiścāgurusaṃbhavaiḥ //
kuṃkumenānulipyādāvekabhaktaṃ tataścaret

aśokavartisahitairghṛtapūrairmanoharaiḥ //
evaṃ caitratṛtīyāyāṃ vyatītāyāṃ pulomaje

rādhādiphālgunāṃtāsu tṛtīyāsu vrataṃ caret //
krameṇa daṃtakāṣṭhāni kathayāmi tavānaghe

anulepanavastūni kusumāni tathaiva ca //
naivedyāni gajāsyasya devyāścāpi śubhavrate

annāni caikabhaktasya śṛṇutāni phalāptaye //
jaṃbvapāmārga khadira jātī cūtakadaṃbakam

plakṣoduṃbarakharjūrī bījapūrī sadāḍimī //
daṃtakāṣṭha drumā ete vratinaḥ samudāhṛtāḥ

siṃdūrāguru kastūrī caṃdanaṃ raktacaṃdanam //
gorocanā devadāru padmākṣaṃ ca niśādvayam

prītyānulepanaṃ bāle yakṣakardamasaṃbhavam //
sarveṣāmapyalābhe ca praśasto yakṣakardamaḥ

kastūrikāyā dvau bhāgau dvau bhāgau kuṃkumasya ca //
caṃdanasya trayo bhāgāḥ śaśinastveka eva hi

yakṣakardama ityeṣa samastasuravallabhaḥ //
anulipyātha kusumairarcayedvacmi tānyapi

pāṭalā mallikā padma ketakī karavīrakaḥ //
utpalai rājacaṃpaiśca naṃdyāvartaiśca jātibhiḥ

kumārībhiḥ karṇikārairalābhetacchadaiḥ saha //
sugaṃdhibhiḥ prasūnoghaiḥ sarvālābhepi pūjayet

karaṃbho dadhibhaktaṃ ca sacūtarasamaṃḍakāḥ //
pheṇikā vaṭakāścaiva pāyasaṃ ca saśarkaram

samudgaṃ saghṛtaṃ bhaktaṃ kārttike vinivedayet //
iṃḍerikāśca laḍḍūkā māghe laṃpasikā śubhā

muṣṭikāḥ śarkarāgarbhāḥ sarpiṣā parisādhitāḥ //
nivedyāḥ phālgune devyai sārdhaṃ vighnajitā mudā

nivedayedyadannaṃ hi ekabhaktapi tatsmṛtam //
anyannivedya saṃmūḍho bhuṃjāno'nyatpatedadhaḥ

pratimāsaṃ tṛtīyāyāmevamārādhya vatsaram //
vratasaṃpūrtaye kuryātsthaṃḍile'gnisamarcanam

jātavedasamaṃtreṇa tilājyadraviṇena ca //
śatamaṣṭādhikaṃ homaṃ kārayedvidhinā vratī

sadaiva nakte pūjoktā sadā nakte tu bhojanam //
nakta eva hi homo'yaṃ nakta eva kṣamāpanam

gṛhāṇa pūjāṃ me bhaktyā mātarvighnajitā saha //
namostu te viśvabhuje pūrayāśu manoratham

namo vighnakṛte tubhyaṃ nama āśāvināyaka //
tvaṃ viśvabhujayā sārdhaṃ mama dehi manoratham

etau maṃtrau samuccārya pūjyā gaurīvināyakau //
vratakṣamāpane deyaḥ paryaṃkastūlikānvitaḥ

upadhānyā samāyukto dīpīdaparṇasaṃyutaḥ //
ācāryaṃ ca sapatnīkaṃ paryaṃka upaveśya ca

vratī samarcayedvastraiḥ karakarṇavibhūṣaṇaiḥ //
sugaṃdhacaṃdanairmālyairdakṣiṇābhirmudānvitaḥ

dadyātpayasvinīṃ gāṃ ca vratasyaparipūrtaye //
tathopabhogavastūnicchatropānatkamaṃḍalum

manorathatṛtīyāyā vratametanmayā kṛtam //
nyūnātiriktaṃ saṃpūrṇametadastu bhavadgirā

ityācāryaṃ samāpṛcchya tathetyuktaśca tena vai //
āsīmāṃtamanuvrajya dattvānyebhyopi śaktitaḥ

naktaṃ samācaretpoṣyaiḥ sārdhaṃ suprītamānasaḥ //
prātaścaturthyāṃ saṃbhojya caturaśca kumārakān

abhyarcya gaṃdhamālyādyairdvādaśāpi kumārikāḥ //
evaṃ saṃpūrṇatāṃ yāti vratametatsunirmalam

kāryaṃ manorathāvāptyai sarvairetadvrataṃ śubham //
patnīṃ manoramāṃ kulyāṃ manovṛttyanusāriṇīm

tāriṇīṃ duḥkhasaṃsārasāgarasya pativratām //
kurvannetadvrataṃ varṣaṃ kumāraḥ prāpnuyātsphuṭam

kumārī patimāpnoti svāḍhyaṃ sarvaguṇādhikam //
suvāsinī labhetputrānpatyuḥ saukhyamakhaṃḍitam

durbhagā subhagāsyācca dhanāḍhyā syāddaridriṇī //
vidhavāpi na vaidhavyaṃ punarāpnoti kutracit

gurviṇī ca śubhaṃ putraṃ labhate sucirāyuṣam //
brāhmaṇo labhate vidyāṃ sarvasaubhāgyadāyinīm

rājyabhraṣṭo labhedrājyaṃ vaiśyo lābhaṃ ca viṃdati //
ciṃtitaṃ labhate śūdro vratasyāsya niṣevaṇāt

/
dharmārthī dharmamāpnoti dhanārthī dhanamāpnuyāt //
kāmī kāmānavāpnoti mokṣārthī mokṣamāpnuyāt

yo yo manoratho yasya sa taṃ taṃ viṃdate dhruvam //
manorathatṛtīyāyā vratasya caraṇādvratī

// skaṃda uvāca // //
itthaṃ niśamya śivataḥ śivā saṃtuṣṭamānasā //
punaḥ papraccha viśveśaṃ prabaddhakarasaṃpuṭā

anyatra ye vrataṃ caitatkariṣyaṃti sadāśiva //
te kathaṃ pūjayiṣyaṃti māṃ ca āśāvināyakam

//
śiva uvāca // //
sādhu pṛṣṭaṃ tvayā devi sarvasaṃdehabhedini //
vārāṇasyāṃ samarcyā tvaṃ viśve pratyakṣarūpiṇī

āśā vighnajitā sārdhaṃ sarvāśāpūrtikāriṇā //
hāriṇānaṃtavighnānāṃ mama kṣetra śubhārthinā

kṣipramāgamayitvā ca natvā dūraṃgatānapi //
kṛtakṛtyānvidhāyātha ciṃtitaiḥ samanorathaiḥ

anyatra vratibhirviśve kāṃcanīpratimā tava //
paṃcakṛṣṇalakādūrdhvaṃ kāryā vighnahṛtopi ca

ācāryāya vratī dadyād vratāṃte pratimā dvayam //
sakṛtkṛte vratī cāsminkṛtakṛtyo vratī bhavet

tataḥ pulomajā devi śrutvaitadvratamuttamam //
kṛtvā manorathaṃ prāpa yathābhivāṃchitaṃ hṛdi

aruṃdhatyā vasiṣṭhopi labdho'tri'nasūyayā //
sunītyottānapādācca dhruvaḥ prāptoṃ'gajottamaḥ

sunītedurbhargatvaṃ ca punarasmādvratādgatam //
caturbhujaḥ patiḥ prāptaḥ kṣīranīradhijanmanā

kiṃ bahūktena suśroṇi kṛtaṃyena vrataṃ tvidam //
vratāni tena sarvāṇi kṛtāni vratinā dhruvam

śrutvā dhīmānkathāṃ puṇyāṃ punastadgatamānasaḥ //
śubhabuddhimavāpnoti pāpairapi vimucyate

iti śrīskāṃde mahāpurāṇa ekāśītisāhasryāṃ saṃhitāyāṃ caturthe kāśīkhaṃḍe uttarārdhe dharmeśvarākhyāne viśvabhujāśāvināyakapraśaṃsane manorathatṛtīyāvratākhyānaṃ nāmāśītitamodhyāyaḥ