Skanda Purana · Chapter 4.70

agastya uvāca //
kātyāyaneya kathaya naṃdinā viśvanaṃdinā //
yathā vyāpāritā devyo devadevanideśataḥ

avimuktasya rakṣārthaṃ yatra yā devatāḥ sthitāḥ //
prasādaṃ kuru me deva tāḥ samācakṣva tattvataḥ

ityagastyuditaṃ śrutvā mahādevatanūdbhavaḥ //
kathayāmāsa yā yatra sthitā''naṃdavane mudā

skaṃda uvāca // //
vārāṇasyāṃ viśālākṣī kṣetrasya parameṣṭadā //
viśālatīrthaṃ gaṃgāyāṃ kṛtvā pṛṣṭhe vyavasthitā

snātvā viśālatīrthe vai viśālākṣīṃ praṇamya ca //
viśālāṃ labhate lakṣmīṃ paratreha ca śarmadām

bhādrakṛṣṇatṛtīyāyāmupoṣaṇaparairnṛbhiḥ //
kṛtvā jāgaraṇaṃ rātrau viśālākṣīsamīpataḥ

prātarbhojyāḥ prayatnena caturdaśakumārikāḥ //
alaṃkṛtā yathāśaktyā sragaṃbaravibhūṣaṇaiḥ

vidhāya pāraṇaṃ paścātputrabhṛtyasamanvitaiḥ//
samyagvārāṇasīvāsaphalaṃ labhyeta kuṃbhaja

tasyāṃ tithau mahāyātrā kāryā kṣetranivāsibhiḥ //
upasarga praśāṃtyarthaṃ nirvāṇakamalāptaye

vārāṇasyāṃ viśālākṣī pūjanīyā prayatnataḥ //
dhūpadīpaiḥ śubhairmālyairupahārairmanoharaiḥ

maṇimuktādyalaṃkārairvicitrolloca cāmaraiḥ //
śubhairanupabhuktaiśca dukūlairgaṃdhavāsitaiḥ

mokṣalakṣmī samṛddhyarthaṃ yatrakutra nivāsibhiḥ //
apyalpamapi yaddattaṃ viśālākṣyai narottamaiḥ

tadānaṃtyāya jāyaṃta mune lokadvayepi hi //
viśālākṣī mahāpīṭhe dattaṃ japtaṃ hutaṃ stutam

mokṣastasya parīpāko nātra kāryā vicāṇā //
viśālākṣī samarcāto rūpasaṃpattiyukpatiḥ

prāpyatetra kumārībhirguṇaśīlādyalaṃkṛtaḥ //
gurviṇībhiḥ sutanayo vaṃdhyābhigarbhasaṃbhavaḥ

asaubhāgyavatībhiśca saubhāgyaṃ mahadāpyate //
vidhavābhirna vaidhavyaṃ punarjanmāṃtare kvacit//

sīmaṃtinībhiḥ puṃbhirvā paraṃ nirvāṇamicchubhiḥ //
śrutā dṛṣṭārcitā kāśyāṃ viśālākṣyabhilāṣadā

tatonyallalitātīrthaṃ gaṃgākeśavasannidhau //
tatrāsti lalitā devī kṣetrarakṣākarī parā

sā ca pūjyā prayatnena sarvasaṃpatsamṛddhaye //
lalitāpūjakānāṃ ca jātu vighno na jāyate

iṣe kṛṣṇadvitīyāyāṃ lalitāṃ paripūjya vai //
nārī vā puruṣo vāpi labhate vāṃchitaṃ padam

snātvā ca lalitā tīrthe lalitāṃ praṇipatya vai //
labhetsarvatra lālityaṃ yadvā tadvā'nulapya ca

mune viśvabhujā gaurī viśālākṣī puraḥ sthitā //
saṃharaṃtī mahāvighnaṃ kṣetrabhaktijuṣāṃ sadā

śāradaṃ navarātraṃ ca kāryā yātrā prayatnataḥ //
devyā viśvabhujāyā vai sarvakāmasamṛddhaye

yo na viśvabhujāṃ devīṃ vārāṇasyāṃ namennaraḥ //
kuto mahopasargebhyastasya śāṃtirdurātmanaḥ

yaistu viśvabhujā devī vārāṇasyāṃ stutārcitā //
na hi tānvighnasaṃghāto bādhate sukṛtātmanaḥ

anyāsti kāśyāṃ vārāhī kratuvārāhasannidhau //
tāṃ praṇamya naro bhaktyā vipadabdhau na majjati

śivadūtī tu tatraiva draṣṭavyā''padvināśinī //
ānaṃdavanarakṣārthamudyacchūlāritarjanī

vajrahastā tathā caiṃdrī gajarāja rathāsthitā //
iṃdreśāddakṣiṇebhāge'rcitā saṃpatkarī sadā

skaṃdeśvara samīpe tu kaumārī barhiyānagā //
prekṣaṇīyā prayatnena mahāphalasamṛddhaye

maheśvarāddakṣiṇato devī māheśvarī naraiḥ //
vṛṣayānavatī pūjyā mahāvṛṣasamṛddhidā

nirvāṇanarasiṃhasya samīpe mokṣakāṃkṣibhiḥ //
nārasiṃhī samarcyā ca samudyaccakra ramyadoḥ

haṃsayānavatī brāhmī brahmeśātpaścime sthitā //
galatkamaṃḍalujala culakā tāḍitā hitā

brahmavidyā prabodhārthaṃ kāśyāṃ pūjyā dinedine //
brāhmaṇairyatibhirnityaṃ nijatattvāvabodhibhiḥ

śārṅgacāpavinirmukta maheṣubhiritastataḥ //
utsādayaṃtīṃ pratyūhānkāśyāṃ nārāyaṇīṃ śrayet

pratīcyāṃgopigoviṃdādbhrāmyaccakrocca tarjanīm//
nārāyaṇīṃ yaḥ praṇamettasya kāśyāṃ mahodayaḥ

tato gaurīṃ virūpākṣa devayānyā udagdiśi //
pūjayitvā naro bhaktyā vāṃchitāṃ labhate śriyam

śaileśvarī samabhyarcyā śaileśvara samīpagā //
tarjayaṃtī ca tarjanyā saṃsargamupasargajam

citrakūpe naraḥ snātvā vicitraphalade nṛṇām //
citragupteśvaraṃ vīkṣya citraghaṃṭāṃ prapūjya ca

bahupātakayuktopi tyaktadharmapathopi vā //
na citraguptalekhyaḥ syāccitraghaṃṭārcako naraḥ

yoṣidvā puruṣo vāpi citraghaṃṭāṃ na yorcayet //
kāśyāṃ vighnasahasrāṇi taṃ sevaṃte padepade

caitraśuklatṛtīyāyāṃ kāryā yātrā prayatnataḥ //
mahāmahotsavaḥ kāryo niśi jāgaraṇaṃ tathā

mahāpūjopakaraṇaiścitraghaṃṭāṃ samarcya ca //
śṛṇoti nāṃtakasyeha ghaṃṭāṃ mahiṣakaṃṭhagām

citrāṃgadeśvaraprācyāṃ citragrīvāṃ praṇamya ca //
na jātu jaṃturvīkṣeta vicitrāṃ yamayātanām

bhadrakālīṃ naro dṛṣṭvā nābhadraṃ paśyati kvacit//
bhadranāgasya purato bhadravāpyāṃ kṛtodakaḥ

harasiddhiṃ prayatnena pūjayitvā narottamaḥ //
mahāsiddhimavāpnoti prācyāṃ siddhivināyakāt

vidhiṃ saṃpūjya vidhivadvividhairupahārakaiḥ //
vividhāṃ labhate siddhiṃ vidhīśvarasamīpagām

prayāgatīrthe susnāto jano nigaḍabhaṃjanīm //
sabhājayitvā no jātu nigaḍaiḥ paribādhyate

bhaumavāre sadā pūjyā devīnigaḍabhaṃjanī //
kṛtvaikabhuktaṃ bhaktyātra baṃdīmokṣaṇakāmyayā

saṃsārabaṃdhavicchittimapi yacchati sārcitā //
gaṇanā śṛṃkhalādīnāṃ kā ca tasyāḥ samarcanāt

dūrasthopi hi yo baṃdhuḥ sopi kṣipraṃ sameṣyati //
baṃdī padajuṣāṃ puṃsāṃ śraddhayā nātra saṃśayaḥ

kiṃcinniyamamālaṃbya yadi sā pariṣevitā //
kāmānpūrayati kṣipraṃ kāśī saṃdehahāriṇī

ghanaṭaṃkakarā devī bhaktabaṃdhanabhedinī //
kaṃ kaṃ na pūrayetkāmaṃ tīrtharājasamīpagā

devī paśu'pateḥ paścādamṛteśvara sannidhau //
snātvā caivāmṛte kūpe namanīyā prayatnataḥ

pūjayitvā naro bhaktyā devatāmamṛteśvarīm //
amṛtatvaṃ bhajedeva tatpādāṃbuja sevanāt

dhārayaṃtīṃ mahāmāyāmamṛtasya kamaṃḍalum //
dakṣiṇe'bhayadāṃ vāme dhyātvā ko nā'mṛtatvabhāk

siddhalakṣmī jagaddhātrī pratīcyāmamṛteśvarāt //
prapitāmaha liṃgasya purataḥ siddhidārcitā

prāsādaṃ siddhalakṣmyāśca vilokya kamalākṛtim //
lakṣmīvilāsasaṃjñaṃ ca ko na lakṣmīṃ samāpnuyāt

tataḥ kubjā jaganmātā nalakūvaraliṃgataḥ //
pūjanīyā purobhāge prapitāmahapaścime

upasargā na śeṣāṃśca kubjā harati pūjitā //
tasmātkubjā prayatnena pūjyā kāśyāṃ śubhārthibhiḥ

kubjāṃbareśvaraṃ liṃgaṃ nalakūbara paścime //
trilokasuṃdarī gaurī tatrārcyābhīṣṭadāyinī

trilokasuṃdarī siddhiṃ dadyāttrailokyasuṃdarīm //
vaidhavyaṃ nāpyate kvāpi tasyā devyāḥ samarcanāt

dīptā nāma mahāśaktiḥ sāṃbādityasamīpagā //
dedīpyamāna lakṣmīkā jāyaṃte tatsamarcanāt

śrīkaṃṭha sannidhau devī mahālakṣmīrjagajjaniḥ //
snātvā śrīkuṃḍa tīrthe tu samarcyā jagadaṃbikā

pitṝnsaṃtarpya vidhivattīrthe śrīkuṃḍasaṃjñite //
dattvā dānāni vidhivanna lakṣmyā parimucyate

lakṣmīkṣetraṃ mahāpīṭhaṃ sādhakasyaiva siddhidam //
sādhakastatra maṃtrāṃśca naraḥ siddhimavāpnuyāt

saṃti pīṭhanyanekāni kāśyāṃ siddhikarāṇyapi //
mahālakṣmīpīṭhasamaṃ nānyallakṣmīkaraṃ param

mahālakṣmyaṣṭamīṃ prāpya tatra yātrā kṛtāṃ nṛṇām //
saṃpūjiteha vidhivatpadmā sadma na muṃcati

uttare tu mahālakṣmyā hayakaṃṭhīkuṭhāradhṛk //
kāśīvighramahāvṛkṣāṃśchinatti prativāsaram

kaurmī śaktirmahālakṣmī dakṣiṇe pāśapāṇikā //
badhnāti vighnasaṃghātaṃ kṣetrasyāsya pratikṣaṇam

sā pūjitāstutā martyaiḥ kṣetrasiddhiṃ prayacchati//
vāyavyāṃ ca śikhī caṃḍī kṣetrarakṣākarī parā

khādaṃtī vighnasaṃghātaṃ śikhī śabdaṃ karoti ca //
tasyāḥ saṃdarśanātpuṃsāṃ naśyaṃti vyādhayokhilāḥ

bhīmacaṃḍyuttaradvāraṃ sadā rakṣedataṃdritā //
bhīmeśvarasya purataḥ pāśamudgaradhāriṇīm

bhīmacaṃḍīṃ naro dṛṣṭvā bhīmakuṃḍe kṛtodakaḥ //
bhīmākṛtīnna vai paśyedyāmyāndūtānkvacitkṛtī

chāgavaktreśvarī devī dakṣiṇe vṛṣabhadhvajāt //
aharniśaṃ bhakṣayati vighnaughatarupallavān//

tasyā devyāḥ prasādena kāśīvāsaḥ pralabhyate //
ataśchāgeśvarīṃ devīṃ mahāṣṭamyāṃ prapūjayet

tālajaṃgheśvarī devī tālavṛkṣakṛtāyudhā //
utsādayati vighnaughānānaṃdavana madhyagān

saṃgameśvara liṃgasya dakṣiṇe vikaṭānanām //
tālajaṃgheśvarīṃ natvā na vighnairabhibhūyate

uddālakeśvarālliṃgāttīrthaṃ uddālakābhidhe //
yāmyāṃ ca yamadaṃṣṭrākhyā carvayedvighnasaṃhatim

praṇatā yamadaṃṣṭrāyaistīrthecoddālakābhidhe //
kṛtvāpi pāpasaṃghātaṃ na yamādbibhyatīhate //

dārukeśvara tīrthe tu dārukeśasamīpataḥ //
pātālatāluvadanāmākāśoṣṭhīṃ dharādharām

kapālakartrīṃ hastāṃ ca brahmāṃḍakavalapriyām //
śuṣkodarīṃ snāyubaddhāṃ carmamuṃḍeti viśrutām

kṣetrasya pūrvadigbhāgaṃ rakṣaṃtī vighnasaṃghataḥ //
lasatsahasradordaṃḍāṃ jvalatkekaravīkṣaṇām

pārāvāraprasṛmara hasta nyastāri modakām //
dvīpi kṛttiparīdhānāṃ kaṭukāṭṭāṭṭahāsinīm

mṛṇālanālavattīvraṃ carvaṃtīmasthi pāpinaḥ //
śūlāgraprota durvṛtta kṣetradrohikalevarām

kapālamālābharaṇāṃ mahābhīṣaṇarūpiṇīm //
carmamuṃḍāṃ naro natvā kṣetravighnairna bādhyate

yathaiva carmamuṃḍaiṣā mahāruṃḍāpi tādṛśī//
etāvāneva bhedosyā ruṃḍasragbhūṣaṇātviyam

kṣetrarakṣāṃ prakuruta ubhedevyau mahābale //
hasaṃtyau karatālībhiranyonyaṃ doḥ prasāraṇāt

hayagrīveśvare tīrthe lolārkāduttare sadā //
mahāruṃḍā pracaṃḍāsyā tiṣṭhate bhaktavighnahṛt

carmamuṃḍā mahāruṃḍā kathite ye tu devate //
tayoraṃtaratastiṣṭheccāmuṃḍā muṃḍarūpiṇī

etāstisraḥ prayatnena pūjyāḥ kṣetranivāsibhiḥ //
dhanadhānyapradāścaitāḥ putrapautrapradā imāḥ

upasargānamūrghnaṃti dadyurnaiḥśreyasīṃ śriyam //
smṛtā dṛṣṭā na tāḥ spṛṣṭāḥ pūjitāḥ śraddhayā naraiḥ

mahāruṃḍā pratīcyāṃ ca devī svapneśvarī śubhā //
bhaviṣyaṃ kathayetsvapne bhaktasyāgre śubhāśubham

tatra svapneśvaraṃ liṃgaṃ devīṃ svapneśvarīṃ tathā//
snātvāsisaṃgame puṇye yasminkasmiṃstithāvapi

upoṣaṇaparo dhīmānnārīvā puruṣopi vā //
saṃpūjya sthaṃḍilaśayaḥ svapne bhāvi vilokayet

adyāpi pratyayastatra kārya eṣa vijānatā //
bhūtaṃ bhāvi bhavatsarvaṃ vadetsvapneśvarī niśi

aṣṭamyāṃ ca caturdaśyāṃ navamyāṃ niśi vā divā//
prayatnataḥ samarcyā sā kāśyāṃ jñānārthibhirnaraiḥ

svapneśvaryāśca vāruṇyāṃ durgādevī vyavasthitā //
kṣetrasya dakṣiṇaṃ bhāgaṃ sā sadaivābhirakṣati

iti śrīskāde mahāpurāṇa ekāśītisāhasryāṃ saṃhitāyāṃ caturthe kāśīkhaṃḍa uttarārdhe devatādhiṣṭhānaṃnāma saptatitamo'dhyāyaḥ