Skanda Purana · Chapter 4.65

// skaṃda uvāca // //
jyeṣṭheśvarasya parito yāni liṃgāni kuṃbhaja//
tāni paṃcasahasrāṇi munīnāṃ siddhidānyalam

parāśareśvaraṃ liṃgaṃ jyeṣṭheśāduttare mahat//
tasya darśanamātreṇa nirmalaṃ jñānamāpyate

tatraiva siddhidaṃ liṃgaṃ māṃḍavyeśvarasaṃjñitam //
na tasya darśanājjātu durbuddhiṃ prāpnuyānnaraḥ

liṃgaṃ ca śaṃkareśākhyaṃ tatraiva śubhadaṃ sadā //
bhṛgunārāyaṇastatra bhaktānāṃ sarvasiddhidaḥ

jābālīśvara saṃjñaṃ ca liṃgaṃ tatrātisiddhidam //
tasya saṃdarśanājjātu na jaṃturdurgatiṃ vrajet

sumaṃtu muninā śreṣṭhastatrādityaḥ pratiṣṭhitaḥ //
tasya saṃdarśanādeva kuṣṭhavyādhiḥ praśāmyati

bhairevī bhīṣaṇā nāma tatra bhīṣaṇarūpiṇī //
kṣetrasya bhīṣaṇaṃ sarvaṃ nāśayedbhāvatorcitā

tatropajaṃghane liṃgaṃ karmabaṃdhavimokṣaṇam //
nṛbhiḥ saṃsevitaṃ bhaktyā ṣaṇmāsātsiddhidaṃ param

bhāradvājeśvaraṃ liṃgaṃ liṃgaṃ mādrīśvaraṃ varam //
ekatra saṃsthite dve tu draṣṭavye sukṛtātmanā

aruṇi sthāpitaṃ liṃgaṃ tatraiva kalaśodbhava //
tasya liṃgasya sevātaḥ sarvāmṛddhimavāpnuyāt

liṃgaṃ vājasaneyākhyaṃ tatrāstyatimanohṛram //
tasya saṃdarśanātpuṃsāṃ vājapeyaphalaṃ bhavet

kaṇveśvaraṃ śubhaṃ liṃgaṃ liṃgaṃ kātyāyaneśvaram //
vāmadeveśvaraṃ liṃgamautathyeśvarameva ca

hārīteśvarasaṃjñaṃ ca liṃgaṃ vai gālaveśvaram //
kuṃbherliṃgaṃ mahāpuṇyaṃ tathā vai kausumeśvaram

agnivarṇeśvaraṃ caiva naidhruveśvarameva ca //
vatseśvaraṃ mahāliṃgaṃ parṇādeśvarameva ca

saktuprastheśvaraṃ liṃgaṃ kaṇādeśaṃ tathaiva ca //
anyattatra mahāliṃgaṃ māṃḍūkāya nirūpitam

vābhraveyeśvaraṃ liṃgaṃ śilāvṛttīśvaraṃ tathā //
cyavaneśvara liṃgaṃ ca śālaṃkāyanakeśvaram

kaliṃdameśvaraṃ liṃgaṃ liṃgamakrodhaneśvaram //
liṃgaṃ kapotavṛttīśaṃ kaṃkeśaṃ kuṃtaleśvarama

kaṃṭheśvaraṃ kaholeśaṃ liṃgaṃ tuṃburupūjitam //
matageśaṃ marutteśaṃ magadheyeśvaraṃ tathā

jātūkarṇeśvaraṃ liṃgaṃ jaṃbūkeśvarameva ca //
jārudhīśaṃ jaleśaṃ ca jālmeśaṃ jālakeśvaram

evamādīni liṃgāni ayutārdhāni kuṃbhaja //
smaraṇāddarśanātsparśādarcanānnamanātstuteḥ

na jātu jāyate jaṃtoḥ kaluṣasya samudbhavaḥ //
eteṣāṃ śubhaliṃgānāṃ jyeṣṭhasthāneti pāvane

// skaṃda uvāca // //
ekadā tatra yadvṛttaṃ jyeṣṭhasthāne mahāmune //
tadahaṃ te pravakṣyāmi śṛṇuṣvāghavināśanam

svairaṃ viharatastatra jyeṣṭhasthāne maheśituḥ //
kautukenaiva cikrīḍa śivā kaṃdukalīlayā

udaṃca nnyaṃcadaṃgānāṃ lāghavaṃ paritanvatī //
niḥśvāsāmodamudita bhramarākulitekṣaṇā

bhraśyaddha mmillasanmālya sthapuṭīkṛta bhūmikā //
svidyatkapolapatrālī sravadaṃbukaṇojjvalā

sphuṭaccolāṃśukapathaniryadaṃgaprabhāvṛtā //
ullasatkaṃdukāsphālātiśoṇitakarāṃbujā

kaṃdukānuga sadṛṣṭi nartita bhrūcalatāṃcalā //
mṛḍānī kila khelaṃtī dadṛśe jagadaṃbikā

aṃtarikṣacarābhyāṃ ca ditijābhyāṃ manoharā //
kaṭākṣitābhyāmiva vai samupasthitamṛtyunā

vidalotpala saṃjñābhyāṃ dṛptābhyāṃ varato vidheḥ //
tṛṇīkṛtatrijagatī puruṣābhyāṃ svadorbalāt

devīṃ parijihīrṣū tau viṣameṣu prapīḍitau //
divovateratuḥ kṣipraṃ māyāṃ svīkṛtya śāṃbarīm

dhṛtvā pāraṣadīṃ mūrtimāyātāvaṃbikāṃtikam //
tāvatyaṃtaṃ sudurvṛttāvaticaṃcalamānasā

sarvajñena parijñātau cāṃcalyāllocanodbhavāt //
kaṭākṣitātha devena durgādurgārighātinī

/
vijñāya netrasaṃjñāṃ tu sarvajñārdha śarīriṇī //
tenaiva kaṃdukenātha yugapannijaghāna tau

mahābalau mahādevyā kaṃdukena samāhatau//
paribhramya paribhramya tau duṣṭau vinipetatuḥ

vṛṃtādiva phale pakve tālādanilalolite //
daṃbholinā parihate śṛṃgeiva mahāgireḥ

tau nipātya mahādaityāvakāryakaraṇodyatau //
tataḥ pariṇatiṃ yāto liṃgarūpeṇa kaṃdukaḥ

kaṃdukeśvarasaṃjñaṃ ca talliṃgamabhavattadā //
jyeṣṭheśvara samīpe tu sarvaduṣṭanivāraṇam

kaṃdukeśa samutpattiṃ yaḥ śroṣyati mudānvitaḥ //
pūjayiṣyati yo bhaktastasya duḥkhabhayaṃ kutaḥ

kaṃdukeśvara bhaktānāṃ mānavānāṃ nirenasām //
yogakṣemaṃ sadā kuryādbhavānī bhayanāśinī

mṛḍānī tasya liṃgasya pūjāṃ kuryātsadaiva hi //
tatraiva devyā sānnidhyaṃ pārvatyā bhaktasiddhidam

kaṃdukeśaṃ mahāliṃgaṃ kāśyāṃ yairna samarcitam //
kathaṃ teṣāṃ bhavanīśau syātāṃ sarvepsitapradau

draṣṭavyaṃ ca prayatnena talliṃgaṃ kaṃdukeśvaram //
sarvopasargasaṃghātavighātakaraṇaṃ param

kaṃdukeśvara nāmāpi śrutvā vṛjinasaṃtatiḥ //
kṣipraṃ kṣayamavāpnoti tamaḥ prāpyoṣṇaguṃ yathā

// skaṃda uvāca // //
saṃśṛṇuṣva mahābhāga jyeṣṭheśvara samīpataḥ //
yadvṛttāṃtamabhūdvipra paramāścaryakṛddhruvam

daṃḍakhāte mahātīrthe devarṣipitṛtṛptide //
tapyamāneṣu vipreṣu niṣkāmaṃ paramaṃ tapaḥ

daityo duṃdubhinirhrādo duṣṭaḥ prahlādamātulaḥ //
devāḥ kathaṃ sujeyāḥ syurityupāyamaciṃtayat

kiṃ balāśca kimāhārāḥ kimādhārā hi devatāḥ //
vicārya bahuśo daityastattvaṃ vijñāya niścitam

avaśyamagrajanmāno hetavotra vicārataḥ //
brāhmaṇānhaṃtumasakṛtkṛtavānudyamaṃ tataḥ

yataḥ kratubhujo devāḥ kratavo vedasaṃbhavāḥ //
te vedā brāhmaṇādhīnāstato devabalaṃ dvijāḥ

niścitaṃ brāhmaṇādhārāḥ sarve vedāḥ savāsavāḥ //
gīrvāṇā brāhmaṇabalā nātra kāryā vicāraṇā

brāhmaṇā yadi naṣṭāḥ syurvedā naṣṭāstataḥ svayam //
āmnāyeṣu praṇaṣṭeṣu vinaṣṭāḥ śatataṃtavaḥ

yajñeṣu nāśaṃ gacchatsu hṛtāhārāstataḥ surāḥ //
nirbalāḥ sukhajeyāḥ syurjiteṣu tridaśeṣvatha

ahameva bhaviṣyāmi mānyastrijagatīpatiḥ //
āhariṣyāmi devānāmakṣayāḥ sarvasaṃpadaḥ

nirvekṣyāmi sukhānyeva rājye nihatakaṃṭake //
iti niścitya durbuddhiḥ punaściṃtitavānmune

dvijāḥ kva saṃti bhūyāṃso brahmatejotibṛṃhitāḥ //
śrutyadhyayana saṃpannāstapobala samanvitāḥ

bhūyasāṃ brāhmaṇānāṃ tu sthānaṃ vārāṇasī bhavet //
tānādāvupasaṃhṛtya yāmi tīrthāṃtaraṃ tataḥ

yatrayatra hi tīrtheṣu yatrayatrāśrameṣu ca //
saṃti sarve'grajanmānaste mayādyāḥ samaṃtataḥ

iti duṃdubhinirhrādo matiṃ kṛtvā kulocitām //
prāpyāpi kāśīṃ durvṛtto māyāvī nyavadhīddvijān

samitkuśānsamādātuṃ yatra yāṃti ddhijottamāḥ //
araṇye tatra tānsarvānsa bhakṣayati durmatiḥ

yathā kopi na vettyeva tathācchanno'bhavatpunaḥ //
vane vanecaro bhūtvā yādorūpī jalāśaye

adṛśyarūpī māyāvī devānāmapyagocaraḥ //
divādhyānaparastiṣṭhenmunivanmunimadhyagaḥ

praveśamuṭajānāṃ ca nirgamaṃ ca vilokayan //
yāminyāṃ vyāghrarūpeṇa brāhmaṇānbhakṣayedbahūn

niḥśabdameva nayati natyajedapi kīkasam //
itthaṃ nipātitā viprāstena duṣṭena bhūriśaḥ

ekadā śivarātrau tu bhaktastveko nijoṭaje //
saparyāṃ devadevasya kṛtvā dhyānasthitobhavat

sa ca duṃdubhinirhrāda daityeṃdro baladarpitaḥ //
vyāghra rūpaṃ samāsthāya tamādātuṃ matiṃ dadhe

taṃ bhaktaṃ dhyānamāpannaṃ dṛḍhacittaṃ śivekṣaṇe//
kṛtāstramaṃtravinyāsaṃ taṃ krāṃtumaśakanna saḥ

atha sarvagataḥ śaṃbhurjñātvā tasyāśayaṃ haraḥ //
daityasya duṣṭarūpasya vadhāya vidadhe dhiyam

yāvadāditsati vyāghrastāvadāvirabhūddharaḥ //
jagadrakṣāmaṇistryakṣo bhaktarakṣaṇa dakṣadhīḥ

rudramāyāṃtamālokya tadbhaktārcita liṃgataḥ //
daityastenaiva rūpeṇa vavṛdhe bhūdharopamaḥ

sāvajñamathasarvajñaṃ yāvatpaśyati dānavaḥ //
tāvadāyāṃtamādāya kakṣāyaṃtre nyapīḍayat

paṃcāsyastvatha paṃcāsyaṃ muṣṭyā mūrdhanyatāḍayat //
sa ca tenaiva rūpeṇa kakṣāniṣpeṣaṇena ca

atyārtamaraṭadvyāghro rodasī paripūrayan //
tena nādena sahasā saṃ pravepitamānasāḥ

tapodhanāḥ samājagmurniśi śabdānusārataḥ //
tatreśvaraṃ samālokya kakṣīkṛta mṛgeśvaram

tuṣṭuvuḥ praṇatā sarve śarvaṃ jayajayākṣaraiḥ //
paritrātā jagattrātaḥ pratyūhāddāruṇāditaḥ

anugrahaṃ kurudhveśa tiṣṭhātraiva jagadguro //
anenaiva hi rūpeṇa vyāghreśa iti nāmataḥ

kuru rakṣāṃ mahādeva jyeṣṭhasthānasya sarvadā //
anyebhyopyupasargebhyo rakṣa nastīrthavāsinaḥ

iti śrutvā vacasteṣāṃ devaścaṃdravibhūṣaṇaḥ //
tathetyuktvā punaḥ prāha śṛṇudhvaṃ dvijapuṃgavāḥ

yo māmanena rūpeṇa drakṣyati śraddhayātra vai //
tasyopasargasaṃghātaṃ ghātayiṣyāmyasaṃśayam

etalliṃgaṃ samabhyarcya yo yāti pathi mānavaḥ //
cauravyāghrādisaṃbhūta bhayaṃ tasya kuto bhavet

maccaritramidaṃ śrutvā smṛtvā liṃgamidaṃ hṛdi //
saṃgrāme praviśanmartyo jayamāpnoti nānyathā

ityuktvā devadevaśastasmim̐lliṃge layaṃ yayau //
savismayāstato viprāḥ prātaryātā yathāgatam

// skanda uvāca // //
tadā prabhṛti kuṃbhottha liṃgaṃ vyāghreśvarābhidham //
jyeṣṭheśāduttarebhāge dṛṣṭaṃ spṛṣṭaṃ bhayāpaham

vyāghreśvarasya ye bhaktāstebhyo bibhyati kiṃkarāḥ //
yāmā api mahākrūrā jayajīveti vādinaḥ

parāśareśvarādīnāṃ liṃgānāmiha saṃbhavam //
śrutvā naro na lipyeta mahāpātakakardamaiḥ

kaṃdukeśa samutpattiṃ vyāghre śāvirbhavaṃ tathā//
samākarṇya naro jātu nopasargaiḥ pradūyate

uṭajeśvara liṃgaṃ tu vyāghreśātpaścime sthitam //
bhaktarakṣārthamudbhūtaṃ syātsamabhyarcya nirbhayaḥ

iti śrīskāṃde mahāpurāṇa ekāśīti sāhasryāṃ saṃhitāyāṃ caturthe kāśīkhaṇḍe uttarārdhe parāśareśvarādiliṃgasaṃbhavonāma paṃcaṣaṣṭitamo'dhyāyaḥ