Skanda Purana · Chapter 4.48

skaṃda uvāca // //
śṛṇuṣva maitrāvaruṇe dvāravatyāṃ yadūdvahaḥ //
dānavānāṃ vadhārthāya bhuvobhārāpanuttaye

āvirāsītsvayaṃ kṛṣṇaḥ kṛṣṇavartmapratāpavān //
vāsudevo jagaddhāma devakyā vasudevataḥ

sāśītilakṣaṃ tasyāsankumārā arkavarcasaḥ //
svarge pitādṛśā bālāḥ suśīlā na hi kuṃbhaja

atīvarūpasaṃpannā atīva sumahābalāḥ //
atīva śastraśāstrajñā atīva śubhalakṣaṇāḥ

tāṃdraṣṭuṃ mānasaḥ putro brahmaṇastapasāṃnidhiḥ //
kṛtavalkalakaupīno dhṛta kṛṣṇājināṃbaraḥ /////
gṛhītabrahmadaṃḍaśca trivṛnmauṃjī sumekhalaḥ //
urasthalastha tulasī mālayā samalaṃkṛtaḥ

gopīcaṃdananiryāsa lasadaṃgavilepanaḥ //
tapasā kṛśasarvāṃgo mūrto jvalanavajjvalan

ājagāmāṃbaracaro nārado dvārakāpurīm //
viśvakarmavinirmāṇāṃ jitasvargapurīśriyam

taṃdṛṣṭvā nāradaṃ sarve vinamratarakaṃdharāḥ //
prabaddha mūrdhāṃjalayaḥ praṇemurvṛṣṇinaṃdanāḥ

sāṃbaḥ svarūpasauṃdarya garvasarvasvamohitaḥ //
na nanāma muniṃ tatra hasaṃstadrūpasaṃpadam

sāṃbasya tamabhiprāyaṃ vijñāya sa mahāmuniḥ //
viveśa sumahāramyaṃ nāradaḥ kṛṣṇamaṃdiram

kṛṣṇotha dṛṣṭvā''gacchaṃtaṃ pratyudgamya ca nāradam //
madhuparkeṇa saṃpūjya svāsane copaveśayat

kṛtvā kathā vicitrārthāstata ekāṃtavartinaḥ //
kṛṣṇasya karṇe'kathayannāradaḥ sāṃbaceṣṭitam

avaśyaṃ kiṃcidatrā'sti yaśodānaṃdavardhana //
prāyaśastanna ghaṭate'saṃbhāvyaṃ nātha vāstriyām

yūnāṃ tribhuvanasthānāṃ sāṃbo'tīva surūpavān //
svabhāvacaṃcalākṣīṇāṃ cetovṛttiḥ sucaṃcalā

apekṣaṃte na mugdhākṣyaḥ kulaṃ śīlaṃ śrutaṃ dhanam //
rūpameva samīkṣaṃte viṣameṣu vimohitāḥ

athavā viditaṃ no te vallavīnāṃ viceṣṭitam //
vināṣṭaunāyikāḥ kṛṣṇa kāmayaṃte'balāhyamum

vāmabhruvāṃ svabhāvācca nāradasya ca vākyataḥ //
vijñātā''khilavṛttāṃtastathyaṃ kṛṣṇopyamanyata

tāvaddhairyaṃcalākṣīṇāṃ tāvaccetovivekitā //
yāvannārthī viviktastho vivikterthini nānyathā

itthaṃ vivecayaṃścitte kṛṣṇaḥ krodhanadīrayam //
vivekasetunā''stabhya nāradaṃ prāhiṇotsudhīḥ

sāṃbasya vaikṛtaṃ kiṃcitkvacitkṛṣṇonavaikṣata//
gate devamunau tasminvīkṣamāṇopyaharniśam

kiyatyapi gate kāle punarapyāyayau muniḥ //
madhye līlāvatīnāṃ ca jñātvā kṛṣṇamavasthitam

bahiḥ krīḍaṃtamāhūya sāṃbamityāha nāradaḥ //
yāhi kṛṣṇāṃtikaṃ tūrṇaṃ kathayāgamanaṃ mama

sāṃbopi yāmi noyāmi kṣaṇamitthamaciṃtayat //
kathaṃ rahaḥstha pitaraṃ yāmi straiṇasakhaṃprati

na yāmi ca kathaṃ vākyādasyāhaṃ brahmacāriṇaḥ //
jvaladaṃgārasaṃkāśa sphuratsarvāṃgatejasaḥ

praṇamatsukumāreṣu vrīḍitoyaṃ mayaikadā //
idānīmapi no yāyāmasya vākyānmahāmuneḥ

atyāhitaṃ tadastīha tadāgodvayadarśanāt //
pituḥ kopopi suślāghyo mayi no brāhmaṇasya tu

brahmakopāgninirdagdhāḥ prarohaṃti na jātucit //
aparāgnivinirdagdhāro haṃte dāvadagdhavat

iti dhyātvā kṣaṇaṃ sāṃbo'viśadaṃtaḥpuraṃpituḥ //
madhye straiṇasabhaṃkṛṣṇaṃ yāvajjāṃbavatīsutaḥ

dūrātpraṇamya vijñaptiṃ sa cakāra saśaṃkitaḥ //
tāvattamanvagacchacca nāradaḥ kāryasiddhaye

sasaṃbhramotha kṛṣṇopi dṛṣṭvā sāṃbaṃ ca nāradam //
samuttasthau paridadhatpītakauśeyamaṃbaram

utthite devakīsūnau tāḥ sarvā api gopikāḥ //
vilajjitāḥ samuttasdhurgṛhṇaṃtyaḥ svaṃsvamaṃbaram

mahārhaśayanīye taṃ haste dhṛtvā mahāmunim //
samupāveśayatkṛṣṇaḥ sāṃbaśca krīḍituṃ yayau

tāsāṃ skhalitamālokya tiṣṭhaṃtīnāṃ puro muniḥ //
kṛṣṇalīlādravībhūtavarāṃgānāṃ jagau harim

paśyapaśya mahābuddhe dṛṣṭvā jāṃbavatīsutam //
imāḥ skhalitamāpannāstadrūpakṣubdhacetasaḥ

kṛṣṇopi sāṃbamāhūya sahasaivāśapatsutam //
sarvā jāṃbavatītulyāḥ paśyaṃtamapi durvidheḥ

yasmāttvadrūpamālokya gopālyaḥ skhalitā imāḥ //
tasmātkuṣṭhī bhava kṣipramakāṃḍāgamanena ca

vepamāno mahāvyādhibhayātsāṃbopi dāruṇāt //
kṛṣṇaṃ prasādayāmāsa bahuśaḥ pāpaśāṃtaye

kṛṣṇopyanena saṃjānansāṃbaṃ svasutamaurasam //
abravītkuṣṭhamokṣāya vraja vaiśveśvarīṃ purīm

tatra bradhnaṃ samārādhya prakṛtiṃ svāmavāpsyasi //
mahainasāṃ kṣayo yatra nāsti vārāṇasīṃ vinā

yatra viśveśvaraḥ sākṣādyatra svargāpagā ca sā //
yeṣāṃ mahainasāṃ dṛṣṭā munibhirnaiva niṣkṛtiḥ //
teṣāṃ viśuddhirastyeva prāpya vārāṇasīṃ purīm

na kevalaṃ hi pāpebhyo vārāṇasyāṃ vimucyate //
prākṛtebhyopi pāpebhyo mucyate śaṃkarājñayā

purā purāriṇā sṛṣṭamavimuktaṃ vimuktaye //
sarveṣāmeva jaṃtūnāṃ kṛpayāṃte tanutyajām

tatrānaṃdavane śaṃbhostavaśāpa nirākṛtiḥ //
sāṃba tattveritaṃ yāhi nānyathā śāpanirvṛtiḥ

tataḥ kṛṣṇaṃ samāpṛcchya karmanirmuktaceṣṭitaḥ //
nāradaḥ kṛtakṛtyaḥ sanyayāvākāśavartmanā

sāṃbo vārāṇasīṃ prāpya samārādhyāṃśumālinam //
kuṃḍaṃ tatpṛṣṭhataḥ kṛtvā nijāṃ prakṛtimāptavān

sāṃbādityastadārabhya sarvavyādhiharo raviḥ //
dadāti sarvabhaktebhyo'nāmayāḥ sarvasaṃpadaḥ

sāṃbakuṃḍe naraḥ snātvā ravivāre'ruṇodaye//
sāṃbādityaṃ ca saṃpūjya vyādhibhirnābhibhūyate

na strī vaidhavyamāpnoti sāṃbādityasya sevanāt //
vaṃdhyā putraṃ prasūyeta śuddharūpasamanvitam

śuklāyāṃ dvija saptamyāṃ māghe māsi raverdine //
mahāparva samākhyātaṃ raviparva samaṃ śubham

mahārogātpramucyeta tatra snātvāruṇodaye //
sāṃbādityaṃ prapūjyāpi dharmamakṣayamāpnuyāt

sannihatyāṃ kurukṣetre yatpuṇyaṃ rāhudarśane //
tatpuṇyaṃ ravisaptamyāṃ māghe kāśyāṃ na saṃśayaḥ

madhaumāsi ravervāre yātrā sāṃvatsarī bhavet //
aśokaistatra saṃpūjya kuṃḍe snātvā vidhānataḥ

sāṃbādityaṃ naro jātu na śokairabhibhūyate //
saṃvatsarakṛtātpāpādbahirbhavati tatkṣaṇāt

viśveśātpaścimāśāyāṃ sāṃbenātra mahātmanā //
samyagārādhitā mūrtirādityasya śubhapradā

iyaṃ bhaviṣyā tanmūrtiragaste tvatpuro'kathi //
tāmabhyarcya namaskṛtya kṛtvāṣṭau ca pradakṣiṇāḥ //
naro bhavati niṣpāpaḥ kāśīvāsa phalaṃ labhet

sāṃbādityasya māhātmyaṃ kathitaṃ te mahāmate //
yacchrutvāpi naro jātu yamalokaṃ na paśyati

idānīṃ draupadādityaṃ kathayiṣyāmi tenagha //
tathā draupadaādityaḥ saṃsevyo bhaktasiddhidaḥ

//
iti śrīskāṃde mahāpurāṇa ekāśītisāhasryāṃ saṃhitāyāṃ caturthe kāśīkhaṃḍe pūrvārddhe sāṃbādityamāhātmyakathanaṃ nāmāṣṭacatvāriṃśodhyāyaḥ