Skanda Purana · Chapter 4.27

skaṃda uvāca //
vārāṇasīti prathitaṃ yathā cānaṃdakānanam //
tathā ca kathayāmīha devadevenabhāṣitam

// īśvara uvāca // //
niśāmaya mahābāho viṣṇo trailokyasuṃdara //
prāptaṃ vārāṇasītyākhyāmavimuktaṃ yathā tathā

nirdagdhānsāgarāñchrutvā kapilakrodhavahninā //
aśvamedhāśvasaṃyuktānpūrvajānsvānbhagīrathaḥ

sūryavaṃśe mahātejā rājā paramadhārmikaḥ //
ārirādhayiṣurgaṃgāṃ tapase kṛtaniścayaḥ

himavaṃtaṃ nagaśreṣṭhamamātya nyastarājyadhūḥ //
jagāma yaśasāṃ rāśiruddidhīrṣuḥ pitāmahān

brahmaśāpāgninirdagdhānmahādurgatigānapi //
vinā trimārgagāṃ viṣṇo ko jaṃtūṃstridivaṃ nayet

mamaiva sā parāmūrtistoyarūpā śivātmikā //
brahmāṃḍānāmanekānāmādhāraḥ prakṛtiḥ parā

śuddhavidyāsvarūpā ca triśaktiḥ karuṇātmikā //
ānaṃdāmṛtarūpā ca śuddhadharmasvarūpiṇī

yāmetāṃ jagatāṃ dhātrīṃ dhārayāmi svalīlayā //
viśvasya rakṣaṇārthāya parabrahmasvarūpiṇīm

trailokye yāni tīrthāni puṇyakṣetrāṇi yāni ca //
sarvatra sarve ye dharmāḥ sarvayajñāḥ sadakṣiṇāḥ

tapāṃsi viṣṇo sarvāṇi śrutiḥ sāṃgā caturvidhā //
ahaṃ ca tvaṃ ca kaścāpi devatānāṃ gaṇāśca ye //

puruṣārthāśca sarve vai śaktayo vividhāśca yāḥ //
gaṃgāyāṃ sarva evaite sūkṣmarūpeṇa saṃsthitāḥ

sa snātaḥ sarvatīrtheṣu sarvakratuṣu dīkṣitaḥ //
cīrṇasarvavrataḥ sopi yastu gaṃgāṃ niṣevate

tapāṃsi tena taptāni sarvadānapradaḥ sa ca //
sa prāpta yoganiyamo yastu gaṃgāṃ niṣevate

sarvavarṇāśramebhyaśca vedavidbhyaśca vai tathā //
śāstrārthapāragebhyaśca gaṃgāsnāyī viśiṣyate

manovākkāyajairdoṣairduṣṭo bahuvidhairapi //
vīkṣya gaṃgāṃ bhavetpūtaḥ puruṣo nātra saṃśayaḥ

kṛte sarvatra tīrthāni tretāyāṃ puṣkaraṃ param //
dvāpare tu kurukṣetraṃ kalau gaṃgaiva kevalam

pūrvajanmāṃtarābhyāsa vāsanāvaśato hare //
gaṃgātīre nivāsaḥ syānmadanugrahataḥ parāt

dhyānaṃ kṛte mokṣahetustretāyāṃ tacca vai tapaḥ //
dvāpare taddvayaṃ yajñāḥ kalau gaṃgaiva kevalam

yo dehapatanādyāvadgaṃgātīraṃ na muṃcati //
sa hi vedāṃtavidyogī brahmacaryavratī sadā

kalau kaluṣacittānāṃ paradravyaratātmanām //
vidhihīnakriyāṇāṃ ca gatirgaṃgā vinā nahi

alakṣmīḥ kālakarṇī ca duḥsvapno durviciṃtitam //
gaṃgāgaṃgeti japanāttāni nopaviśaṃti hi

gaṃgā hi sarvabhūtānāmihāmutra phalapradā //
bhāvānurūpato viṣṇo sadā sarvajagaddhitā

yajña dāna tapo yoga japāḥ saniyamā yamāḥ //
gaṃgāsevāsahasrāṃśaṃ na labhaṃte kalau hare

kimaṣṭāṃgena yogena kiṃ tapobhiḥ kimadhvaraiḥ //
vāsa eva hi gaṃgāyāṃ brahmajñānasya kāraṇam

api dūrasthitasyāpi gaṃgāmāhātmyavedinaḥ //
ayogyasyāpi goviṃdabhaktyā gaṃgā prasīdati

śraddhā dharmaḥ paraḥ sūkṣmaḥ śraddhā jñānaṃ paraṃ tapaḥ //
śraddhā svargaśca mokṣaśca śraddhayā sā prasīdati

ajñānarāgalobhādyaiḥ puṃsāṃ saṃmūḍhacetasām //
śraddhā na jāyate dharme gaṃgāyāṃ ca viśeṣataḥ

bahiḥ sthitaṃ jalaṃyadvannārikelāṃtare sthitam //
tathā brahmāṃḍabāhyasthaṃ parabrahmāṃbu jāhnavī

gaṃgālābhātparo lābhaḥ kvacidanyo na vidyate //
tasmādgaṃgāmupāsīta gaṃgaiva paramaḥ pumān

śaktasya paṃḍitasyāpi guṇino dānaśīlinaḥ //
gaṃgāsnānavihīnasya hare janma nirarthakam

vṛthā kula vṛthā vidyā vṛthā yajñā vṛthātapaḥ //
vṛthā dānāni tasyeha kalau gaṃgāṃ na yo bhajet

guṇavatpātrapūjāyāṃ na syādvai tādṛśaṃ phalam //
yathā gaṃgājalasnāna pūjane vidhinā phalam

mamatejognigarbheyaṃ mamavīryātisaṃvṛtā //
dāhikā sarvadoṣāṇāṃ sarvapāpavināśinī

smaraṇādeva gaṃgāyāḥ pāpasaṃghātapaṃjaram //
śatadhā bhedamāyāti girirvajrahato yathā

gaṃgāṃ gacchati yastveko yastu bhaktyānumodayet //
tayostulyaphalaṃ prāhurbhaktirevātra kāraṇam//

gacchaṃstiṣṭhañjapandhyānbhuṃjañjāgratsvapanvadan //
yaḥ smaretsatataṃ gaṃgāṃ sa hi mucyeta baṃdhanāt

pitṝnuddiśya yobhaktyā pāyasaṃ madhusaṃyutam //
guḍasarpistilaiḥsārdhaṃ gaṃgāṃbhasi vinikṣipet

tṛptā bhavaṃti pitarastasya varṣaśataṃ hare //
yacchaṃti vividhānkāmānparituṣṭāḥ pitāmahāḥ //

liṃge saṃpūjite sarvamarcitaṃ syājjagadyathā //
gaṃgāsnānena labhate sarvatīrthaphalaṃ tathā

gaṃgāyāṃ tu naraḥ snātvā yo liṃgaṃ nityamarcati //
ekena janmanā muktiṃ parāṃ prāpnoti sa dhruvam

agnihotraṃ ca yajñāśca vratadānatapāṃsi ca //
gaṃgāyāṃ liṃgapūjāyāḥ koṭyaṃśenāpi no samāḥ

gaṃgāṃ gaṃtuṃ viniścitya kṛtvā śrāddhādikaṃ gṛhe //
sthitasya samyaksaṃkalpāttasya naṃdaṃti pūrvajāḥ

pāpāni ca rudaṃtyāśu hā kva yāsyāma ityalam //
lobhamohādibhiḥ sārdhaṃ maṃtrayaṃti punaḥpunaḥ

yathā na gaṃgāṃ yātyeṣa tathā vighnaṃ prakurmahe //
gaṃgāṃ gato yathā caiṣa na ucchittiṃ vidhāsyati

gṛhādgaṃgāvagāhārthaṃ gacchatastu padepade //
nirāśāni vrajaṃtyeva pāpānyasya śarīrataḥ

pūrvajanmakṛtaiḥ puṇyaistyaktvā lobhādikaṃ hare //
vyudasya sarvavighnaughāngaṃgāṃ prāpnoti puṇyavān

anuṣaṃgeṇa maulyena vāṇijyenāpi sevayā //
kāmāsaktopi vā martyo gaṃgāsnāto divaṃ vrajet

anicchayāpi saṃspṛṣṭo dahano hi yathā dahet //
anicchayāpi saṃsnātā gaṃgā pāpaṃ tathā dahet

tāvaddhamati saṃsāre yāvadgaṃgāṃ na sevate //
saṃsevya gaṃgāṃ no jaṃturbhavakleśaṃ prapaśyati

yo gaṃgāṃbhasi nisnāto bhaktyā saṃtyaktasaṃśayaḥ //
manuṣyacarmaṇā naddhaḥ sa devo nātra saṃśayaḥ

gaṃgāsnānārthamudyukto madhyemārgaṃ mṛto yadi //
gaṃgāsnānaphalaṃ sopi tadāpnoti na saṃśayaḥ

māhātmyaṃ ye ca gaṃgāyāḥ śṛṇvaṃti ca paṭhaṃti ca //
tepyaśeṣairmahāpāpairmucyaṃte nātra saṃśayaḥ

durbuddhayo durācārā haitukā bahusaṃśayāḥ //
paśyaṃti mohitā viṣṇo gaṃgāmanya nadīmiva

janmāṃtarakṛtairdānaistapobhirniyamairvrataiḥ //
iha janmani gaṃgāyāṃ nṛṇāṃ bhaktiḥ prajāyate

gaṃgābhaktimatāmarthe maheṃdrādi pureṣu ca //
harmyāṇi ramyabhogāni nirmitāni svayaṃbhuvā

siddhayaḥ siddhiliṃgāni sparśaliṃgānyanekaśaḥ //
prāsādā ratnaracitāściṃtāmaṇigaṇā api

gaṃgājalāṃtastiṣṭhaṃti kalikalmaṣabhītitaḥ //
ataeva hi saṃsevyā kalau gaṃgeṣṭasiddhidā

sūryodaye tamāṃsīva vajrapātabhayānnagāḥ //
tārkṣyekṣaṇādyathāsarpā meghā vātāhatā iva

tattvajñānādyathā mohaḥ siṃhaṃ dṛṣṭvā yathā mṛgāḥ //
tathā sarvāṇi pāpāni yāṃti gaṃgekṣaṇātkṣayam

divyauṣadhairyathā rogā lobhena ca yathā guṇāḥ //
yathā grīṣmoṣmasaṃpattiragādhahrada majjanāt

tūlaśailaḥ sphuliṃgena yathā naśyati tatkṣaṇāt //
tathā doṣāḥ praṇaśyaṃti gaṃgāṃbhaḥ sparśanāddhruvam

krodhena ca tapo yadvatkāmena ca yathā matiḥ //
anayena yathā lakṣmīrvidyā mānena vai yathā

daṃbha kauṭilya māyābhiryathādharmo vinaśyati //
tathā naśyaṃti pāpāni gaṃgāyā darśanena tu

mānuṣyaṃ durlabhaṃ prāpya vidyutsaṃpātacaṃcalam //
gaṃgāṃ yaḥ sevate sotra buddheḥ pāraṃ paraṃ gataḥ

vidhūtapāpā ye martyāḥ paraṃ jyotiḥsvarūpiṇīm //
sahasrasūryapratimāṃ gaṃgāṃ paśyaṃti te bhuvi

sādhāraṇāṃbhasā pūrṇāṃ sādhāraṇa nadīmiva//
paśyaṃti nāstikā gaṃgāṃ pāpopahatalocanāḥ

saṃsāramocakaścāhaṃ janānāmanukaṃpayā //
gaṃgātaraṃgarūpeṇa sopānaṃ nirmame divaḥ

sarva eva śubhaḥ kālaḥ sarvo deśastathā śubhaḥ //
sarvo jano dānapātraṃ śrīmatī jāhnavī taṭe

yathāśvamedho yajñānāṃ nagānāṃ himavānyathā //
vratānāṃ ca yathā satyaṃ dānānāmabhayaṃ yathā

prāṇāyāmaśca tapasāṃ maṃtrāṇāṃ praṇavo yathā //
dharmāṇāmapyahiṃsā ca kāmyānāṃ śrīryathā varā

yathātmavidyā vidyānāṃ strīṇāṃ gaurī yathottamā //
sarvardavegaṇānāṃ ca yathā tvaṃ puruṣottama /

sarvaṣāmeva pātrāṇāṃ śivabhakto yathā varaḥ //
tathā sarveṣu tīrtheṣu gaṃgātīrthaṃ viśiṣyate

hareyaścāvayorbhedaṃ na karoti mahāmatiḥ //
śivabhaktaḥ sa vijñeyo mahāpāśupataśca saḥ

pāpapāṃsumahāvātyā pāpadrumakuṭhārikā //
pāpeṃdhanadavāgniśca gaṃgeyaṃ puṇyavāhinī

nānārūpāśca pitaro gāthā gāyaṃti sarvadā //
api kaścitkulesmākaṃ gaṃgāsnāyī bhaviṣyati

devarṣīnparisaṃtarpya dīnānāthāṃśca duḥkhitān //
śraddhayā vidhinā snātvā dāsyate salilāṃjalim

api naḥ sa kule bhūyācchive viṣṇau ca sāmyadṛk //
tadālayakaro bhaktyā tasya saṃmārjanādikṛt

akāmo vā sakāmo vā tiryagyonigatopi vā //
gaṃgāyāṃ yo mṛto martyo narakaṃ sa na paśyati

tīrthamanyatpraśaṃsaṃti gaṃgātīre sthitāśca ye //
gaṃgāṃ na bahu manyaṃte te syurnirayagāminaḥ

māṃ ca tvāṃ caiva yo dveṣṭi gaṃgāṃ ca puruṣādhamaḥ//
svakīyaiḥ puruṣaiḥ sārdhaṃ sa ghoraṃ narakaṃ vrajet

ṣaṣṭirgaṇasahasrāṇi gaṃgāṃ rakṣaṃti sarvadā //
abhaktānāṃ ca pāpānāṃ vāse vighnaṃ prakurvate

kāmakrodhamahāmohalobhādi niśitaiḥ śaraiḥ //
ghnaṃti teṣāṃ manastatra sthitiṃ cāpanayaṃti ca

gaṃgāṃ samāśrayedyastu sa muniḥ sa ca paṃḍitaḥ //
kṛtakṛtyaḥ sa vijñeyaḥ puruṣārthacatuṣṭaye

gaṃgāyāṃ ca sakṛtsnāto hayamedhaphalaṃ labhet //
tarpayaṃśca pitṝṃstatra tārayennarakārṇavāt

nairaṃtaryeṇa gaṃgāyāṃ māsaṃ yaḥ snāti puṇyavān //
śakraloke sa vasati yāvacchakraḥ sapūrvajaḥ

abdaṃ yaḥ snāti gaṃgāyāṃ nairaṃtaryeṇa puṇyabhāk //
viṣṇorlokaṃ samāsādya sa sukhaṃ saṃvasennaraḥ

gaṃgāyāṃ snāti yo martyo yāvajjīvaṃ dinedine //
jīvanmuktaḥ sa vijñeyo dehāṃte mukta eva saḥ //

tithinakṣatraparvādi nāpekṣyaṃ jāhnavī jale //
snānamātreṇa gaṃgāyāṃ saṃcitāghaṃ vinaśyati

paṃḍitopi sa mūrkhaḥ syācchaktiyuktopyaśaktikaḥ //
yastu bhāgīrathītīraṃ sukhasevyaṃ na saṃśrayet

kiṃvāyupāpyarogeṇa vikāsinyātha kiṃ śriyā //
kiṃ vā buddhyā vimalayā yadi gaṃgāṃ na sevate

yaḥ kārayedāyatanaṃ gaṃgāpratikṛternaraḥ //
bhuktvā sa bhogānpretyāpi yāti gaṃgā salokatām

śṛṇvaṃti mahimānaṃ ye gaṃgāyā nityamādarāt //
gaṃgāsnānaphalaṃ teṣāṃ vācakaprīṇanāddhanaiḥ

pitṝnuddiśya yo liṃgaṃ snapayedgāṃga vāriṇā //
tṛptāḥ syustasya pitaro mahānirayagā api

aṣṭakṛtvo maṃtrajaptairvastrapūtaiḥ sugaṃdhibhiḥ //
procurgāṃgajalaiḥ snānaṃ ghṛtasnānādhikaṃ budhāḥ

aṣṭadravyavimiśreṇa gaṃgātoyena yaḥ sakṛt //
māgadhaprasthamātreṇa tāmrapātrasthitena ca

bhānave'rghaṃ pradadyācca svakīya pitṛbhiḥ saha //
sotitejo vimānena sūryaloke mahīyate

āpaḥ kṣīraṃ kuśāgrāṇi ghṛtaṃ madhugavāṃdadhi //
raktāni karavīrāṇi raktacaṃdanamityapi

aṣṭāṃgārgho yamuddiṣṭastvatīva ravitoṣaṇaḥ //
gāṃgairvārbhiḥ koṭiguṇo jñeyo viṣṇo'nyavāritaḥ

gaṃgātīre svaśaktyā yaḥ kuryāddevālayaṃ sudhīḥ //
anyatīrthapratiṣṭhāto bhavetkoṭiguṇaṃ phalaṃ

aśvatthavaṭacūtādi vṛkṣāropeṇa yatphalam //
kūpavāpītaḍāgādi prapā satrādibhistathā

anyatra yadbhavetpuṇyaṃ tadgaṃgādarśanādbhavet //
puṣpavāṭyādibhiścāpi gaṃgāsparśaṃ tato'dhikam

kanyādānena yatpuṇyaṃ yatpuṇyaṃ go'nnadānataḥ //
tatpuṇyaṃ syācchataguṇaṃ gaṃgāgaṃḍūṣapānataḥ

cāṃdrāyaṇasahasreṇa yatpuṇyaṃ syājjanārdana //
tato'dhikaphalaṃ gaṃgā'mṛtapānādavāpnuyāt

bhaktyā gaṃgāvagāhasya kimanyatphalamucyate //
akṣayaḥ svargavāsopi nirvāṇamathavā hare

gaṃgāyāḥ pādukāyugmaṃ nityamarcati yo naraḥ //
āyuḥ puṇyaṃ dhanaṃ putrānsvargamokṣau ca viṃdati

nāsti gaṃgāsamaṃ tīrthaṃ kalikalmaṣanāśanam //
nāsti muktipradaṃ kṣetramavimuktasamaṃ hare

gaṃgāsnānarataṃ martyaṃ dṛṣṭvaiva yamakikarāḥ //
diśo daśa palāyaṃte siṃhaṃ dṛṣṭvā yathā mṛgāḥ

gaṃgābhajanaśīlasya gaṃgātaṭanivāsinaḥ //
arcāṃ kṛtvā yathānyāyamaśvamedhaphalaṃ labhet

gobhūhiraṇyadānena bhaktyā gaṃgātaṭe śubhe //
naro na jāyate bhūyaḥ saṃsāre duḥkhakaṃṭake

dīrghāyuṣyaṃ ca vāsobhirjñānaṃ pustakadānataḥ //
annadānena saṃpattiṃ kīrtiṃ kanyāpradānataḥ

anyatra yatkṛtaṃ karma vrataṃ dānaṃ japastapaḥ //
gaṃgātaṭe tu tatsarvaṃ hare koṭiguṇaṃ bhavet

dhenuṃ savatsā yo dadyād gaṃgātīre vidhānataḥ //
goromasaṃkhyayā viṣṇo yugānsarvasamṛddhimān

goloke mama loke vā kāmadhenupradānataḥ //
bhuṃjānaḥ sarvakāmāṃstu divyānnānāvidhānbahūn

devānāmapyalabhyāṃśca bhuktvā tu saha bāṃdhavaiḥ //
pitṛbhiśca suhṛdbhiśca sarvaratnavibhūṣitaḥ

jāyate satkule paścāddhanadhānyasamākule //
ratnakāṃcanasaṃpanne śīlavidyāsamanvite

bhuktvā sa vipulānbhogānputrapautrasamanvitaḥ //
punargaṃgāṃ samāsādya kāśyāmuttaravāhinīm

viśveśvaraṃ samārādhya prāgjanurvāsanāvaśāt //
kālāddehāṃtamāsādya brahma saṃpadyate tataḥ

vivartanadvayamapi bhūmerbhāgīrathītaṭe //
naro dadāti yo bhaktyā tasya puṇyaphalaṃ śṛṇu

tadbhūmitrasareṇūnāṃ saṃkhyayā yugamānayā //
maheṃdra caṃdralokeṣu bhuktvā bhogānmanaḥpriyān

saptadvīpapatirbhūtvā mahādharmaparāyaṇaḥ //
narakasthānpitṝnsarvānprāpayettridivaṃ hare

svargasthāṃśca pitṝnsarvānmocayitvā mahādyutiḥ //
aṃte jñānāsinā chittvā hyavidyāṃ pāṃcabhautikīm

paravaiṃrāgyamāpanno yuṃjāno yogamuttamam //
prāpyāthavā vimuktaṃ ca paraṃ brahmādhigacchati //

suvarṇamātramapi yaḥ suvarṇaṃ saṃprayacchati //
suvarṇāya suvarṇaṃ ca hare bhāgīrathītaṭe

sa hemaratnakhacite vimāne sarvage śubhe //
sarvaiśvaryasamāyuktaḥ sarvalokeṣu pūjitaḥ

brahmāṃḍāṃtarasaṃstheṣu bhuṃjanbhogānmanoramān //
sarvaiḥ saṃpūjito viṣṇo yāvadābhūtasaṃplavam

ekarāṭca tato bhūtvā jaṃbūdvīpe pratāpavān //
tato'vimuktamāsādya padaṃ nirvāṇamṛcchati

janmarkṣe tu kṛte snāne gaṃgāyāṃ bhaktipūrvakam //
janmaprabhṛtipāpaughātsaṃcitānmucyate kṣaṇāt

vaiśākhe kārtike māghe gaṃgāsnānaṃ sudurlabham //
darśe śataguṇaṃ puṇyaṃ saṃkrātau ca sahasrakam

caṃdrasūryagrahe lakṣaṃ vyatīpātetvanaṃtakam //
ayutaṃ viṣuve caiva niyutaṃ tvayanadvaye

somagrahaḥ somadine ravivāraravagrahaḥ //
taccūḍāmaṇiparvākhyaṃ tatrasnānamasaṃkhyakam

snānaṃ dānaṃ japo homo yadyaccūḍāmaṇau kṛtam //
tadakṣayaṃ sarvamiha viṣṇo bhāgīrathītaṭe

śraddhayā bhaktiyuktastu gaṃgāṃ snātvā vidhānataḥ //
brahmahāpi viśuddhyeta kiṃpunastvanya pātakī

kṛmikīṭapataṃgādyā ye mṛtā jāhnavītaṭe //
kūlātpataṃti ye vṛkṣāstepi yāṃti parāṃ gatim

jyeṣṭhe māsi site pakṣe daśamyāṃ hastasaṃyute //
gaṃgātīre tu puruṣo nārī vā bhaktibhāvataḥ //. ३५ //
niśāyāṃ jāgaraṃ kuyādgaṃgāṃ daśavidhairhare //
puṣpaiḥ sugaṃdhairnaivedyaiḥ phalairdaśadaśonmitaiḥ

pradīpairdaśabhirdhūpairdaśāṃgairgaruḍadhvaja //
pūjayecchraddhayā dhīmāndaśakṛtvo vidhānataḥ

sājyāṃstilānkṣipettoye gaṃgāyāḥ prasṛtīrdaśa //
guḍasaktumayānpiṃḍāndadyācca daśamaṃtrataḥ

namaḥ śivāyai prathamaṃ nārāyaṇyai padaṃ tataḥ //
daśaharāyai padamiti gaṃgāyai maṃtra eṣa vai

svāhāṃtaḥ praṇāvādiśca bhavedviṃśākṣaro manuḥ //
pūjādānaṃ japo homo 'nenaiva manunā smṛtaḥ

hemnā rūpyeṇa vā śaktyā gaṃgāmūrtiṃ vidhāya ca //
vastrācchāditavaktrasya pūrṇakuṃbhasya copari

pratiṣṭhāpyārcayeddevīṃ paṃcāmṛtaviśodhitām //
caturbhujāṃ trinetrāṃ ca nadīnadaniṣevitām

lāvaṇyāmṛtaniṣpaṃda saṃśīladgātrayaṣṭikām //
pūrṇakuṃbhasitāṃbhoja varadābhayasatkarām

tato dhyāyetsusaumyā ca caṃdrāyutasamaprabhām //
cāmarairvījyamānāṃ ca śvetacchatropaśobhitāma

sudhāplāvitabhūpṛṣṭhāṃ divyagaṃdhānulepanām //
trailaukyapūjitapadāṃ devarṣibhirabhiṣṭutām

dhyātvā samarcya maṃtreṇa dhūpadīpopahārataḥ //
māṃ ca tvāṃ ca vidhiṃ bradhnaṃ himavaṃtaṃ bhagīratham

pratimāgre samabhyarcya caṃdanākṣatanirmitān //
daśaprasthatilāndadyāddaśaviprebhya ādarāt

palaṃ ca kuḍavaḥ prastha āḍhako droṇa eva ca //
dhānyamānena boddhavyāḥ kramaśomī caturguṇāḥ

matsya kacchapa maṃḍūka makarādi jalecarān //
haṃsakāraṃḍava baka cakraṭiṭṭibhasārasān

yathāśakti svarṇarūpya tāmrapṛṣṭhavinirmitān //
abhyarcya gaṃdhakusumairgaṃgāyāṃ prakṣipedvratī

evaṃ kṛtvā vidhānena vittaśāṭhyaṃ vivarjitaḥ //
upavāsī vakṣyamāṇairdaśapāpaiḥ pramucyate

adattānāmupādānaṃ hiṃsācaivāvidhānataḥ //
paradāropasevā ca kāyikaṃ trividhaṃ smṛtam

pāruṣyamanṛtaṃ caiva paiśunyaṃ caiva sarvaśaḥ //
asaṃbaddha pralāpaśca vāṅmayaṃsyāccaturvidham

paradravyeṣvabhidhyānaṃ manasāniṣṭaciṃtanam //
vitathābhiniveśaśca mānasaṃ trividhaṃ smṛtam //

etairdaśavidhaiḥ pāpairdaśajanmasamudbhavaiḥ //
mucyate nātra saṃdehaḥ satyaṃ satyaṃ gadādhara

uttarennarakātpūrvāndaśaghorāddaśāvarān //
vakṣyamāṇamidaṃ stotraṃ gaṃgāgre śraddhayā japet

ॐ namaḥ śivāyai gaṃgāyai śivadāyai namonamaḥ //
namaste viṣṇurūpiṇyai brahmamūrttyai namostu te

namaste rudrarūpiṇyai śāṃkaryai te namonamaḥ //
sarvadevasvarūpiṇyai namo bheṣajamūrttaye

sarvasyasarvavyādhīnāṃ bhiṣakśreṣṭhyai namostu te //
sthāsnujaṃgamasaṃbhūta viṣahaṃtryai namostu te

saṃsāraviṣanāśinyai jīvanāyai namostu te //
tāpatritaya saṃhaṃtryai prāṇeśyai te namonamaḥ

śāṃti saṃtānakāriṇyai namaste śuddhamūrtaye //
sarvasaṃśuddhikāriṇyai namaḥ pāpārimūrtaye

bhuktimuktipradāyinyai bhadradāyai namonamaḥ //
bhogopabhogadāyinyai bhogavatyai namostu te

maṃdākinyai namastestu svargadāyai namonamaḥ //
namastrailokyabhūṣāyai tripathāyai namonamaḥ

namastriśuklasaṃsthāyai kṣamāvatyai namonamaḥ //
trihutāśanasaṃsthāyai tejovatyai namonamaḥ

naṃdāyai liṃgadhāriṇyai sudhādhārātmane namaḥ //
namaste viśvamukhyāyai revatyai te namonamaḥ

bṛhatyai te namastestu lokadhātryai namostu te //
namaste viśvamitrāyai naṃdinyai te namonamaḥ

pṛthvyai śivāmṛtāyai ca suvṛṣāyai namonamaḥ //
parāparaśatāḍhyāyai tārāyai te namonamaḥ

pāśajālanikṛṃtinyai abhinnāyai namostu te //
śāṃtāyai ca variṣṭhāyai varadāyai namonamaḥ

ugrāyai sukhajagdhyai ca saṃjīvinyai namostu te //
brahmiṣṭhāyai brahmadāyai duritaghnyai namonamaḥ

praṇatārti prabhaṃjinyai jaganmātre namostute //
sarvāpatpratipakṣāyai maṃgalāyai namonamaḥ

śaraṇāgatadīnārta paritrāṇaparāyaṇe //
sarvasyārti hare devi nārāyaṇi namostu te

nirlepāyai durgahaṃtryai dakṣāyai te namonamaḥ //
parāparaparāyai ca gaṃge nirvāṇadāyini

gaṃge mamāgrato bhūyā gaṃge me tiṣṭha pṛṣṭhataḥ //
gaṃge me pārśvayoredhi gaṃge tvayyastu me sthitiḥ // ७३ / /
ādau tvamaṃte madhye ca sarvaṃ tvaṃ gāṃ gate śive //
tvameva mūlaprakṛtistvaṃ pumānpara eva hi //
gaṃge tvaṃ paramātmā ca śivasvatubhyaṃ namaḥ śive

ya idaṃ paṭhate stotraṃ śṛṇuyācchraddhayāpi yaḥ //
daśadhā mucyate pāpaiḥ kāyavākcittasaṃbhavaiḥ //

rogastho rogato mucyedvipadbhyaśca vipadyutaḥ //
mucyate baṃdhanādbaddho bhīto bhītaḥ pramucyate

sarvānkāmānavāpnoti pretya ca tridivaṃ vrajet //
divyaṃ vimānamāruhya divyastrīparivījitaḥ

gṛhepi likhitaṃ yasya sadā tiṣṭhati dhāritama //
nāgnicorabhayaṃ tasya na sarpādi bhayaṃ kvacita

jyeṣṭhe māse site pakṣe daśamī hastasaṃyutā //
saṃharettrividhaṃ pāpaṃ budhavāreṇa saṃyutā

tasyāṃ daśamyāmetacca stotraṃ gaṃgājale sthitaḥ //
yaḥ paṭheddaśakṛtvastu daridro vāpi cākṣamaḥ // 4.1.27.१८० / /
sopi tatphalamāpnoti gaṃgāṃ saṃpūjya yatnataḥ //
pūrvoktena vidhānena yatphalaṃ saṃprakīrtitama

yathā gaurī tathā gaṃgā tasmādgauryāstu pūjane //
yo vidhirvihitaḥ samyaksopi gaṃgāprapūjane

yathā'haṃ tvaṃ tathā viṣṇo yathā tvaṃ tu tathāhyumā //
umā yathā tathā gaṃgā catūrūpaṃ na bhidyate

viṣṇurudrāṃ taraṃ caiva śrīgauryoraṃtaraṃ tathā //
gaṃgāgauryaṃtaraṃ caiva yo brūte mūḍhadhīstu saḥ

iti śrīskāṃde mahāpurāṇe ekāśītisāhasryāṃ saṃhitāyāṃ caturthe kāśīkhaṃḍe pūrvārddhe gaṃgāmahimavarṇanapūrvaka daśaharā stotrakathanaṃnāma saptaviṃśatitamo'dhyāyaḥ