Skanda Purana · Chapter 4.24
gaṇāvūcatuḥ // //
śivaśarmannudarkaṃ te kathayāvo niśāmaya //
tvamatra vaiṣṇave loke bhuktvā bhogānsupuṣkalān
brahmaṇo vatsaraṃ pūrṇaṃ ramamāṇo'psarogaṇaiḥ //
sutīrthamaraṇopātta puṇyaśeṣeṇa vai punaḥ
bhaviṣyasi mahīpālo nagare naṃdivardhane //
rājyaṃ prāpyāsapatnaṃ ca samṛddhabalavāhanam
kṛṣṭibhirhṛṣṭapuṣṭaiśca ramyahāṭakabhūṣaṇaiḥ //
saṃjuṣṭamiṣṭāpūrtānāṃ dharmāṇāṃ nityakartṛbhiḥ
sadāsaṃpannasasyaṃ ca sūrvarakṣetrasaṃkulam//
sudeśaṃ suprajaṃ susthaṃ sutṛṇaṃ bahugodhanam
devatāyatanānāṃ ca rājibhiḥ parirājitam //
suyūpā yatra vai grāmāḥ suvittarddhi virājitāḥ
supuṣpa kṛtrimodyānāḥ sasadāphalapādapāḥ //
sapadminīkakāsārā yatra rājaṃti bhūmayaḥ
sadaṃbhā nimnagārājirna yatra janatā kvacit //
kulānyeva kulīnāni na cānyāyadhanāni ca
vibhramo yatra nārīṣu navidvatsu ca karhicit //
nadyaḥ kuṭilagāminyo na yatra viṣaye prajāḥ
tamoyuktāḥ kṣapā yatra bahuleṣu na mānavāḥ //
rajoyujaḥ striyo yatra na dharmabahulā narāḥ
dhanairanaṃdho yatrāsti mano naiva ca bhojanam //
anayaḥ syaṃdanaṃ yatra na ca vai rājapūruṣaḥ
daṃḍaḥ paraśukuddāla vālavya janarājiṣu //
ātapatreṣu nānyatra kvacitkrodhāparādhajaḥ
anyatrākṣikavṛṃdebhyaḥ kvacinna paridevanam //
ākṣikā eva dṛśyaṃte yatra pāśakapāṇayaḥ
jāḍyavārtā jaleṣveva strīmadhyā eva durbalāḥ //
kaṭhorahṛdayā yatra sīmaṃtinyo na mānavāḥ
auṣadheṣveva yatrāsti kuṣṭhayogo na mānave //
vedhopyaṃtaḥsuratneṣu śūlaṃ mūrtikareṣu vai
kaṃpaḥsāttvikabhāvottho na bhayātkvāpi kasyacit //
saṃjvaraḥ kāmajo yatra dāridryaṃ kaluṣasya ca
durlabhatvaṃ sadā kasya sukṛtena ca vastunaḥ //
ibhā eva pramattā vai yuddhaṃ vīcyorjalāśaye
dānahānirgajeṣveva drumeṣveva hi kaṃṭakāḥ //
janeṣveva vihārā hi na kasyaciduraḥsthalī
bāṇeṣu guṇaviśleṣo baṃdhoktiḥ pustake dṛḍhā //
snehatyāgaḥ sadaivāsti yatra pāśupate jane
daṃḍavārtā sadā yatra kṛtasaṃnyāsakarmaṇām //
mārgaṇāścāpakeṣveva bhikṣukā brahmacāriṇaḥ
yatra kṣapaṇakā eva dṛśyaṃte maladhāriṇaḥ //
prāyo madhuvratā eva yatra caṃcalavṛttayaḥ
ityādi guṇavaddeśe tvayirājyaṃ praśāsati //
dharmeṇa rājadharmajña śauṃḍīryaguṇaśālini
saubhāgyabhāji rūpāḍhye śauryaudāryaguṇānvite //
sīmaṃtinīnāṃ ramyāṇāṃ lāvaṇyavarjita suśriyām
rājñīnāmayutaṃbhāvi kumārāṇāṃ śatatrayam //
vṛddhakāla iti khyāta ugraḥ parapuraṃjayaḥ
vijitānekasamaraḥ śrīsaṃtarpitamārgaṇaḥ //
anekaguṇasaṃpūrṇaḥ pūrṇacaṃdranibhadyutiḥ
saṃtatāvabhṛthaklinna mūrdhajaḥ kṣitiṣarṣabhaḥ //
prajāpālanasaṃpannaḥ kośaprīṇitabhūsuraḥ
padāraviṃdaṃ gauviṃdaṃ hṛdi dhyāyannataṃdritaḥ //
vāsudevakathālāpaparikṣipta dinakṣapaḥ
kadācidupaviṣṭaḥsanmadhye rājasabhaṃ dvija //
dūrātkārpaṭikairdṛṣṭo vārāṇasyāḥ samāgataiḥ
tatkarmabhāvisadṛśaistadātvamabhinaṃditaḥ //
taiḥ sarvai rājaśārdūlasyāśīrvādairanekaśaḥ
śrīmadviśveśvaro devo viśveṣāṃ jagatāṃ guruḥ //
kāśīnāthastute kuryātkumaterapavarjanam
naiḥśreyasīṃ ca saṃpattiṃ yo deyātsmaraṇādapi //
kāśīnāthaḥ sa te diśyājjñānaṃ malavivarjitam
yena puṇyena te prāptaṃ rājyaṃ prājyamakaṃṭakam //
tatpuṇyaśeṣatobhūyādviśvanāthe matistava
yasya prasādātsulabhamāyuḥ putrāṃbarāganāḥ //
samṛddhayaḥ svargamokṣau sa viśveśaḥ prasīdatu
nāmaśravaṇamātreṇa yasya viśveśiturvibhoḥ //
mahāpātakavicchedaḥ sa viśveśo'stu te hṛdi
tvaṃ vṛddhakālo bhūpālaḥ śrutvetyāśīḥ paraṃparām //
smariṣyasīdaṃ vṛttāṃtaṃ pulakāṃkavapustadā
ākāragopanaṃ kṛtvā tebhyo dattvā dhanaṃ bahu //
sumuhūrtamanuprāpya sute rājyaṃ vidhāya ca
anaṃgalekhayā rājñyā tataḥ kāśīṃ gamiṣyasi //
dattvā dānāni bhūrīṇi prīṇayitvā'rthino janān
svanāmnā tatra saṃsthāpya liṃgaṃ nirvāṇakāraṇam //
prāsādaṃ tatra kṛtvoccaistadagre kūpamuttamam
vidhāya vidhivattatra kalaśāropaṇādikam //
maṇimāṇikya cāṃpeya dukūlebhāśvagodhanam
mahādhvajapatākāśca cchatracāmaradarpaṇam //
devopakaraṇaṃ bhūri viśrāṇya śramavarjitaḥ
vratopavāsaniyamaiḥ parikṣīṇakalevaraḥ //
madhyāhne nirjane tatra drakṣyasyekaṃ tapodhanam
atīvajīrṇavapuṣaṃ paripiṃgajaṭānvitam //
mūrtimaṃtaṃmiva prāṃśuṃ dharmaṃ janamanoharam
bhāraṃ śarīrayaṣṭeśca dṛḍhayaṣṭyāṃ samarpya ca //
garbhāgārādviniṣkramyābhyāyāṃtaṃraṃgamaṃḍape
upaviśya samīpe te prakṣyatyevamanukramāt //
kosi tvaṃ kimihāsi tvaṃ dvitīya iva kastvayam
prāsādaḥ kāritaḥ kena jānāsyeṣa tato vada //
asya liṃgasya kiṃ nāma prāyo jāne na vārdhakāt
pṛṣṭastvamiti te nātha tadā vṛddha tapasvinā //
kathayiṣyasyahaṃ rājā vṛddhakāla iti śrutaḥ
dākṣiṇātya iha prāptastvetayā saha kāṃtayā //
dhyāyāmi liṃgametacca prārthayāmi na kiṃcana
prāsādasyāsya jaṭila svayaṃkārayitā śivaḥ //
viśeṣato'syaliṃgasya nāma no vedmi niścitam
iti śrutvā narapatervākyaṃprāha jaṭādharaḥ //
satyamuktaṃ tvayaikaṃ hi liṃganāma na vetsi yat
paśyeyaṃ tvāmahaṃ nityamupaviṣṭaṃ suniścalam //
śruto bhaviṣyati tava prāsādo yena kāritaḥ
mamāgre tatsamācakṣva yadi jānāsi tattvataḥ //
ākarṇyeti vacastasya punaḥ prāha bhavāniti /
kartā kārayitā śaṃbhuḥ kimatathyaṃ bravīmyaham //
athavā ciṃtayā kiṃ me tapasvinnanayā vibho
iti tvayi sthite joṣaṃ sa punarvṛddhatāpasaḥ //
pipāsurasmi pānīyamānīyāśu prayaccha me
iti tena ca nunnastvaṃ vāryānīya ca kūpataḥ //
pāyayiṣyasi taṃ vṛddhaṃ tāpasaṃ tatkṣaṇācca saḥ
tadaṃbupānato bhūyātsupārvaṇa śaśiprabhaḥ //
taruṇo rūpasaṃpannaḥ kośonmuktorago yathā
jātāścaryeṇa bhavatā punarevābhyabhāṣi saḥ //
kaḥ prabhāvo hi bhagavanneṣa yena bhavānpunaḥ
parityajyātra jarasaṃ na vo bhrājasi sāṃpratam //
asti cedavakāśaste tato brūhi tapodhana
tapodhana uvāca // //
vṛddhakālakṣitipate jāne tvāṃ sumahāmate //
imāmapi ca jāne'haṃ tava patnīṃ pativratām
janmano'smādiyaṃ rājannāsīdviprasya kanyakā //
turvasorvedavapuṣaḥ śubhācārā śubhānanā
tena dattā vivāhārthaṃ naidhruvāya mahātmane //
sa ca kālavaśaṃ prāpto naidhruvo'prāptayauvanaḥ
vaidhavyaṃ pālayaṃtyeṣā mṛtā'vaṃtyāṃ śubhavratā //
tena puṇyena saṃjātā pāṃḍyasya nṛpateḥ sutā
pariṇītā tvayā rājanpativrataratā sadā //
tvayā saheha saṃprāptā muktiṃ prāpsyatyanuttamām
ayodhyāyāmathāvaṃtyāṃ mathurāyāmathāpi vā //
dvāravatyāṃ ca kāṃcyāṃ vā māyāpuryāmatho nṛpa
api pātakino ye ca kālena nidhanaṃ gatāḥ //
te hi svargādihāgatya kāśyāṃ mokṣamavāpnuyuḥ
avaimi tvāmapi nṛpadvijo'bhūḥ pūrvajanmani //
māthuraḥ śivaśarmākhyo māyāpuryāṃ bhavānmṛtaḥ
tatpuṇyātprāpya vaikuṃṭhaṃ bhuktvā bhogānmanoramān //
tatpuṇyaśeṣātkṣitipo jātastvaṃ naṃdivardhane
vṛddhakālāvanīpāla tenaiva sukṛtena ca //
mokṣakṣetramidaṃ prāpto muktiṃ prāpsyasyanuttamām
anyacca śṛṇu rājeṃdra tvayā yatsamudīritam //
kartā kārayitā śaṃbhuḥ prāsādasyeti tatsphuṭam
sukṛtaṃ naiva satatamākhyātavyaṃ kadācana //
kṛtaṃ mayeti kathanātpuṇyaṃ kṣayati tatkṣaṇāt
tasmātsarvaprayatnena gopanīyaṃ nidhānavat //
sukṛtaṃ kīrtanādvyarthaṃ bhavedbhasmahutaṃ tathā
niścitaṃ viśvanāthena preritena tvayā'nagha //
kṛtaṃ hi kṛtakṛtyena prāsādādiha vedmyaham
vṛddhakāleśvaraṃ nāma liṃgametanmahīpate //
jānīhyanādisaṃsiddhaṃ nimittaṃ kiṃtu vai bhavān
darśanātsparśanāttasya pūjanācchravaṇānnateḥ //
vṛddhakāleśaliṃgasya sarvaṃ prāpnoti vāṃchitam
kūpaḥ kālodako nāma jarāvyādhivighātakṛt //
yadīya jalapānena mātuḥstanyamapānavān
kṛtakūpodakasnānaḥ kṛtaitalliṃgapūjanaḥ //
varṣeṇa siddhimāpnoti manobhilaṣitāṃ naraḥ
na kuṣṭhaṃ na ca visphoṭā naraṃghā na vicarcikā //
pītātspṛṣṭātpratiṣṭhaṃti kaphaḥ kālatamodakāt
nāgnimāṃdyaṃ naiva śūlaṃ na meho na pravāhikā //
na mūtrakṛcchraṃ nā pāmā pānāyasyāsya sevanāt
bhūtajvarāśca ye kecidye kecidviṣamajvarāḥ //
te kṣipramupaśāmyaṃti hyetatkūpodasevanāt
tavāgrato mama jarā palitaṃ ca yathāvidhi //
etatkūpodapānena kṣaṇānnaṣṭaṃ navo'bhavam
vṛddhakāleśvare liṃge sevitena daridratā //
nopasargā na vā rogā na pāpaṃ nāghajaṃ phalam
uttare kṛttivāsasya vārāṇasyāṃ prayatnataḥ //
vṛddhakāleśvaraṃ liṃgaṃ draṣṭavyaṃ siddhikāmukaiḥ
ityuktvā taṃ mahīpālaṃ haste dhṛtvā tapodhanaḥ //
sānaṃgalekhā rājñīkaṃ tasmim̐lliṃge layaṃ yayau
mahākāla mahākāla mahākāleti kīrtanāt //
śatadhā mucyate pāpairnātra kāryā vicāraṇā
itthaṃ bhavitrī te muktiḥ kaiṭabhārātidarśanāt //
bhogānbhuktvā bahuvidhānvaikuṃṭha nagare śubhe
iti saṃhṛṣṭatanūruhaḥ sa vipro bhagavattadgaṇavaktrato niśamya //
svamudarkamathārkakoṭiramyaṃ harilokaṃ parilokayāṃcakāra
// maitrāvaruṇiruvāca // //
lopāmudre sa vipreṃdro bhogānbhuktvā manoramān //
māyāpuryāṃ kṛtaprāṇatyāga puṇyabalena ca
vaikuṃṭhalokādāgatya pattane naṃdivardhane //
bhaumāni bhuktvā saukhyāni putrānutpādya suṃdarān //
teṣu rājyaṃ vinikṣipya prāpya vārāṇasīṃ purīm //
viśveśvaraṃ samārādhya nirvāṇapadamīyivān
etatpuṇyatamākhyānaṃ viprasya śivaśarmaṇaḥ //
śrutvā pāpavinirmukto jñānaṃ paramamṛcchati//
iti śrīskāṃde mahāpurāṇa ekāśītisāhasryāṃ saṃhitāyāṃ caturthe kāśīkhaṃḍe pūrvāddhe śivaśarmanirvāṇaprāpaṇaṃ nāma caturviṃśodhyāyaḥ
Original text: skandapurāṇam · Sanskrit Wikisource contributors · Sanskrit Wikisource · CC BY-SA 4.0