Language

ENहिગુ
Scripture Library

Skanda Purana · Chapter 4.24

4.24.1

gaṇāvūcatuḥ // //
śivaśarmannudarkaṃ te kathayāvo niśāmaya //
tvamatra vaiṣṇave loke bhuktvā bhogānsupuṣkalān

4.24.2

brahmaṇo vatsaraṃ pūrṇaṃ ramamāṇo'psarogaṇaiḥ //
sutīrthamaraṇopātta puṇyaśeṣeṇa vai punaḥ

4.24.3

bhaviṣyasi mahīpālo nagare naṃdivardhane //
rājyaṃ prāpyāsapatnaṃ ca samṛddhabalavāhanam

4.24.4

kṛṣṭibhirhṛṣṭapuṣṭaiśca ramyahāṭakabhūṣaṇaiḥ //
saṃjuṣṭamiṣṭāpūrtānāṃ dharmāṇāṃ nityakartṛbhiḥ

4.24.5

sadāsaṃpannasasyaṃ ca sūrvarakṣetrasaṃkulam//
sudeśaṃ suprajaṃ susthaṃ sutṛṇaṃ bahugodhanam

4.24.6

devatāyatanānāṃ ca rājibhiḥ parirājitam //
suyūpā yatra vai grāmāḥ suvittarddhi virājitāḥ

4.24.7

supuṣpa kṛtrimodyānāḥ sasadāphalapādapāḥ //
sapadminīkakāsārā yatra rājaṃti bhūmayaḥ

4.24.8

sadaṃbhā nimnagārājirna yatra janatā kvacit //
kulānyeva kulīnāni na cānyāyadhanāni ca

4.24.9

vibhramo yatra nārīṣu navidvatsu ca karhicit //
nadyaḥ kuṭilagāminyo na yatra viṣaye prajāḥ

4.24.4.1.24.10

tamoyuktāḥ kṣapā yatra bahuleṣu na mānavāḥ //
rajoyujaḥ striyo yatra na dharmabahulā narāḥ

4.24.11

dhanairanaṃdho yatrāsti mano naiva ca bhojanam //
anayaḥ syaṃdanaṃ yatra na ca vai rājapūruṣaḥ

4.24.12

daṃḍaḥ paraśukuddāla vālavya janarājiṣu //
ātapatreṣu nānyatra kvacitkrodhāparādhajaḥ

4.24.13

anyatrākṣikavṛṃdebhyaḥ kvacinna paridevanam //
ākṣikā eva dṛśyaṃte yatra pāśakapāṇayaḥ

4.24.14

jāḍyavārtā jaleṣveva strīmadhyā eva durbalāḥ //
kaṭhorahṛdayā yatra sīmaṃtinyo na mānavāḥ

4.24.15

auṣadheṣveva yatrāsti kuṣṭhayogo na mānave //
vedhopyaṃtaḥsuratneṣu śūlaṃ mūrtikareṣu vai

4.24.16

kaṃpaḥsāttvikabhāvottho na bhayātkvāpi kasyacit //
saṃjvaraḥ kāmajo yatra dāridryaṃ kaluṣasya ca

4.24.17

durlabhatvaṃ sadā kasya sukṛtena ca vastunaḥ //
ibhā eva pramattā vai yuddhaṃ vīcyorjalāśaye

4.24.18

dānahānirgajeṣveva drumeṣveva hi kaṃṭakāḥ //
janeṣveva vihārā hi na kasyaciduraḥsthalī

4.24.19

bāṇeṣu guṇaviśleṣo baṃdhoktiḥ pustake dṛḍhā //
snehatyāgaḥ sadaivāsti yatra pāśupate jane

4.24.4.1.24.20

daṃḍavārtā sadā yatra kṛtasaṃnyāsakarmaṇām //
mārgaṇāścāpakeṣveva bhikṣukā brahmacāriṇaḥ

4.24.21

yatra kṣapaṇakā eva dṛśyaṃte maladhāriṇaḥ //
prāyo madhuvratā eva yatra caṃcalavṛttayaḥ

4.24.22

ityādi guṇavaddeśe tvayirājyaṃ praśāsati //
dharmeṇa rājadharmajña śauṃḍīryaguṇaśālini

4.24.23

saubhāgyabhāji rūpāḍhye śauryaudāryaguṇānvite //
sīmaṃtinīnāṃ ramyāṇāṃ lāvaṇyavarjita suśriyām

4.24.24

rājñīnāmayutaṃbhāvi kumārāṇāṃ śatatrayam //
vṛddhakāla iti khyāta ugraḥ parapuraṃjayaḥ

4.24.25

vijitānekasamaraḥ śrīsaṃtarpitamārgaṇaḥ //
anekaguṇasaṃpūrṇaḥ pūrṇacaṃdranibhadyutiḥ

4.24.26

saṃtatāvabhṛthaklinna mūrdhajaḥ kṣitiṣarṣabhaḥ //
prajāpālanasaṃpannaḥ kośaprīṇitabhūsuraḥ

4.24.27

padāraviṃdaṃ gauviṃdaṃ hṛdi dhyāyannataṃdritaḥ //
vāsudevakathālāpaparikṣipta dinakṣapaḥ

4.24.28

kadācidupaviṣṭaḥsanmadhye rājasabhaṃ dvija //
dūrātkārpaṭikairdṛṣṭo vārāṇasyāḥ samāgataiḥ

4.24.29

tatkarmabhāvisadṛśaistadātvamabhinaṃditaḥ //
taiḥ sarvai rājaśārdūlasyāśīrvādairanekaśaḥ

4.24.4.1.24.30

śrīmadviśveśvaro devo viśveṣāṃ jagatāṃ guruḥ //
kāśīnāthastute kuryātkumaterapavarjanam

4.24.31

naiḥśreyasīṃ ca saṃpattiṃ yo deyātsmaraṇādapi //
kāśīnāthaḥ sa te diśyājjñānaṃ malavivarjitam

4.24.32

yena puṇyena te prāptaṃ rājyaṃ prājyamakaṃṭakam //
tatpuṇyaśeṣatobhūyādviśvanāthe matistava

4.24.33

yasya prasādātsulabhamāyuḥ putrāṃbarāganāḥ //
samṛddhayaḥ svargamokṣau sa viśveśaḥ prasīdatu

4.24.34

nāmaśravaṇamātreṇa yasya viśveśiturvibhoḥ //
mahāpātakavicchedaḥ sa viśveśo'stu te hṛdi

4.24.35

tvaṃ vṛddhakālo bhūpālaḥ śrutvetyāśīḥ paraṃparām //
smariṣyasīdaṃ vṛttāṃtaṃ pulakāṃkavapustadā

4.24.36

ākāragopanaṃ kṛtvā tebhyo dattvā dhanaṃ bahu //
sumuhūrtamanuprāpya sute rājyaṃ vidhāya ca

4.24.37

anaṃgalekhayā rājñyā tataḥ kāśīṃ gamiṣyasi //
dattvā dānāni bhūrīṇi prīṇayitvā'rthino janān

4.24.38

svanāmnā tatra saṃsthāpya liṃgaṃ nirvāṇakāraṇam //
prāsādaṃ tatra kṛtvoccaistadagre kūpamuttamam

4.24.39

vidhāya vidhivattatra kalaśāropaṇādikam //
maṇimāṇikya cāṃpeya dukūlebhāśvagodhanam

4.24.4.1.24.40

mahādhvajapatākāśca cchatracāmaradarpaṇam //
devopakaraṇaṃ bhūri viśrāṇya śramavarjitaḥ

4.24.41

vratopavāsaniyamaiḥ parikṣīṇakalevaraḥ //
madhyāhne nirjane tatra drakṣyasyekaṃ tapodhanam

4.24.42

atīvajīrṇavapuṣaṃ paripiṃgajaṭānvitam //
mūrtimaṃtaṃmiva prāṃśuṃ dharmaṃ janamanoharam

4.24.43

bhāraṃ śarīrayaṣṭeśca dṛḍhayaṣṭyāṃ samarpya ca //
garbhāgārādviniṣkramyābhyāyāṃtaṃraṃgamaṃḍape

4.24.44

upaviśya samīpe te prakṣyatyevamanukramāt //
kosi tvaṃ kimihāsi tvaṃ dvitīya iva kastvayam

4.24.45

prāsādaḥ kāritaḥ kena jānāsyeṣa tato vada //
asya liṃgasya kiṃ nāma prāyo jāne na vārdhakāt

4.24.46

pṛṣṭastvamiti te nātha tadā vṛddha tapasvinā //
kathayiṣyasyahaṃ rājā vṛddhakāla iti śrutaḥ

4.24.47

dākṣiṇātya iha prāptastvetayā saha kāṃtayā //
dhyāyāmi liṃgametacca prārthayāmi na kiṃcana

4.24.48

prāsādasyāsya jaṭila svayaṃkārayitā śivaḥ //
viśeṣato'syaliṃgasya nāma no vedmi niścitam

4.24.49

iti śrutvā narapatervākyaṃprāha jaṭādharaḥ //
satyamuktaṃ tvayaikaṃ hi liṃganāma na vetsi yat

4.24.4.1.24.50

paśyeyaṃ tvāmahaṃ nityamupaviṣṭaṃ suniścalam //
śruto bhaviṣyati tava prāsādo yena kāritaḥ

4.24.51

mamāgre tatsamācakṣva yadi jānāsi tattvataḥ //
ākarṇyeti vacastasya punaḥ prāha bhavāniti /

4.24.52

kartā kārayitā śaṃbhuḥ kimatathyaṃ bravīmyaham //
athavā ciṃtayā kiṃ me tapasvinnanayā vibho

4.24.53

iti tvayi sthite joṣaṃ sa punarvṛddhatāpasaḥ //
pipāsurasmi pānīyamānīyāśu prayaccha me

4.24.54

iti tena ca nunnastvaṃ vāryānīya ca kūpataḥ //
pāyayiṣyasi taṃ vṛddhaṃ tāpasaṃ tatkṣaṇācca saḥ

4.24.55

tadaṃbupānato bhūyātsupārvaṇa śaśiprabhaḥ //
taruṇo rūpasaṃpannaḥ kośonmuktorago yathā

4.24.56

jātāścaryeṇa bhavatā punarevābhyabhāṣi saḥ //
kaḥ prabhāvo hi bhagavanneṣa yena bhavānpunaḥ

4.24.57

parityajyātra jarasaṃ na vo bhrājasi sāṃpratam //
asti cedavakāśaste tato brūhi tapodhana

4.24.58

tapodhana uvāca // //
vṛddhakālakṣitipate jāne tvāṃ sumahāmate //
imāmapi ca jāne'haṃ tava patnīṃ pativratām

4.24.59

janmano'smādiyaṃ rājannāsīdviprasya kanyakā //
turvasorvedavapuṣaḥ śubhācārā śubhānanā

4.24.4.1.24.60

tena dattā vivāhārthaṃ naidhruvāya mahātmane //
sa ca kālavaśaṃ prāpto naidhruvo'prāptayauvanaḥ

4.24.61

vaidhavyaṃ pālayaṃtyeṣā mṛtā'vaṃtyāṃ śubhavratā //
tena puṇyena saṃjātā pāṃḍyasya nṛpateḥ sutā

4.24.62

pariṇītā tvayā rājanpativrataratā sadā //
tvayā saheha saṃprāptā muktiṃ prāpsyatyanuttamām

4.24.63

ayodhyāyāmathāvaṃtyāṃ mathurāyāmathāpi vā //
dvāravatyāṃ ca kāṃcyāṃ vā māyāpuryāmatho nṛpa

4.24.64

api pātakino ye ca kālena nidhanaṃ gatāḥ //
te hi svargādihāgatya kāśyāṃ mokṣamavāpnuyuḥ

4.24.65

avaimi tvāmapi nṛpadvijo'bhūḥ pūrvajanmani //
māthuraḥ śivaśarmākhyo māyāpuryāṃ bhavānmṛtaḥ

4.24.66

tatpuṇyātprāpya vaikuṃṭhaṃ bhuktvā bhogānmanoramān //
tatpuṇyaśeṣātkṣitipo jātastvaṃ naṃdivardhane

4.24.67

vṛddhakālāvanīpāla tenaiva sukṛtena ca //
mokṣakṣetramidaṃ prāpto muktiṃ prāpsyasyanuttamām

4.24.68

anyacca śṛṇu rājeṃdra tvayā yatsamudīritam //
kartā kārayitā śaṃbhuḥ prāsādasyeti tatsphuṭam

4.24.69

sukṛtaṃ naiva satatamākhyātavyaṃ kadācana //
kṛtaṃ mayeti kathanātpuṇyaṃ kṣayati tatkṣaṇāt

4.24.4.1.24.70

tasmātsarvaprayatnena gopanīyaṃ nidhānavat //
sukṛtaṃ kīrtanādvyarthaṃ bhavedbhasmahutaṃ tathā

4.24.71

niścitaṃ viśvanāthena preritena tvayā'nagha //
kṛtaṃ hi kṛtakṛtyena prāsādādiha vedmyaham

4.24.72

vṛddhakāleśvaraṃ nāma liṃgametanmahīpate //
jānīhyanādisaṃsiddhaṃ nimittaṃ kiṃtu vai bhavān

4.24.73

darśanātsparśanāttasya pūjanācchravaṇānnateḥ //
vṛddhakāleśaliṃgasya sarvaṃ prāpnoti vāṃchitam

4.24.74

kūpaḥ kālodako nāma jarāvyādhivighātakṛt //
yadīya jalapānena mātuḥstanyamapānavān

4.24.75

kṛtakūpodakasnānaḥ kṛtaitalliṃgapūjanaḥ //
varṣeṇa siddhimāpnoti manobhilaṣitāṃ naraḥ

4.24.76

na kuṣṭhaṃ na ca visphoṭā naraṃghā na vicarcikā //
pītātspṛṣṭātpratiṣṭhaṃti kaphaḥ kālatamodakāt

4.24.77

nāgnimāṃdyaṃ naiva śūlaṃ na meho na pravāhikā //
na mūtrakṛcchraṃ nā pāmā pānāyasyāsya sevanāt

4.24.78

bhūtajvarāśca ye kecidye kecidviṣamajvarāḥ //
te kṣipramupaśāmyaṃti hyetatkūpodasevanāt

4.24.79

tavāgrato mama jarā palitaṃ ca yathāvidhi //
etatkūpodapānena kṣaṇānnaṣṭaṃ navo'bhavam

4.24.4.1.24.80

vṛddhakāleśvare liṃge sevitena daridratā //
nopasargā na vā rogā na pāpaṃ nāghajaṃ phalam

4.24.81

uttare kṛttivāsasya vārāṇasyāṃ prayatnataḥ //
vṛddhakāleśvaraṃ liṃgaṃ draṣṭavyaṃ siddhikāmukaiḥ

4.24.82

ityuktvā taṃ mahīpālaṃ haste dhṛtvā tapodhanaḥ //
sānaṃgalekhā rājñīkaṃ tasmim̐lliṃge layaṃ yayau

4.24.83

mahākāla mahākāla mahākāleti kīrtanāt //
śatadhā mucyate pāpairnātra kāryā vicāraṇā

4.24.84

itthaṃ bhavitrī te muktiḥ kaiṭabhārātidarśanāt //
bhogānbhuktvā bahuvidhānvaikuṃṭha nagare śubhe

4.24.85

iti saṃhṛṣṭatanūruhaḥ sa vipro bhagavattadgaṇavaktrato niśamya //
svamudarkamathārkakoṭiramyaṃ harilokaṃ parilokayāṃcakāra

4.24.86

// maitrāvaruṇiruvāca // //
lopāmudre sa vipreṃdro bhogānbhuktvā manoramān //
māyāpuryāṃ kṛtaprāṇatyāga puṇyabalena ca

4.24.87

vaikuṃṭhalokādāgatya pattane naṃdivardhane //
bhaumāni bhuktvā saukhyāni putrānutpādya suṃdarān //

4.24.88

teṣu rājyaṃ vinikṣipya prāpya vārāṇasīṃ purīm //
viśveśvaraṃ samārādhya nirvāṇapadamīyivān

4.24.89

etatpuṇyatamākhyānaṃ viprasya śivaśarmaṇaḥ //
śrutvā pāpavinirmukto jñānaṃ paramamṛcchati//

4.24.24

iti śrīskāṃde mahāpurāṇa ekāśītisāhasryāṃ saṃhitāyāṃ caturthe kāśīkhaṃḍe pūrvāddhe śivaśarmanirvāṇaprāpaṇaṃ nāma caturviṃśodhyāyaḥ

Original text: skandapurāṇam · Sanskrit Wikisource contributors · Sanskrit Wikisource · CC BY-SA 4.0

Esc