Skanda Purana · Chapter 4.15

agastiruvāca //
śṛṇu patni mahābhāge lopāmudre sadharmiṇi //
kathā viṣṇugaṇābhyāṃ ca kathitāṃ śivaśarmaṇe

śivaśarmovāca //
aho gaṇau vicitreyaṃ śrutā cāṃdramasī kathā //
uḍulokakathāṃ khyātaṃ viṣvagākhyānakovidau

gaṇāvūcatuḥ //
purā sisṛkṣataḥ sṛṣṭiṃ sraṣṭuraṃguṣṭhapṛṣṭhataḥ //
dakṣaḥ prajāvinirmāṇe dakṣo jātaḥ prajāpatiḥ//
ṣaṣṭirduhitarastasya tapolāvaṇyabhūṣaṇāḥ //
sarvalāvaṇyarohiṇyo rohiṇīpramukhāḥ śubhāḥ

tābhistaptvā tapastīvraṃ prāpya vaiśveśvarīṃ purīm //
ārādhito mahādevaḥ somaḥ somavibhūpaṇaḥ

yadā tuṣṭoyamīśāno dātuṃ varamathāyayau //
uvāca ca prasannātmā yācadhvaṃ varamuttamam

śaṃbhorvākyamathākarṇya ūcustāśca kumārikāḥ //
yadi deyo varo'smākaṃ varayogyāḥ sma śaṃkara

bhavatopi mahādeva bhavatāpaharo hi yaḥ //
rūpeṇa bhavatā tulyaḥ sa no bhartā bhavatviti

liṃgaṃ saṃsthāpya sumahannakṣatreśvara saṃjñitam //
vāraṇāyāstaṭe ramye saṃgameśvarasannidhau/

divyaṃ varṣa sahasraṃ tu puruṣāyitasaṃjñitam //
tapastaptaṃ mahattābhiḥ puruṣairapi duṣkaram

tatastuṣṭo hi viśveśo vyataradvaramuttamam //
sarvāsāmekapatnīnāmakatre(?) sthiracetasām

śrī viśveśvara uvāca // //
na kṣāṃtaṃ hi tapotyugrametadanyābhirīdṛśam //
purā'balābhistasmādvo nāma nakṣatramatra vai

puruṣāyitasaṃjñena taptaṃ yattapasādhunā //
bhavatībhistataḥ puṃstvamicchayā vo bhaviṣyati

jyotiścakre samaste'sminnagragaṇyā bhaviṣyatha //
meṣādīnāṃ ca rāśīnāṃ yonayo yūyamuttamāḥ

oṣadhīnāṃ sudhāyāśca brāhmaṇānāṃ ca yaḥ patiḥ //
patimatyo bhavatyopi tena patyā śubhānanāḥ

bhavatīnāmidaṃ liṃgaṃ nakṣatreśvara saṃjñitam //
pūjayitvā naro gaṃtā bhavatīlokamuttamam

upariṣṭānmṛgāṃkasya loko vastu bhaviṣyati //
sarvāsāṃ tārakāṇāṃ ca madhye mānyā bhaviṣyatha

nakṣatrapūjakā ye ca nakṣatravratacāriṇaḥ //
te vo loke vasiṣyaṃti nakṣatra sadṛśaprabhāḥ

nakṣatragraharāśīnāṃ bādhāsteṣāṃ kadācana //
na bhaviṣyaṃti ye kāśyāṃ nakṣatreśvaravīkṣakāḥ

agastya uvāca // //
atithitvamavāpa netrayorbudhalokaḥ śivaśarmaṇastvatha //
gaṇayorbhagaṇasya saṃkathāṃ kathayitro riti viṣṇucetasoḥ

śivaśarmovāca // //
kasya lokoyamatulo brūtaṃ śrībhagavadgaṇau //
pīyūṣabhānoriva me manaḥ prīṇayatetarām

// gaṇāvūcatuḥ // //
śivaśarmañchṛṇu kathāmetāṃ pāpāpahāriṇīm//
svargamārgavinodāya tāpatrayavināśinīm

yosau pūrvaṃ mahākāṃtirāvābhyāṃ parivarṇitaḥ //
sāmrājyapadamāpanno dvijarājastavāgrataḥ

dakṣiṇā rājasūyasya yena tribhuvanaṃ kṛtā //
tapastatāpa yotyugraṃ padmānāṃ daśatīrdaśa

atrinetrasamudbhūtaḥ pautro vai druhiṇasya yaḥ //
nāthaḥ sarvauṣadhīnāṃ ca jyotiṣāṃ patireva ca

nirmalānāṃ kalānāṃ ca śevadhiryaśca gīyate //
udyanparopatāpaṃ yaḥ svakarairgalahastayet

mudaṃkumudinīnāṃyastanoti jagatā saha //
digvadhū cāru śṛṃgāradarśanādarśamaṃḍalaḥ

kimanyairguṇasaṃbhārairatopi na samaṃ vidhoḥ //
nijottamāṃge sarvajñaḥ kalāṃ yasyāvataṃsayet

bṛhaspatessa vai bhāryāmaiśvaryamadamohitaḥ //
purohitasyāpigurorbhrāturāṃgirasasya vai

jahāra tarasā tārāṃ rūpavānrūpaśālinīm//
vāryamāṇopi gīrvāṇairbahudevarṣibhiḥ punaḥ

nāyaṃ kalānidherdoṣo dvijarājasya tasya vai //
hitvā trinetraṃ kāmena kasya no khaḍitaṃ manaḥ

dhvāṃtametadabhitaḥ prasāriyattacchamāya vidhināvinirmitam//
dīpabhāskarakarāmahauṣadhaṃ nādhipatya tamasastukiṃcana

ādhipatyamadamohitaṃ hitaṃ śaṃsitaṃ spṛśati no harerhitam //
durjanavihitatīrthamajjanaiḥ śuddhadhīriva viruddhamānasam

dhigdhigetadadhikarddhi ceṣṭitaṃ caṃkramekṣaṇavilakṣitaṃ yataḥ //
vīkṣate kṣaṇamacārucakṣuṣā ghātitena vipadaḥpadena ca

kaḥ kāmena na nirjitastrijagatāṃ puṣpāyudhenāpyaho kaḥ krodhasyavaśaṃgato nanaca ko lobhena saṃmohitaḥ //
yoṣillocanabhallabhinnahṛdayaḥ ko nāptavānāpadaṃ ko rājyaśriyamāpyanāṃdhapadavīṃ yātopi sallocanaḥ

ādhipatyakamalāticaṃcalā prāpyatāṃ ca yadihārjitaṃ kila //
niścalaṃ sadasaduccakairhitaṃ kāryamāryacaritaiḥ sadaiva tat

na yadāṃgirase tārāṃ sa vyasarjayadulbaṇaḥ //
rudrotha pārṣṇiṃ jagrāha gṛhītvājagavaṃ dhanuḥ

tena brahmaśironāma paramāstraṃ mahātmanā //
utsṛṣṭaṃ devadevāyatena tannāśitaṃ tataḥ

tayostadyuddhamabhavadghoraṃ vai tārakāmayam //
tatastvakāṃḍa brahmāṃḍa bhaṃgādbhītobhavadvidhiḥ

nivārya rudraṃ samarātsaṃvartānalavarcasam //
dadāvāṃgirase tārāṃ svayameva pitāmahaḥ

athāṃtargarbhamālokya tārāṃ prāha bṛhaspatiḥ //
madīyāyāṃ na te yonau garbho dhāryaḥ kathaṃcana

iṣīkāstaṃbamāsādya garbhaṃ sā cotsasarja ha //
jātamātraḥ sa bhagavāndevānāmākṣipadvapuḥ

tataḥ saṃśayamāpannāstārāmūcuḥ surottamāḥ //
satyaṃ būhi sutaḥ kasya somasyātha bṛhaspateḥ

pṛcchamānā yadā devai rnāha tārā'tisatrapā //
tadā sā śaptumārabdhā kumāreṇātitejasā

taṃ nivārya tadā brahmā tārāṃ papraccha saṃśayam//
provāca prāṃjaliḥ sā taṃ somasyeti pitāmaham

tadā sa mūrdhnyupāghrāya rājā garbhaṃ prajāpatiḥ //
budha ityakaronnāma tasya bālasya dhīmataḥ

tataśca sarvadevebhyastejorūpabalādhikaḥ //
budhaḥ somaṃ samāpṛcchaya tapase kṛtaniścayaḥ

jagāma kāśīṃ nirvāṇarāśiṃ viśveśapālitām //
tatra ligaṃ pratiṣṭhāpya sa svanāmnā budheśvaram

tapaścacāra cātyugramugraṃ saṃśīlayanhṛdi //
varṣāṇāmayutaṃ bālo bāleṃdutilakaṃ śivam

tato viśvapatiḥ śrīmānviśveśo viśvabhāvanaḥ //
budheśvarānmahāliṃgādāvirāsīnmahodayaḥ

uvāca ca prasannātmā jyotīrūpo maheśvaraḥ //
varaṃ brūhi mahābuddhe budhānya vibudhottamaḥ

tavānenāti tapasā liṃgasaṃśīlanena ca //
prasannosmi mahāsaumya nādeyaṃ tvayi vidyate

iti śrutvā vacaḥ sotha meghagaṃbhīra niḥsvanam//
avagrahaparimlāna sasyasaṃjīvanopamam

unmīlyalocane yāvatpuraḥ paśyati bālakaḥ //
tāvalliṃge dadarśātha tryaṃbakaṃ śaśiśekharam

budha uvāca // //
namaḥ pūtātmane tubhyaṃ jyotīrūpa namostu te //
viśvarūpa namastubhyaṃ rūpātītāya te namaḥ

namaḥ sarvārti nāśāya praṇatānāṃ śivātmane //
sarvajñāya namastubhyaṃ sarvakartre namostu te

kṛpālave namastubhyaṃ bhaktigamyāya te namaḥ //
phaladātre ca tapasāṃ taporūpāya te namaḥ

śaṃbho śivaśivākāṃta śāṃtaśrī kaṃṭhaśūlabhṛt //
śaśiśekharaśarveśa śaṃkareśvara dhūrjaṭe

pinākapāṇe giriśa śitikaṃṭha sadāśiva //
mahādeva namastubhyaṃ devadeva namostu te

stutikartuṃ na jānāmi stutipriya maheśvara //
tava pādāṃbujadvaṃdve nirdvaṃdvā bhaktirastu me

ayameva varo nātha prasannosi yadīśvara //
nānyaṃ varaṃ vṛṇe tvattaḥ karuṇāmṛtavāridhe

tataḥ prāha maheśānastatstutyā paritoṣitaḥ //
rauhiṇeya mahābhāga saumyasaumyavaconidhe

nakṣatralokādupari tava loko bhaviṣyati //
madhye sarvagrahāṇāṃ ca saparyāṃ lapsyase parām

tvayedaṃ sthāpitaṃ liṃgaṃ sarveṣāṃ buddhidāyakam //
durbuddhiharaṇaṃ saumya tvallokavasatipradam

ityuktvā bhagavāñchaṃbhustatraivāṃtaradhīyata //
budhaḥ svarlokamagamaddevadevaprasādataḥ

gaṇāvūcatuḥ // //
kāśyāṃ budheśvarasamarcanalabdhabuddhiḥ saṃsārasiṃdhumadhigamya naro hyagādham //
majjenna sajjanavilocana caṃdrakāṃtiḥ kāṃtānanastvadhivasecca budhe'tra loke

caṃdreśvarātpūrvabhāge dṛṣṭvā liṃgaṃ budheśvaram //
na buddhyā hīyate jaṃturaṃtakālepi jātucit

gaṇau yāvatkathāmitthaṃ cakrāte budhalokagām //
tāvadvimānaṃ saṃprāptaṃ śukralokamanuttamam

//
iti śrī skāṃde mahāpurāṇa ekāśītisāhasryāṃ saṃhitāyāṃ caturthe kāśīkhaṃḍe pūrvārddhe nakṣatrabudhalokayorvarṇanaṃ nāma paṃcadaśodhyāyaḥ