Skanda Purana · Verses 3.6-3

// ṛṣaya ūcuḥ // //
dvaipāyanavineya tvaṃ sūta paurāṇikottama //
devīpattanaparyaṃtaṃ cakratīrthamanuttamam

ityabravīḥ purāsmākamataḥ pṛcchāma kiṃcana //
devīpuraṃ hi tatkutra yadantaṃ cakratīrthakam

devīpattana mityākhyā kathaṃ tasyābhavattathā //
śrīrāmasetumūle ca snātānāṃ pāpināmapiḥ

kīdṛśaṃ vā bhavetpuṇyaṃ cakratīrthe tathaiva ca //
etaccānyānviśe ṣāṃśca brūhi paurāṇikottama

// śrīsūta uvāca // //
sarvametatpravakṣyāmi śṛṇudhvaṃ munipuṃgavāḥ //
paṭhatāṃ śṛṇvatāṃ caitadākhyānaṃ pāpanāśa nam

yatra pāṣāṇanavakaṃ sthāpayitvā raghūdvahaḥ //
babandha prathamaṃ setuṃ samudre maithilīpatiḥ

devīpuraṃ tu tatraiva yadantaṃ cakratīrthakam //
devīpattanamityākhyā yathā tasya samāgatā // /७ //
tadbravīmi muniśreṣṭhāḥ śṛṇudhvaṃ śraddhayā saha //
purā devāsure yuddhe devairnāśitaputriṇī //
ditiḥ provāca tanayāmātmanaḥ śokamohitā

// ditiruvāca // //
yāhi putri tapaḥ kartuṃ tapovanamanuttamam

putrārthaṃ tava suśroṇi niyatā niyatendriyā //
indrādayo na śiṣyeranyena putreṇa vai surāḥ

uditā tanayā caivaṃ jananyā tāṃ praṇamya sā //
svīkṛtya māhiṣaṃ rūpaṃ vanaṃ pañcāgnimadhyagā

tapo'tapyata sā ghoraṃ tena lokāścakaṃpire //
tasyāṃ tapaḥ prakurvaṃtyāṃ trilokyāsīdbhayāturā

indrādayaḥ sura gaṇā mohamāpurdvijottamāḥ //
supārśvastapasā tasyā muniḥ kṣubdho'vadattu tām

// supārśva uvāca // //
parituṣṭo'smi suśroṇi putrastava bhaviṣyati //
mukhena mahiṣākāro vapuṣā nararūpavān

mahiṣo nāmaputraste bhaviṣyatyativīryavān //
pīḍayiṣyati yaḥ svargaṃ devendraṃ ca sasainikam

supārśvastvevamuktvā tāṃ vinivārya tapastathā //
āgacchadātmano lokamanunīya tapasvinīm

atha jajñe sa mahiṣo yathoktaṃ brahmaṇā purā //
vyavarddhata mahāvīryaḥ parvaṇīva mahodadhiḥ

tataḥ putro vipracittervidyunmālyasurāgraṇīḥ //
anye'pyasuravaryāste saṃti ye bhūtale dvijāḥ

te sarve mahiṣasyāsya śrutvā dattavaraṃ mudā //
samāgamya muniśreṣṭhāḥ prāvadanmahiṣāsuram

svargādhipatyamasmākaṃ pūrva masīnmahāmate //
devairviṣṇuṃ samāśritya rājyaṃ no hṛtamojasā

tadrājyamānaya valādasmākaṃ mahiṣāsura //
vīryaṃ prakaṭayasvādya prabhāvamapi cātmanaḥ

atulyabalavīryastvaṃ brahmadattavaroddhataḥ//
pulomajāpatiṃ yuddhe jahi devagaṇaiḥ saha

danujairevamukto'sau yoddhukāmo'maraiḥ saha//
mahā vīryo'tha mahiṣaḥ prayayāvamarāvatīm

devānāmasurāṇāṃ ca saṃvatsaraśataṃ raṇam //
purā babhūva vipreṃdrāstumulaṃ romaharṣaṇam

devavṛndaṃ tato bhī tyā puraskṛtya purandaram//
kāṃdiśīkamabhūdviprā brahmāṇaṃ ca yayau tadā

brahmā tānamarāsarvānsamādāya yayau punaḥ//
nārāyaṇaśivau yatra vartete viśvapālakau

tatra gatvā namaskṛtya stutvā stotrairanekaśaḥ //
brahmā nivedayāmāsa mahiṣāsuraceṣṭitam

surāṇāmasuraiḥ pīḍāṃ devayoḥ śaṃbhukṛṣṇayoḥ //
iṃdrāgniyamasūryeṃdukuberavaruṇādikān

nirākṛtyādhikāreṣu teṣāṃ tiṣṭhatyayaṃ svayam //
anyeṣāṃ devavṛṃdānāmadhikārepi tiṣṭhati

nirastaṃ devavṛṃdaṃ tatsvarlokādavanītale //
manuṣyavadvicarate mahiṣāsurabādhitam

etajjñāpayituṃ devau yuvayorahamāgataḥ//
sārddhaṃ deva gaṇairatra rakṣataṃ tānsamāgatān

brahmaṇo vacanaṃ śrutvā rameśvaramaheśvarau //
kopātkarālavadanau duṣprekṣyau tau babhūvatuḥ

atyantakopajvalitānmukhādviṣṇoratha dvijāḥ //
niścakrāma mahattejaḥ śaṃbhoḥ sraṣṭustathaiva ca

apareṣāṃ surāṇāṃ ca dehādiṃdraśarīrataḥ //
tejaḥ samudabhūtkrūraṃ tadekaṃ samajāyata

teṣāṃ tu tejasāṃ rāśirjvalatparvatasaṃnibhaḥ //
dadṛśe devavṛṃdaistairjvālāvyāptadigaṃtaraḥ

tejasāṃ samudāyo'sau nārī kāci dabhūttadā //
śivatejo mukhamabhūdviṣṇutejo bhujau dvijāḥ

brahmatejastu caraṇau madhyamaiṃdreṇa tejasā //
yamasya tejasā keśāḥ kucau caṃdrasya tejasā

jaṃghorū kalpitau viprā varuṇasya tu tejasā //
nitaṃbaḥ pṛthivītejaḥ pādāṃgulyo'rkatejasā

karāṃgulyo vasūnāṃ ca tejasā kalpitāstathā //
kuberatejasā viprā nāsikāparikalpitā

navaprajāpatīnāṃ ca tejasā daṃtapaṃktayaḥ //
cakṣurdvayaṃ samajani havyavāhanatejasā //

ubhe saṃdhye bhruvau jāte śravaṇe vāyutejasā //
itareṣāṃ ca devānāṃ tejobhiratidāruṇaiḥ

kṛtānyāvayavā nārī durgā paramabhāsvarā //
babhūva durdharṣatarā sarvairapi surāsuraiḥ

sarvavṛṃdārakānīkatejaḥsaṃghasamudbhavā //
tāṃ dṛṣṭvā prītimāpuste devā mahiṣabādhitāḥ

tato rudrā dayo devā viniṣkṛṣyāyudhānnijāt //
āyudhāni dadustasyai śūlādīni dvijottamāḥ

bhūṣaṇāni dadustasyai vastramālyāni caṃdanam //
sāpi devī tadā vastrairbhūṣaṇaiścaṃdanādibhiḥ

kusumairāyudhairhārairbhūṣitā paricārakaiḥ //
sāṭṭahāsaṃ pramuṃcaṃtī bhairavī bhairavasvanā

nanāda kaṃpayatīva rodasī devasevitā //
devyā bhairavanādena cacāla sakalaṃ jagat

siṃhavāhanamārūḍhāṃ devīṃ tāmamarāstadā //
munayaḥ siddhagaṃdharvāstuṣṭuvurjayaśa bdataḥ

atibhīṣaṇanādena devyāḥ kṣubdhaṃ jagattrayam //
dṛṣṭvā devārayo daityāḥ samuttasthurudāyudhāḥ

mahiṣo'pi mahākrodhātsamudyata mahāyudhaḥ //
taṃ śabdamavalakṣyātha yayāvasurasaṃvṛtaḥ

vyalokayattato devīṃ tejovyāptajagattrayīm //
sāyudhānaṃtabāhvāḍhayāṃ nādakaṃpitabhūtalām

kṣobhitāśeṣaśeṣādimahānāgaparaṃparām //
vilokya devīmasurāḥ samanahyannudāyudhāḥ

tato devyā tayā sārddhamasurāṇāmabhūdraṇaḥ //
astraiḥ śastraiḥ śaraiścakrairgadābhirmusalairapi

gajāśvarathapādātairasaṃkhyeyairmahāvalaḥ //
mahiṣo yuyudhe tatra devyā sākamariṃdamaḥ

lakṣako ṭisahasrāṇi pradhānāsurayūthapāḥ //
ekaikasya tu senāyāsteṣāṃ saṃkhyā na vidyate

te sarve yugapaddevīṃ śastrairāvavrurojasā //
sāpi devī tato bhīmā daityamuktāstrasaṃcayam

bibheda līlayā bāṇaiḥ svakārmukaviniḥsṛtaiḥ //
sasarja daityakāyeṣu bāṇapūgānyanekaśaḥ

devyāśrayabalā ddevā nirbhayā daityayūthapaiḥ //
yuyudhuḥ saṃyuge śastrairastrairapyāyudhāṃtaraiḥ

tato devā balotsiktā devīśaktyupabṛṃhitāḥ //
niḥśeṣamasurānsarvānāyu dhairniramūlayan

svasainye tu kṣayaṃ yāte saṃkṣubdho mahiṣāsuraḥ //
cāpamādāya vegena vikṛṣya ca mahāsvanam

saṃdhāya mumuce bāṇāndeva sainyeṣu bhūsurāḥ //
iṃdre tu daśasāhasraṃ yame paṃcasahasrakam

varuṇe cāṣṭasāhasraṃ kubere ṣaṭsahasrakam //
sūrye caṃdre ca vahnau ca vāyau vasuṣu cāśvinoḥ

anyeṣvapi ca deveṣu mahiṣo dānaveśvaraḥ //
pratyekamayutaṃ bāṇānmumuce balināṃ varaḥ

palāyaṃte tato devā mahiṣāsuramardditāḥ //
devīṃ śaraṇamājagmustrāhitrāhītivādinaḥ

tato devī gaṇānsvasya bhūtavetālakādikān //
yūyaṃ nāśayata kṣipramāsuraṃ balamityaśāt ///

ahaṃ tu mahiṣaṃ yuddhe yodhayāmi valoddhatam //
tato devyā gaṇaiḥ sarvamāsuraṃ kṣatamāśu vai

/
tataḥ sainyaṃ kṣayaṃ nīte gaṇai rdevīpracoditaiḥ //
yoddhukāmaḥ sa mahiṣo gaṇaiḥ sākaṃ vyatiṣṭhata

atrāṃtare mahānādaḥ sucakṣuśca mahāhanuḥ //
mahācaṃḍo mahābhakṣo mahodarama hotkaṭau

pañcāsyaḥ pādacūḍaśca bahunetraḥ prabāhukaḥ //
ekākṣastvekapādaśca bahupādo'pyapādakaḥ

ete cānye ca bahavo mahiṣāsura maṃtriṇaḥ //
yoddhukāmā raṇe devyāḥ puratastvavatasthire

siṃhaṃ vāhanamāruhya tato devī manojavam //
pralayāṃbudanirghoṣaṃ cāpamādāya bhairavam //

visphoṭya mumuce bāṇānvajravegasamānyudhi //
daśalakṣagajaiścāpi śatalakṣaiśca vājibhiḥ

śatalakṣai rathaiścāpi lakṣāyutapadātibhiḥ //
yukto mahāhanurdaityo devyā yudhi nipātitaḥ

sainye ca tasya nihatā devyā bāṇairdvijottamāḥ //
lakṣakoṭisahasrāṇi pradhānāsuranāyakāḥ

mahiṣasya hi vidyante mahābalaparākramāḥ //
ekaikasya pradhānasya caturaṅgabalaṃ tathā

mahāhanoryathā viprāstathaivāsti mahadbalam //
tatsarvaṃ nihataṃ devyā śaraiḥ kāṃcanapuṃkhitaiḥ

yāmamātreṇa vipreṃdrāstadadbhutamivābhavat

//
iti śrīskāṃde mahāpurāṇa ekāśītisāhasryāṃ saṃhitāyāṃ tṛtīye brahmakhaṇḍe setumāhātmye cakratīrthapraśaṃsāyāṃ devīpurābhidhānakathane devīmahiṣāsurayuddhavarṇanaṃ nāma ṣaṣṭho'dhyāyaḥ