Skanda Purana · Chapter 3.49

// śrīsūta uvāca // //
athātaḥ saṃpravakṣyāmi rāmanāthasya śūlinaḥ //
stotrādhyāyaṃ mahāpuṇyaṃ śṛṇuta śraddhayā dvijāḥ //

rāmaḥ pratiṣṭhite liṃge tuṣṭāva parameśvaram //
lakṣmaṇo jānakī sītā sugrīvādyāḥ kapīśvarāḥ

brahmaprabhṛtayo devāḥ kumbhajādyā maharṣayaḥ //
astuvanbhaktisaṃyuktāḥ pratyekaṃ rāghaveśvaram

tadvakṣyāmyānupūrvyeṇa śṛṇutādarapūrvakam //
etacchravaṇamātreṇa muktaḥ syā nmānavo dvijāḥ

// śrīrāma uvāca // //
namo mahātmane tubhyaṃ mahāmāyāya śūline //
svapadāṃbujabhaktārtihāriṇe sarpa hāriṇe

namo devādhidevāya rāmanāthāya sākṣiṇe //
namo vedāṃtavedyāya yogināṃ tattvadāyine

sarvadānaṃdapūrṇāya viśvanāthāya śaṃbhave //
namo bhaktabhayacchedahetupādābjareṇave

namaste'khilanāthāya namaḥ sākṣātparātmane //
namaste'dbhutavīryāya mahāpātakanāśine //

kālakālāya kālāya kālātītāya te namaḥ //
namo'vidyānihaṃtre te namaḥ pāpaharāya ca

namaḥ saṃsārataptānāṃ tāpanāśaikahetave //
namo madbrahmahatyāvināśine ca viṣāśine

namaste pārvatīnātha kailāsanilayāvyaya //
gaṃgādhara virūpākṣa māṃ rakṣa sakalāpadaḥ

tubhyaṃ pinākahastāya namo madanahāriṇe //
bhūyobhūyo namastubhyaṃ sarvāvasthāsu sarvadā

// lakṣmaṇa uvāca // //
namaste rāmanāthāya tripuraghnāya śaṃbhave //
pārvatījīviteśāya gaṇeśaskandasūnave

namaste sūryacadrāgnilocanāya kapardine //
namaḥ śivāya somāya mārkaṃḍeya bhayacchide

namaḥ sarvaprapaṃcasya sṛṣṭisthityaṃtahetave //
nama ugrāya bhīmāya mahādevāya sākṣiṇe

sarvajñāya vareṇyāya varadāya varāya te //
śrīkaṇṭhāya namastubhyaṃ paṃcapātakabhedine

namaste'stu parānaṃdasatyavijñānarūpiṇe //
namaste bhavarogaghna snāyūnāṃ pataye namaḥ //

pataye taskarāṇāṃ te vanānāṃ pataye namaḥ //
gaṇānāṃ pataye tubhyaṃ viśvarūpāyasākṣiṇe

karmaṇā preritaḥ śambho janiṣye yatrayatra tu //
tatratatra padadvaṃdve bhavato bhaktirastu me

asanmārge ratirmā bhūdbhavataḥ kṛpayā mama //
vaidikācāramārge ca ratiḥ syādbhavate namaḥ

//
// sītovāca // //
paramakāraṇa śaṃkara dhūrjaṭe girisutāstanakuṃkumaśobhita //
mama patau paridehi matiṃ sadā na viṣamāṃ parapūruṣagocarām //

gaṃgādhara virūpākṣa nīlalohita śaṃkara //
rāmanātha namastubhyaṃ rakṣa mā karuṇākara

namaste devadeveśa namaste karuṇālaya ///
namaste bhavabhītānāṃ bhavabhītivimardana

nātha tvadīyacaraṇāṃbujaciṃtanena nirddhūya bhāskarasutādbhayamāśu śambho //
nityatvamāśu gatavānsa mṛkaṃḍuputraḥ kiṃ vā na sidhyati tavāśrayaṇātpareśa

pareśaparamānaṃda śaraṇāgatapālaka //
pātivratyaṃ mama sadā dehi tubhyaṃ namonamaḥ //

// hanūmānuvāca // //
devadeva jagannātha rāmanātha kṛpānidhe //
tvatpādāṃbhoruhagatā niścalā bhaktirastu me

yaṃ vinā na jagatsattā tadbhānamapi no bhavet//
namaḥ sadbhānarūpāya rāmanāthāya śaṃbhave

aṃgada uvāca // //
yasya bhāsā jagadbhānaṃ yatprakāśaṃ vinā jagat //
na bhāsate namastasmai rāmanāthāya śaṃbhave

// jāṃbuvānuvāca // //
sarvānaṃdo yadānaṃdo bhāsate paramārthataḥ //
namo rāmeśvarāyāsmai paramānaṃdarūpiṇe

// nīla uvāca // //
yaddeśakāladigbhedairabhinnaṃ sarvadā dvayam //
tasmai rāmeśvarāyāsmai namo'bhinnasva rūpiṇe

// nala uvāca // //
brahmaviṣṇumaheśānā yadavidyāvijṛṃbhitāḥ //
namo'vidyāvihīnāya tasmai rāmeśvarāya te

// kumuda uvāca // //
yastvarūpāparijñānātpradhānaṃ kāraṇatvataḥ //
kalpitaṃ kāraṇāyāsmai rāmanāthāya śaṃbhave

// panasa uvāca // //
jāgratsvapnasuṣuptyādiyadavidyāvijṛṃbhitam //
jāgradādivihīnāya namo'smai jñānarūpiṇe

// gaja uvāca // //
yatsvarūpāparijñānātkāryāṇāṃ paramā ṇavaḥ //
kalpitāḥ kāraṇatvena tārkikāpasadairvṛthā

tamahaṃ paramānaṃdaṃ rāmanāthaṃ maheśvaram //
ātmarūpatayā nityamupāse sarvasākṣiṇam //

// gavākṣa uvāca // //
ajñānapāśabaddhānāṃ paśūnāṃ pāśamocakam //
rāmeśvaraṃ śivaṃ śāṃtamupaimi śaraṇaṃ sadā

//
// gavaya uvāca // //
sādhvastajagadādhāraṃ caṃdracūḍamumāpatim //
rāmanāthaṃ śivaṃ vande saṃsārāmayabheṣajam

//
śarabha uvāca // //
aṃtaḥkaraṇamātmeti yadajñānādvimohitaiḥ //
bhaṇyate rāmanāthaṃ tamātmānaṃ praṇamāmyaham

// gandhamādana uvāca // //
rāmanāthamumānāthaṃ gaṇanāthaṃ ca tryaṃbakam //
sarvapātakaśuddhyarthamupāse jagadīśvaram

// sugrīva uvāca // //
saṃsārāṃbhodhi madhye māṃ janmamṛtyujale bhaye //
putradāradhanakṣetravīcimālāsamākule

majjadbrahmāṃḍakhaṃḍe ca patitaṃ nāptapārakam //
krośaṃtamavaśaṃ dīnaṃ viṣayavyā lakātaram

vyādhinakrasamudvignaṃ tāpatrayajhaṣārtidam //
māṃ rakṣa girijānātha rāmanātha namo'stu te

// vibhīṣaṇa uvāca // //
saṃsāravanamadhye māṃ vinaṣṭanijamārgake //
vyādhicaure krodhasiṃhe janmavyāghre layorage

bālyayauvanavārdhakyamahābhīmāṃdhakūpake //
krodherṣyā lobhavahnau ca viṣayakrūraparvate

trāsabhūkaṃṭakāḍhye ca sīdaṃtamadhunāṃdhakam //
śobhanāṃ padavīṃ śaṃbho naya rāmeśvarādhunā

// sarve vānarā ūcuḥ // //
niṃdyāniṃdyeṣu sarvatra janitvā yoniṣu prabho //
kuṃbhīpākādinarake patitvā ca punastathā

janitvā ca punaryonau karmaśeṣeṇa kutsite //
saṃsāre patitānasmānrāmanātha dayānidhe

anāthānvivaśāndīnānkrośataḥ pāhi śaṃkara //
namastestu dayāsiṃdho rāmanātha maheśvara

// brahmovāca // //
namaste lokanāthāya rāmanāthāya śaṃbhave //
prasīda mama sarveśa madavidyāṃ vināśaya

//
// iṃdra uvāca // //
yasya śaktirumā devī jaganmātā trayīmayī //
tamahaṃ śaṃkaraṃ vaṃde rāmanāthamumāpatim

// yama uvāca // //
putrau gaṇeśvaraskaṃdau vṛṣo yasya ca vāhanam //
taṃ vai rāmeśvaraṃ seve sarvājñānanivṛttaye

// varuṇa uvāca // //
yasya pūjāprabhāvena jita mṛtyurmṛkaṃḍujaḥ//
mṛtyuṃjayamupāse'haṃ rāmanāthaṃ hṛdā tu tam

// kubera uvāca // //
īśvarāya lasatkarṇakuṃḍalābharaṇāya te //
lākṣāruṇaśarīrāya namo rāmeśvarāya vai

// āditya uvāca // //
namaste'stu mahādeva rāmanātha triyaṃbaka //
dakṣādhvaravināśāya namaste pāhi māṃ śiva

// soma uvāca // //
namaste bhasmadigdhāya śūline sarpamāline //
rāmanātha dayāṃbhodhe smaśānanilayāya te

// agniruvāca // //
indrādyakhiladikpālasaṃsevitapadāṃbuja //
rāmanāthāya śuddhāya namo digvāsase sadā

// vāyuruvāca // //
harāya harirūpāya vyāghracarmāṃbarāya ca //
rāmanātha namastubhyaṃ mamābhīṣṭaprado bhava

// bṛhaspatiruvāca // //
ahaṃtāsākṣiṇe nityaṃ pratyagadvayavastune //
rāmanātha mamājñānamāśu nāśaya te namaḥ

//
// śukra uvāca // //
vaṃcakānāmalabhyāya mahāmaṃtrārtharūpiṇe //
namo dvaitavihīnāya rāmanāthāya śaṃbhave

// aśvināvūcatuḥ // //
ātmarūpatayā nityaṃ yogināṃ bhāsate hṛdi //
ananya bhānavedyāya namaste rāghaveśvara

// agastya uvāca // //
ādideva mahādeva viśveśvara śivāvyaya //
rāmanāthāṃbikānātha prasīda vṛṣa bhadhvaja

aparādhasahasraṃ me kṣamasva vidhuśekhara //
mamāhamiti putrādāvahaṃtāṃ mama mocaya

// sutīkṣṇa uvāca // //
kṣetrāṇi ratnāni dhanāni dārā mitrāṇi vastrāṇi gavāśvaputrāḥ //
naivopakārāya hi rāmanātha mahyaṃ prayaccha tvamato viraktim

// viśvāmitra uvāca // //
śrutāni śāstrāṇyapi niṣphalāni trayyapyadhītā viphalaiva nūnam //
tvayīśvare cenna bhaveddhi bhaktiḥ śrīrāmanāthe śiva mānuṣasya

//
// gālava uvāca // //
dānāni yajñā niyamāstapāṃsi gaṃgāditīrtheṣu nimajjanāni //
rāmeśvaraṃ tvāṃ na namaṃti ye tu vyarthāni teṣāmiti niścayo'tra

// vasiṣṭha uvāca // //
kṛtvāpi pāpānyakhilāni lokastvāmetya rāmeśvara bhaktiyuktaḥ //
nameta cettāni layaṃ vrajeyuryathāṃdhakāro ravitejasā'ddhā

// atriruvāca // //
dṛṣṭvā tu rāmeśvaramekadāpi spṛṣṭvā namaskṛtya bhavaṃtamīśam //
punarna garbhaṃ sa naraḥ prayāyātkiṃ tvadvayaṃ te labhataṃ svarūpam

aṃgirā uvāca //
yo rāmanāthaṃ manujo bhavaṃtamupetya baṃdhūnpraṇamansmareta //
saṃtārayettānapi sarvapāpātkima dbhutaṃ tasya kṛtārthatāyām

// gautama uvāca // //
śrīrāmanātheśvara gūḍhamettadrahasyabhūtaṃ paramaṃ viśokam //
tvatpādamūlaṃ bhajatāṃ nṛṇāṃ ye sevāṃ prakurvaṃti hi te'pi dhanyāḥ

// śatānaṃda uvāca // //
vedāṃtavijñānarahasyavidbhirvijñeyametaddhi mumukṣubhistu //
śāstrāṇi sarvāṇi vihāya deva tvatsevanaṃ yadraghuvīranātha

// bhṛguruvāca // //
rāmanātha tava pādapaṃkajaṃ dvaṃdvaciṃtanavidhūtakalmaṣaḥ //
nirbhayaṃ vrajati satsukhādvayaṃ suprabhaṃ tvatha amoghaciddhanam

// kutsa uvāca // //
rāmanātha tava pādasevanaṃ bhogamokṣavaradaṃ nṛṇāṃ sadā //
rauravādinarakapraṇāśanaṃ kaḥ pumānna bhajate rasagrahaḥ

// kāśyapa uvāca // //
rāmanātha tava pādasevināṃ kiṃ vratairuta tapobhiradhvaraiḥ //
vedaśāstra japacintayā ca kiṃ svargasindhupayasāpi kiṃ phalam

śrīrāmanātha tvamāgatya śīghraṃ mamotkrāṃtikāle bhavānyā ca sākam //
māṃ prāpaya svātmapādāravindaṃ viśokaṃ vimohaṃ sukhaṃ citsvarūpam

// gandharvā ūcuḥ // //
rāmanātha tvamasmākaṃ bhajatāṃ bhavasāgare //
apāre duḥkhakallole na tvattonyā gatirhi naḥ

// kinnarā ūcuḥ // //
rāmanātha bhavāraṇye vyādhivyāghrabhayānake //
tvāmaṃtareṇa nāsmākaṃ padavīdarśako bhavet

// yakṣā ūcuḥ // //
rāmanātheṃdriyārātibādhā no duḥsahā sadā //
tānvijetuṃ sahāyastvamasmākaṃ bhava dhūrjaṭe

// nāgā ūcuḥ // //
acintyamahimānaṃ tvā rāmanātha vayaṃ katham//
stotumalpadhiyaḥ śaktā bhaviṣyāmoṃ'bikāpate //

// kiṃpuruṣā ūcuḥ // //
nānāyonau ca jananaṃ maraṇaṃ cāpyanekaśaḥ //
vināśaya tathā'jñānaṃ rāmanātha namo'stu te

// vidyādharā ūcuḥ // //
aṃbikāpataye tubhyamasaṃgāya mahātmane//
namaste rāmanāthāya prasīda vṛṣabhadhvaja

// vasava ūcuḥ // //
rāmanāthagaṇeśāya gaṇavṛṃdārcitāṃghraye //
gaṃgādharāya guhyāya namaste pāhi naḥ sadā

// viśvedevā ūcuḥ // //
jñaptimātraikaniṣṭhānāṃ muktidāya suyoginām //
rāmanāthāya sāṃbāya namo'smānrakṣa śaṃkara

// maruta ūcuḥ // //
paratattvāya tattvānāṃ tattvabhūtāya vastutaḥ //
namaste rāmanāthāya svayaṃbhānāya śaṃbhave

// sādhyā ūcuḥ // //
svātiriktavihīnāya jagatsattāpradāyine //
rāmeśvarāya devāya namo'vidyā vibhedine

// sarve devā ūcuḥ // //
saccidānaṃdasaṃpūrṇaṃ dvaitavastuvivarjitam //
brahmātmānaṃ svayaṃbhānamādimadhyāṃtavarjitam

avikriyamasaṃgaṃ ca pariśuddhaṃ sanātanam //
ākāśādiprapaṃcānāṃ sākṣibhūtaṃ parāmṛtam

pramātītaṃ pramāṇānāmapi bodhapradāyinam//
āvirbhāvatirobhāva saṃkocarahitaṃ sadā

svasminnadhyastarūpasya prapaṃcasyāsya sākṣiṇam //
nirlepaṃ paramānaṃdaṃ nirastasakalakriyam

bhūmānaṃdaṃ mahātmānaṃ cidrūpaṃ bhogavarjitam //
rāmanāthaṃ vayaṃ sarve svapātakaviśuddhaye

cintayāmaḥ sadā citte svātmānaṃdabubhutsavaḥ //
rakṣāsmānkaruṇāsindho rāma nātha namo'stu te

/
rāmanāthāya rudrāya namaḥ saṃsārahāriṇe //
brahmaviṣṇvādirūpeṇa vibhinnāya svamāyayā

vibhīṣaṇasacivā ūcuḥ //
varadāya vareṇyāya trinetrāya triśūline //
yogidhyeyāya nityāya rāmanāthāya te namaḥ

// sūta uvāca // //
iti rāmādibhiḥ sarvaiḥ stuto rāmeśvaraḥ śivaḥ //
prāha sarvānsamāhūya rāmādīndvijasattamāḥ

rāmarāma mahābhāga jānakīramaṇa prabho //
saumitre jānaki śubhe he sugrīva mukhāstathā

anye brahmamukhā yūyaṃ śṛṇudhvaṃ susamāsthitāḥ //
stotrādhyāyamimaṃ puṇyaṃ yuṣmābhiḥ kṛtamādarāt

ye paṭhaṃti ca śṛṇvaṃti śrāvayaṃti ca mānavāḥ // //
madarcanaphalaṃ teṣāṃ bhaviṣyati na saṃśayaḥ

rāmacaṃdradhanuṣkoṭisnānapuṇyaṃ ca vai bhavet //
varṣamekaṃ rāmasetau vāsapuṇyaṃ bhaviṣyati

gandhamādanamadhyasthasarvartīrthābhimajjanāt //
yatpuṇyaṃ tadbhavettena nātra saṃśayakāraṇam

uktvaivaṃ rāmanātho'pi svātmaliṃge tirodadhe //
stotrādhyāyamimaṃ puṇyaṃ nityaṃ saṃkīrtayannaraḥ

jarāmaraṇanirmukto janmaduḥkhavivarjitaḥ //
rāmanāthasya sāyujyamuktiṃ prāpnotyasaṃśayaḥ

iti śrīskāṃde mahāpurāṇa ekāśītisāhasryāṃ saṃhitāyāṃ tṛtīye brahmakhaṇḍe setumāhātmye rāmādibhī rāmanāthastotrakathanaṃnāmaikonapaṃcāśattamo'dhyāyaḥ